Jaarverslag 1997

JAARVERSLAG 1997

STREEKARCHIVARIAAT

ELBURG, NUNSPEET en OLDEBROEK





ALGEMEEN


In het verslagjaar 1997 waren bij het streekarchivariaat Elburg-Nunspeet-Oldebroek werkzaam:

  1. P. van Beek, archivaris
  2. mevrouw A.A. Bos, archiefmedewerker
  3. J.C. van Gelder, archiefmedewerker
  4. J. Kolkman, archiefmedewerker

Zowel mevrouw Bos als de heren Van Gelder en Kolkman zijn bij het streekarchivariaat in dienst in het kader van de banenpoolregeling. Mevrouw Bos en de heer Kolkman zijn beide werkzaam voor de gemeenten Elburg en Oldebroek. De heer Van Gelder is werkzaam in de gemeente Nunspeet. Mevrouw Bos en de heer Kolkman hebben in het verslagjaar deelgenomen aan de cursus SOD-I.

De werktijdverdeling voor de archivaris bleef ongewijzigd: maandag en dinsdag te Elburg, woensdag te Nunspeet, donderdag en vrijdag te Oldebroek. Mevrouw Bos is op dinsdag, woensdag en vrijdag werkzaam te Elburg en op maandag en donderdag te Oldebroek. De heer Kolkman is op dinsdag, woensdag en vrijdag werkzaam te Oldebroek en op maandag en donderdag te Elburg. De heer Van Gelder is vijf dagen in de week te Nunspeet werkzaam. Door deze werktijdverdeling is het in principe mogelijk in alle drie de gemeenten gedurende de hele werkweek (waarvan deels na afspraak) gebruik te maken van de faciliteiten van het streekarchivariaat.
De streekarchivaris is ook dit jaar in de centrumgemeente Elburg ingedeeld bij de afdeling Welzijn en Onderwijs van de sector Maatschappelijke Zaken. In de gemeente Elburg werd deelgenomen aan het maandelijkse werkoverleg van de afdeling Welzijn en Onderwijs. In Oldebroek nam de archivaris deel aan het wekelijkse werkoverleg van de afdeling Centrale Ondersteuning (waaronder de sectie Registratuur, Archief en Post). In alle drie de gemeenten werd regelmatig overleg gevoerd met de portefeuillehouders.

Activiteiten


In het verslagjaar nam de archivaris deel aan de volgende activiteiten:

  1. overleg met de Vereniging Veluwse Geslachten over het geautomatiseerd beschikbaar stellen van de uitgaven van het streekarchivariaat
  2. Gelderse Archivarissendag op 7 maart te Arnhem
  3. vergadering van de Werkgroep Gemeentelijk Archiefinspecteurs op 7 april te Leiden
  4. studiemiddag van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland op 10 april te Den Haag
  5. vergadering van de Kring van Archivarissen van Lagere Overheden op 16 april te Leiden
  6. bijeenkomst van het CRPA over de registratie van particuliere archieven op 21 mei te Zeist
  7. vergaderingen van de Commissie Permanente Educatie van de KVAN (27 mei te Delft, 14 juli te Den Haag)
  8. Gelders Diensthoofdenoverleg op 3 november te Doetinchem
  9. congres van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland op 20 en 21 november te Ede
  10. jubileumbijeenkomst van de Vereniging Gelre op 26 november te Arnhem
  11. vergadering van het platform particuliere archieven op 18 december te Arnhem
  12. werkbezoeken aan het Artilleriemuseum in 't Harde en aan de Rijksarchieven in Gelderland en Utrecht.

De archivaris hield de volgende lezingen voor:

  1. Regiomiddag van de historische verenigingen op de Noord-Veluwe op 1 maart te Elburg
  2. Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde groep Gelderland op 8 maart 1997 te Arnhem
  3. Nederlandse Kostuumvereniging op 7 juni 1997 te Oldebroek
  4. Stichting Stichtse Geschiedenis op 3 oktober 1997 te Utrecht
  5. Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen afdeling Elburg op 7 oktober 1997 te Elburg
  6. Rotary Elburg/Oldebroek op 23 oktober te Wezep
  7. Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen afdeling Nunspeet op 10 november 1997 te Nunspeet
Website


Op 16 december 1997 werd na een geleidelijke voorbereiding de website van het streekarchivariaat op Internet in gebruik genomen door de Elburger wethouders J. Huisman (archiefzaken) en A. Lok (automatisering). Deze bijeenkomst werd bijgewoond door veel van de (vrijwillige) medewerkers, leden van de archiefcommissie, gemeentelijke collega's en de pers. Het onderhoud van deze website is goed gewaarborgd.
Tijdens deze zelfde bijeenkomst werden achttien nieuwe uitgaven van het streekarchivariaat in het verslagjaar gepresenteerd. Zo werden ondermeer de jubileumuitgaven ter gelegenheid van tien jaar streekarchivariaat gepresenteerd. Verder werd bij de zelfde gelegenheid een genealogische bundel aangeboden, waarin veel genealogische artikelen met een grote diversiteit met betrekking tot het werkgebied van het streekarchivariaat. De uitgave opent met een stamreeks van de eerste streekarchivaris, J. Tabak, en kwartierstaten van de drie burgemeesters Van Hout, De Kovel en Zielhuis. De bundel werd verwezenlijkt onder redactie van W. Bonestroo, B. Doornewaard, J. Kolkman, B. Rugers en P. van Beek. In de pers werd ruimschoots aandacht besteed aan deze ontwikkelingen en uitgaven.

