Cookiemelding

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is wettelijk verplicht toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en u te informeren over het gebruik van functionele cookies. Cookies zijn belangrijk voor onze website.

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gebruikt functionele cookies, maar daarnaast ook cookies voor het beheer van de webstatistieken. Deze cijfers gelden als noodzakelijke feedback om de digitale dienstverlening en de vindbaarheid van de site te verbeteren. Daarnaast worden de webstatistieken gebruikt om verantwoording af te leggen aan de deelnemers van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe en subsidieverstrekkers.

Bezoekers van de website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe blijven anoniem. Ook voor cookies geldt dat ze nooit direct aan individuen zijn te koppelen. Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gaat vertrouwelijk om met de gegevens die door middel van cookies worden verzameld.

De website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is alleen bereikbaar als u cookies accepteert!

U bent natuurlijk altijd welkom op de studiezaal van de 5 vestigingen van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe

Ik accepteer deze cookies

Meer informatie over cookies »

sm-kaart.jpg

Jaarverslag 1995

JAARVERSLAG 1995 

STREEKARCHIVARIAAT 

ELBURG 

NUNSPEET 

OLDEBROEK




ALGEMEEN 


In het verslagjaar 1995 waren bij het streekarchivariaat Elburg-Nunspeet-Oldebroek werkzaam:
P. van Beek, archivaris
J. Kolkman, archiefmedewerker
mevrouw A.A. Bos, archiefmedewerker (in dienst per 1 januari 1995)
Zowel de heer Kolkman als mevrouw Bos zijn bij het streekarchivariaat in dienst in het kader van de banenpoolregeling. Beide zijn werkzaam voor de gemeenten Elburg en Oldebroek.

De werktijdverdeling voor de archivaris bleef ongewijzigd: maandag en dinsdag te Elburg, woensdag te Nunspeet, donderdag en vrijdag te Oldebroek. Mevrouw Bos is op maandag, dinsdag en vrijdag werkzaam te Elburg en op woensdag en donderdag te Oldebroek. De heer Kolkman is op dinsdag, woensdag en vrijdag werkzaam te Oldebroek en op maandag en donderdag te Elburg. Door deze werktijdverdeling, die wordt gehanteerd vanaf 1 maart 1995, is het in principe mogelijk in Elburg en Oldebroek de bezoekersruimte vier dagen per week open te stellen. In beide gemeenten zijn twee vaste dagen ingesteld en twee dagen op afspraak. In Nunspeet is dankzij de medewerking van de heer J.A. Mook van de afdeling Interne Zaken de bezoekersruimte drie dagen per week (woensdag tot en met vrijdag) geopend. Op maandag en dinsdag kan er op afspraak gewerkt worden.
De streekarchivaris is ook dit jaar in de centrumgemeente Elburg ingedeeld bij de afdeling Welzijn en Onderwijs van de sector Maatschappelijke Zaken. In de gemeente Elburg werd deelgenomen aan het maandelijkse werkoverleg van de afdeling Welzijn en Onderwijs. In Oldebroek nam de archivaris deel aan het wekelijkse werkoverleg van de afdeling Centrale Ondersteuning (waaronder de sectie Registratuur, Archief en Post). Te Elburg werd door de archiefmedewerkers maandelijks een werkbespreking gehouden.
In alle drie de gemeenten werd regelmatig overleg gevoerd met de portefeuillehouders.

In het verslagjaar nam de archivaris deel aan de volgende activiteiten:
- ledenvergadering van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland op 30 maart te Arnhem
- vergadering van de werkgroep gemeentelijk archiefinspecteurs op 3 april te Amstelveen
- vergadering van de Kring van Archivarissen van Lagere Overheden op 12 april te Hattem
- bijeenkomst van het Gelders Diensthoofdenoverleg op 13 juni te Zutphen
- werkgroep microverfilming kranten van het diensthoofdenoverleg op 13 juli te Zutphen
- workshop van de SOD in verband met de nieuwe Archiefwet op 26 oktober te Woerden
- jubileumcommissie van de Vereniging Veluwse Geslachten ter voorbereiding van de genealogische en heraldische markt op 28 oktober te Barneveld
- bijeenkomst inzake documentconversie microfilm/CD-Rom op 15 november te Nunspeet
- studiedagen van de Koninklijke VAN 16 en 17 november te Den Haag
- adviescommissie van de KALO in verband met het concept-Archiefbesluit
- werkbezoeken aan de gemeente-archieven te Zwolle, Nijkerk en Harderwijk

De archivaris hield de volgende lezingen voor:
- Stichting Regiocontact Vecht-Veluwe-IJsselstreek op 23 maart te Elburg
- oudheidkundige vereniging "Arent thoe Boecop" op 17 oktober te Elburg
- Volksuniversiteit Nunspeet op 14 november te Nunspeet
- oudheidkundige vereniging "Ermeloo" op 29 november te Ermelo

Op zaterdag 22 april 1995 is in het gemeentekantoor te Oostendorp (Elburg) meegedaan aan de nationale Open Archievendag. Tijdens deze dag waren de bezoekersruimte en de archiefbewaarplaats toegankelijk voor elke geïnteresseerde. Hiernaast was het mogelijk de expositie ter gelegenheid van de herdenking van de bevrijding te bezichtigen. Verder werden presentaties verzorgd door de oudheidkundige vereniging "Arent thoe Boecop" te Elburg, de heemkundige vereniging "Nuwenspete" te Nunspeet en de oudheidkundige vereniging "De Broeklanden" te Oldebroek.

Op 20 november 1995 werd tijdens een bijeenkomst ter gelegenheid van het jubileum van de Provinciale Archiefinspectie Gelderland het eerste exemplaar van het nieuwe Gelders Archievenoverzicht aangeboden aan de Commissaris van de Koningin, de heer Terlouw. Dit archievenoverzicht bevat naast informatie over vele andere gemeenten ook de overzichten van de aanwezige archieven van het streekarchivariaat. Voor de onderzoekers ter plaatse is dit een belangrijk hulpmiddel en het is ook daarom dat dit Archievenoverzicht in alle drie de bezoekersruimten beschikbaar is.

