Cookiemelding

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is wettelijk verplicht toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en u te informeren over het gebruik van functionele cookies. Cookies zijn belangrijk voor onze website.

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gebruikt functionele cookies, maar daarnaast ook cookies voor het beheer van de webstatistieken. Deze cijfers gelden als noodzakelijke feedback om de digitale dienstverlening en de vindbaarheid van de site te verbeteren. Daarnaast worden de webstatistieken gebruikt om verantwoording af te leggen aan de deelnemers van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe en subsidieverstrekkers.

Bezoekers van de website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe blijven anoniem. Ook voor cookies geldt dat ze nooit direct aan individuen zijn te koppelen. Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gaat vertrouwelijk om met de gegevens die door middel van cookies worden verzameld.

De website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is alleen bereikbaar als u cookies accepteert!

U bent natuurlijk altijd welkom op de studiezaal van de 5 vestigingen van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe

Ik accepteer deze cookies

Meer informatie over cookies »

grote oorlogbanner2.jpg

Jaarverslag 1986

 

ALGEMEEN

Per 1 september 1986 is het streekarchivariaat daadwerkelijk van start gegaan. In de media werd hieraan enige aandacht besteed. Zo verscheen in de Elburger Courant van 6 juni 1986 een interview vooraf. De Lokale Omroep Elburg hield op 7 juni een vraaggesprek. 
Op 31 december werd gesproken met een journaliste van het Veluws Nieuws, waarvan het resultaat op 9 januari 1987 in deze krant verscheen. In de afgelopen verslagperiode werd een introduktie-artikel geschreven over archieven en het werk van een archivaris voor het tijdschrift van de Oudheidkundige vereniging van Oldebroek. Van de bezoekmogelijkheden voor archiefonderzoekers werd kennis gegeven aan de plaatselijke historische verenigingen, aan de in de omgeving verschijnende kranten in de mededelingenrubriek van de gemeentebesturen en aan enige provinciale en landelijke instellingen op het gebied van het archiefwezen.

De beschikbare werktijd is in de afgelopen verslagperiode gelijkelijk verdeeld, namelijk twee dagen per week per gemeente (Elburg: maandag en dinsdag; Oldebroek: woensdag en donderdag). 
De tijden, waarop het voor derden mogelijk is de archieven te raadplegen, zijn op advies van de archiefcommissie teruggebracht naar alleen de ochtend (en op afspraak) in plaats van de tot dan toe geboden mogelijkheid om hele dagen gebruik te maken van de archieven. In de vergadering van de archiefcommissie van 25 november 1986 werd het ingediende werkplan besproken en goedgekeurd.
De in dit werkplan aangegeven eerste prioriteit - het toegankelijk maken (inventariseren) van de archieven is zoveel mogelijk nagestreefd.
In de praktijk betekende dit dat voor Elburg circa 25 % en voor Oldebroek globaal 50 % van de wekelijks beschikbare tijd besteed kon worden aan inventarisatie.
Behalve de vergadering van de archiefcommissie werd ook aan de vergadering van de Gelderse Archivarissen deelgenomen op 20 november.
Er vonden een aantal kennismakingen plaats:

  • 2 september met de werkgroep Archief en Genealogie van de Elburger Oudheidkundige Vereniging "Arent thoe Boecop" 
  • 16 september met de directeur van het Elburger gemeentemuseum 
  • 15 oktober met het dagelijks bestuur van de Oldebroeker Oudheidkundige Vereniging ''De Broeklanden" 
  • 21 oktober met een afvaardiging van de Archiefdienst van de Gereformeerde Kerken in Nederland, 
  • 4 november in Elburg en 17 december in Oldebroek met de heer H.B.N.B. Adam van de Provinciale Archiefinspectie 
  • 2 december met de stadshistorieschrijver van Elburg, Mr. Dr. G. Westerink.
  • Op 24 september werd 's-avonds advies gegeven aan de werkgroep kerkgeschiedenis van de Elburger Oudheidkundige Vereniging over onderzoek naar de Afscheiding van 1834 uit de Ned. Hervormde Kerk.
    Van dezelfde vereniging werd op 28 november de uitreiking van de eerste exemplaren van de geschiedenis van de bewoning en huisnummering in de binnenstad - wijk West en Zuid - van Elburg bijgewoond.