De streekarchivaris verricht zijn werkzaamheden in overleg met de archiefcommissie streekarchivariaat. De commissie vergaderde in 1997 drie maal en wel op 20 januari te Nunspeet, op 11 juni te Elburg en op 13 november te Oldebroek.
De archiefcommissie bestond in 1997 uit:

  1. J. Huisman, wethouder van Elburg, voorzitter
  2. K. van der Linde, gemeentesecretaris van Elburg
  3. B. Bossenbroek, raadslid van Elburg
  4. Ing. C. de Kovel, burgemeester van Nunspeet, plaatsvervangend voorzitter
  5. Mr. G. Biersteker, gemeentesecretaris van Nunspeet
  6. F. Agasi, raadslid van Nunspeet
  7. Mr. W.L. Zielhuis, burgemeester van Oldebroek
  8. Mr. T. de Vries, gemeentesecretaris van Oldebroek
  9. mevrouw H.W. Lans, raadslid van Oldebroek
  10. Dr. F.W.J. Scholten, provinciaal archiefinspecteur
  11. P. van Beek, streekarchivaris, secretaris

De archiefcommissie hield zich in het verslagjaar ondermeer bezig met het volgende: jaarverslag en rekening 1996, begroting en werkplanning 1998, taken streekarchivariaat, toegankelijk maken, voortgang projecten, werkzaamheden vrijwillige medewerkers, personeelszaken, vervreemding, samenwerking archiefzorg, waterschapsarchieven, folderserie, bezoekersenquete en de eigen website op Internet.
De archiefcommissie heeft in het kader van de gemeenschappelijke regeling streekarchivariaat een adviserende functie naar de drie gemeentebesturen.



GEMEENTE ELBURG


Huisvesting



De werkruimte biedt plaats aan drie medewerkers en is in het verslagjaar voorzien van nieuwe zonwering. Er is tevens een nieuwe computer geplaatst, voorzien van netwerk- en Internet-faciliteiten. De oude computer is blijven staan en zal worden voorbereid voor ge bruik in de bezoekersruimte. De archivaris heeft de beschikking over een portable-computer.
De bezoekersruimte met tien bezoekersplaatsen wordt nog steeds optimaal gebruikt. In 1997 werd een speciale grote microfiche-reader aangeschaft en in gebruik genomen. Ook werd een folderstelling verkregen, waardoor de bezoekersbibliotheek weer wat meer ruimte vrij kreeg.
Het streekarchivariaat te Elburg kent, evenals voorgaande jaren, twee vrije bezoekdagen en drie dagen op afspraak. Maandag en dinsdag is de bezoekersruimte de gehele werkdag geopend. Op woensdag, donderdag en vrijdag kan men na afspraak terecht.

Brandblusmiddelen


De brandblusmiddelen in en buiten de archiefbewaarplaats werden in april 1997 gecontroleerd en in orde bevonden.

Conservering en schaduwarchivering


Op 10 maart 1997 kwam in het kader van het Jeugdwerk Garantieplan mevrouw J. Donker in dienst. Helaas moest zij ons wegens verhuizing begin juli alweer verlaten. In enkele maanden heeft zij zeer veel verricht op het terrein van de materiële verzorging. Zo is het gehele oude Stadsarchief (1320-1810) door haar opnieuw verpakt, geregistreerd en geëtiketteerd. Dit zelfde geldt voor een deel van het Rechterlijk archief Elburg. Hiernaast hebben ook andere archieven nog enige aandacht gekregen.

Door restauratie-atelier Sterken te Ugchelen is in 1997 de eerste helft van het zogenaamde charter-restauratieproject gerealiseerd. Zo werd naast de reguliere restauratie- en bindwerk zaamheden, voor f 15.000,- aan charters gerestaureerd. Op 18 december werd door de gemeenteraad krediet beschikbaar gesteld voor restauratie: f 15.000,- voor het tweede deel van de charterrestauratie en ruim f 40.000,- voor restauratie van het Stadsarchief. Verder bracht de firma Sterken nog een restauratieplan uit voor de oud-rechterlijke archieven, het notarieel archief en de retro-acta van de burgerlijke stand.
Tevens werd nog bindwerk verricht voor de historische tijdschriften ten behoeve van de bibliotheek van het streekarchivariaat.

Gebruik van archieven


Statistisch overzicht 1997

totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers 125 72 53
bezoeken 576 192 384
schriftelijke inlichtingen 19 11 8


In vergelijking met 1996 heeft een iets kleiner aantal bezoekers (van 130 naar 125) minder bezoeken gebracht (van 635 naar 576).
De stijgende tendens voor het percentage lokaal historisch onderzoek zet zich ook dit jaar nog door, namelijk van 55 % in 1996 naar 66 % in 1997. Dit is vooral verklaarbaar door het grote aantal historische projecten bij het streekarchivariaat. Het aantal schriftelijke verzoeken om inlichtingen is dit jaar aanzienlijk afgenomen (van 46 naar 19).
Veel van de onderzoeken in verband met de beantwoording van de vragen is verricht door beide archiefmedewerkers. Hiernaast namen zij ook een groot deel van de bezoekersbegeleiding voor hun rekening.
Naast schriftelijke inlichtingen werden ook veel telefonische inlichtingen verstrekt. De interne vraagstelling uit het ambtelijk apparaat neemt evenals voorgaande jaren weer toe.