In het verslagjaar is door de archivaris een rapport opgesteld over de problematiek van de Machine Leesbare Gegevensbestanden (MLG's). Na bespreking in de archiefcommissie is dit rapport verspreid binnen de drie gemeenten. Op 15 december 1995 werd te Elburg onder voorzitterschap van de archivaris een eerste bijeenkomst gehouden naar aanleiding van de problematiek en het opgestelde rapport. Hierbij waren van de drie gemeenten aanwezig de hoofden van de afdelingen Interne Zaken en van de afdelingen Informatievoorziening en Automatisering. In het begin van 1996 zal hieraan een vervolg worden gegeven.

De streekarchivaris verricht zijn werkzaamheden in overleg met de archiefcommissie streekarchivariaat. De commissie vergaderde in 1995 twee maal en wel op 27 april te Oldebroek en op 9 oktober te Nunspeet. In 1996 zal er drie maal worden vergaderd.
De archiefcommissie bestond in 1995 uit:
J. Huisman, wethouder van Elburg, voorzitter
K. van der Linde, gemeentesecretaris van Elburg
mevrouw M.Th. van Meel-van de Velden, raadslid van Elburg (tot 9 oktober)
B. Bossenbroek, raadslid van Elburg (vanaf 9 oktober)
Ing. C. de Kovel, burgemeester van Nunspeet, plaatsvervangend voorzitter
Mr. G. Biersteker, gemeentesecretaris van Nunspeet
F. Agasi, raadslid van Nunspeet
Mr. W.L. Zielhuis, burgemeester van Oldebroek
Mr. T. de Vries, gemeentesecretaris van Oldebroek
mevrouw H.W. Lans, raadslid van Oldebroek
H.B.N.B. Adam, plaatsvervangend provinciaal archiefinspecteur
P. van Beek, streekarchivaris, secretaris
Tijdens de vergadering van 9 oktober 1995 werd afscheid genomen van mevrouw M.Th. van Meel-van de Velden die sinds jaren lid van de archiefcommissie was. Haar opvolger, de heer Bossenbroek, werd tijdens die vergadering welkom geheten.
In de vergaderingen van de commissie kwam aan de orde de begroting 1996 en jaarrekening 1994, de beleidsplanning acquisitie 1995-2000, de beleidsplanning externe dienstverlening 1995-2000, de werkplanning 1996, het rapport MLG-problematiek, de restauratieproblematiek, het lidmaatschap van de documentenwacht en de calamiteitenservice.
De archiefcommissie heeft in het kader van de gemeenschappelijke regeling streekarchivariaat een adviserende functie naar de drie gemeentebesturen.



GEMEENTE ELBURG


Huisvesting

Wegens verbouwing van het gemeentekantoor te Elburg-Oostendorp moest aan het begin van het jaar de werkkamer worden ontruimd. De bezoekersruimte op de benedenverdieping werd opnieuw ingedeeld en de twee archiefmedewerkers vonden vanaf dat moment daar hun werkplek. De werkplek van de archivaris werd zolang de verbouwing duurde in de archiefbewaarplaats gecreëerd.
In de loop van de maand september kon een geheel nieuwe werk- en bezoekersruimte aan de andere kant van de benedenverdieping worden betrokken. Door de verbouwingen werd daar een geheel nieuwe ruimte gemaakt, zodat de werkruimte gecombineerd kon worden met de bezoekersruimte. Beide vertrekken zijn door een glazen tussenwand van elkaar gescheiden. De werkruimte biedt ruimschoots plaats aan het personeel. In de bezoekersruimte kunnen gelijktijdig tien personen onderzoek doen. In de bezoekersruimte is nu ook de gehele bibliotheek van het streekarchivariaat geplaatst zodat elke onderzoeker al het benodigde materiaal gelijk bij de hand heeft.
Vanaf maart 1995 werken de twee archiefmedewerkers met een nieuwe werktijdverdeling zodat de bezoekersruimte in Elburg in principe vier dagen, waarvan twee dagen op afspraak, per week voor bezoekers geopend is.


Brandblusmiddelen

De brandblusmiddelen in en buiten de archiefbewaarplaats werden ook dit jaar gecontroleerd en in orde bevonden.

Conservering en schaduwarchivering

In het verslagjaar stelde de archivaris een restauratierapport op waarin de huidige stand van zaken uitgebreid werd omschreven en waarin werd voorgesteld om het jaarlijkse restauratiebudget de komende vier jaar te verhogen tot een verdubbeling van het huidige budget. Tevens werd voorgesteld om een krediet beschikbaar te stellen voor het laten maken van een schade-inventarisatierapport. Tenslotte werd nog voorgesteld om een speciaal charter-restauratieproject op de meerjaren-investeringsplanning te plaatsen. Aan alle drie de voorstellen werd goedkeuring verleend.
In juni 1995 is een koeldroger van het merk Defemor T750 met een capaciteit van 22 liter per 24 uur aangeschaft vanwege een te hoge relatieve luchtvochtigheid in de archiefbewaarplaats. Inmiddels is dankzij het gebruik van de koeldroger de luchtvochtigheid uitstekend op peil te houden zodat de depotomstandigheden sterk zijn verbeterd.
Door mevrouw Bos werden de archieven van de notarissen, van de distributiedienst, de retro-acta van de Burgerlijke Stand en de collectie Jan L. de Boer materieel verzorgd en opnieuw verpakt. De heer Kolkman verzorgde het archief van het gemeentebestuur Doornspijk 1900-1939 materieel. In samenwerking met de afdeling Interne Zaken en Voorlichting werd in het verslagjaar overgegaan op het gebruik van zogenaamde Amsterdamse archiefdozen (die volledig zuurvrij zijn en geen ijzeren bindmechaniek bevatten). Eveneens werd in het afgelopen jaar een aanzet gegeven tot een reorganisatie van de gehele archiefbewaarplaats.

