Jaarverslag 1986

 

ALGEMEEN

Per 1 september 1986 is het streekarchivariaat daadwerkelijk van start gegaan. In de media werd hieraan enige aandacht besteed. Zo verscheen in de Elburger Courant van 6 juni 1986 een interview vooraf. De Lokale Omroep Elburg hield op 7 juni een vraaggesprek. 
Op 31 december werd gesproken met een journaliste van het Veluws Nieuws, waarvan het resultaat op 9 januari 1987 in deze krant verscheen. In de afgelopen verslagperiode werd een introduktie-artikel geschreven over archieven en het werk van een archivaris voor het tijdschrift van de Oudheidkundige vereniging van Oldebroek. Van de bezoekmogelijkheden voor archiefonderzoekers werd kennis gegeven aan de plaatselijke historische verenigingen, aan de in de omgeving verschijnende kranten in de mededelingenrubriek van de gemeentebesturen en aan enige provinciale en landelijke instellingen op het gebied van het archiefwezen.

De beschikbare werktijd is in de afgelopen verslagperiode gelijkelijk verdeeld, namelijk twee dagen per week per gemeente (Elburg: maandag en dinsdag; Oldebroek: woensdag en donderdag). 
De tijden, waarop het voor derden mogelijk is de archieven te raadplegen, zijn op advies van de archiefcommissie teruggebracht naar alleen de ochtend (en op afspraak) in plaats van de tot dan toe geboden mogelijkheid om hele dagen gebruik te maken van de archieven. In de vergadering van de archiefcommissie van 25 november 1986 werd het ingediende werkplan besproken en goedgekeurd.
De in dit werkplan aangegeven eerste prioriteit - het toegankelijk maken (inventariseren) van de archieven is zoveel mogelijk nagestreefd.
In de praktijk betekende dit dat voor Elburg circa 25 % en voor Oldebroek globaal 50 % van de wekelijks beschikbare tijd besteed kon worden aan inventarisatie.
Behalve de vergadering van de archiefcommissie werd ook aan de vergadering van de Gelderse Archivarissen deelgenomen op 20 november.
Er vonden een aantal kennismakingen plaats:

Ten aanzien van de financiën is bij beide gemeenten een aanvraag ingediend voor f 500,-- op de gemeentebegroting voor aankoop van boeken, kaarten, foto's etc. specifiek voor de afzonderlijke deelnemende gemeenten.
De opzegging van de bruikleen aan het Rijksarchief in Gelderland van het stadsarchief c.a. van Elburg over de jaren 1320 - 1813 werd voorbereid. Op 16 december 1986 besloot het college de bruikleengeving te beëindigen.
Hierover is contact opgenomen met het Rijksarchief. Met de Christelijke Basisschool ''De Rank'' te Wezep is contact opgenomen omtrent bruikleengeving van het archief van de schoolvereniging. Bij het K.A.D.O.R. te Arnhem is onderzocht welke kadastrale minuutplans van omstreeks 1830 in aanmerking komen om als reproductie aan te kopen ten behoeve van historisch onderzoek in de gemeenten Elburg en Oldebroek.
Bij de Afdeling Topografie van het Rijksbureau voor kunsthistorische Documentatie te Den Haag is geïnformeerd naar de daar bekende afbeeldingen betreffende de gemeenten Elburg en Oldebroek.

HUISVESTING EN MATERIELE TOESTAND VAN DE ARCHIEVEN

In Oldebroek wees de raad op 30 september 1986 de kluis in het gemeentehuis beneden bij Afdeling Interne Zaken en de kluis bij de Afdeling Burgerzaken aan als gemeentelijke archiefbewaarplaats in de zin van artikel 24 van de Archiefwet 1962. Een gelijkluidend besluit nam de raad van Elburg op 23 oktober ten aanzien van de kluis in de kelder van het gemeentehuis.

In de verslagperiode schommelde - volgens de aanwezige thermometer en hygrometer - de temperatuur in de archiefbewaarplaats te Elburg tussen de 16 en 18 graden C. en de relatieve vochtigheid tussen de 72 en 84 %. In Oldebroek varieerde de temperatuur tussen de 16 en 19 graden C. en de relatieve vochtigheid tussen de 69 en 76 %.
Voor beide gemeente geldt dat met name de relatieve vochtigheid te hoog - dus te vochtig - is, gelet op de daarvoor geldende normen ( ca. 50 % bij ca, 18 C. ). Hierover is in beide gemeenten contact opgenomen met de Afdelingen Bouwkunde die hebben toegezegd dat dit probleem hun aandacht zal hebben.

Te Elburg zijn de archiefonderzoekers tot dusver in de kluis zelf ontvangen, een situatie die onder meer om redenen van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de in niet-openbare archiefbescheiden vermelde personen niet wenselijk is. Als oplossing is voorgesteld de personeelskantine van de benodigde facilitieten te voorzien. De ontvangstmogelijkheden voor onderzoekers zijn in Oldebroek beperkt en bovendien gescheiden (zowel bij Afd. Burgerzaken als bij Afd. Interne Zaken), hetgeen af en toe problemen oplevert bij het toezicht op en de assistentie van onderzoekers. Bij een grotere toeloop zal ruimtegebrek zich als een probleem aandienen.

