Cookiemelding

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is wettelijk verplicht toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en u te informeren over het gebruik van functionele cookies. Cookies zijn belangrijk voor onze website.

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gebruikt functionele cookies, maar daarnaast ook cookies voor het beheer van de webstatistieken. Deze cijfers gelden als noodzakelijke feedback om de digitale dienstverlening en de vindbaarheid van de site te verbeteren. Daarnaast worden de webstatistieken gebruikt om verantwoording af te leggen aan de deelnemers van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe en subsidieverstrekkers.

Bezoekers van de website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe blijven anoniem. Ook voor cookies geldt dat ze nooit direct aan individuen zijn te koppelen. Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gaat vertrouwelijk om met de gegevens die door middel van cookies worden verzameld.

De website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is alleen bereikbaar als u cookies accepteert!

U bent natuurlijk altijd welkom op de studiezaal van de 5 vestigingen van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe

Ik accepteer deze cookies

Meer informatie over cookies »

sm-kaart.jpg

Jaarverslag 2001

Jaarverslag 2001
P. van Beek, 2002



 


 

Personeel

In het verslagjaar 2001 waren bij het streekarchivariaat Elburg-Ermelo-Nunspeet-Oldebroek werkzaam:

Mevrouw drs. H.P.W.A. van Aalst-Houbraken, adjunct-streekarchivaris 
P. van Beek, streekarchivaris
J.C. van Gelder, archiefmedewerker te Nunspeet
T. Goossens, archiefmedewerker te Nunspeet (vanaf oktober 2001)
Mevrouw T. de Gunst, archiefmedewerker te Elburg
J. Kolkman, archiefmedewerker te Oldebroek en Elburg
Mevrouw J.M. Stam, archiefmedewerker te Ermelo 
Mevrouw J.H. Vos, archiefmedewerker te Elburg en Oldebroek

Door de werktijdverdeling van alle medewerkers was het ook dit verslagjaar weer mogelijk om in alle gemeenten gedurende een groot deel van de werkweek (waarvan een deel na afspraak) gebruik te maken van de faciliteiten van het streekarchivariaat.

De medewerkers van het streekarchivariaat hielden in 2001 vijf maal een gezamenlijk werkoverleg om de diverse werkzaamheden op de afzonderlijke locaties, en met name de uitvoering van de dienstverlening op elkaar af te stemmen. Op 6 juli 2001 heeft voor de eerste maal een personeelsuitstapje van de medewerkers van het streekarchivariaat plaatsgevonden. Hiervoor waren ook de collega’s van het Streekarchivariaat Noord-Veluwe uitgenodigd. Tijdens deze dag werd onder meer een bezoek gebracht aan het gemeentearchief van Apeldoorn en aan restauratieatelier Sterken te Ugchelen.

Organisatie

Het streekarchivariaat is ook dit jaar in de centrumgemeente Elburg ingedeeld bij de afdeling Welzijn en Onderwijs van de sector Maatschappelijke Zaken. In de gemeente Elburg werd enkele malen deelgenomen aan het werkoverleg van deze afdeling. Besprekingen over een mogelijke andere plek in de organisatie worden nog steeds gevoerd, overigens zonder al te veel resultaat. In de andere gemeenten werd regelmatig overleg gevoerd met de desbetreffende portefeuillehouder en gemeentesecretaris. 

Externe activiteiten

In het verslagjaar nam de archivaris deel aan de volgende activiteiten:

  • Cursus Kennis Nabij te Arnhem (samen met de adjunct-archivaris)
  • Bijeenkomsten cultuureducatie te Arnhem op 19 januari en 21 mei
  • Bijeenkomst over de Kleur van Nederland van DIVA te Amsterdam op 1 februari
  • Vergadering van de Commissie tot Registratie van Protestantse kerkelijke en semikerkelijke archieven te Almere op 13 maart (vertegenwoordiging namens DIVA)
  • Bijeenkomst van het Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde op 19 mei te Elburg (hierbij nam de archivaris afscheid als penningmeester van het genootschap)
  • Overleg met G. Kouwenhoven, streekarchivaris Noord-Veluwe op 26 juni te Elburg (samen met de adjunct-archivaris) en op 29 november te Epe
  • Studiedag Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland te Ede op 20 september
  • Opening van het nieuwe gemeentearchief van Nijmegen op 21 september
  • Startbijeenkomst gebiedsgericht cultuurbeleid Noord-Veluwe in Elburg op 4 oktober
  • Contactdag van het Gelders Oudheidkundig Contact te Nijmegen op 17 november (samen met de adjunct-archivaris)
  • Presentatie van de Kadastrale Atlas 1832 Harderwijk op 3 november
  • Gesprek met een vertegenwoordiging van het bestuur van de Oudheidkundige vereniging “Herderewich” op 6 december te Harderwijk
  • Symposium Vicarieën op 14 december te Arnhem

De adjunct-archivaris nam naast hiervoor genoemde deelnames, deel aan de volgende activiteiten:

  • Vergadering van het Cultuurhistorisch Platform Elburg op 6 maart
  • Regiodag van de Vereniging Veluwse Geslachten te Nunspeet op 24 maart
  • Symposium Oude methoden – nieuwe technieken van het ING te Den Haag op 15 juni
  • Bijeenkomst ter gelegenheid van de opening van de nieuwe archeologische themaroute en de presentatie van een uitgave hierover te Vierhouten op 18 juni
  • Bijeenkomst waarbij het eerste exemplaar van de Landschappen fietsroute te Ermelo werd uitgereikt op 27 juni
  • Presentatie van het boek Oostendorp te Oostendorp op 29 augustus
  • Startconferentie Gelders erfgoed en ICT te Arnhem op 24 september
  • Symposium Hanzegeschiedenis op 28 september te Kampen
  • Presentatie van het boek ‘Woar ging jie vrogger noar Schoele’ van de Heemkundige vereniging “Nuwenspete” te Nunspeet op 31 oktober

De archivaris hield een lezing voor:

  • het Interkerkelijk Ouderen Contact te Elburg op 3 januari

De adjunct-archivaris hield een lezing voor:

  • de Kring van Zuid-Hollandse archivarissen over het kwaliteitshandvest bij een kleine dienst te Leiden op 4 oktober

Bestuur

Het personeel van het streekarchivariaat verricht de werkzaamheden op aanwijzing van de archiefcommissie streekarchivariaat. De commissie vergaderde in 2001 drie maal en wel op 17 januari te Oldebroek, 15 maart te Elburg en 17 oktober te Nunspeet.

De archiefcommissie bestond in 2001 uit:

  • H. van der Veen, wethouder van Elburg, voorzitter
  • B. Bossenbroek, raadslid van Elburg,
  • Ing. W.P. Omta, burgemeester van Ermelo
  • J.W. Urbach, raadslid van Ermelo
  • Ing. C. de Kovel, burgemeester van Nunspeet, plaatsvervangend voorzitter
  • C. Vissenberg, raadslid van Nunspeet
  • Mr. W.L. Zielhuis, burgemeester van Oldebroek
  • Mevrouw J.J. van Grootheest-Heidmeijer, raadslid van Oldebroek

Adviseurs:

  • Dr. F.W.J. Scholten, provinciaal archiefinspecteur
  • P. van Beek, streekarchivaris


De adjunct-archivaris mevrouw Van Aalst-Houbraken verzorgde de verslaglegging van de vergaderingen.
De archiefcommissie hield zich in het verslagjaar onder meer bezig met het volgende: jaarverslag, werktijdrapportage en rekening 2000, begroting 2002, kwaliteitshandvest dienstverlening, werkzaamheden ten behoeve van de gemeente Putten en samenwerking archiefzorg Noord-Veluwe.
De archiefcommissie adviseert in het kader van de Gemeenschappelijke regeling streekarchivariaat de betrokken gemeentebesturen.

Dienstverlening gemeente Putten

In het kader van samenwerking met de overige ISV-gemeenten op het terrein van de archiefzorg werd op 7 februari door de archivaris een gesprek bijgewoond tussen de voorzitter van de archiefcommissie en de gemeentesecretaris en het hoofd Interne Zaken van de gemeente Putten. Dit ter voorbereiding op de vergadering van de archiefcommissie. 
De gesprekken resulteerden in een mondelinge intentieverklaring van de gemeente Putten om bij het vertrek van de huidige functionaris, de heer J. van Hell, in september 2002 aansluiting bij het streekarchivariaat te willen realiseren. Vooruitlopend hierop werd besloten dat de streekarchivaris vanaf juni 2001 voor een dag per week bij de gemeente Putten gedetacheerd zou worden. Hiermee kon de aanstelling van de adjunct-streekarchivaris worden uitgebreid tot een volledig dienstverband.
Op 7 september bracht de heer Adam van de Provinciale Archiefinspectie een werkbezoek aan de gemeente. Naar aanleiding van een brief hierover heeft de streekarchivaris het college geadviseerd over te ondernemen stappen.
De archivaris is vanaf half juni 2001 elke vrijdag werkzaam geweest in de gemeente Putten. In de beschikbare tijd werd gewerkt aan voorbereiding voor de aanpassing van de openbare archiefbewaarplaats aldaar, te weten klimaatbeheersing en het plaatsen van verrijdbare archiefstellingen. Daarnaast is geadviseerd over documentair informatiebeheer en de website van de gemeente Putten. Aan het einde van het verslagjaar werd in en buiten de archiefbewaarplaats een schimmelexplosie geconstateerd. De streekarchivaris coördineerde de “schoonmaakoperatie” en nam de nodige beheersmaatregelen om herhaling op korte termijn te voorkomen. Eind december kon de ruimte weer schoon verklaard worden.

Overige aangelegenheden

Sinds december 1997 heeft het streekarchivariaat een eigen website op internet. Ook in dit verslagjaar is er veel onderhoud verricht aan de website. Veel nieuwe onderdelen zijn toegevoegd, waaronder een groot aantal nadere toegangen. Verder is de mogelijkheid om alle databasebestanden van het streekarchivariaat integraal op de website te plaatsen in een vergevorderd stadium. De adjunct-archivaris en archiefmedewerker J. Kolkman verrichtten hieraan de meeste werkzaamheden. 
Tot nu toe hebben ruim 11.500 bezoekers onze site geraadpleegd. De site is te vinden op www.hpveluwe.nl en het e-mail adres is info@hpveluwe.nl.