Een overzicht van de onderwerpen van het door de onderzoekers in 1997 verrichte lokaal historisch onderzoek:

  1. geschiedenis 't Harde
  2. veldnamen
  3. burgemeesters van Elburg en Doornspijk
  4. bewoningsgeschiedenis van Elburg
  5. patriottentijd in Elburg
  6. vlootregister Elburg EB1 - EB72
  7. spoorlijn Apeldoorn-Zwolle
  8. kerkepaden
  9. monumenten
  10. G. Haasloop Werner
  11. Hervormde gemeente Elburg
  12. Huize Old Putten
  13. Hervormde gemeente Doornspijk
  14. geschiedenis brandweer
  15. ontstaansgeschiedenis Cooperatieve Kruidentelersvereniging Krucodo te Oostendorp
  16. Elburg in de Middeleeuwen
  17. geschiedenis van het Intergemeentelijk Samenwerkings Verband
  18. stadsplattegronden
  19. Elburger gilden
  20. Tweede Wereldoorlog
Toezicht modern archiefbeheer


In het verslagjaar heeft de archivaris enkele werkbesprekingen gehad met het hoofd en een medewerker van de afdeling Interne Zaken en Voorlichting. Er werd ondermeer gesproken over de vernietiging, reorganisatie van de archiefbewaarplaats, gevolgen van de invoering van de Archiefwet 1995, archiefverordening, besluit informatiebeheer en de MLG-problematiek. De archivaris krijgt de verslagen van het werkoverleg van de post/archiefgroep van IZV ter kennisneming.
De gemeenteraad stelde op 30 januari 1997 de plaatselijke archiefverordening vast en als vervolg daarop op 15 april 1997 het besluit informatiebeheer. Door het Managementteam werd een gemeentelijke werkgroep digitaal archiefbeheer ingesteld, waarin twee medewerkers IZV en ad hoc de coördinator I&A en de streekarchivaris zitting hebben. Deze werkgroep kwam in het verslagjaar één maal bijeen en wel op 27 mei 1997.

Inventarisatie en indicering


Door de archivaris werden in het verslagjaar goede vorderingen gemaakt bij het inventariseren van het conglomeraat van archieven afkomstig van de familie Hoefhamer. Gepland wordt een drietal uitgaven:

  1. aanvullingen op reeds aanwezige archieven (P. van Beek);
  2. familie en kleine archiefjes (P. van Beek);
  3. leenkamer Huize Putten (H. Kranenburg en P. van Beek).

In het verslagjaar verschenen de volgende uitgaven:

  1. Heruitgave stadsrekening 1445 door P. van Beek
  2. Transcriptie en index op de archiefstukken van het melatenhuis Elburg 1442-1643 door H. Kranenburg en E. Kranenburg-van der Beek (tevens jubileumuitgave ter gelegenheid van tien jaar streekarchivariaat)
  3. Transcriptie en index op het protocol van civiele rechtspraak 1444-1445 en 1457 door E. Kranenburg-van der Beek
  4. Transcriptie en index op archiefstukken betreffende de visserij 1540-1626 door M.J. Smit
  5. Transcriptie en index op enkele criminele stukken uit het oud-rechterlijk archief Elburg 1563-1789 door E. Kranenburg-van der Beek
  6. Index op het protocol van bezwaar van het ambt Doornspijk 1733-1754 door H. Fikse en J. Kolkman

In het verslagjaar hield mevrouw Bos zich verder bezig met het toegankelijk maken van de fotoverzameling, het controleren van verschillende transcriptieprojecten en verwerkte zij de aanvullingen op de handbibliotheek van het streekarchivariaat. Verder werkte zij aan de indicering van de notariele protocollen.
De heer Kolkman werkte voornamelijk aan de indicering van de Protocollen van Bezwaar van Doornspijk, waarbij als vrijwillige medewerker de heer H. Fikse intensief is betrokken. De heer J.C. van Gelder is gedurende de maand januari nog bezig geweest met ordening van het archief van Zwembad De Hokseberg in 't Harde. 
Aan de volgende projecten wordt nog gewerkt door de vrijwillige medewerkers:

  1. stukken betreffende het schoenmakersgilde, door de heer M.J. Smit
  2. het Protocol van Bezwaar van Doornspijk, door de heer H. Fikse
  3. stadsrekeningen, door mevrouw E. Kranenburg-van der Beek
  4. leenkamer huize Old Putten, door de heer H. Kranenburg

Een bronnenuitgave van archivalia van de weesmeesters, samengesteld door de heer H. Kranenburg, is aan het einde van 1997 bijna gereed.

Gedurende het verslagjaar werd goede voortgang geboekt met de indicering van de Elburger Courant. In Elburg wordt door de volgende vrijwillige medewerkers daaraan gewerkt: mevrouw M. Fikse en de heren B. Middelburg en D. Spaan. Aan het einde van 1997 gingen nog meewerken de dames A.A.J. Pasman-Oosterom en J. Veldman en de heer G. Spaan. Het project wordt begeleid door de heer Th.J.C. van Zuidam (namens "Arent thoe Boecop"), J. Kolkman en P. van Beek.

In het najaar van 1997 werd door de oudheidkundige vereniging een werkgroep oorkonden boek Elburg ingesteld. Van deze werkgroep maken momenteel deel uit de dames A.A. Bos, M. Fikse, J. ten Hoor-van Maren, E. Kranenburg-van der Beek, B. de Waard-Ruijs en de heren P. van Beek, H. Kranenburg en M.J. Smit. De werkgroep is begonnen met het be werken van de oorkonden van Elburg in de periode 1550-1600. Uiteindelijke doelstelling is het uitgeven van een oorkondenboek van Elburg.

Historisch onderzoek en voorlichting


In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers veelvuldig geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Deze advisering betrof zowel methodiek als bronnen. Ook dit jaar was de aanwezigheid van leden van de oudheidkundige vereniging "Arent thoe Boecop" in verband met diverse onderzoeken goed merkbaar. In 1997 werd gewerkt aan de volgende activiteiten en projecten:

  1. In verband met de uitgave van de kadastrale atlas van 1832 voor de kadastrale gemeenten Elburg en Doornspijk heeft de archivaris het inhoudelijke hoofdstuk over het grondgebruik in de kadastrale gemeenten Elburg en Doornspijk rond 1832 geschreven en toegezonden aan de redactiecommissie. Uitgave zal in 1998 plaatsvinden.