Ten aanzien van de financiën is bij beide gemeenten een aanvraag ingediend voor f 500,-- op de gemeentebegroting voor aankoop van boeken, kaarten, foto's etc. specifiek voor de afzonderlijke deelnemende gemeenten.
De opzegging van de bruikleen aan het Rijksarchief in Gelderland van het stadsarchief c.a. van Elburg over de jaren 1320 - 1813 werd voorbereid. Op 16 december 1986 besloot het college de bruikleengeving te beëindigen.
Hierover is contact opgenomen met het Rijksarchief. Met de Christelijke Basisschool ''De Rank'' te Wezep is contact opgenomen omtrent bruikleengeving van het archief van de schoolvereniging. Bij het K.A.D.O.R. te Arnhem is onderzocht welke kadastrale minuutplans van omstreeks 1830 in aanmerking komen om als reproductie aan te kopen ten behoeve van historisch onderzoek in de gemeenten Elburg en Oldebroek.
Bij de Afdeling Topografie van het Rijksbureau voor kunsthistorische Documentatie te Den Haag is geïnformeerd naar de daar bekende afbeeldingen betreffende de gemeenten Elburg en Oldebroek.

HUISVESTING EN MATERIELE TOESTAND VAN DE ARCHIEVEN

In Oldebroek wees de raad op 30 september 1986 de kluis in het gemeentehuis beneden bij Afdeling Interne Zaken en de kluis bij de Afdeling Burgerzaken aan als gemeentelijke archiefbewaarplaats in de zin van artikel 24 van de Archiefwet 1962. Een gelijkluidend besluit nam de raad van Elburg op 23 oktober ten aanzien van de kluis in de kelder van het gemeentehuis.

In de verslagperiode schommelde - volgens de aanwezige thermometer en hygrometer - de temperatuur in de archiefbewaarplaats te Elburg tussen de 16 en 18 graden C. en de relatieve vochtigheid tussen de 72 en 84 %. In Oldebroek varieerde de temperatuur tussen de 16 en 19 graden C. en de relatieve vochtigheid tussen de 69 en 76 %.
Voor beide gemeente geldt dat met name de relatieve vochtigheid te hoog - dus te vochtig - is, gelet op de daarvoor geldende normen ( ca. 50 % bij ca, 18 C. ). Hierover is in beide gemeenten contact opgenomen met de Afdelingen Bouwkunde die hebben toegezegd dat dit probleem hun aandacht zal hebben.

Te Elburg zijn de archiefonderzoekers tot dusver in de kluis zelf ontvangen, een situatie die onder meer om redenen van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer van de in niet-openbare archiefbescheiden vermelde personen niet wenselijk is. Als oplossing is voorgesteld de personeelskantine van de benodigde facilitieten te voorzien. De ontvangstmogelijkheden voor onderzoekers zijn in Oldebroek beperkt en bovendien gescheiden (zowel bij Afd. Burgerzaken als bij Afd. Interne Zaken), hetgeen af en toe problemen oplevert bij het toezicht op en de assistentie van onderzoekers. Bij een grotere toeloop zal ruimtegebrek zich als een probleem aandienen.

De eigen werkruimte in Elburg werd ingericht. In Oldebroek wordt in onderling overleg gebruik gemaakt van de kamer van de Chef Interne Zaken annex leeskamer raadsstukken c.a.
Ten aanzien van de materiële toestand van de archieven in Elburg moet toch worden opgemerkt dat menig archiefstuk in een minder goede tot slechte staat verkeerd, onder anderen als gevolg van veelvuldig en verkeerd gebruik, brand en vochtinwerking. Inmiddels hebben een tweetal restauratoren een bezoek gebracht om een vrijblijvende offerte op te maken voor het herstel van de registers van de burgerlijke stand en het bevolkingsregisters van Elburg en Doornspijk. Ook andere bestanden komen voor restauratie in aanmerking.

De archieven in Oldebroek zijn in een redelijke staat. Ook hier zijn wel een aantal archiefbescheiden aan te wijzen die voor herstel in aanmerking komen. Middels voorstellen zal te zijner tijd dit de colleges onder ogen worden gebracht.
In de archiefbewaarplaatsen van beide gemeenten is hier en daar schimmelvorming ontdekt.