Het in het dienstjaar 2000 ingevoerde Handvest Dienstverlening Archieven 2000 is op diverse onderdelen uitgewerkt en ingevoerd op de diverse locaties van het streekarchivariaat. Als één van de activiteiten is het systeem van aanvraagbriefjes ingevoerd. Hierbij wordt een overzicht van geraadpleegde archiefstukken verkregen, wat tevens als hulpmiddel voor materiële verzorging, verfilming en restauratie kan dienen.

Op 16 februari 2001 werd in het gemeentekantoor van Elburg een middag georganiseerd voor medewerkers, vrijwilligers en andere betrokkenen. Tijdens deze bijeenkomst werden diverse nieuwe uitgaven gepresenteerd, waaronder een tweede genealogische bundel en veel nieuwe inventarissen, indexen en nadere toegangen. Ook werd de gelegenheid aangegrepen aandacht te besteden aan diverse projecten. De voorzitter van de Archiefcommissie, wethouder H. van der Veen, besteedde bijzondere aandacht aan de inzet van de medewerkers van het streekarchivariaat en onderstreepte dit met een extra attentie voor de dames De Gunst, Stam en Vos en de heren Van Gelder en Kolkman.

Gemeente Elburg

Huisvesting

De werkruimte biedt plaats aan drie medewerkers. De aangrenzende bezoekersruimte voor het raadplegen van originele stukken, biedt plaats aan zeven onderzoekers en vrijwillige medewerkers. In deze ruimte staan enkele computers voor invoer van gegevens en een computer voor het raadplegen van digitale toegangen. In deze ruimte bevindt zich tevens de handbibliotheek van het streekarchivariaat.
De tweede bezoekersruimte is bedoeld voor het raadplegen van bronnen door zelfbediening. In deze ruimte staan drie gewone readers, twee grote readers voor het raadplegen van de kranten en een reader-printer. Deze ruimte biedt plaats aan zes onderzoekers. 

Brandblusmiddelen

De brandblusmiddelen zijn in oktober 2001 gecontroleerd en in orde bevonden. Buiten de archiefbewaarplaats is een nieuwe koolzuursneeuwblusser aangebracht. Verder is aan het einde van het jaar in de archiefbewaarplaats een brand- en rookdetectiesysteem aangebracht.

Conservering en schaduwarchivering

Door Restauratie-atelier Sterken te Ugchelen werden archiefstukken gerestaureerd uit het oude stadsarchief Elburg, het oud-rechterlijk archief Elburg en uit het archief van het gemeentebestuur Elburg.

In het verslagjaar werden door de dames De Gunst en Vos enkele archieven en collecties materieel verzorgd.

Van de microfiches van de burgerlijke stand en het bevolkingsregister van de gemeenten Ermelo/Nunspeet en Oldebroek wordt door veel bezoekers dankbaar gebruik gemaakt. Veel onderzoekers ervaren dit als een behoorlijke verbetering. Dit geldt voor alle bezoeklocaties van ons streekarchivariaat. Voor de gebruikers betekent dit veel gemak en er hoeft duidelijk minder gereisd te worden.

Als gevolg van ruimtegebrek, achterstallige vernietiging en slordigheid was de situatie in de archiefbewaarplaats in Elburg al enkele jaren onbevredigend. In het voorjaar heeft de afdeling Interne Zaken een behoorlijke inhaalslag gemaakt in het kader van vernietiging en opschoning. De voor dit jaar geplande bijplaatsing van nieuwe stellingen (ongeveer 650 strekkende meter) kon dan ook vóór de zomer worden gerealiseerd. In deze nieuwe stellingen werden door de adjunct-archivaris en medewerker J. Kolkman de door het streekarchivariaat beheerde archieven en collecties geplaatst. De verschillende onderdelen zijn nu volgens een bepaald systeem bij elkaar gezet, waardoor een beter overzicht is gerealiseerd.

Gebruik van archieven


Statistisch overzicht 2001

  Totaal Genealogie Lokaal historisch onderzoek
Bezoekers 115 62 53
Bezoeken 584 218 366
Inlichtingen 30 17 13


In vergelijking met 2000 heeft een licht gestegen aantal bezoekers (van 107 naar 115) een lager aantal bezoeken gebracht (van 674 naar 584). De daling die in 1999 was ingezet, gaat hiermee nog steeds door. Bijzonder voor het totaal, maar gebruikelijk voor Elburg is het hoge percentage lokaal historisch onderzoek. Een lager aantal bezoekers en bezoeken is deels verklaarbaar uit het beschikbaar stellen van primaire bronnen op alle raadpleeglocaties. 
Het aantal schriftelijke verzoeken om informatie is licht gedaald (van 33 naar 30).
Veel van de onderzoeken in verband met de beantwoording van vragen is verricht door archiefmedewerkers de dames De Gunst, Vos en de heer Kolkman. Ook namen zij een groot deel van de bezoekersbegeleiding voor hun rekening.

In het najaar is een proef gestart met avondopenstelling. Vanaf oktober 2001 zijn de bezoekersruimten aansluitend aan de dagopenstelling geopend tot 21.00 uur. Elke eerste en derde dinsdag van de maand zijn bezoekers welkom en geconstateerd kan worden dat er behoorlijk gebruik wordt gemaakt van deze extra dienstverlening. Bij toerbeurt heeft één van de medewerkers avonddienst, hierin bijgestaan door een vrijwilliger. In februari 2002 zal één en ander worden geëvalueerd en zal worden bekeken of voortzetting mogelijk is.

Een overzicht van de onderwerpen van het in 2001 verricht lokaal historisch onderzoek:

  • Geschiedenis van de buurtschap Oostendorp
  • Eekschillers
  • Geschiedenis van de Haven van Elburg
  • Landgoed De Dellen
  • Bevindelijkheid op de Noordwest Veluwe in de 19e eeuw
  • Kerkgeschiedenis
  • Elburg rond 1400
  • Veldnamen
  • Schutterij, burgerwacht
  • Crisisjaren 1930-1940
  • Stadsboerderijen
  • Spoorlijn Amersfoort-Kampen/Zwolle
  • Wielerronde Hoge Enk
  • Willem van Oranje en Elburg
  • Landdagen in Gelderland 1423-1584
  • Vicarieën in Elburg
  • Politieke geschiedenis
  • Visserijgeschiedenis
  • Hanzegeschiedenis
  • Bewoningsgeschiedenis
  • Monumenten
  • Stedenbouwkundige geschiedenis van de vesting Elburg.


Toezicht modern archiefbeheer

In het verslagjaar heeft de archivaris enige malen overleg gehad met het hoofd en de medewerkers van de afdeling Interne Zaken en Voorlichting. Onderwerpen waren onder meer: digitaal archiefbeheer, selectie en vernietiging, brandbeveiliging en depotbeheer.
De gemeentelijke werkgroep digitaal archiefbeheer is wegens de grote werkdruk bij de afdeling Interne Zaken en Voorlichting in het verslagjaar slechts één maal bijeen geweest. Helaas liggen de werkzaamheden op dit terrein vrijwel stil. Dit wil niet zeggen dat er geen aandacht voor deze materie is, maar het feit dat de afdeling andere prioriteiten stelt, is zeker een reden voor zorg. 
Verder maakte de archivaris deel uit van de werkgroep euroconversie.

Inventarisatie en indicering

In 2001 werden de volgende uitgaven afgerond:

  • Dienstbodenregister Elburg 1862-1920, door J.H. Vos
  • Index op de minuten van akten van notaris G.A. Hoefhamer 1850-1852, door J.H. Vos
  • Index op het Protocol van vrijwillige rechtspraak Elburg 1792-1796, door H. Fikse.
  • Index op de tijdschriften van de Oudheidkundige vereniging “Arent thoe Boecop”, door W.J. de Gunst en T. de Gunst.


Daarnaast werden door diverse vrijwillige medewerkers in concept diverse nieuwe uitgaven aangeleverd. Helaas ontbrak in het verslagjaar de tijd om deze uitgaven af te ronden en te publiceren. Deze achterstand, waarvoor een structurele oplossing nodig is, bedraagt aan het einde van het verslagjaar ruim tien uitgaven.

In het verslagjaar hield archiefmedewerker mevrouw J.H. Vos zich bezig met het toegankelijk maken van de fotocollectie, de serie bouwvergunningen Elburg 1913-1939 en de notariële protocollen. Ook verrichtte zij indiceringswerkzaamheden ten behoeve van de dienstbodenregisters Doornspijk en de hierboven genoemde registers van Elburg. Mevrouw T. de Gunst was intensief bezig met de herordening van de bibliotheek van het streekarchivariaat. Alle boeken werden ingevoerd in een nieuwe applicatie van het databaseprogramma AskSam. Ook verwerkte zij veel boeken die als aanvulling vanuit het gemeentemuseum Elburg werden overgebracht. Wanneer alle titels in de computer staan, zullen de boeken volgens de SISO-code in de kasten worden geplaatst.
Verder was zij bezig met het digitaliseren en controleren van enkele historische publicaties.

De heer Kolkman werkte voornamelijk aan de indicering van de Protocollen van bezwaar van het ambt Doornspijk, waarbij als vrijwillige medewerker de heer H. Fikse betrokken was. De heer Fikse heeft zijn aandeel aan het project in het verslagjaar afgerond. Verder begeleidde de heer Kolkman het project Indicering Elburger Courant, was hij belast met de controle van de indicering van het dienstbodenregister en de notariële protocollen en verrichtte hij werkzaamheden voor het project bewoningsgeschiedenis. Ook was hij intensief betrokken bij de overgang van de AskSam-applicaties naar de Windows-omgeving en fungeerde hij als vraagbaak voor alle (vrijwillige) medewerkers van het streekarchivariaat. Tot slot was hij in belangrijke mate betrokken bij de in het verslagjaar uitgevoerde reorganisatie van de archiefbewaarplaats.