  2. In samenwerking met de oudheidkundige vereniging werden ook in 1997 enige werkzaamheden verricht aan het project bewoningsgeschiedenis Elburg 1600 tot heden. Onder leiding van de heer L. Jansen en zijn echtgenote is een groep vrijwillige medewerkers bezig een publikatie voor te bereiden. Het project wordt op dit moment uitgevoerd door de dames M. Fikse, J. ten Hoor-van Maren, C. Kühne, P. Kiers en de heren A.B. Giskes en M.J. Smit. De begeleiding wordt uitgevoerd door de heer T. Bergstra en de streekarchivaris. Tevens vond op 26 februari 1997 een gesprek plaats met consulent de heer B. van Stralen van het Gelders Oudheidkundig Contact over de mogelijkheden tot fondswerving voor een dergelijke uitgave.

  3. Door het Gelders Oudheidkundig Contact te Zutphen is in 1995 een project Burgemeestersonderzoek 1850-1920 opgezet. In het kader hiervan is in het verslagjaar gewerkt aan een speciaal tijdschrift van de oudheidkundige vereniging. Dit tijdschrift zal begin 1998 verschijnen. Hieraan werken mee mevrouw E. Kranenburg-van der Beek en de heren P. van Beek, C. van den Bosch, H. Kranenburg, W. van Norel en H. Veldman.

  4. Aan het einde van het verslagjaar werd gezamenlijk met de oudheidkundige vereniging een werkgroep Hanzegeschiedenis ingesteld. Momenteel maken hier deel van uit de heer C. van den Bosch, M. Seybel en de archivaris.

    De archivaris verrichtte in het verslagjaar enkele werkzaamheden voor de adviescommissie van de Stichting Vicarieën Elburg. Op 12 en 13 juni 1997 werden zes tweede klassen van het Lambert Franckens College ontvangen voor een rondleiding en een werkles; in totaal zo'n tweehonderd leerlingen. Samen met docent W. van Norel werd een lesbrief "Kennismaking gemeentearchief Elburg" opgesteld. Op 2 en 3 september 1997 waren enkele schoolklassen van het voortgezet onderwijs uit Wassenaar te gast bij het gemeentemuseum. Enkele groepen bezochten tevens het archief.

    Op zaterdag 20 september 1997 brachten leden van de Emmericher Geschichtsverein een kort bezoek aan Elburg en werden daarbij ontvangen door burgemeester Van Hout en de archivaris. Op 11 oktober 1997 waren enkele honderden inwoners uit de Elburger partnergemeente Haselünne te gast. De archivaris was betrokken bij de uitvoering van deze dag.
    In het verslagjaar is er in verband met verschillende activiteiten regelmatig contact geweest met de pers, waarbij vooral de medewerkers van de Elburger Courant bijzonder geïnteresseerd en betrokken waren.
Acquisitie


In 1997 werden de volgende aanwinsten ontvangen:

  1. archivalia Oranje Vereniging Elburg
  2. archief Gereformeerde Kerk (Vrijgemaakt) 't Harde
  3. aanvulling archief Instituut Van Kinsbergen
  4. aanvulling archief Schipluidenfonds


In januari 1997 werd een acquisitiebrief verzonden aan alle instellingen in de gemeente op het terrein van onderwijs en wetenschappen. Mede naar aanleiding hiervan heeft een gesprek plaatsgevonden met de Hervormde school in Doornspijk. Hiernaast werden boeken en brochures van plaatselijk historisch en genealogisch belang in schenking verkregen en aangekocht. Deze aanwinsten werden verwerkt in de geautomatiseerde catalogus van de bibliotheek. Tevens werd van enkele archiefdiensten het jaarverslag ontvangen. Ook de fotodocumentatie werd met enkele aanwinsten uitgebreid.




GEMEENTE NUNSPEET


Huisvesting


Gedurende een dag per week werd gebruik gemaakt van de eigen werkkamer. In december werd een grotere kamer met spreekgedeelte in gebruik genomen. De oude bezoekersruimte werd in het begin van 1997 verruild voor een grotere ruimte. Deze ruimte was niet alleen bedoeld voor de bezoekers, maar ook voor de per 1 januari 1997 in dienst gekomen medewerker, de heer J.C. van Gelder. De ruimte biedt plaats aan vijf bezoekers. Drie werkplekken zijn voorzien van een microfiche-leesapparaat. Voor de medewerker werd in de loop van het verslagjaar een nieuwe computer geplaatst en aan het eind van 1997 nog een tweede computer ten behoeve van de vrijwilligersactiviteiten. Deze ruimte en faciliteiten zijn wel nodig, daar medewerkers op vrijwillige basis gedurende alle vijf de werkdagen hun werkzaamheden verrichten.

Brandblusmiddelen


In 1997 zijn de brandblusmiddelen in en buiten de archiefbewaarplaats gecontroleerd en in orde bevonden.

Conservering en schaduwarchivering


In het verslagjaar is veel tijd en aandacht besteed aan de materiële verzorging van de diverse archieven. Het zwaartepunt lag hierbij op de afwerking van het archief van het gemeentebestuur Ermelo 1796-1912. Naast de archivaris, verrichtte de heer Van Gelder hieraan de meeste werkzaamheden.