Door het streekarchivariaat is in samenwerking met uitgeverij de Boom Pers te Meppel, de oudheidkundige vereniging "Arent thoe Boecop" en de oudheidkundige vereniging "De Broeklanden" het project microverfilming Elburger Courant afgerond. Tijdens de Open Archievendag op 22 april 1995 werd door de burgemeester van Elburg, mr. P.Th. van Hout, het gebruik van deze microfiches voor onderzoek vrijgegeven. Een complete set microfiches van de krant over de periode 1890 tot 1994 is aanwezig in de bezoekersruimte. Ook de oudheidkundige verenigingen hebben beide een gebruiksexemplaar. 

Gebruik van archieven

Statistisch overzicht 1995
  totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers 86 49 37
bezoeken 373 198 175
schriftelijke inlichtingen 31 20 11


In vergelijking met 1994 heeft een groter aantal bezoekers (van 75 naar 86) meer bezoeken gebracht (van 337 naar 373). Het groter aantal bezoekers en bezoeken is waarschijnlijk mede een gevolg van de ruimere openstelling. Opvallend is dat in het verslagjaar het percentage lokaal historisch onderzoek sterk gestegen is in vergelijking met 1994 en wel van 37 % naar 45 %. Dit is zeker een gunstige tendens te noemen; deels een gevolg van diverse projecten die worden uitgevoerd door de oudheidkundige vereniging en het streekarchivariaat.
Het aantal schriftelijke verzoeken om inlichtingen is licht gedaald in vergelijking met het vorige jaar (van 35 naar 31) waarbij de verdeling verhoudingsgewijs niet is veranderd. Veel van de onderzoeken in verband met de beantwoording van de vragen is verricht door beide archiefmedewerkers. Hiernaast namen zij ook een groot deel van de bezoekersbegeleiding voor hun rekening.
Naast schriftelijke inlichtingen werden ook veel telefonische inlichtingen verstrekt.
In verband met exposities over de herdenking van de bevrijding werden stukken uitgeleend aan de gemeenten Nunspeet en Oldebroek.

Een overzicht van de onderwerpen van het door de bezoekers in 1995 verrichte lokaal historisch onderzoek:
- organisten in Elburg
- Tweede Wereldoorlog
- veldnamen
- burgemeesters van Elburg en Doornspijk
- bouwstijlen in Elburg
- ziekenvervoer
- de relatie tussen de visserij en het ontstaan van Elburg
- strandvonderij
- oranjegezindheid in het begin van de 19e eeuw
- jubileum Agnietenschool
- bewoningsgeschiedenis van Elburg
- Zuiderzeestoomtram
- visserij te Elburg
- sociale geografie van Elburg
- hervormde predikanten van Elburg
- landgoederen en huizen

Toezicht modern archiefbeheer

In het verslagjaar heeft de archivaris enkele werkbesprekingen gehad met het hoofd en een medewerker van de afdeling Interne Zaken en Voorlichting. Er werd gesproken over de lopende gang van zaken op de afdeling, automatisering van de postregistratie, vernietiging, de normen goede en geordende staat, de MLG-problematiek, de depot-reorganisatie en de aanstaande overdracht van semi-statisch archief. Afgesproken is dat in het begin van 1996 de overdracht van de archieven van de gemeentebesturen Elburg en Doornspijk uit de periode 1940-1974 zal worden geregeld. Verder werden vernietigingslijsten behandeld en afgewerkt.

Inventarisatie en indicering

Door de archivaris werden in het verslagjaar goede vorderingen gemaakt bij het inventariseren van het conglomeraat van archieven afkomstig van de familie Hoefhamer. Deze verzameling archieven en archiefjes, ter grootte van ongeveer zeven meter, bestrijkt de 15e tot en met de 20e eeuw. Momenteel zijn ruim 800 archiefbestanddelen beschreven en zijn de volgende onderdelen aangetroffen:
- aanvullingen op het stadsarchief
- archief van het departement Elburg van de maatschappij tot nut van het algemeen
- archivalia van de mandenmakerij en twijghandel "Without" te Elburg
- archivalia van de sigarenfabriek "Luctor et Emergo" te Elburg
- archivalia betreffende het Schipluidenfonds, het Wezenfonds en het Instituut Van Kinsbergen
- archivalia van D. Hoefhamer als commissaris van de verponding
- archief van de familie Hoefhamer
- archivalia inzake de administratie van de Oldebroeker, Staverdense en andere tiendcomplexen
- archief van de maatschappij tot landaanwinning tussen Elburg en het Keteldiep
- archivalia van de kerkmeesters van Doornspijk en van Oosterwolde
- archivalia van de Hervormde gemeente Elburg
- archivalia van de leenkamer van het huis Putten en stukken betreffende de families Van Coeverden, Van Lennip, Van Haersolte en Ter Spill.
Naar verwachting zal deze inventarisatie in de loop van 1996 kunnen worden afgerond.

Hiernaast zijn plaatsingslijsten gemaakt van de volgende archieven en collecties:
- collectie mr.dr. G. Westerink, door A.A. Bos
- het vredegerecht Elburg, door J. Kolkman
- de hervormde mannenvereniging "Onderzoekt de Schriften" te Elburg, door de archivaris.

De inventarisatie van het archief van het Feithenhof over de periode 1945-1990 werd op 27 november 1995 afgerond. Een groep vrijwillige medewerkers, bestaande uit de dames E. van Giessen-Wamelink, J. Hagens, M. v.d. Heide-Visscher en de heren W.J. de Gunst en G. Hoekert, hebben een jaar lang vele maandagavonden besteed aan het ordenen van dit archief. De afwerking en publikatie van de inventaris zal begin 1996 plaatsvinden. De archivaris heeft enkele avonden begeleiding gegeven aan de inventarisatie-werkzaamheden.