Gedurende het verslagjaar werd opnieuw goede voortgang geboekt met de indicering van de Elburger Courant. Een behoorlijk aantal jaargangen is inmiddels geïndiceerd en in de computer in AskSam ingevoerd. In Elburg waren aan het einde van het verslagjaar de volgende vrijwillige medewerkers aan dit project werkzaam: mevrouw M. Fikse en de heren G. Hak, D. Spaan en G. Spaan. In het verslagjaar moesten twee medewerkers hun werkzaamheden aan dit project om verschillende redenen beëindigen. Mevrouw J. Veldman en de heer T. Blokland hebben vele jaren aan dit project meegewerkt. Ook op deze plaats willen we onze erkentelijkheid voor hun medewerking en inzet kenbaar maken. De heer Kolkman begeleidde het project. 

De leden van de werkgroep oorkondenboek zijn in het verslagjaar actief bezig geweest. Enkele malen is de groep bijeen geweest. Een groot aantal stukken uit de periode 1550-1600 is nu getranscribeerd en bewerkt. Tegelijk werd nagedacht over een mogelijke uitgave. In het verslagjaar maakten van de werkgroep deel uit: de dames A.A. Bos, M. Fikse, J. ten Hoor-van Maren, E. Kranenburg-van der Beek en B. de Waard-Ruijs en de heren H. Kranenburg en M.J. Smit. De adjunct-archivaris begeleidde de werkgroep. 

Door de adjunct-archivaris is het archievenoverzicht voor Elburg en de overige gemeenten binnen het streekarchivariaat geactualiseerd en gereed gemaakt voor beschikbaarstelling op de website. Daarnaast heeft zij meegewerkt aan een provinciaal onderzoek naar de materiële staat en toegankelijkheid van de audiovisuele collecties.

Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar werd door de archiefmedewerkers veelvuldig geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Deze advisering was zowel methodisch als inhoudelijk van aard. Ook dit jaar was de aanwezigheid van leden van de Oudheidkundige vereniging “Arent thoe Boecop” in verband met diverse onderzoeken (bijvoorbeeld naar de geschiedenis van Oostendorp) goed merkbaar.

In 2001 werd gewerkt aan de volgende activiteiten en projecten:

  • De werkgroep bewoningsgeschiedenis (in samenwerking met de oudheidkundige vereniging) werd in het verslagjaar nieuw leven ingeblazen. De adjunct-archivaris coördineert dit project. De werkgroep bestaat uit de dames M. Fikse, J. ten Hoor-van Maren, G. Jansen-Noordereijk, C. Kühne en de heren A.B. Giskes, L. Jansen en M. J. Smit. Vanuit de afdeling Bouwen en Wonen (monumentenzorg) is de heer W. Bultman betrokken. Daarnaast wordt medewerking verleend door de heer W.J. de Gunst en archiefmedewerker J. Kolkman. De werkgroep vergaderde drie maal.
  • De leden van de werkgroep burgemeestersonderzoek hebben in het verslagjaar in beperkte mate onderzoek verricht. Leden van de werkgroep zijn mevrouw E. Kranenburg-van der Beek en de heren C. van den Bosch, H. Kranenburg en W. van Norel. De archivaris is ook bij dit project betrokken. Aan het einde van het verslagjaar is door de oudheidkundige vereniging een nieuwe werkgroep in het leven geroepen met als doel de politieke geschiedenis tussen 1880 en 1950 te onderzoeken. Dit project is gecombineerd met het burgemeestersonderzoek en er wordt voor beide onderdelen onderzoek verricht.
  • De werkgroep Hanzegeschiedenis ging in 2001 van start. Doel van het onderzoek is de rol van Elburg in de Hanze te bestuderen. Deze werkgroep bestaat uit de heren H. de Boer, C. van den Bosch, W.J. de Gunst, G. Hak, J. Lingen en M. Seijbel. Ook de archivaris en adjunct-archivaris maken deel uit van de werkgroep. De werkgroep heeft een relatie met de Oudheidkundige vereniging “Arent thoe Boecop” en met het “Sint Nicolaasgilde Elburg-Haselünne”. De leden van de werkgroep namen in het najaar deel aan een symposium over het onderwerp Hanze te Kampen. In totaal werd er drie maal vergaderd.


De archivaris is voorzitter/secretaris van de adviescommissie van de Stichting Vicarieën Elburg. Tevens is hij lid van de redactieraad van de Schaffelaarreeks (historische publicaties voor de Veluwe).
De adjunct-archivaris nam deel aan de eerste vergadering van het Platform Cultureel historisch erfgoed, georganiseerd vanuit het gemeentemuseum Elburg.

Het jaar 2001 heeft de nodige educatieve activiteiten opgeleverd. Zo brachten schoolklassen van het basisonderwijs (4 scholen) en het voortgezet onderwijs (4 scholen) diverse bezoeken aan het archief. 

In vervolg op het verschijnen van de provinciale cultuurnota Verbindingen is een gebiedsgericht cultuurbeleid van start gegaan. Hierbij werden in Gelderland twee regio´s (De Noord-Veluwe en het Rivierengebied) aangewezen als proefgebied. Voor de Noord-Veluwe gaat het om de gemeenten Epe, Heerde, Hattem, Oldebroek, Elburg en Nunspeet. Op 4 oktober 2001 werd in de Raadzaal van de gemeente Elburg een startbijeenkomst georganiseerd. Voor extra bovengemeentelijke activiteiten vanuit het streekarchivariaat in samenwerking met andere partners op het terrein van cultuurhistorisch erfgoed biedt dit voor de komende vier jaar zeker mogelijkheden. De eerste aanvraag is inmiddels neergelegd bij de stuurgroep. Op 8 november heeft de streekarchivaris een oriënterend gesprek gehad met de projectcoördinator mevrouw F. Simons.

In vervolg op het project omgevingsgeschiedenis van de afgelopen jaren (“Gevels Spreken”, waarin Elburg een belangrijke rol speelt) is er met steun van de provincie een nieuw project gestart onder de naam Gelderland Binnenstebuiten. Hierin wordt samengewerkt door het Rijksarchief in Gelderland, de gemeentearchieven van Arnhem en Ede en ons streekarchivariaat. Daarnaast nemen deel het Gelders Oudheidkundig Contact, EduArt en Biblioservice Gelderland. Er wordt gewerkt aan een website omgevingsgeschiedenis voor VMBO niveau groep 3. Eén van de pilots van dit project is een patriciërshuis in Elburg (het pand van notaris Hoefhamer). Als onderzoeker en auteur voor het Elburger onderdeel is de heer W. van Norel te Elburg aangetrokken. Hij is als docent geschiedenis en onderzoeker zeer bekend bij het streekarchivariaat. Naar verwachting zal de website vóór de zomer 2002 operationeel zijn.
Aan dit project is een tweede project gekoppeld, namelijk het Digitaal Educatief Project Omgevingsgeschiedenis (DEPO). Hierin werken samen het Rijksarchief Gelderland, de gemeentearchieven van Arnhem en Ede en ons streekarchivariaat. 
In het kader van deze twee projecten is in het verslagjaar acht maal vergaderd.

Acquisitie

In 2001 werden de volgende aanwinsten ontvangen:

  • Collectie N.H. Gruppen (Tweede Wereldoorlog)
  • Archief van de Stichting tot behoud van Elburger botters
  • Aanvulling op het archief van het CDA
  • Archief van de Openbare Bibliotheek Elburg-´t Harde
  • Aanvulling op het archief van het Groene Kruis
  • Aanvulling op het archief van de Goorcommissie


De handbibliotheek werd in het verslagjaar uitgebreid door aankoop en schenking van enkele boeken. Vanuit het gemeentemuseum Elburg werd ook in 2001 een groot aantal historische boekwerken overgebracht en in de bibliotheek opgenomen. 
Ook de fotocollectie werd met enkele foto’s uitgebreid.



Gemeente Ermelo

Huisvesting

In 2000 was een nieuwe bezoekers- en werkruimte in gebruik genomen. De ruimte bood plaats aan twee medewerkers en vier bezoekers. Al snel bleek de ruimte, vooral door de aanwezigheid van de vele vrijwillige medewerkers, te klein. Aan het einde van het verslagjaar kon de ruimte worden vergroot. Momenteel zijn er twee werkplekken voor de medewerkers, twee werkplekken voor de vrijwilligers en acht bezoekersplaatsen. Tevens werd de ruimte grotendeels van nieuw meubilair voorzien. Op maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag is archiefmedewerker mevrouw J.M. Stam aanwezig. Op maandag is de adjunct-archivaris aanwezig. De streekarchivaris is op afstand betrokken bij de werkzaamheden in Ermelo.
Voor de bezoekers staan er twee microfiche-readers en een reader-printer. De wens om uitbreiding van deze hulpmiddelen zal naar verwachting de komende jaren worden vervuld.

Brandblusmiddelen

De poederblussers in en buiten de archiefbewaarplaats zijn in februari 2001 gecontroleerd en in orde bevonden.

Conservering en schaduwarchivering

De streekarchivaris heeft in het verslagjaar voorbereidingen getroffen voor het aanbrengen van een klimaatbeheersingsinstallatie. Hiervoor is inmiddels een krediet beschikbaar gesteld. Naar verwachting zal in 2002 de installatie kunnen worden aangebracht. 

Door archiefmedewerker mevrouw Stam zijn enkele archieven materieel verzorgd (waaronder de verzameling persoonskaarten en het archief van de Centrale Antenne Inrichting).

Gebruik van archieven

Statistisch overzicht 2001

  Totaal Genealogie Lokaal historisch onderzoek
Bezoekers 76 40 36
Bezoeken 382 156 164
Inlichtingen 27 13 14


In het verslagjaar nam in vergelijking met 2000 het aantal bezoekers toe (van 47 naar 76). Datzelfde gold ook voor het aantal bezoeken (van 180 naar 382). Deels heeft dit te maken met de gegroeide naamsbekendheid en deels met de actieve inbreng van vrijwillige medewerkers. De bezoekersbegeleiding werd hoofdzakelijk verricht door mevrouw Stam. Ook de meeste verzoeken om inlichtingen werden door haar afgehandeld.

Naast het gegroeide aantal verstrekte inlichtingen (van 18 naar 27) werd ook het aantal interne verzoeken geregistreerd. Het gaat hier om 67 verzoeken om inzage van hinderwet- en bouwvergunningen.