BRANDBLUSMIDDELEN

Te Elburg is zowel binnen als buiten de archiefbewaarplaats een brandblusser geïnstaleerd. De buiten de archiefbewaarplaats in Oldebroek aanwezige blusser is niet gecontroleerd. Volgens de opvattingen van de Provinciale Archiefinspectie heeft deze blusser een te geringe capaciteit.

GEBRUIK VAN DE ARCHIEVEN

De mate waarin door derden ten behoeve van onderzoek gebruik is gemaakt van de archieven blijkt uit de volgende statistische gegevens:

ELBURG

Elburg Totaal genealogen lokaal historisch
Bezoekers: 36 27 9
Bezoeken: 170 115 55
Schriftelijke Inlichtingen: 27 16 11



Onderwerpen van niet-genealogisch onderzoek waren onder meer:

  • Geschiedenis van de huisnummering en bewoning van de huizen in de stad Elburg;
  • Visafslag;
  • Kerkgeschiedenis van Elburg en Oosterwolde;
  • Hervormd weeshuis in Elburg;
  • Lokalisatie van tijnsgoederen onder Doornspijk.

Voor de schriftelijke inlichtingen werd in totaal f 170,95 in rekening gebracht.

OLDEBROEK

Oldebroek totaal genealogen lokaal historisch
Bezoekers: 26 23 3
Bezoeken: 89 72 17
Schriftelijke inlichtigen: 14 14 0



Lokaal-historische onderwerpen van onderzoek waren:

  • De Afscheiding uit de Ned. Hervormde Kerk in 1834 e.v. jaren;
  • Biografieën van de burgemeesters van Oldebroek;

Aan leges voor de schriftelijke inlichtingen werd in totaal f 142,75 geheven.

TOEZICHT OP EN ADVISERING T.A.V. HET BEHEER VAN DE NIET-OVERGEBRACHTE ARCHIEVEN
(de archieven van 50 jaar en jonger)

Incidenteel werd in beide gemeenten aan de Afdelingen Interne Zaken geadviseerd over sanering en vernietiging van archiefbescheiden. Te Oldebroek is bovendien een voorstel gedaan om de bijlagen ( mandaten, nota's, etc. ) bij de gemeenterekening over de jaren 1966 - 1975, ca. 22 m., te saneren.
Ter voorbereiding van een nieuwe archiefverordening wordt samenwerking met de Chef Interne Zaken van de gemeente Oldebroek een concept-besluit post- en archiefzaken ontworpen.
Het bezoek te Oldebroek van de heer H.B.N.B. Adam van de Provinciale Archiefinspectie heeft geleid tot opmerkingen over de postbehandeling en omvang van de serie bouwvergunningen met bijlagen.

INVENTARISATIE

Zoals is uitgesproken in het werkplan, heeft het toegankelijk maken - inventariseren - van archieven hoge prioriteit. In beide gemeenten is gekozen voor de inventarisatie van de archieven van de gemeentebesturen over de periode 1814 - 1919. Deze archieven worden voor lokaal-historisch onderzoek veelvuldig geraadpleegd.
Alvorens in Elburg hiermee kon worden begonnen, dienden eerst de registers van de burgerlijke stand en het bevolkingsregister van Elburg en Doornspijk geordend te worden.
Van deze nieuwe ordening is een overzicht gemaakt ten behoeve van de archiefonderzoekers.
Vervolgens werd met assistentie van de Afd. Interne Zaken her en der in de archiefbewaarplaats gedeponeerde archiefbescheiden een plaats in de stellingen gegeven en globaal gesorteerd. De ter hand genomen inventarisatie van het archief van het Elburger gemeentebestuur resulteerde in 87 beschrijvingen, zijnde 4 m. archiefstukken (voornamelijk series).

In Oldebroek wordt eveneens het archief van het gemeentebestuur geinventariseerd. In de afgelopen verslagperiode werden 379 inventarisnummers beschreven ( 21 m., voornamelijk series zoals bijvoorbeeld notulen, correspondentie, etc. ) .

AANWINSTEN

a. archivalia

Elburg

      • Van de Afdeling Burgerzaken zijn de registers burgerlijke stand en het 
      • Bevolkingsregister van Elburg en Doornspijk, periode 1811 - 1940, en de daarbij behorende hulpregisters, in beheer overgenomen.
      • Van het Gemeentemuseum werden diverse archivalia ontvangen behorende voornamelijk tot het archief van stads- c.q. gemeentebestuur.
      • Mr. Dr. G. Westerink te Ermelo schonk zijn aantekeningen uit voornamelijk tijnsregisters betreffende Doornspijk en Elburg.