De klimatologische omstandigheden in de openbare archiefbewaarplaats waren ook dit jaar weer uitstekend te noemen. In het verslagjaar heeft de firma Karmac Holland b.v. in Lelystad de werkzaamheden aan het historische krantenbestand van Nunspeet afgerond. Vanwege de kwaliteit van de originele kranten waren nog enkele technische aanpassingen noodzakelijk. Voor het kunnen lezen van de kranten werd een speciaal groot microfiche-leesapparaat aangeschaft en in de bezoekersruimte geplaatst.

Gebruik van archieven


Statistisch overzicht 1997

totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers 112 65 47
bezoeken 818 358 460
schriftelijke inlichtingen 73 44 29


In vergelijking met 1996 heeft een beduidend groter aantal bezoekers (van 80 naar 112) een groter aantal bezoeken gebracht (van 727 naar 818). Een verklaring hiervoor is deels te vinden in enkele lopende onderzoeken en de activiteiten van de vrijwillige medewerkers. Evenals het voorgaande jaar is het percentage lokaal historisch onderzoek relatief hoog en wel ruim 56 %. Het aantal schriftelijke verzoeken nam in vergelijking met 1996 weer toe en kwam hiermee ongeveer op het niveau van 1995 (van 56 naar 73). Ook de verhouding in vraagstelling verschoof meer naar lokaal historisch. Vrijwel alle schriftelijke verzoeken om inlichtingen werden beantwoord door de heer G. Koele, sinds 1 februari 1997 medewerker van de afde ling Interne Zaken. Ook de bezoekersbegeleiding nam hij voor zijn rekening, waarbij de heer Van Gelder voorbereidende en ondersteunende werkzaamheden uitvoerde.

Een overzicht van de onderwerpen van door de onderzoekers in 1997 verricht lokaal historisch onderzoek:

  1. NCSV-kamp Mosterdveen 
  2. monumenten 
  3. Hoophuizen / Plashuis 
  4. kunstschilder Arthur Briët 
  5. geschiedenis Oranjevereniging Ermelo 
  6. landgoederen in de gemeente 
  7. Tweede Wereldoorlog 
  8. Zoomhuisjes 
  9. bewoningsgeschiedenis 
  10. genetische onderzoek 
  11. gemeentewapen 
  12. geschiedenis jubileum Volksuniversiteit Nunspeet 
  13. Intergemeentelijk Samenwerkings Verband 
  14. 50 jaar Mavo Brouwerskamp (boek) 
  15. geschiedenis Elspeet, Hulshorst (boek), Ermelo, Vierhouten 
  16. Eibertjesmarkt 
  17. brandweer Ermelo 
  18. voormalige (kinder)koloniehuizen 
  19. veldnamen 
  20. Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen afdeling Nunspeet 
  21. Boswachterij Nunspeet (scriptie) 
  22. onderwijs in de gemeente
Toezicht modern archiefbeheer


In het verslagjaar werd enkele malen met het hoofd en medewerkers van de afdeling Interne Zaken overleg gevoerd. Onderwerpen van gesprek waren ondermeer de archiefbewaarplaats (bijplaatsen stellingen en reorganisatie), vernietiging, materiële verzorging en uitvoering van werkzaamheden ten behoeve van het oud-archief.

In samenwerking met de afdeling Interne Zaken en de afdeling Informatisering en Automatisering is in het verslagjaar een stagiaire begeleid. In het kader van zijn automatiseringsopleiding hield de heer G.J. van den Berg zich ondermeer bezig met de voorwaarden voor archivering van digitale kaarten en tekeningen. Dit gebeurde mede in het kader van de activiteiten op het terrein van Machine Leesbare Gegevensbestanden (MLG's).

Inventarisatie en indicering


Door de archivaris is gewerkt aan de inventarisatie van het bedrijfsarchief van de Veluvine Verffabrieken te Nunspeet. Hiernaast zijn enkele kleinere archiefjes geordend en is een plaatsingslijst gemaakt van het archief van de Volksuniversiteit te Nunspeet.
Door archiefmedewerker J.C. van Gelder wordt gewerkt aan een bronnenpublicatie van de zogenaamde Volkstelling van 1749 van het ambt Ermelo. Daarnaast is hij bezig met een heruitgave van het oudste resolutieboek van de Ambtsjonkers van Ermelo vanaf 1660. Beide uitgaven zullen naar verwachting in 1998 verschijnen.
In het verslagjaar werkte mevrouw M. Martens-Niemeijer te Enschede als vrijwillige mede werker aan een uitgave van de doopboeken van de Hervormde gemeente Nunspeet 1670- 1811. Ook deze uitgave zal begin 1998 kunnen verschijnen.

De gecombineerde index van de registers van de burgerlijke stand 1811-1940 bevat vele duizenden kaartjes. Een deel hiervan werd in het verslagjaar door de heer J. Bonestroo en de dames M.J. van Gils en G.E.M. de Bolster-van der Kris ingevoerd in het database-pro gramma AskSam. Deze drie medewerkers zijn in dienst bij de afdeling Interne Zaken. De huwelijken konden in het verslagjaar worden afgerond door de heer Bonestroo. De verdere uitvoering van dit project zal nog jaren in beslag nemen.