In het verslagjaar hield mevrouw Bos zich bezig met het toegankelijk maken van de fotoverzameling, stelde zij een index op het begraafboek 1727-1811 samen, verbeterde zij de toegankelijkheid van de handbibliotheek van het streekarchivariaat en werkte zij verder aan de indicering van de notariële protocollen.
De heer Kolkman werkte eveneens aan de indicering van de notariële protocollen en aan de toegankelijkheid van de handbibliotheek. Hiernaast maakte hij samen met de heer Th.J.C. van Zuidam (namens "Arent thoe Boecop") een opzet voor het indiceringsproject van de Elburger Courant. Hieraan zal vanaf begin 1996 door een groep vrijwilligers uitvoering worden gegeven. Verder werd goede voortgang geboekt met het indiceren van de Protocollen van Bezwaar van Doornspijk, waarbij als vrijwillige medewerker de heer H. Fikse intensief is betrokken. 


Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers veelvuldig geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Deze advisering betrof zowel methodiek als bronnen.
Ook dit jaar was de aanwezigheid van leden van de oudheidkundige vereniging "Arent thoe Boecop" in verband met diverse onderzoeken goed merkbaar. Met verschillende leden van het bestuur van de vereniging onderhield de archivaris goed contact. Ook dit jaar was hij weer adviseur van de vereniging. 

In 1995 werd gewerkt aan de volgende activiteiten en projecten:
Op 19 april 1995 werd door wethouder J. Huisman de expositie ter gelegenheid van de herdenking van 50 jaar bevrijding geopend in de koepel van het gemeentekantoor. Tijdens deze opening werd tevens de prijsuitreiking gehouden van een opstel- en tekenwedstrijd over dat onderwerp door de scholen. Deze wedstrijd was georganiseerd door de eigen afdeling Welzijn en Onderwijs. Hierdoor deed zich de situatie voor dat tijdens de opening veel jonge kinderen met hun ouders aanwezig waren. De expositie, die werd samengesteld door het streekarchivariaat in samenwerking met het gemeentemuseum Elburg, was een rondreizende. In de loop van enkele weken werd de expositie druk bezocht in het gemeentekantoor te Oostendorp, in het Poshuis in 't Harde, in de Gereformeerde Kerk te Doornspijk en tot slot in het gemeentemuseum te Elburg. Veel scholen, die hiervoor in het bijzonder waren uitgenodigd, hebben de expositie kunnen bezichtigen. Al met al was de belangstelling, vele honderden bezoekers, veel groter dan verwacht. Als vrijwillig medewerker was bij deze activiteit betrokken de heer H.G. Jansen.
Op zaterdag 22 april 1995 werd door burgemeester P.Th. van Hout op officiële wijze de Elburger Courant op microfiche in gebruik genomen. Dit was tevens de plaatselijke opening van de nationale Open Archievendag, waaraan het streekarchivariaat deelnam en wel in het gemeentekantoor. Tijdens deze goedbezochte dag konden de bezoekers kennismaken met de mogelijkheden van onderzoek in het archief, een kijkje nemen in de bezoekersruimte, de expositie bezoeken en een rondleiding in de archiefbewaarplaats meemaken. Hiernaast werd door de oudheidkundige c.q. heemkundige verengingen een presentatie verzorgd. Mede dankzij de medewerking van de verenigingen konden we terugkijken op een geslaagde dag.
In samenwerking met de oudheidkundige vereniging werd hard gewerkt aan de uitgave van de kadastrale atlas van 1832 voor de kadastrale gemeenten Elburg en Doornspijk. Om dit project financieel haalbaar te maken werd een garantiesubsidie van de gemeente Elburg verkregen en werd financiële steun toegezegd door de Stichting Vicarieën Elburg.
In samenwerking met de oudheidkundige vereniging werd een start gemaakt met het project bewoningsgeschiedenis Elburg 1600 tot heden. Onder leiding van de heer L. Jansen en zijn echtgenote is een groep vrijwillige medewerkers bezig een viertal publikaties, uit te geven per kwartier van de stad, voor te bereiden. Hiervoor moet nog veel onderzoek en controle-werk gebeuren. Het project wordt op dit moment uitgevoerd door de dames M. Fikse, J. ten Hoor-van Maren, E. van Giessen-Wamelink, C. Kühne, P. Kiers en de heren M.J. Smit en A.B. Giskes. De begeleiding wordt uitgevoerd door de voorzitter van de vereniging, T. Bergstra, en de streekarchivaris. De werkgroep is in het verslagjaar drie avonden in het gemeentekantoor bij elkaar geweest.
Door het Gelders Oudheidkundig Contact te Zutphen is een project Burgemeestersonderzoek 1850-1920 opgezet. De oudheidkundige vereniging en de streekarchivaris doen hier ook aan mee. De archivaris heeft onderzoek verricht naar de Doornspijker burgemeesters Rambonnet en Van Sytzama. De archiefmedewerkers hielpen met de voorbereidingen. Publikatie hiervan zal plaatsvinden in een speciaal burgemeestersnummer van het tijdschrift van "Arent thoe Boecop".

De archivaris woonde in het verslagjaar twee vergaderingen bij van het bestuur van de Stichting Vicarieën Elburg, waar gesproken werd over de instelling van een adviescommissie. Door het bestuur werd aan het einde van het jaar de adviescommissie officieel ingesteld. Van deze commissie maken deel uit de heren T. Bergstra, A.T. van de Pol en de archivaris. In het verslagjaar werd over drie aanvragen voor financiële steun in verband met historisch onderzoek geadviseerd.

Op 3 juli 1995 werd een schoolklas van het middelbaar onderwijs ontvangen en rondgeleid. Op 17 oktober verzorgde de archivaris een avond voor de leden van de oudheidkundige vereniging in het gemeentekantoor.

In het verslagjaar is er in verband met verschillende activiteiten contact geweest met ondermeer de Elburger Courant en Omroep Gelderland.

Acquisitie

In 1995 werden de volgende aanwinsten ontvangen:
- een aanvulling op het archief van de Gereformeerde Kerk Elburg
- notulenboeken van de Vereniging Het Groene Kruis te Elburg
- archivalia uit de nalatenschap van stadshistorieschrijver mr.dr. G. Westerink (in bruikleen van de oudheidkundige vereniging)
- het archief van de Hervormde Mannenvereniging "Onderzoekt de Schriften" te Elburg.
Dit laatste archief is binnengekomen naar aanleiding van een algemene brief in het kader van de beleidsplanning acquisitie. In de komende maanden is hierop nog meer reactie te verwachten.
Ook werden diverse aanvullingen op de fotoverzameling verkregen.