De eigen werkruimte in Elburg werd ingericht. In Oldebroek wordt in onderling overleg gebruik gemaakt van de kamer van de Chef Interne Zaken annex leeskamer raadsstukken c.a.
Ten aanzien van de materiële toestand van de archieven in Elburg moet toch worden opgemerkt dat menig archiefstuk in een minder goede tot slechte staat verkeerd, onder anderen als gevolg van veelvuldig en verkeerd gebruik, brand en vochtinwerking. Inmiddels hebben een tweetal restauratoren een bezoek gebracht om een vrijblijvende offerte op te maken voor het herstel van de registers van de burgerlijke stand en het bevolkingsregisters van Elburg en Doornspijk. Ook andere bestanden komen voor restauratie in aanmerking.

De archieven in Oldebroek zijn in een redelijke staat. Ook hier zijn wel een aantal archiefbescheiden aan te wijzen die voor herstel in aanmerking komen. Middels voorstellen zal te zijner tijd dit de colleges onder ogen worden gebracht.
In de archiefbewaarplaatsen van beide gemeenten is hier en daar schimmelvorming ontdekt.

BRANDBLUSMIDDELEN

Te Elburg is zowel binnen als buiten de archiefbewaarplaats een brandblusser geïnstaleerd. De buiten de archiefbewaarplaats in Oldebroek aanwezige blusser is niet gecontroleerd. Volgens de opvattingen van de Provinciale Archiefinspectie heeft deze blusser een te geringe capaciteit.

GEBRUIK VAN DE ARCHIEVEN

De mate waarin door derden ten behoeve van onderzoek gebruik is gemaakt van de archieven blijkt uit de volgende statistische gegevens:

ELBURG

Elburg Totaal genealogen lokaal historisch
Bezoekers: 36 27 9
Bezoeken: 170 115 55
Schriftelijke Inlichtingen: 27 16 11



Onderwerpen van niet-genealogisch onderzoek waren onder meer:

Voor de schriftelijke inlichtingen werd in totaal f 170,95 in rekening gebracht.

OLDEBROEK

Oldebroek totaal genealogen lokaal historisch
Bezoekers: 26 23 3
Bezoeken: 89 72 17
Schriftelijke inlichtigen: 14 14 0



Lokaal-historische onderwerpen van onderzoek waren:

Aan leges voor de schriftelijke inlichtingen werd in totaal f 142,75 geheven.

TOEZICHT OP EN ADVISERING T.A.V. HET BEHEER VAN DE NIET-OVERGEBRACHTE ARCHIEVEN
(de archieven van 50 jaar en jonger)

Incidenteel werd in beide gemeenten aan de Afdelingen Interne Zaken geadviseerd over sanering en vernietiging van archiefbescheiden. Te Oldebroek is bovendien een voorstel gedaan om de bijlagen ( mandaten, nota's, etc. ) bij de gemeenterekening over de jaren 1966 - 1975, ca. 22 m., te saneren.
Ter voorbereiding van een nieuwe archiefverordening wordt samenwerking met de Chef Interne Zaken van de gemeente Oldebroek een concept-besluit post- en archiefzaken ontworpen.
Het bezoek te Oldebroek van de heer H.B.N.B. Adam van de Provinciale Archiefinspectie heeft geleid tot opmerkingen over de postbehandeling en omvang van de serie bouwvergunningen met bijlagen.

INVENTARISATIE

Zoals is uitgesproken in het werkplan, heeft het toegankelijk maken - inventariseren - van archieven hoge prioriteit. In beide gemeenten is gekozen voor de inventarisatie van de archieven van de gemeentebesturen over de periode 1814 - 1919. Deze archieven worden voor lokaal-historisch onderzoek veelvuldig geraadpleegd.
Alvorens in Elburg hiermee kon worden begonnen, dienden eerst de registers van de burgerlijke stand en het bevolkingsregister van Elburg en Doornspijk geordend te worden.
Van deze nieuwe ordening is een overzicht gemaakt ten behoeve van de archiefonderzoekers.
Vervolgens werd met assistentie van de Afd. Interne Zaken her en der in de archiefbewaarplaats gedeponeerde archiefbescheiden een plaats in de stellingen gegeven en globaal gesorteerd. De ter hand genomen inventarisatie van het archief van het Elburger gemeentebestuur resulteerde in 87 beschrijvingen, zijnde 4 m. archiefstukken (voornamelijk series).

In Oldebroek wordt eveneens het archief van het gemeentebestuur geinventariseerd. In de afgelopen verslagperiode werden 379 inventarisnummers beschreven ( 21 m., voornamelijk series zoals bijvoorbeeld notulen, correspondentie, etc. ) .

AANWINSTEN

a. archivalia

Elburg


Oldebroek

b. bibliotheek

Elburg


Oldebroek

c. topografisch-historische atlas

Elburg


Oldebroek




Verslag, zoals bedoeld in artikel 6 van de instructie voor de streekarchivaris, over de periode september - december 1986 betreffende het Streekarchivariaat Elburg - Oldebroek. 

J. Tabak, Streekarchivaris
Elburg/Oldebroek, februari 1987