In het verslagjaar is met een flink aantal vrijwillige medewerkers veel werk verricht aan het toegankelijk maken van de collectie audio-visuele media. Aan het einde van het jaar waren meer dan drieduizend foto's beschreven, waarvan er inmiddels ruim tweeduizend zijn ing evoerd in het database-programma AskSam. Momenteel zijn hierbij als vrijwillige medewerkers betrokken de dames G. Vegt-Snel en M.A. Willemse en de heren G. Berends, W. Bonestroo, H. van der Duim, J. Docter en A.A.E.F. van Eijck.
De Heemkundige Vereniging Nuwenspete heeft eveneens en verzameling van duizenden foto's. In het verslagjaar zijn contacten gelegd om deze verzameling in bruikleen over te brengen naar het streekarchivariaat. Hierbij is het de bedoeling dat de reeds aanwezige beschrijvingen van die foto's eveneens zullen worden ingebracht in ons database-programma. Hiermee ontstaat dan na verloop van tijd een geautomatiseerde toegang op alle voor de geschiedenis van de gemeente Nunspeet belangrijke beeldmateriaal. De toekomstige gebruiker kan dan ook nog al het materiaal op één plek inzien, hetgeen uiteraard grote voordelen heeft.
In verband met beide voorgenoemde projecten is een netwerkversie van het programma AskSam aangeschaft. Hiermee werden bij de diverse in gebruik zijnde en zelf ontwikkelde applicaties goede resultaten verkregen.

Historisch onderzoek en voorlichting


In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. De advisering betrof zowel methodiek als bronnen. Naast vele andere bezoekers was er ook regelmatig contact met (bestuurs)leden van de heemkundige vereniging "Nuwenspete". Hiernaast werd een redactievergadering van Nuwenspete bijgewoond. Op 2 januari 1997 is tijdens de nieuwjaarsreceptie voor het personeel van de gemeente het boekje "Vijfentwintig jaar gemeente Nunspeet" aangeboden. Dit jubileumboekje is samengesteld door een redactie bestaande uit mevrouw P.H. Korving en de heren D. Baas, P. van Beek, G. Berends, W. Bonestroo en drs. A. Sulman. Tevens werd de in samenwerking met de gemeente Ermelo gemaakte foto-expositie geopend. De samenstelling hiervan kwam in Nunspeet voor rekening van de vrijwillige medewerkers de heren G. Berends en W. Bonestroo. De foto-expositie is gedurende het hele jaar zowel in Nunspeet, Hulshorst, Elspeet als ook in Ermelo te bezichtigen geweest. In verband hiermee werd op 6 januari 1997 de nieuwjaarsreceptie van de gemeente Ermelo bijgewoond.

In het kader van het burgemeestersproject van het Gelders Oudheidkundig Contact publiceerden de heer drs. A. Sulman en de archivaris een boekje getiteld "Herman Hendrik Vitringa; burgemeester onder een nieuw regiem 1851-1875. Deze uitgave werd aan burgemeester ing. C. de Kovel aangeboden voorafgaand aan een vergadering van de raadscommissie Algemeen Beleid op 8 december 1997. Tevens was dit de jubileumuitgave ter gelegenheid van tien jaar streekarchivariaat.
Hiernaast werd in 1997 door de archivaris een hoofdstuk over het grondgebruik anno 1832 in de gemeente Nunspeet geschreven ten behoeve van de uitgave van de kadastrale atlas 1832. De kaarten zijn door mevrouw G. Vegt-Snel en de heer A.J. Hartman getekend. Aan het einde van het jaar is de sponsoring van de uitgave afgerond en in januari 1998 zal de voorintekening starten. De Kadastrale Atlas Nunspeet zal in maart 1998 worden gepresenteerd.

In samenwerking met de Volksuniversiteit te Nunspeet werd ter gelegenheid van hun 50- jarig jubileum op 18 september 1997 een kleine historische expositie georganiseerd in de hal van het gemeentehuis. Verder werd medewerking verleend aan de totstandkoming van een jubileumboek voor de Buurtvereniging Hulshorst, wat in het verslagjaar verscheen. Tevens is geadviseerd voor het 700-jarig jubileum van Staverden in 1998. In samenwerking met de afdeling voorlichting vonden in het verslagjaar meerdere perscontacten plaats.

Acquisitie


In het verslagjaar zijn de volgende aanwinsten ontvangen:

  1. het archief van de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen afdeling Nunspeet 
  2. het archief van de Nunspeetse Sport Federatie 
  3. het archief van de Buurtvereniging Hulshorst 
  4. het archief van de Vereniging Dorpshuis De Wieken te Hulshorst 
  5. aanvullingen op de fotoverzameling van diverse personen

Ook hier werd in januari 1997 een acquisitie-brief verzonden aan alle instellingen op het gebied van onderwijs en wetenschappen in de gemeente. Hieruit zijn inmiddels enkele con tacten voortgevloeid.

Met de volgende instellingen is al overeenstemming bereikt over in bewaring geving, ter wijl de uitwerking hiervan naar verwachting in 1998 zal plaatsvinden:

  1. de Hervormde gemeente Nunspeet 
  2. Mavo De Brouwerskamp te Nunspeet

De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar uitgebreid door aankoop en schenking van enkele boeken en brochures.



GEMEENTE OLDEBROEK


Huisvesting


De huidige werk- en bezoekersruimte was in 1997 weer zeer gevuld. Door het regelmatige aantal vaste bezoekers wordt het ruimtegebrek steeds duidelijker zichtbaar. Waar de nieuwe uitgaven, de aanschaf van nieuwe leesapparatuur, de gestage uitbreiding van de bibliotheek en de werkzaamheden van de vrijwillige medewerkers zorgen voor een groter ruimtebeslag, bleek er minder goed te kunnen worden ingespeeld op zogenaamd onverwacht bezoek.
Het einde van dit probleem is gelukkig in zicht. Zo kon aan het einde van het jaar gestart worden met de eerste besprekingen voor een nieuw te realiseren werk- en bezoekersruimte elders in het gemeentehuis. De verwachting is dat een en ander medio 1998 gerealiseerd zal gaan worden. Tevens zal dan de naastgelegen archiefruimte worden voorzien van verrijdbare archiefstellingen, waardoor het ruimtebeslag in de archiefbewaarplaats kan worden verminderd.
De openingstijden bleven in het verslagjaar ongewijzigd. Maandag, dinsdag en woensdag kunnen bezoekers op afspraak terecht en donderdag en vrijdag zijn de vaste openingsdagen.