In het verslagjaar werd door het bestuur van het M.H. Coragefonds de toezegging gedaan dat het archief van het fonds in bewaring zal worden gegeven. Het aanwezige materiaal zal in overleg met de secretaris van het fonds worden geordend door de vrijwillige medewerkers die ook het archief van het Feithenhof inventariseerden.

Hiernaast werden boeken en brochures van plaatselijk historisch en genealogisch belang in schenking verkregen en aangekocht. Deze aanwinsten werden verwerkt in de geautomatiseerde catalogus van de bibliotheek. Met het gemeentemuseum Elburg is nog overleg gaande in verband met een mogelijke overdracht van bepaalde boeken. Tevens werd van enkele archiefdiensten het jaarverslag ontvangen.



GEMEENTE NUNSPEET


Huisvesting

De nieuwe werkruimte, die sinds eind 1994 in gebruik is, wordt gedurende één dag per week bewoond. Gedurende dit jaar hoefde geen gebruik meer te worden gemaakt van de gastvrijheid van de afdeling Interne Zaken voor computergebruik. Door de aanschaf van een portable computer en de aansluiting op het computernetwerk van de gemeente Nunspeet is het werken in de eigen kamer een stuk aangenamer en vooral ook praktischer geworden. 
De bezoekers hebben vanaf begin 1995 een nieuwe onderzoeksruimte gekregen. Deze ruimte is midden in het gemeentehuis gelegen, is twee maal zo groot als de vorige kamer en heeft buitenlicht. De bezoekers, die dan ook veel meer ruimte hebben gekregen, bleken gedurende het verslagjaar zeer tevreden met de geboden faciliteiten. In de ruimte zijn zeven bezoekersplaatsen beschikbaar met vier microfiche-readers. 

Brandblusmiddelen

In 1995 zijn de brandblusmiddelen in en buiten de archiefbewaarplaats gecontroleerd en in orde bevonden.

Conservering en schaduwarchivering

In het verslagjaar heeft restauratie-atelier Sterken te Ugchelen een aantal veel gebruikte kadastrale leggers uit de negentiende eeuw gerestaureerd.
De toestand in de openbare archiefbewaarplaats is vrijwel optimaal te noemen.
In overleg met de afdeling Interne Zaken is besloten over te gaan tot de aanschaf en het gebruik van de zogenaamde Amsterdamse archiefdozen. Deze dozen worden voor al het te bewaren archief gebruikt. In combinatie met zuurvrij omslagpapier zorgt dit voor een goede materiële toestand van de aanwezige archieven. Dit werd gedurende de zomermaanden nog eens sterk verbeterd door de medewerking van Aleidus van 't Hof die als vakantiewerker bij de afdeling Interne Zaken vrijwel alle geïnventariseerde archieven materieel opnieuw verzorgde. Alles werd in zuurvrije omslagen verpakt, in nieuwe archiefdozen geplaatst en voorzien van etiketten.
In het verslagjaar waren er contacten met de firma Frowijn in 't Harde inzake het op video overzetten van enige oude films over de Tweede Wereldoorlog. Dit werd uitgevoerd in overleg met de afdeling Voorlichting van de gemeente.

Gebruik van archieven

Statistisch overzicht 1995
  totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers 79 53 26
bezoeken 577 324 253
schriftelijke inlichtingen 71 54 17


In vergelijking met 1994 heeft een kleiner aantal bezoekers (van 82 naar 79) een groter aantal bezoeken gebracht (van 478 naar 577). Het aantal genealogische bezoeken is vrijwel gelijk gebleven bij een kleiner aantal genealogische bezoekers. Het meest opmerkelijk is de grote stijging in het aantal lokaal historisch bezoekers en bezoeken. Er is niet duidelijk één oorzaak aan te wijzen van deze stijging, maar de stijging past wel binnen de algemene tendens binnen de drie gemeenten van het streekarchivariaat. De verschuiving is in Nunspeet echter wel het meest duidelijk. Het percentage lokaal historisch onderzoek is hier nu gestegen tot 44 %, hetgeen aanzienlijk genoemd mag worden.
Het aantal schriftelijke verzoeken nam in vergelijking met 1994 enigszins af (van 89 naar 71), maar de verhouding in vraagstelling bleef vrijwel gelijk. Vrijwel alle schriftelijke verzoeken om inlichtingen werden beantwoord door de heer J.A. Mook, medewerker van de afdeling Interne Zaken. Ondanks het feit dat deze collega in de loop van het verslagjaar voor 50 % van zijn arbeidstijd in dienst kwam bij de afdeling Voorlichting, bleef hij toch alle correspondentie behartigen. Ditzelfde gold voor de begeleiding van de bezoekers, die eveneens vrijwel geheel door hem werd uitgevoerd. Waar nodig verleenden andere medewerkers van de afdeling Interne Zaken bijstand.

Een overzicht van de onderwerpen van door de bezoekers in 1995 verricht lokaal historisch onderzoek:
- Tweede Wereldoorlog
- Noodgeld 1940
- bewoningsgeschiedenis
- geschiedenis Nunspeet, Ermelo, Vierhouten
- kunstschilders op de Noordwest-Veluwe 1880-1980
- bedrijfsgeschiedenis
- begraafplaats Nunspeet
- notarissen en ambtsjonkers
- Belgisch vluchtelingenkamp
- vergelijkend onderzoek naar fascistisch stemgedrag tussen 1931-1939 en 1977-1994
- buurtschap Hoophuizen voor 1880
- Nunspeet 1910
- stations Nunspeet en Hulshorst
- sportgeschiedenis
- Oranjevereniging in de jaren dertig
- vakantiekolonie Eperweg te Nunspeet
- kranten tussen 1925 en 1940
- de ruimtelijke orde van Ermelo in heden en verleden

Toezicht modern archiefbeheer

In het verslagjaar werd geadviseerd over de opgestelde vernietigingslijsten. Hiernaast werd enkele malen met het hoofd en medewerkers van de afdeling Interne Zaken overleg gevoerd, ondermeer over de aanstaande overdracht van archieven na de invoering van de nieuwe Archiefwet, het vormen van tienjarenblokken, het B-archief, de normen goede en geordende staat en het mogelijk uitbreiden van de capaciteit van de archiefbewaarplaats.