Een overzicht van de onderwerpen van door de onderzoekers in 2001 verricht lokaal historisch onderzoek:

  • Geschiedenis Tweede Wereldoorlog
  • Bodemonderzoek
  • Vakantiekamp “Het vierde Prinsenkind”
  • Raadsverslagen 1977
  • Geschiedenis Leuvenum en Staverden
  • Aanleg spoorlijn Utrecht-Zwolle
  • Het Rode Koper te Leuvenum
  • Bewoningsgeschiedenis
  • Architectuur
  • Ontstaan van De Wegwijzer
  • Buurtschap Drie
  • Ontwerpen wapen en vlag gemeente Ermelo
  • Schilderes Therese Christina Magdalena Kassin (1922-1937 in Ermelo woonachtig)


Toezicht modern archiefbeheer

In het verslagjaar heeft enkele malen overleg plaatsgevonden met het hoofd en enkele medewerkers van de afdeling Facilitaire Zaken. Er werd onder meer gesproken over het depotbeheer en selectie en vernietiging.
Samen met een medewerker van de afdeling Facilitaire Zaken werd een tweede inspectiebezoek gebracht aan het in Arnhem gevestigde Onderwijsadministratiebureau, waar de personeelsdossiers van onderwijskrachten van de openbare scholen in Ermelo worden bewaard. Hierover werd een negatief rapport uitgebracht vanwege de slechte verzorging van de dossiers.

Inventarisatie en indicering

Door archiefmedewerker mevrouw Stam werd gewerkt aan het nader toegankelijk maken van de collectie bouwvergunningen van de gemeente Ermelo vanaf 1906. Als vrijwillige medewerkers waren hierbij ook betrokken de heren H. Bouw, J. Mulder en A. Blokland. Mevrouw Stam begeleidt dit project.
Verder was mevrouw Stam belast met het toegankelijk maken van de handbibliotheek van het streekarchivariaat. 
De adjunct-archivaris actualiseerde het archievenoverzicht en maakte dit gereed voor publicatie op de website.

De dames T. Hoeksta en T. Hazeu-van Veldhuizen en de heren B. Meeboer, J. Poelhekken, B. van Os en J. Garritsen werkten al vrijwillige medewerkers aan de voorbereiding voor een uitgave over Ermelo 1910 (naar aanleiding van het gezondheidsonderzoek in 1910). In samenwerking met de Oudheidkundige vereniging “Ermeloo” zal worden getracht deze uitgave te realiseren. De begeleiding van dit project is in handen van de adjunct-archivaris.
Ook werden er nadere voorbereidingen getroffen voor het verder toegankelijk maken van de fotoverzameling met vele duizenden foto’s. Een aantal vrijwilligers heeft zich hiervoor aangemeld en naar verwachting zal begin 2002 een werkgroep kunnen beginnen met de ontsluiting van deze collectie.

Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar werd door de archiefmedewerkster geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. De advisering betrof zowel methodiek als bronnen.
In het verslagjaar werd contact onderhouden met enkele bestuursleden van de Oudheidkundige vereniging “Ermeloo”. Voor het periodiek van deze vereniging werden enkele artikelen geschreven. Daarnaast was de streekarchivaris betrokken bij de eerste opzet van een website voor de oudheidkundige vereniging. Naar verwachting zal deze begin 2002 worden ingebracht op de website van het Historisch Platform Veluwe.

Evenals in andere deelnemende gemeenten is het de bedoeling dat er ook in Ermelo een heruitgave van de kadastrale atlas 1832 zal verschijnen. Door de heren H. van Sloten (kaarten) en J.W.P. van Dijk (tekst) wordt hieraan gewerkt. Ook de adjunct-archivaris is hierbij betrokken. De kaarten zijn inmiddels bijna gereed en de tekst wordt geschreven. Gestreefd wordt naar een uitgave in 2002. 

Verder werd door de adjunct-archivaris gewerkt aan de uitbreiding van de website voor Open Monumentendag Ermelo 2001. Dit onderdeel vormt een vast onderdeel in de website van het streekarchivariaat en zal jaarlijks worden geactualiseerd.

Acquisitie

De in de archiefbewaarplaats aanwezige gemeentelijke en particuliere archieven en verzamelingen zijn tijdens een bijeenkomst op 7 maart 2001 officieel in beheer overgedragen aan het streekarchivariaat. In een bijeenkomst in de Raadzaal werd door burgemeester Omta de formele overdracht verricht. Hierna konden de genodigden onder het genot van een hapje en een drankje de bezoekersruimte en de archiefbewaarplaats bezichtigen.

In het verslagjaar werd vanuit Nunspeet overgebracht en formeel in bewaring genomen het archief van de afdeling Ermelo-dorp van de NCVB.
Verder werd als aanwinst ontvangen het archief van de Ermelose Sportraad 1982-2000.

De bibliotheek is in het verslagjaar uitgebreid door schenking en aankoop van boeken en tijdschriften van plaatselijk historisch en genealogisch belang. Ook de fotocollectie werd met enkele aanwinsten uitgebreid.


Gemeente Nunspeet

Huisvesting

De afzonderlijke werkkamer voor de streekarchivaris werd tijdens het verslagjaar intensief gebruikt. Op woensdag en donderdag was de adjunct-archivaris aanwezig. Hiernaast werd de werkruimte gebruikt door enkele vrijwillige medewerkers. Voor hun werkzaamheden is een tweetal computers en een printer beschikbaar.
De bezoekersruimte biedt plaats aan archiefmedewerker J.C. van Gelder, kent een vaste vrijwilligersplek en heeft verder faciliteiten voor vier bezoekers. Met ingang van oktober 2001 is een tweede archiefmedewerker in dienst gekomen, de heer T. Goossens. Ook voor hem is het nog gelukt een werkplek in de ruimte te creëren. Voor de bezoekers zijn voldoende microfiche-leesapparaten aanwezig, evenals een reader-printer. Verder zijn twee netwerkcomputers aanwezig en twee kasten voor inventarissen, toegangen, bibliotheek en project-voorraad. Hiermee is de ruimte, zoals vorig verslagjaar ook al werd gerapporteerd, overvol. Herhaaldelijk kan het grote aantal bezoekers en vrijwilligers geen plek worden geboden. Ook de werkzaamheden van medewerker en vrijwilligers ondervinden van deze druk steeds meer hinder. In de loop van 2001 kwam er zicht op verbetering en aan het einde van het verslagjaar werd daadwerkelijk een nieuwe ruimte in gereedheid gebracht. Deze ruimte bevindt zich bij de ingang van het gemeentehuis. De totale oppervlakte is niet zo veel groter dan de huidige twee ruimtes, maar door een goede indeling kan een duidelijk betere situatie ontstaan. Voor de aanwezige nooduitgang zal naar een oplossing gezocht worden.

Brandblusmiddelen

De brandblusmiddelen in de archiefbewaarplaats (twee koolzuursneeuwblussers) en buiten de bewaarplaats (een poederblusser) zijn in november 2001 gecontroleerd en in orde bevonden.

Conservering en schaduwarchivering

Door Restauratie-atelier Sterken is gewerkt aan de restauratie van een grotendeels verbrand notulenboek van het bestuur van de School met de Bijbel te Nunspeet. Enkele archivalia werden door de archiefmedewerkers Van Gelder en Goossens materieel verzorgd.

De pogingen om in eigen beheer verfilmingswerkzaamheden te verrichten hebben wegens tijdgebrek en problemen met de apparatuur nog niet veel resultaat opgeleverd. Getracht zal worden om hier in 2002 een vervolg aan te geven.

Gebruik van archieven

Statistisch overzicht 2001

  Totaal Genealogie Lokaal historisch onderzoek
Bezoekers 112 53 59
Bezoeken 1052 525 527
Inlichtingen 53 25 28


In vergelijking met 2000 heeft een kleiner aantal bezoekers (van 136 naar 112) een groter aantal bezoeken gebracht (van 1001 naar 1052). De groei van de afgelopen jaren zet nog steeds door. Een opmerkelijk verschil is te zien in de verschuiving van een duidelijk groter aantal genealogische bezoekers en bezoeken naar een grotere aandacht voor de lokale historie. 
Het aantal verzoeken om inlichtingen (schriftelijk en telefonisch) nam in vergelijking met 2000 nogmaals enigszins af (van 56 naar 53).
Vrijwel alle schriftelijke en telefonische verzoeken om inlichtingen werden behandeld door de heer G. Koele, medewerker van de afdeling Interne Zaken. Ook dit jaar nam hij weer een groot deel van de bezoekersbegeleiding voor zijn rekening, waarbij de heer Van Gelder voorbereidende en ondersteunende werkzaamheden uitvoerde.

Een overzicht van de onderwerpen van door de onderzoekers in 2001 verricht lokaal historisch onderzoek:

  • Geschiedenis Tweede Wereldoorlog
  • Bewoningsgeschiedenis Vierhouten
  • Schilders in Nunspeet (Briët, Viegers)
  • Geschiedenis van Ermelo en buurtschappen
  • Collectieve Productiegemeenschap (F. van Eeden-Walden)
  • Geschiedenis van de NVVH
  • Ontstaansgeschiedenis verkaveling tussen Nunspeet en Veluwemeer
  • Onderwijs
  • Bevindelijkheid op de Noord-Veluwe in de 19e eeuw
  • Kerkgeschiedenis
  • Bewoningsgeschiedenis
  • Veluvine Verffabrieken Nunspeet
  • Van Beuningen Fonds
  • Aanleg spoorlijn Utrecht-Zwolle
  • Bouwgeschiedenis
  • Gemeentehuis
  • Ontstaan van de naam Nunspeet
  • Surinamers op St Willibrord
  • Bosreservaten
  • Landgoed Hulshorst
  • Handel en bedrijvigheid in 1950
  • Het Ronde Huis
  • Koningseik in Speulderbos
  • Herberg de Zwarte Boer te Leuvenum

Toezicht modern archiefbeheer

In het verslagjaar werd enkele malen met het hoofd en de medewerkers van de afdeling Interne Zaken overleg gevoerd. Zo kwam onder meer aan de orde: selectie en vernietiging en digitaal archiefbeheer. Ook in Nunspeet werd een werkgroep digitaal archiefbeheer ingesteld. Deze werkgroep kwam in het verslagjaar drie maal bijeen.