Brandblusmiddelen


De brandblusapparaten bij de openbare archiefbewaarplaats in de kelder en bij de bewaarplaats van de afdeling burgerzaken werden in februari 1997 gecontroleerd.

Conservering en schaduwarchivering


De omstandigheden in de archiefbewaarplaats zijn redelijk goed te noemen. In het afgelopen jaar zijn door mevrouw Bos en de heer Kolkman verschillende archieven materieel verzorgd. Eveneens werd een deel van de bewaarplaats gereorganiseerd, waaraan in 1998 een vervolg zal worden gegeven. De in de bewaarplaats ondergebrachte archieven van het Waterschap Noord-Veluwe zijn in de loop van het jaar gerestaureerd door restauratie-atelier Sterken te Ugchelen. De kosten hiervoor werden door het Waterschap betaald waarbij contacten werden onderhouden met het vanaf 1 januari 1997 ingestelde nieuwe Waterschap Veluwe.
In de bezoekersruimte is, evenals in Elburg, de Elburger Courant op microfiche beschik- baar (bruikleen van de oudheidkundige vereniging "De Broeklanden"). In verband met het gezamenlijke indiceringsproject is ook hier een speciaal groot microfiche-leesapparaat aangeschaft. Als vrijwillige medewerker is voor dit project werkzaam mevrouw H. Koller.

Gebruik van archieven


Statistisch overzicht 1997

totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers 106 71 35
bezoeken 337 172 165
schriftelijke inlichtingen 10 9 1


In vergelijking met 1996 is het aantal bezoekers aanzienlijk gestegen (van 73 naar 106), een stijging van 45 %. Het aantal bezoeken is licht gestegen (van 314 naar 337). Het percentage lokaal historisch onderzoek is vrijwel gelijk aan het gebruik voor genealogische doeleinden. Het aantal schriftelijke verzoeken is aanzienlijk gedaald en wel van 26 naar 10. De meeste schriftelijke verzoeken om informatie werden behandeld door de beide medewerkers. Hiernaast werd ook regelmatig en in toenemende mate mondelinge informatie verstrekt. Met name de interne vraag vanuit de ambtelijke organisatie neemt nog steeds toe. De begeleiding van de bezoekers werd hoofdzakelijk door mevrouw Bos en de heer Kolkman uitgevoerd.

Een overzicht van de onderwerpen van door de onderzoekers in 1996 verricht lokaal historisch onderzoek:

  1. bewoningsgeschiedenis 
  2. kerkgeschiedenis Oldebroek en Wezep 
  3. veldnamen 
  4. gemeentewapen en -vlag 
  5. voormalige spoorlijn Apeldoorn-Zwolle 
  6. voetbal-geschiedenis 
  7. overstromingen Zuiderzeekust in de 20e eeuw 
  8. landgoederen in de gemeente 
  9. burgemeesters 
  10. beroepsbevolking in de landbouw 
  11. papiermolen Molecaten 
  12. geschiedenis van het Intergemeentelijk Samenwerkings Verband 
  13. legerplaats Oldebroek 
  14. pachters van Kampereiland 
  15. Nederlandse Joden in de Tweede Wereldoorlog 
  16. straatnaamgeving
Toezicht modern archiefbeheer


In 1997 heeft regelmatig overleg plaatsgevonden met het hoofd en medewerkers van de afdeling Centrale Ondersteuning (sectie Registratuur, Archief en Post). Onderwerpen die hierbij aan de orde kwamen zijn vernietiging, de opbouw van het dynamische archief, de afvoer naar het semi-statische archief, automatisering, depotbeheer (ondermeer verbouwing en bijplaatsen archiefstellingen), beheer van de verzameling bouwdossiers, archiefverordening en besluit informatiebeheer.
Op 28 mei 1997 bracht de heer Adam van de Provinciale Archiefinspectie een bezoek aan de gemeente. Naar aanleiding hiervan bracht hij rapport uit aan het college van burgemees ter en wethouders over de documentaire informatievoorziening en de samenstelling van de afdeling.

De heer Kolkman was tot 1 september 1997 gedurende een dag per week beschikbaar voor werkzaamheden bij de afdeling Centrale Ondersteuning, met name voor de afvoer van semi-statische dossiers en te vernietigen stukken. Daarnaast was hij ook betrokken bij de samenstelling en het bijhouden van de bouwdossiers. De medewerkers van het streekarchivariaat hebben in het verslagjaar, in verband met onderbezetting van de sectie PAZ, eenmalig de reguliere vernietiging uitgevoerd.

De archivaris bracht op verzoek van de gezamenlijke chefs burgerzaken een advies uit over bewaring van aanvraagformulieren paspoorten en rijbewijzen. Aan het einde van het jaar vond een gesprek plaats met diverse betrokkenen over het beheer van de verzameling bouwdossiers (ca. 85 meter over de periode 1950-heden). In het kader van de opleiding Voortgezette Vorming Archiefbeheer was de archivaris men tor van mevrouw C.A. van Bilsen-Kee van de sectie PAZ. Haar inventarisatie-opdracht betreft het archief van het gemeentebestuur Oldebroek 1977-1987.