Inventarisatie en indicering

De archivaris rondde in het verslagjaar de inventarisatie van het archief van het gemeentebestuur Ermelo 1795-1912 af. Alle archivalia uit dit archief zijn hiermee beschreven. Tevens werd grondslagonderzoek verricht in verband met de samenstelling van de historische inleiding bij de inventaris. De afronding en publikatie van de inventaris van dit archief zal in de eerste helft van 1996 plaatsvinden.
Hiernaast werden plaatsingslijsten vervaardigd van het archief van:
de afdeling Nunspeet van de Koninklijke Vereniging "Volksbond tegen drankmisbruik"
de Hervormde gemeente Elspeet
Door de heer Mook werd de dossierinventaris van het archief van het gemeentebestuur Ermelo over de periode 1913-1971 afgerond.

De heer F. Stadt zette als vrijwillig medewerker zijn werkzaamheden met betrekking tot de gecombineerde index van de registers van de burgerlijke stand 1811-1940 voort. In de maand december van het verslagjaar rondde hij dit project af, zodat de duizenden fiches nu kunnen worden ingevoerd in een geautomatiseerd systeem. Met de afdeling Interne Zaken werd afgesproken dat daaraan vanaf begin 1996 door een medewerker van de afdeling gewerkt zal worden. Hiernaast heeft de heer Stadt nog enig werk verricht voor de krantendocumentatie.

In het jaarverslag over 1994 werd melding gemaakt van een eerste voorzichtige aanzet tot het nader toegankelijk maken van de collectie audio-visuele media. In dit verslagjaar is hier verder aan gewerkt met als resultaat dat na de zomer een viertal vrijwilligers is begonnen met in eerste instantie het beschrijven van de aanwezige foto's en ansichtkaarten. Daar dit een zeer tijdrovend project is zullen de vrijwilligers, in de toekomst wellicht nog aangevuld met nieuwe mensen, hieraan jaren werk hebben. Momenteel zijn hierbij als vrijwillige medewerkers betrokken mevrouw G. Vegt-Snel en de heren W. Bonestroo (coördinator), H. van der Duim en A. Eveleens. Helaas bleek het voor dit project niet mogelijk om iemand in het kader van de banenpoolregeling aan te trekken.

Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. De advisering betrof zowel methodiek als bronnen. Naast vele andere bezoekers was er ook regelmatig contact met (bestuurs)leden van de heemkundige vereniging "Nuwenspete". In dit jaar werd door de vereniging het vijfde en tevens laatste deel in de serie Nunspeet 1910 uitgegeven. De archivaris was tijdens de presentatie van deze uitgave in Elspeet aanwezig. Hiernaast was er contact in verband met het burgemeestersproject, de ordening van de collectie foto's en de organisatie van de Open Archievendag.

In het kader van de herdenking van de bevrijding werd door het streekarchivariaat in samenwerking met de afdeling voorlichting van de gemeente een expositie georganiseerd. Deze werd op 18 april 1995 in het gemeentehuis te Nunspeet geopend. Speciaal in verband met deze herdenking werd door de heer A.T. van de Pol te Nunspeet een lesbrief geschreven voor de scholen. Veel van het daar beschreven materiaal was eveneens terug te vinden in de expositie. Veel scholen hebben van deze faciliteiten gebruik gemaakt.

In het kader van het burgemeestersproject van het Gelders Oudheidkundig Contact wordt samen met de heer A. Sulman een artikel opgesteld over burgemeester H.H. Vitringa. Dit artikel zal naar verwachting in 1996 verschijnen.
Hiernaast werd vooronderzoek verricht voor de uitgave van de kadastrale atlas 1832. De kaarten zijn door enkele vrijwilligers, onder leiding van de Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland, bijna gereedgemaakt; de archivaris zal hoofdstuk 3 van de begeleidende tekst schrijven. Getracht wordt deze uitgave in 1996 te laten verschijnen.
Verder wordt een onderzoek verricht naar de oude begraafplaats aan de Eperweg te Nunspeet. Hieraan wordt meegewerkt door de heer D.J. Osinga, die als vrijwillig medewerker bij het archief betrokken is.

In het verslagjaar zijn, in verband met het aankomende jubileum in verband met het 25-jarig bestaan van de gemeente Ermelo en de gemeente Nunspeet, contacten gelegd met de gemeente Ermelo. In 1996 zal hieraan verder uitvoering worden gegeven.
Op zaterdag 23 september 1995 hield de gemeente een Open Huis, waarbij alle afdelingen zich aan de bevolking presenteerden. De reden hiervoor was met name de afronding van de verbouwing van het gemeentehuis. Ook het streekarchivariaat presenteerde zich door middel van een overzicht van de activiteiten. De heer W. Bonestroo stond als vrijwilliger samen met de archivaris de vele bezoekers de gehele dag te woord.
Op 14 november werd door de archivaris een lezing gehouden voor de Volksuniversiteit te Nunspeet.
De archivaris kon in het verslagjaar twee maal de raadscommissie Algemeen Beleid nader informeren over de werkzaamheden van het streekarchivariaat.

In samenwerking met de afdeling voorlichting vonden in het verslagjaar enkele perscontacten plaats, ondermeer via een persbericht over de acquisitie. Hiernaast werd twee maal een interview gehouden voor de plaatselijke omroep.