Inventarisatie en indicering

De adjunct-archivaris werkte aan de inventarisatie van het archief van de Hervormde gemeente Nunspeet. 
Daarnaast actualiseerde zij het archievenoverzicht van de gemeente Nunspeet en maakte dit gereed voor publicatie op de website.

Door archiefmedewerker J.C. van Gelder werd ook dit jaar gewerkt aan de heruitgave van het Resolutieboek van de Ambtsjonkers van Ermelo vanaf 1660. Naar verwachting zal deze uitgave medio 2002 kunnen verschijnen Verder was hij betrokken bij de fotodocumentatie en verzorgde hij de uitleen hiervan.

Archiefmedewerker T. Goossens was betrokken bij de registratie van de fotocollectie. Voor dit doel is hij ook speciaal aangetrokken. Verder verrichtte hij medewerking bij de acquisitie van een aanvulling op het archief van de Nederlandse Hervormde gemeente te Nunspeet. 

In 2001 werden de volgende uitgaven gepubliceerd:

  • Index op de notariële protocollen van notaris Vitringa 1815-1819, door A.A.E.F. van Eijck
  • Index op de notariële protocollen van notaris Meesters 1915, door J. Vegt

Door een behoorlijk aantal (vrijwillige) medewerkers is in het verslagjaar werkzaamheden verricht aan de volgende projecten:

  • De heer W. Bonestroo werkte bezig aan de heruitgave en bewerking van de Volkstelling 1797.
  • De heer J. Bonestroo van de afdeling Interne Zaken besteedde ook dit jaar veel tijd aan het invoeren van de gecombineerde index op de burgerlijke stand over de periode 1811-1940. De controle hierop wordt verricht door de heer W. Bonestroo. Naar verwachting zal in 2002 de generale index beschikbaar zijn in de bezoekersruimte en op de website van het streekarchivariaat.
  • Aan het project Indicering notariële protocollen werd gewerkt door de heren A.A.E.F. van Eijck en J. Vegt en door archiefmedewerker T. Goossens.
  • Bij het toegankelijk maken van de collectie audiovisuele media waren betrokken de dames C. Rousseau en G. Vegt-Snel en de heren J. Beekman, G. Berends, W. Bonestroo, D.J. te Brake, A.A.E.F. van Eijck en R. Olthuis. 
  • De werkzaamheden in dit project betreffen de fotoverzamelingen van de gemeente en de Heemkundige vereniging “Nuwenspete”. In totaal zijn inmiddels ruim 7300 (vorig jaar 6200) foto’s ingevoerd in database AskSam. 
  • De heer D.J. te Brake startte in het verslagjaar met het nader toegankelijk maken van de serie ingekomen stukken uit het archief van het gemeentebestuur Ermelo 1811-1913.
  • Mevrouw A. van Oorschot werkte aan het indiceren van het Nunspeets Nieuws- en Advertentieblad.
  • De indicering van De Mothoek, het periodiek van de Heemkundige vereniging “Nuwenspete”, werd uitgevoerd en afgerond door mevrouw A. Pul-Tasseron. Naar verwachting medio 2002 zal de digitale versie van deze index door de heer Van Gelder zijn afgerond.


Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar werd door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. De advisering betrof zowel methodiek als bronnen. Naast vele andere bezoekers was er ook regelmatig contact met (bestuurs)leden van de Heemkundige vereniging “Nuwenspete”. Zo vond er op 6 februari een gesprek met het bestuur plaats waarin diverse zaken aan de orde kwamen en afspraken werden gemaakt. De adjunct-archivaris vervulde in het verslagjaar een adviserende rol voor de redactie van het verenigingsperiodiek De Mothoek.
Daarnaast waren er contacten met bestuur en medewerkers van de Oudheidkamer in Nunspeet.
Archiefmedewerker de heer Goossens verrichtte een uitgebreid onderzoek naar de geschiedenis van de begraafplaatsen in Elspeet. Dit gebeurde op verzoek van de organisatie. Van dit onderzoek zal ook een artikel worden samengesteld ten behoeve van het tijdschrift van de heemkundige vereniging.

In maart 2001 werd door de Vereniging Veluwse Geslachten een Regiodag georganiseerd in Nunspeet. De adjunct-archivaris had een belangrijk aandeel in de organisatie van deze dag en het gezelschap werd ontvangen in het gemeentehuis van Nunspeet. Hier werden onder meer de bezoekersruimte en de archiefbewaarplaats bezocht.

In samenwerking met de afdeling Communicatie vonden in het verslagjaar enkele perscontacten plaats. Daarnaast publiceerde de adjunct-archivaris enkele artikelen in het personeelsblad De Animator.

Acquisitie

In het verslagjaar werd een aanvulling op het archief van de Nederlandse Hervormde gemeente te Nunspeet ontvangen.
Verder werden het archief van het bestuur en de scholen van de Christelijke Nationale Schoolvereniging te Nunspeet over de periode ca. 1930-1990 en het archief van de Centrale Antenne Inrichting in bewaring genomen. 

De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar uitgebreid door aankoop en schenking van enkele boeken. De registratie van de boeken wordt bijgehouden door een medewerker van de afdeling Interne Zaken in het databaseprogramma AskSam. 

Enkele aanvullingen op de fotoverzameling werden in het verslagjaar ontvangen.

Gemeente Oldebroek

Huisvesting

De werkruimte biedt plaats aan drie personen.
In de bezoekersruimte zijn er tien ruime werkplekken, waarvan twee met een computer voor werkzaamheden van vrijwillige medewerkers. Voor raadpleging van microfiches zijn twee gewone readers en twee grote readers voor kranten beschikbaar. Daarnaast is een reader-printer aanwezig. 
In de zomer is door hevige regenval de werk- en bezoekersruimte voor de tweede maal in enkele jaren onder water gelopen. Gelukkig kwam het water niet bij de archiefbewaarplaats. Wel stond in genoemde ruimten enkele centimeters water. De complete inhoud van beide ruimtes moest in allerijl naar de bovenverdieping van het gemeentehuis worden verplaatst. Door Restauratie-atelier Sterken werd een grote droger en een ventilator geplaatst om de ruime zo snel mogelijk droog te krijgen. Dankzij de hulp van vele gemeentelijke collega´s werd de schade zoveel mogelijk beperkt. Na verloop van enkele weken kon nieuwe vloerbedekking worden gelegd en werden de muren geschilderd. Tevens werden de deuren vervangen. Ook aan de buitenkant van het gebouw werden dusdanige voorzieningen getroffen, dat een dergelijke calamiteit niet nogmaals kan voorkomen.
Na ruim een maand gesloten te zijn geweest, konden de ruimtes weer worden ingericht, zodat medewerkers en bezoekers weer verder konden werken. Naast het verlies aan werktijd heeft dit uiteraard ook gevolgen gehad voor het aantal bezoekers. Gelukkig kon een deel van het onderzoek plaatsvinden op de locatie Elburg.

Brandblusmiddelen

De brandblusapparaten (koolzuursneeuwblussers) bij de archiefbewaarplaats werden in het verslagjaar niet gecontroleerd. 

Conservering en schaduwarchivering
De restauratie voor 2001 is uitgevoerd door Restauratie-atelier Sterken. Enkele archiefstukken uit het archief van het Richterambt Oldebroek zijn gerestaureerd. Aan materiële verzorging van archieven en de verzameling persoonskaarten is de nodige aandacht besteed. Hieraan heeft met name archiefmedewerker mevrouw J.H. Vos aandacht besteed.

Het klimaat in de archiefbewaarplaats werd in het verslagjaar goed in de gaten gehouden en bleef over het algemeen binnen redelijke marges. Er zijn inmiddels voorbereidingen getroffen voor het plaatsen van een klimaatbeheersingsinstallatie. Hiermee is in de begroting rekening gehouden. Uitvoering valt te verwachten in de loop van 2002. 

Gebruik van archieven

Statistisch overzicht 2001 

  Totaal Genealogie Lokaal historisch onderzoek
Bezoekers 79 43 36
Bezoeken 327 120 209
Inlichtingen 29 14 15


In vergelijking met 2000 is het aantal bezoekers gelijk gebleven. Het aantal gebrachte bezoeken is voor het tweede achtereenvolgende jaar afgenomen (van 472 naar 327). Ook dit jaar ligt de oorzaak deels in de verhuizing van de afdeling genealogie van de Oudheidkundige vereniging “De Broeklanden” naar het verder afgelegen Boerderijmuseum. Daarnaast is de bezoekersruimte in de zomer ruim een maand gesloten geweest wegens wateroverlast. 
Het aantal (schriftelijke en telefonische) verzoeken om inlichtingen is licht gedaald (van 33 naar 29). Hierbij is ook vooral het effect van de e-mail te merken. De meeste schriftelijke verzoeken om inlichtingen werden behandeld door de beide archiefmedewerkers. 
De begeleiding van de bezoekers werd hoofdzakelijk door mevrouw Vos en de heer Kolkman uitgevoerd.

Een overzicht van de onderwerpen van door de onderzoekers in 2001 verricht lokaal historisch onderzoek:

  • Tweede Wereldoorlog
  • Kerkgeschiedenis
  • Bouw- en bewoningsgeschiedenis
  • Christelijk Nationale School ´t Harde
  • ´t Spijker te Oldebroek
  • Begraafplaats Hattemerbroek
  • Kleindiervereniging
  • Papiermakers op Molecaten
  • De Heugte Oosterwolde
  • De Dellen
  • Aanleg spoorlijn Utrecht-Zwolle
  • Willem de Zwijger / Prinses Margrietkazerne Wezep

 

Toezicht modern archiefbeheer

Met het hoofd van de afdeling Personele en Materiële Zaken en de medewerkers van de sectie Documentaire Informatie Voorziening heeft in het verslagjaar met enige regelmaat goed overleg plaatsgevonden. Hierbij ging het onder meer over selectie en vernietiging, depotbeheer, digitaal archiefbeheer en het bewaren van kaarten en tekeningen.
De archivaris en archiefmedewerker de heer J. Kolkman waren betrokken bij de advisering over archiefbeheer bij het Regionaal Indicatie Orgaan regio-Zwolle, met name voor de locatie Oldebroek.