Oldebroek

    • Van de Afdeling Burgerzaken zijn de registers burgerlijke stand en het bevolkingsregister, 1811 - 1940, en de daarbij behorende hulpregistraties in beheer overgenomen.
    • Van de secretaris werd enige oorlogsdocumentatie ontvangen.

b. bibliotheek

Elburg

      • G. van Norel, De Zuiderzeestoomtram; Opkomst en ondergang van een locale stoomtram. Scriptie M.O.-B. (Elburg, 1986). geschonken door de auteur.
      • Inventarissen van de papierfabrieken "Gelderland'', "Gelderland Tielens", "Padalarang" en het "Selleger Pensioenfonds", geschonken door het Rijksarchief in Gelderland te Arnhem.
      • A.J. Maris, De Reformatie der geestelijke en kerkelijke goederen in Gelderland, in het bijzonder in het kwartier van Nijmegen. ( Den Haag, 1939), geschonken door Mr. Dr. G. Westerink te Ermelo.
      • J. Th. De Smidt, Rechtsgewoonten; De gebruiken en plaatselijke gebruiken waarnaar het burgerlijk wetboek verwijst. ( Amsterdam, 1954 ), geschonken door Mr. Dr. G. Westerink te Ermelo.
      • De door Mr. Dr. G. Westerink geschreven publicaties ( Doornspijk en Elburg; Rechtshistorisch onderzoek naar de ontwikkeling van de gebruiks- en eigendomsrechten op de grond/ Elburg en Doornspijk; Kerken en andere instellingen uit de middeleeuwen met hare goederen/ Instituut van Kinsbergen; Instituut van opvoeding in Elburg/ De Ellestraat in Elburg/ Geschiedenis van het weiderecht op de Mheen in Elburg), waarvan er op -12-1986 een aantal zijn geschonken door de auteur; De meerdere exemplaren zijn gevoegd bij de voorraad.
      • Zuiderkwartier en Westerkwartier; Geschiedenis van de vernummering en bewoning van de huizen in de stad Elburg 1798 - 1985. ( Publicatie nr. 11a en b), vervaardigd door de werkgroep archief en genealogie van de Oudheidkundige Vereniging "Arent thoe Boecop"; geschonken door de werkgroep.
      • Transcripties van de Ned. Hervormde doopboeken van Elburg 1635 - 1820/
      • Ondertrouw- en trouwboek Elburg 1727 - 1805
      • Register van naamsaanneming Elburg 1813, 1826 en Doornspijk 1812, 1826
      • Lijst van het schoorsteengeld Elburg 1676 - 1678, vervaardigd door leden van de werkgroep archief en genealogie van de Oudheidkundige Vereniging "Arent thoe Boecop"; geschonken door de werkgroep.
      • Transcriptie van de maandrekening Zwolle 1431; Uitgegeven door F. C. Berkenvelder m.m.v. W. A. Huysmans; geschonken door de Gemeentelijke Archiefdienst van Zwolle.


Oldebroek

    • E. van den Ham, De geschiedenis van een school; 85 jaar christelijk lager onderwijs in Wezep. ( Wezep, 1986 ); geschonken door de auteur.
    • Inventaris Archieven van de voormalige polders van het polderdistrict Noordwest-veluwe; geschonken door het waterschap.

c. topografisch-historische atlas

Elburg

      • Van de Afdeling Interne Zaken werd de fotoverzameling overgenomen ( 3 ordners, 2 albums en enige losse exemplaren).
      • Een foto van G. Westerink als docent; geschonken door Mr. Dr. G. Westerink te Ermelo.
      • Vier prentbriefkaarten betreffende Elburg ( haven, voormalige gemeentehuis, Vispoort, centrum met muziektent); geschonken door Mevr. J. E. Dubbeldam - Jilleba te Dordrecht.


Oldebroek

    • Een foto van de tekening van het dorp Oldebroek door C. Pronk in 1732 gemaakt; geschonken door het Antiquariaat de Boer te Zwolle.




Verslag, zoals bedoeld in artikel 6 van de instructie voor de streekarchivaris, over de periode september - december 1986 betreffende het Streekarchivariaat Elburg - Oldebroek. 

J. Tabak, Streekarchivaris
Elburg/Oldebroek, februari 1987