Inventarisatie en indicering


De archivaris vervaardigde in het verslagjaar de volgende inventaris en nadere toegangen:

  1. Inventaris van de archieven van het Onze Lieve Vrouwengilde, het St. Anthoniegilde en het St. Annagilde, 1620-1801 
  2. Transcriptie en index; beschrijving van de geestelijke gilden te Oldebroek (tevens jubileumuitgave ter gelegenheid van tien jaar streekarchivariaat) 
  3. Transcriptie en index op het kohier van verponding Oldebroek 1622 
  4. Transcriptie en index op de kohieren van verponding Oldebroek 1623, 1624 en 1626 
  5. Transcriptie en index op de archivalia van de Kruisgemeente van Derk van Enk

Hiernaast wordt momenteel geïnventariseerd het archief van de Hervormde gemeente Wezep-Hattemerbroek.
De heer Kolkman hield zich bezig met diverse projecten. Als gevolg hiervan verschenen van zijn hand de volgende uitgaven:

  1. Transcriptie en index protocol van bezwaar ambt Oldebroek 1675-1703 
  2. Index criminele processen Oldebroek 1573-1810 
  3. Kohier van hoofd- en haardstedengeld (volkstelling) van het Richterambt Oldebroek 1749

Daarnaast verrichtte hij werkzaamheden aan de indicering van het notarieel archief en verwerkte
hij de aanvullingen op de foto-documentatie.

Mevrouw Bos hield zich in het verslagjaar bezig met de toegankelijkheid van de bibliotheek. Verder werd door haar gewerkt aan de indicering van de akten van de burgerlijke stand en aan de indicering van de notariële archieven. Zij stelde samen de index op de akten van de burgerlijke stand 1913-1932. Hiernaast is zij bezig met het beschrijven van de in bruikleen ontvangen fotoverzameling van de oudheidkundige vereniging De Broeklanden.
Aan het einde van het verslagjaar werd door een vrijwillige medewerker, de heer P. Zunderman, eveneens begonnen met de werkzaamheden aan de indicering van het notarieel archief.

Historisch onderzoek en voorlichting


In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Dit betrof zowel methodiek als bronnen. Ook in 1997 waren er regelmatig contacten met bestuur, werkgroepen en leden van de oudheidkundige vereniging. In het afgelopen jaar heeft het bestuur besloten de historische fotoverzameling in bruikleen te geven bij het streekarchivariaat. Deze overbrenging geschiedt geleidelijk. De foto's worden vervolgens door archiefmedewerker mevrouw Bos beschreven en in een database ingevoerd. Regelmatig was er ook contact met de medewerkers van de vereniging die zitting houden in het gebouw "Rakkersoord". 
Het gezamenlijke project bevolking Oldebroek werd ook dit jaar weer uitgevoerd in het "Rakkersoord". Momenteel werken hieraan mee mevrouw Van der Velde en de heren Doornewaard, Van Hattem, Uitslag en Wolf. Archiefmedewerker de heer Kolkman begeleidt het project vanuit de archiefdienst. Gewerkt wordt op twee door het streekarchivariaat beschikbaar gestelde computers.
Op verzoek van het bestuur van De Broeklanden en de Stichting Oudheidkamer Oldebroek werd de archivaris gevraagd deel te nemen aan de Inrichtingscommissie van het nieuw op te richten Boerderijmuseum. In 1997 werden enkele vergadering bijgewoond.

In november 1997 verscheen als uitgave van de oudheidkundige vereniging het boek "De Veluwse geslachten Doorn(e)waard, Doorn(e)weerd en Doorenweerd" van de hand van de heer B. Doornewaard. De heer Kolkman en de archivaris verrichten medewerking bij de uitgave hiervan.
In het tijdschrift van de oudheidkundige vereniging publiceerde de archivaris enkele artikeltjes. Overigens is hij ook redacteur van dit tijdschrift.
Zoals in vele Gelderse gemeenten zal ook voor de gemeente Oldebroek een heruitgave worden verzorgd van de kadastrale atlas van 1832. De tekenaar voor Oldebroek, de heer A.J. Hartman, was gedurende een dag per week in het gemeentehuis aanwezig om zijn werk zaamheden te verrichten. Momenteel zijn 10 van de in totaal 30 kaarten gereed. De archivaris is inmiddels begonnen met het onderzoek voor de samenstelling van het hoofdstuk over het grondgebruik in de gemeente Oldebroek in 1832.
De archivaris geeft in Oldebroek voor de leden van de oudheidkundige vereniging een cursus paleografie voor beginners. De vijftien deelnemers hebben inmiddels vijf van de 10 lessen gevolgd. In samenwerking met de afdeling voorlichting van de gemeente is de pers geïnformeerd over belangrijke wetenswaardigheden.

Acquisitie


In januari 1997 werd een acquisitie-brief gestuurd aan alle instellingen op het gebied van onderwijs en wetenschappen in de gemeente. Hierop werd door enkele instellingen gereageerd en verwacht mag worden dat hier in de komende jaren enkele in bewaring gevingen uit voort zullen komen.
In het verslagjaar werden de volgende aanwinsten ontvangen:

  1. het archief van de Hervormde gemeente Wezep-Hattemerbroek 
  2. akten van de ambtenaar van de burgerlijke stand (geboorte 1893-1897, huwelijk 1918-1922, overlijden 1941-1950) 
  3. foto-verzameling van de oudheidkundige vereniging De Broeklanden 
  4. foto's van de afdeling voorlichting

Van de volgende archieven is de in bewaring geving al geregeld, waarbij daadwerkelijke overbrenging in 1998 zal plaatsvinden:

  1. Hervormde gemeente "Pauluskerk" te Wezep 
  2. Protestants-Christelijke Stichting voor Diakonale Bijstand aan de Maatschappelijke Dienstverlening en Thuiszorg (schenking)

De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar behoorlijk uitgebreid door schenking en aankoop van boeken en brochures.

januari 1998
P. van Beek