Inventarisatie en indicering

In het jaar 2000 werden de volgende nieuwe uitgaven vervaardigd:

  • Index op de begraafplaats van Oldebroek “Eekelenburg” 1907-1950, door B. van de Streek.
  • Transcriptie en index op het Protocol van vrijwillige rechtspraak Oldebroek 1699-1735, door P. Zunderman.
  • Transcriptie en index op het Protocol van vrijwillige rechtspraak Oldebroek 1735-1745, door P. Zunderman.
  • Plaatsingslijst van archivalia betreffende het afscheid van burgemeester J.H. Luiting Maten, door H. van Aalst-Houbraken.


De adjunct-archivaris werkte aan de inventarisatie van het archief van het gemeentebestuur Oldebroek 1940-1987. Daarnaast actualiseerde zij het archievenoverzicht en bereidde ze de publicatie op de website voor.

De heer Kolkman hield zich voornamelijk bezig met de controle op de diverse toegankelijkheidsprojekten, waaronder indicering notarieel archief, indicering Elburger Courant, begraafplaatsen en indicering en transcriptie oud-rechterlijk archief Oldebroek en Oosterwolde. 
Verder begeleidde hij het project Bevolking Oldebroek van de oudheidkundige vereniging, waaraan door de dames M. Boer-van de Werfhorst, W. Boot-Nieuwenhuizen en D. van de Velde-Rens en de heren B. Doornewaard en G. Uitslag wordt gewerkt.
Hij trof voorbereidingen voor de omschakeling naar de Windows-versie van AskSam. Tevens was hij samen met de adjunct-archivaris intensief betrokken bij de website van het streekarchivariaat. Tot slot hield hij de handbibliotheek van het streekarchivariaat bij en maakte hij een opzet voor de registratie van de fotocollectie van de Oudheidkundige vereniging “De Broeklanden”, waarbij de gescande foto´s aan de beschrijvingen worden toegevoegd. Uiteindelijk zullen de originele foto´s worden overgebracht naar de archiefbewaarplaats.

Mevrouw Vos hield zich in het verslagjaar voornamelijk bezig met het indiceren van het notarieel archief. 

De heer P. Zunderman heeft als vrijwillige medewerker werkzaamheden verricht aan het nader toegankelijk maken van de Protocollen van vrijwillige rechtspraak van het Richterambt Oldebroek. In dit jaar rondde hij de indicering van de gehele serie af. In samenwerking met de heren J. Prins en J. Kolkman verzorgde hij van het oudste protocol tevens een transcriptie in drie delen. Begin 2002 zal dit project geheel zijn afgerond.
Verder werkt hij aan de ontsluiting van enkele andere bronnen uit het archief van het Richterambt Oldebroek (zoals 18e eeuwse lijkschouwingen) en is hij in het verslagjaar gestart met het samenstellen van een bibliografie over de geschiedenis van de gemeente Oldebroek.

Ook in Oldebroek wordt gewerkt aan het project Indicering Elburger Courant. De heer T. Blokland is wegens een verhuizing in juli helaas gestopt met zijn werkzaamheden hiervoor. Hij heeft als vrijwillige medewerker veel voor de indicering betekend en wij namen dan ook node afscheid van hem. 

Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Dit betrof zowel methodiek als bronnen.
In het verslagjaar waren er frequent contacten met bestuur, werkgroepen en leden van de Oudheidkundige vereniging “De Broeklanden”. Op de volgende terreinen vindt samenwerking plaats:
De archivaris is lid van de redactie van het tijdschrift Uth het Oulde-Bruck, dat vier keer per jaar verschijnt. Tevens schreef hij enkele artikelen voor dit blad.
De werkgroep Begraafplaatsen (voortzetting van de werkgroep Archeologie) is bezig met onderzoek naar de geschiedenis van de begraafplaatsen in de gemeente. De heer B. van de Streek voerde alle gegevens van de begraafregisters in de database AskSam in. In het verslagjaar was de heer R. van ’t Hul te Kampen wegens drukke werkzaamheden gestopt met dit project. De begeleiding van het project was in handen van archiefmedewerker J. Kolkman.
De werkgroep genealogie was betrokken bij het gezamenlijke project Bevolking Oldebroek, hiervoor al genoemd.

Aan de samenstelling van de heruitgave van de kadastrale atlas Oldebroek 1832 werd gestaag verder gewerkt. Vrijwillig tekenaar de heer A.J. Hartman rondde in 2000 het tekenwerk van de kaarten af. De archivaris werkte aan de samenstelling van het inhoudelijke gedeelte van de uitgave. De uitgave zal naar verwachting eind 2002 verschijnen.

De archivaris adviseerde een groep medewerkers van de Oudheidkundige vereniging “De Broeklanden” over het samenstellen van een fotoboek over de geschiedenis van de gemeente Oldebroek. Hierbij is tevens de heer Schraa, mede-redactielid, betrokken.

In samenwerking met de afdeling voorlichting van de gemeente is de pers geïnformeerd over belangrijke wetenswaardigheden.

Acquisitie

In het verslagjaar werden, behalve enkele interne aanvullingen, geen nieuwe aanwinsten ontvangen. 
De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar uitgebreid door schenking en aankoop van boeken en brochures.
Ook de fotocollectie werd verrijkt met enkele aanwinsten.


Jaarverslag 2000

Personeel


In het verslagjaar 2000 waren bij het streekarchivariaat Elburg-Ermelo-Nunspeet-Oldebroek werkzaam: 
P. van Beek, streekarchivaris 
Mevrouw drs. H.P.W.A. van Aalst-Houbraken, adjunct-streekarchivaris 
J.C. van Gelder, archiefmedewerker te Nunspeet 
Mevrouw T. de Gunst, archiefmedewerker te Elburg 
J. Kolkman, archiefmedewerker te Oldebroek en Elburg 
Mevrouw J.M. Stam, archiefmedewerker te Ermelo (vanaf april 2000) 
Mevrouw J.H. Vos, archiefmedewerker te Elburg en Oldebroek 
De streekarchivaris en adjunct-streekarchivaris zijn beide in deeltijd werkzaam. De dames Stam en Vos en de heren Van Gelder en Kolkman zijn in volledige dienst. Mevrouw De Gunst is halve dagen werkzaam. 

Door de werktijdverdeling van alle medewerkers was het ook dit verslagjaar weer mogelijk om in alle gemeenten gedurende vrijwel de gehele werkweek (waarvan een deel na afspraak) gebruik te maken van de faciliteiten van het streekarchivariaat. 

De medewerkers van het streekarchivariaat hielden in 2000 zeven maal een gezamenlijk werkoverleg om de diverse werkzaamheden op de afzonderlijke locaties, en met name de uitvoering van de dienstverlening, op elkaar af te stemmen. 

Organisatie


Het streekarchivariaat is ook dit jaar in de centrumgemeente Elburg ingedeeld bij de afdeling Welzijn en Onderwijs van de sector Maatschappelijke Zaken. In de gemeente Elburg werd deelgenomen aan het maandelijkse werkoverleg van deze afdeling. Besprekingen over een mogelijke andere plek in de organisatie worden momenteel gevoerd. In de andere gemeenten werd regelmatig overleg gevoerd met de betreffende portefeuillehouder. Zowel in Elburg als in Ermelo waren er in het verslagjaar in dit opzicht wisselingen. Wethouder J. Huisman (tevens voorzitter van de archiefcommissie) nam in het voorjaar afscheid en werd opgevolgd door de heer H. van der Veen (die hem ook als voorzitter van de archiefcommissie opvolgde). 
In Ermelo vertrok in het najaar burgemeester P.Th. Bunjes, die werd opgevolgd door de heer W.P. Omta. 

Externe activiteiten


In het verslagjaar nam de archivaris deel aan de volgende activiteiten: 

  • gesprek met de voorzitter van de archiefcommissie Noord-Veluwe, samen met burgemeester De Kovel als plaatsvervangend voorzitter van de eigen commissie, over mogelijke samenwerking op 18 februari te Hattem
  • jubileumdag Vereniging Veluwse Geslachten op 1 april te Barneveld (samen met de adjunct-archivaris)
  • besprekingen met collega G. Kouwenhoven inzake mogelijke samenwerking in archiefzorg op de Noord-Veluwe op 26 juni en 7 juli (met de adjunct-archivaris)
  • opheffingsvergadering van de Kring van Archivarissen van Lagere Overheden op 1 november te Utrecht
  • gesprek met de heer P. Wouters van het Rijksarchief in Gelderland over nadere samenwerking en uitwisseling van bestanden (samen met de adjunct-archivaris en collega G. Kouwenhoven) op 3 november te Oldebroek
  • vergaderingen van het Gelders Diensthoofdenoverleg op 9 mei te Elburg en op 15 november te Arnhem
  • werkbezoek aan de archivaris van Nijkerk inzake mogelijke samenwerking op 6 december


De adjunct-archivaris nam naast hiervoor genoemde deelnames deel aan de volgende activiteiten: 

  • jubileum 150 jaar Stadsarchief Zutphen op 28 februari
  • vergaderingen (10) van de projectgroep van DIVA inzake het Kwaliteitshandvest Dienstverlening
  • voorlichtingsavond voor nieuwe inwoners op 15 mei te Elburg
  • vergadering van de gebruikersgroep GAAN op 10 juli te Gouda
  • contactdag Gelders Oudheidkundig Contact op 11 november te Arnhem
  • bedrijfsbezoek bij Karmac (verfilming en digitalisering) te Lelystad
  • studiedagen van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland op 6 en 7 december te Rotterdam

De archivaris hield lezingen voor:

  • vrijwillige medewerkers gemeentearchief Leiden op 26 mei te Elburg
  • bezoekers van landgoed Old Putten op 10 augustus te Elburg

De adjunct-archivaris hield een lezing voor: 

  • Heemkundige Vereniging Nuwenspete op 31 mei te Nunspeet


Bestuur

Het personeel van het streekarchivariaat verricht de werkzaamheden op aanwijzing van de archiefcommissie streekarchivariaat. De commissie vergaderde in 2000 drie maal en wel op 12 januari, 26 april en 28 september. 