Acquisitie

Zoals ook al in het vorige jaarverslag stond vermeld, zal het archief van de Hervormde gemeente Nunspeet in bewaring worden genomen. Dit is in 1995 helaas nog niet gerealiseerd.
In de raadsvergadering van 26 januari 1995 aanvaardde de raad de schenking door de firma Hoechst te Amsterdam van het archief van de Veluvine Verffabriek b.v.
Ook in Nunspeet werd in het kader van het gemeenschappelijke acquisitie-beleid een brief gestuurd aan diverse instellingen. Enkele reacties zijn inmiddels ontvangen.
In het verslagjaar zijn de volgende aanwinsten ontvangen:
- het Schilders Weekblad over de jaren 1958-1976 van de gemeente Ermelo
- archivalia en documentatie betreffende de Tweede Wereldoorlog onder meer van dr. A. Plaatsman
De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar uitgebreid door aankoop en schenking van enkele boeken en brochures.



GEMEENTE OLDEBROEK


Huisvesting

Door een herindeling van de gecombineerde werk- en bezoekersruimte zijn er momenteel twee werkplekken en zeven bezoekersplaatsen beschikbaar. Tevens is er een nieuwe kast bijgeplaatst om de zich snel uitbreidende handbibliotheek te kunnen plaatsen. 
De bezoekersruimte is in principe, door de veranderde werktijdindeling, vier dagen per week geopend. Dinsdag en woensdag kunnen bezoekers op afspraak terecht en donderdag en vrijdag zijn de vaste openingsdagen. Op maandag wordt de ruimte gebruikt door raadsleden voor het lezen van de vergaderstukken.

Brandblusmiddelen

De brandblusapparaten bij de openbare archiefbewaarplaats in de kelder en bij de bewaarplaats van de afdeling bevolking zijn dit jaar niet gecontroleerd. Dat zal in de eerste maand van het nieuwe jaar gebeuren.

Conservering en schaduwarchivering

In 1995 heeft restauratie-atelier J.H. Sterken te Ugchelen enkele stukken gerestaureerd uit het archief van het gemeentebestuur Oldebroek 1814-1919. 

In verband met het in 1994 voorgevallene in de archiefbewaarplaats is een programma van eisen voor verbetering van het depot opgesteld in overleg met het hoofd van de afdeling Centrale Ondersteuning, A.C. Jansma, en H. Boer, medewerker van de afdeling BROVOM. Na overleg met de provinciale archiefinspecteur werden de plannen voorgelegd aan burgemeester en wethouders en aan de raad. Deze hechtten hun goedkeuring aan de plannen en stelden een krediet beschikbaar. Gedeputeerde Staten verleenden, ter voldoening aan het bepaalde in artikel 61 lid 1 van het Archiefbesluit, bij brief van 28 september 1995 goedkeuring voor de plannen tot aanpassing van de archiefbewaarplaats. In de maand december werd gestart met de verbouwing. Zo zullen de luchtaanvoer en -afvoer worden verplaatst, verlengde noppen tussen de stellingen worden aangebracht, een koeldroger met rioolafvoer zal worden geïnstalleerd en een tussenwand wordt aangebracht. Naar verwachting zal een en ander in januari 1996 gereed zijn.

In overleg met de afdeling Centrale Ondersteuning (sectie Registratuur, Archief en Post) is overgegaan tot overschakeling naar de zogenaamde Amsterdamse archiefdoos. Door mevrouw Bos zijn inmiddels de meeste oude archieven opnieuw verpakt, materieel verzorgd en geëtiketteerd. Eveneens maakte zij een bestandsopname van de zich in de bewaarplaats bevindende waterschapsarchieven. Aan het bestuur van het waterschap Noord-Veluwe werd naar aanleiding hiervan een restauratie-advies uitgebracht. Hierop is nog geen reactie ontvangen.

In de bezoekersruimte is, evenals in Elburg, de Elburger Courant op microfiche beschikbaar. Doordat de oudheidkundige vereniging "De Broeklanden" haar onderkomen moest verlaten werd besloten het door de vereniging beheerde archiefmateriaal (met name kerkelijk) en de microfiches tot nader order in bruikleen af te staan aan het streekarchivariaat te Oldebroek. 


Gebruik van archieven

Statistisch overzicht 1995
  totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers 84 58 26
bezoeken 319 221 98
schriftelijke inlichtingen 30 19 11


In vergelijking met 1994 is een groter aantal bezoekers (van 74 naar 84) en een groter aantal bezoeken (van 280 naar 310) te constateren. Het percentage genealogisch onderzoek is licht gedaald in vergelijking met 1994 en wel van 72 % naar 69 %.
Het aantal schriftelijke verzoeken is gedaald van 40 naar 30. Een duidelijke verklaring hiervoor is niet te geven.
De meeste schriftelijke verzoeken om informatie werden behandeld door de beide medewerkers. Hiernaast werd ook regelmatig en in toenemende mate mondelinge informatie verstrekt. Met name de interne vraag vanuit de ambtelijke organisatie neemt duidelijk toe.
De begeleiding van de bezoekers werd met name door mevrouw Bos en de heer Kolkman uitgevoerd.

Een overzicht van de onderwerpen van door de bezoekers in 1995 verricht lokaal historisch onderzoek:
- bewoningsgeschiedenis
- monumenten en karakteristieke panden
- Tweede Wereldoorlog en in het bijzonder verzet in Oldebroek en Wezep
- sluizen en keringen langs de voormalige Zuiderzee
- bouwgeschiedenis van de Rooms-Katholieke kerk te Hattemerbroek
- ontstaansgeschiedenis van Oldebroek
- veldnamen
- burgemeestersonderzoek
- geschiedenis van het richterambt Oldebroek
- voetbalhistorie Noord-Oost Veluwe
- legerplaats bij Oldebroek en artillerie-schietkamp
- geschiedenis watersnoodcommissie
- geschiedenis van Beltgraven

Toezicht modern archiefbeheer

In 1995 heeft regelmatig overleg plaatsgevonden met het hoofd en medewerkers van de afdeling Centrale Ondersteuning. Onderwerpen die hierbij aan de orde kwamen zijn vernietiging, de opbouw van het dynamische archief, de afvoer naar het semi-statische archief, automatisering, normen goede en geordende staat, depotbeheer en toekomstige overdracht van archieven. In de loop van het jaar is de archivaris gestart met voorbereidingen in verband met de overbrenging en inventarisatie van het archief van het gemeentebestuur 1940-1987. Hierover zijn afspraken gemaakt met de afdeling Centrale Ondersteuning. Zo zal de streekarchivaris het archief na overbrenging schonen, ordenen en beschrijven. Waar nodig en mogelijk zal de afdeling hierbij hulp verlenen. Hiernaast heeft de archivaris geadviseerd over de vernietigingslijsten.
De heer Kolkman was gedurende een dag per week beschikbaar voor werkzaamheden bij de afdeling Centrale Ondersteuning, met name voor de afvoer van semi-statische dossiers en te vernietigen stukken.