De archiefcommissie bestond in 2000 uit: 
J. Huisman, wethouder van Elburg, voorzitter (tot 26 april 2000) 
H. van der Veen, wethouder van Elburg, voorzitter (vanaf 28 september 2000) 
B. Bossenbroek, raadslid van Elburg, 
Mr. P.Th. Bunjes, burgemeester van Ermelo (tot 1 september 2000) 
Ing. W.P. Omta, burgemeester van Ermelo (vanaf 1 oktober 2000) 
J.W. Urbach, raadslid van Ermelo 
Ing. C. de Kovel, burgemeester van Nunspeet, plaatsvervangend voorzitter 
C. Vissenberg, raadslid van Nunspeet 
Mr. W.L. Zielhuis, burgemeester van Oldebroek 
Mevrouw J.J. van Grootheest-Heidmeijer, raadslid van Oldebroek 
Adviseurs: 
Dr. F.W.J. Scholten, provinciaal archiefinspecteur 
P. van Beek, streekarchivaris 
De adjunct-archivaris verzorgde de verslaglegging van de vergaderingen. 
De archiefcommissie hield zich in het verslagjaar onder meer bezig met het volgende: jaarverslag, werktijdrapportage en rekening 1999, begroting 2000 en samenwerking archiefzorg Noord-Veluwe. 
Op 26 april 2000 werd tijdens een receptie afscheid genomen van wethouder J. Huisman, tevens voorzitter van de archiefcommissie. Gedurende zes jaren heeft hij op voortreffelijke wijze de archiefcommissie mogen leiden. Namens de commissie werd hem bij zijn afscheid een geschenk aangeboden. 
In het verslagjaar werd contact opgenomen vanuit de gemeente Voorst in verband met mogelijke samenwerking op het terrein van de archiefzorg. Hiertoe werden op diverse niveaus enkele gesprekken gehouden. Uiteindelijk is geadviseerd om samenwerking te zoeken met het streekarchivariaat Noord-Veluwe. 
In het kader van samenwerking met de overige ISV-gemeenten op het terrein van de archiefzorg werden op 13 november door de archivaris en op 15 december door de archivaris en adjunct-archivaris oriënterende gesprekken gevoerd met het hoofd van de afdeling Interne Zaken van de gemeente Putten en met gemeente-archivaris J. van Hell. 
De archiefcommissie adviseert in het kader van de Gemeenschappelijke regeling streekarchivariaat de betrokken gemeentebesturen. 

Overige aangelegenheden

Sinds december 1997 heeft het streekarchivariaat een eigen website op internet. In het jaar 2000 heeft een grondige herziening van de site plaatsgevonden. De adjunct-archivaris en archiefmedewerker J. Kolkman verrichtten hieraan de meeste werkzaamheden. 
Tot nu toe hebben ruim 7400 bezoekers onze site geraadpleegd. De site is te vinden op www.hpveluwe.nl en het e-mail adres is info@hpveluwe.nl. 

In 2000 is een start gemaakt met een nieuwe folderserie voor het streekarchivariaat. In het najaar kwam een drietal folders gereed. Naast een algemene folder over de diensten van het streekarchivariaat verscheen een folder over onderzoek in kadastrale archieven. Een derde folder betreft genealogisch onderzoek voor beginners. Er wordt naar gestreefd elk jaar twee nieuwe folders te presenteren. Voor 2001 staan op de planning: genealogie voor gevorderden en onderzoek in notariële archieven. 

Het jaar 2000 heeft heel duidelijk in het teken gestaan van het Kwaliteitshandvest Dienstverlening en de praktische uitwerking binnen ons streekarchivariaat. Aan een pilotproject van de landelijke erfgoedkoepel DIVA (Documentaire Informatievoorziening en het Archiefwezen) is door ons streekarchivariaat meegewerkt. De adjunct-archivaris heeft in de projectvergaderingen met vertegenwoordigers van andere archiefdiensten meegedraaid. Tevens zijn veel van de in het handvest opgenomen kwaliteitseisen doorgevoerd in de vier raadpleeglocaties, in de folderserie en op de website. Tijdens de studiedagen van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland in december 2000 is het handvest aan de collega's gepresenteerd. Gestreefd wordt naar het landelijk opvolgen van deze kwaliteitsnorm, waarbij tevens werd afgesproken dat aan de hand hiervan een kwaliteitscontrole zal worden ingevoerd. Zowel bezoekers, vrijwilligers als medewerkers zijn over het algemeen zeer tevreden, hetgeen ook bleek uit de gehouden steekproefsgewijze enquête. 

Gemeente Elburg




Huisvesting


De werkruimte biedt plaats aan drie medewerkers. De aangrenzende bezoekersruimte voor het raadplegen van originele stukken, biedt plaats aan zes onderzoekers en vrijwillige medewerkers. In deze ruimte staan enkele computers voor invoer van gegevens en een computer voor het raadplegen van digitale toegangen. In deze ruimte bevindt zich tevens de handbibliotheek van het streekarchivariaat. 
De tweede bezoekersruimte is bedoeld voor het raadplegen van bronnen door zelfbediening. In deze ruimte staan drie gewone readers, twee grote readers voor het raadplegen van de kranten en een reader-printer. 

Brandblusmiddelen

De brandblusmiddelen zijn in augustus 2000 gecontroleerd en in orde bevonden. Buiten de archiefbewaarplaats is een nieuwe koolzuursneeuwblusser aangebracht. 

Conservering en schaduwarchivering

Door Restauratie-atelier Sterken te Ugchelen werden archiefstukken gerestaureerd, voornamelijk uit het oude stadsarchief Elburg. 

In het verslagjaar werden door mevrouw J.H. Vos enkele archieven en collecties materieel verzorgd. 

Begin 2000 zijn in de bezoekersruimte voor zelfbediening de microfiches van de burgerlijke stand en het bevolkingsregister van de gemeenten Ermelo/Nunspeet en Oldebroek geplaatst. Van deze bronnen zijn tevens de toegangen voor de bezoekers beschikbaar gekomen. Zo is het voor de bezoekers in Elburg mogelijk om de primaire bronnen voor genealogisch onderzoek van het hele werkgebied van het streekarchivariaat op één plek te raadplegen. Dit geldt voor alle bezoeklocaties van ons streekarchivariaat. Voor de gebruikers betekent dit veel gemak en er hoeft duidelijk minder gereisd te worden. 

Gebruik van archieven 


Statistisch overzicht 2000 

  Totaal Genealogie Lokaal historisch onderzoek
Bezoekers 107 57 50
Bezoeken 674 200 474
Inlichtingen 33 18 15



In vergelijking met 1999 heeft een beduidend kleiner aantal bezoekers (van 149 naar 107) een lager aantal bezoeken gebracht (van 861 naar 674). Opvallend in het totaal, maar gebruikelijk voor Elburg is het hoge percentage lokaal historisch onderzoek. Een lager aantal bezoekers en bezoeken is deels verklaarbaar uit het beschikbaar stellen van primaire bronnen op alle raadpleeglocaties. Verder is er in het afgelopen jaar minder ad hoc bezoek gebracht door leerlingen van het voortgezet onderwijs (zie het onderdeel historisch onderzoek en voorlichting). 
Het aantal schriftelijke verzoeken om informatie is licht gestegen (van 29 naar 33). 
Veel van de onderzoeken in verband met de beantwoording van vragen is verricht door archiefmedewerkers mevrouw Vos en de heer Kolkman. Ook namen zij een groot deel van de bezoekersbegeleiding voor hun rekening. 

Een overzicht van de onderwerpen van het in 2000 verricht lokaal historisch onderzoek: 

  • Geschiedenis van de buurtschap Oostendorp
  • Politieke geschiedenis
  • Elburg en Doornspijk in 1900
  • Sportgeschiedenis
  • Visserijgeschiedenis
  • Hanzegeschiedenis
  • Joodse inwoners van Elburg
  • Tweede Wereldoorlog
  • Bewoningsgeschiedenis
  • Geschiedenis van de rechtspraak
  • Monument T. Bachenheimer op 't Harde
  • Monumenten


Toezicht modern archiefbeheer

In het verslagjaar heeft de archivaris enige malen overleg gehad met het hoofd en de medewerkers van de afdeling Interne Zaken en Voorlichting. Onderwerpen waren ondermeer: digitaal archiefbeheer, selectie en vernietiging en depotbeheer. 
De gemeentelijke werkgroep digitaal archiefbeheer is wegens de grote werkdruk bij de afdeling Interne Zaken in het verslagjaar niet bijeen geweest. Helaas zijn de werkzaamheden op dit terrein vooralsnog stil komen te liggen. 

Inventarisatie en indicering 

In 2000 werden de volgende uitgaven afgerond: 
1. Elburger Almanak 1768, bronnenuitgave door J. Duinkerken. 
2. Index op de minuten van akten van notaris D. Hoefhamer 1826-1830, door A.A. Bos en J. Kolkman. 
3. Transcriptie en index "Oorvedenboek" Elburg (criminele rechtspraak) 1563-1596, door E. Kranenburg-van der Beek. 
4. Transcriptie en index op het "Liber Sententiarum" 1551-1587, door E. Kranenburg-van der Beek. 
5. Index op het Protocol van bezwaar van het ambt Doornspijk 1803-1810, door H. Fikse en J. Kolkman. 
6. Uittreksels van het Protocol van bezwaar van het ambt Doornspijk 1675-1733, door H. Fikse. 
7. Uittreksels van het Protocol van bezwaar van het ambt Doornspijk (Doornspijk en Oosterwolde) 1755-1761, door H. Fikse. 
8. Uittreksels van het Protocol van bezwaar van het ambt Doornspijk (Doornspijk en Oosterwolde) 1791-1802, door H. Fikse. 
9. Heruitgave stadsrekening Elburg 1453, door E. Kranenburg-van der Beek. 
10. Heruitgave stadsrekening Elburg 1454, door E. Kranenburg-van der Beek. 
11. Heruitgave stadsrekening Elburg 1461, door E. Kranenburg-van der Beek. 
12. Transcriptie en index op de archiefstukken van en over het bakkers- en brouwersgilde 1400-1848, door M.J. Smit m.m.v. E. Kranenburg-van der Beek. 
13. Transcriptie en index op de archiefstukken van het St Jozefs- of timmermansgilde 1707-1798, door M.J. Smit m.m.v. E. Kranenburg-van der Beek. 