Inventarisatie en indicering

De archivaris vervaardigde in het verslagjaar een nieuwe inventaris van het omvangrijke archief van het Richterambt Oldebroek 1564-1811.
Verder werd een start gemaakt met de inventarisatie van het archief van het gemeentebestuur over de periode 1940-1987 en met de herinventarisatie van de archieven van de gilden (1620-1802).

In het verslagjaar hield de heer Kolkman zich bezig met het afronden van de index op de akten van de burgerlijke stand 1873-1892, controleerde hij de burgerlijke stand over de periode 1811-1832 en doopboeken. Verder werkte hij aan de indicering van de lidmaten 1816-1858, de indicering van de criminele sententies uit het archief van het richterambt en de transcriptie en indicering van het register van de huwelijkscommissarissen 1795-1811. Tevens is de handbibliotheek mede door hem opnieuw geordend en geregistreerd, zodat de bibliotheek via een geautomatiseerde toegang bruikbaar is.
Mevrouw Bos hield zich eveneens met de toegankelijkheid van de bibliotheek bezig. Hiernaast hield zij de aanwinsten voor de foto-verzameling bij en werkte zij aan de indicering van de akten van de burgerlijke stand na 1900. Ook werd door haar de toegankelijkheid van het semi-statisch archief van de afdeling Openbare Werken (inclusief voormalig Gemeentewerken) verbeterd.

Werd in het vorige verslagjaar melding gemaakt van de start van de indicering van de notariële protocollen, inmiddels zijn de eerste drie delen in deze serie nadere toegangen verschenen. Deel 1 is de index op de protocollen van notaris F.W. van Spaen 1812-1816 door J. Kolkman en P. van Beek. Deel 2 betreft de protocollen van notaris Boonzaaier van Jeveren 1816-1820 en deel 3 van dezelfde notaris over de periode 1821-1825. De delen 2 en 3 werden door de heer Kolkman samengesteld. Beide medewerkers en de archivaris werken aan de volgende drie delen, die op korte termijn zullen verschijnen.

Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Dit betrof zowel methodiek als bronnen.
Ook in dit verslagjaar waren er regelmatig contacten met bestuur en leden van de oudheidkundige vereniging. Door een gedwongen vertrek uit het door de vereniging gebruikte gebouw is archiefmateriaal tijdelijk in bruikleen afgestaan aan het streekarchivariaat. Het betreft hier ondermeer archief van de Hervormde gemeenten van Oosterwolde en Oldebroek.Ook de aan de vereniging toebehorende fiches van de Elburger Courant zijn tijdelijk in de bezoekersruimte te raadplegen.
In het verslagjaar zijn de volgende activiteiten ontplooid:
In het tijdschrift van de oudheidkundige verenigingen publiceerde de archivaris enkele artikelen, ondermeer over de bestrating van de Zuiderzeestraatweg in de negentiende eeuw.
Ook hier werd meegedaan aan het door het Gelders Oudheidkundig Contact opgezette burgemeestersproject. De archivaris stelde, met assistentie van beide medewerkers, een artikel samen over burgemeester Heitinga (1882-1891). Dit artikel zal in 1996 worden gepubliceerd in het tijdschrift van de oudheidkundige vereniging.
In verband met het jubileum van de Vereniging Veluwse Geslachten is in het jubileumnummer een artikel gepubliceerd over het richterambt Oldebroek.
In samenwerking met de oudheidkundige vereniging wordt ook hier meegewerkt aan de indicering van de Elburger Courant vanaf 1890. De voorbereidingen zijn inmiddels getroffen, begin 1996 zal het project van start gaan.
De archivaris is bezig met een onderzoek naar het grondbezit van de drie Oldebroeker gilden. Uitgangspunt hierbij is de registratie in 1598. In 1996 is een publikatie te verwachten, waarin naast transcripties veel inhoudelijke gegevens vermeld zullen worden.

In samenwerking met de afdeling voorlichting van de gemeente is de pers geïnformeerd over belangrijke wetenswaardigheden. Hiernaast is een interview gehouden over het archief van het richterambt, hetgeen is gepubliceerd in de Elburger Courant.

Acquisitie

In het verslagjaar werden de volgende aanwinsten ontvangen:
- enkele stukken van het richterambt, van het Rijksarchief in Gelderland
- een stuk betreffende de legerplaats bij Oldebroek, van het gemeente-archief te Kampen
- het archief van het comité viering/herdenking 50 jaar bevrijding
- een verzameling van ruim 100 dia's van de afdeling Openbare Werken
- foto's van de afdeling voorlichting
- het tijdschrift "Sinte Barbara, Orgaan van de Vereniging Officieren Artillerie", 1949-1993
- de notulenboeken van de Coöperatieve Landbouwvereniging "Ons Belang" te Oldebroek 1915-1972
De officiële in bewaring neming van dit laatste archief zal begin 1996 worden afgewerkt.

Naar aanleiding van de verzonden acquisitiebrief zijn op dit moment enkele telefonische reacties binnengekomen. Te verwachten valt dat begin 1996 enkele archieven in bewaring zullen worden gegeven.
De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar behoorlijk uitgebreid door schenking en aankoop van boeken en brochures.


januari 1996
P. van Beek