Door de archivaris werd in het verslagjaar enige aandacht besteed aan de inventarisatie van het archief van het gemeentebestuur Elburg 1811-1913. De meeste tijd werd echter besteed aan het publicabel maken van hierboven genoemde uitgaven. 

In het verslagjaar hield archiefmedewerker mevrouw Vos zich bezig met het toegankelijk maken van de fotocollectie en de notariële protocollen. Tevens verrichtte zij werkzaamheden ten behoeve van het project Indicering Elburger Courant. Mevrouw T. de Gunst was intensief bezig met de handbibliotheek van het streekarchivariaat. Verder was zij bezig met het digitaliseren en controleren van enkele historische publicaties en inventarissen/toegangen. 

De heer Kolkman werkte voornamelijk aan de indicering van de Protocollen van bezwaar van het ambt Doornspijk, waarbij als vrijwillige medewerker de heer H. Fikse is betrokken. Verder begeleidt hij het project Indicering Elburger Courant en is hij bezig met het controleren van andere toegankelijkheidsprojecten. 

Aan de volgende uitgaven werd en wordt nog gewerkt door vrijwillige medewerkers: 

  • Stukken betreffende Elburger gilden, door de heer M.J. Smit en mevrouw E. Kranenburg-van der Beek (het Schoenmakersgilde en stukken over de gilden algemeen liggen ter afwerking gereed).
  • Het Protocol van Bezwaar van het ambt Doornspijk, door de heer H. Fikse.
  • Stadsrekeningen, door mevrouw E. Kranenburg-van der Beek.
  • Leenkamer huize Old Putten, door de heer H. Kranenburg (ligt gereed ter afwerking).
  • Pandboek 1564 door de heer H. Kranenburg (ligt ter afwerking gereed).


Gedurende het verslagjaar werd goede voortgang geboekt met de indicering van de Elburger Courant. In Elburg waren aan het einde van het verslagjaar de volgende vrijwillige medewerkers aan dit project werkzaam: de dames M. Fikse en J. Veldman en de heren T. Blokland, G. Hak, D. Spaan en G. Spaan. Mevrouw Vos voerde invoerwerkzaamheden uit en de heer Kolkman begeleidde het project. Een behoorlijk aantal jaren is inmiddels geïndiceerd en in database AskSam ingevoerd. 

De werkgroep oorkondenboek is in het verslagjaar actief bezig geweest en is enkele malen bijeen geweest. Een groot aantal stukken uit de periode 1550-1600 werd getranscribeerd en bewerkt. In het verslagjaar maakten van de werkgroep deel uit: de dames A.A. Bos, M. Fikse, J. ten Hoor-van Maren, E. Kranenburg-van der Beek en B. de Waard-Ruijs en de heren H. Kranenburg en M.J. Smit. De adjunct-archivaris begeleidde de werkgroep. Aan het einde van het verslagjaar werden door mevrouw Kranenburg en de archivaris voorbereidingen getroffen voor een eerste interne uitgave van bronnen uit genoemde periode. 

Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar werd door de archiefmedewerkers veelvuldig geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Deze advisering was zowel methodisch als inhoudelijk van aard. Ook dit jaar was de aanwezigheid van leden van de "oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop" in verband met diverse onderzoeken (bijvoorbeeld naar de geschiedenis van Oostendorp) goed merkbaar. 

In 2000 werd gewerkt aan de volgende activiteiten en projecten: 

  • De werkzaamheden van de werkgroep bewoningsgeschiedenis (in samenwerking met de oudheidkundige vereniging) hebben in het verslagjaar wegens tijdgebrek grotendeels stilgelegen. De coördinatietaak wordt overgenomen door de adjunct-archivaris. De werkgroep bestaat uit de dames M. Fikse, J. ten Hoor-van Maren, C. Kühne en de heren A.B. Giskes en M. J. Smit. Onder begeleiding van de heer en mevrouw Jansen-Noordereijk worden voorbereidingen getroffen voor een eerste uitgave. In dit verband zijn ook de heren W. Bultman, W.J. de Gunst en J. Kolkman bij het project betrokken. Getracht wordt om dit project in het begin van 2001 te herstarten.
  • Door leden van de werkgroep burgemeestersonderzoek is in het verslagjaar het nodige onderzoek verricht. Leden van de werkgroep zijn mevrouw E. Kranenburg-van der Beek en de heren C. van den Bosch, H. Kranenburg en W. van Norel. De archivaris is ook bij dit project betrokken.
  • In het kader van nadere samenwerking met het gemeentemuseum Elburg werd in het verslagjaar meegewerkt aan de totstandkoming van de "Millenniumtentoonstelling". Inhoudelijk werd deze tentoonstelling met name voorbereid door de adjunct-archivaris en mevrouw E.J.P. van Nieuwenhuijzen, educatief medewerker van het museum. De tentoonstelling werd geopend op vrijdag 8 december 2000 door de voorzitter van de archiefcommissie, wethouder H. van der Veen. Tijdens deze bijeenkomst werd tevens de nieuwste uitgave van de oudheidkundige vereniging gepresenteerd onder de titel "Elburg en Doornspijk in het jaar 1900".


De archivaris is voorzitter/secretaris van de adviescommissie van de Stichting Vicarieën Elburg. Tevens is hij lid van de redactieraad van de Schaffelaarreeks (historische publicaties voor de Veluwe). 
In september 2000 werd vanuit Elburg een aflevering van het programma De Geschiedenisbus van TV-Gelderland uitgezonden. De archivaris verrichtte hierbij organisatorisch-ondersteunende en informerende werkzaamheden 
De adjunct-archivaris nam deel aan de eerste vergadering van het Platform Cultureel historisch erfgoed, georganiseerd vanuit het gemeentemuseum Elburg. 

Het jaar 2000 was voor de educatieve activiteiten in Elburg een relatief rustig jaar. Enkele schoolklassen van het voortgezet onderwijs brachten een bezoek aan het archief. 
Het in 1999 uitgevoerde historische project met leerlingen van VWO 4 van het Lambert Franckens College resulteerde begin 2000 in een uitgave van de "oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop". In dit tijdschrift verschenen enkele bewerkte scripties van deze leerlingen. Dit project en de presentatie ervan mochten zich in veel belangstelling verheugen. 

Vanuit de provincie Gelderland werd een educatief project ontwikkeld onder de titel "Gevels Spreken". Dit lespakket, vooral bedoeld voor VMBO 2 leerlingen, werd samengesteld door een werkgroep bestaande uit vertegenwoordigers van het Gelders Oudheidkundig Contact, de Stichting Kunst en Cultuur Gelderland, de stichting EduArt, de Stichting Leerplan Ontwikkeling en enkele vakdocenten. De streekarchivaris maakte eveneens deel uit van deze werkgroep. De in het lespakket gebruikte voorbeelden en afbeeldingen zijn voor het overgrote deel afkomstig uit het werkgebied van het streekarchivariaat. Het product zal in de komende jaren door EduArt in de hele provincie beschikbaar worden gesteld en is met name gericht op de vakken aardrijkskunde, culturele en kunstzinnige vorming, geschiedenis en economie. 

Acquisitie 

In 2000 werden de volgende aanwinsten ontvangen: 

  • aanvulling op het archief van het Transportbedrijf J. van der Weerd te Doornspijk
  • archief van de Vredesgroep 't Harde


De handbibliotheek werd in het verslagjaar uitgebreid door aankoop en schenking van enkele boeken. Vanuit het gemeentemuseum Elburg werd een groot aantal historische boekwerken overgebracht en in de bibliotheek opgenomen. Begin 2001 volgt de rest van deze collectie. 
Ook de fotodocumentatie werd met vele foto's uitgebreid (waaronder een collectie Veenhoven). 



Gemeente Ermelo 



Huisvesting 

In januari 2000 werd de nieuwe bezoekers- en werkruimte in gebruik genomen. De ruimte biedt momenteel plaats aan twee medewerkers en vier bezoekers. Op de woensdag is afwisselend de streekarchivaris en de adjunct-streekarchivaris aanwezig. Op maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag is archiefmedewerker mevrouw J.M. Stam aanwezig. 
De archiefmedewerker heeft een nieuwe netwerkcomputer en printer beschikbaar. Daarnaast zijn twee computers aanwezig voor vrijwillige medewerkers. 
Voor de bezoekers staan er twee microfiche-readers en een reader-printer. Voor de bibliotheek, inventarissen en toegangen zijn twee kasten in de ruimte aanwezig. Hiermee is de ruimte tot het maximale gevuld. 

Brandblusmiddelen 

De poederblusser buiten de archiefbewaarplaats is in januari 2000 gecontroleerd en in orde bevonden. De koolzuursneeuwblusser is in januari 2000 in de bewaarplaats opgehangen. 

Conservering en schaduwarchivering

Door de eind 1999 geplaatste koeldroger zijn de klimatologische omstandigheden in de bewaarplaats redelijk te noemen. In 2001 zal gekeken worden naar de noodzaak van het aanbrengen van een klimaatbeheersingsinstallatie. 

In het verslagjaar zijn ook in Ermelo microfiches en toegangen tot de burgerlijke stand en bevolkingsregisters van de andere deelnemende gemeenten in gebruik genomen. Veel bezoekers ervaren deze aanwinst als zeer praktisch. 

Door archiefmedewerker mevrouw Stam zijn enkele archieven materieel verzorgd. 

Gebruik van archieven 


Statistisch overzicht 2000 

  Totaal Genealogie Lokaal historisch onderzoek
Bezoekers 47 29 18
Bezoeken 180 103 77
Inlichtingen 18 11 7



Omdat 2000 het eerste volle jaar voor de gemeente Ermelo binnen het streekarchivariaat is, is een vergelijking met voorgaande jaren nog niet nodig. De bezoekersbegeleiding werd met name verricht door mevrouw Stam. 
De meeste verzoeken om inlichtingen werden behandeld door de adjunct-streekarchivaris. 
De vanuit de afdeling Facilitaire Zaken op jaarbasis beschikbare 300 uren voor assistentie oud archief, konden in het verslagjaar niet worden ingevuld. Deze formele voorziening wordt per 1 januari 2001 beëindigd. 

Een overzicht van de onderwerpen van door de onderzoekers in 2000 verricht lokaal historisch onderzoek: 

  • Geschiedenis Tweede Wereldoorlog
  • Algemene geschiedenis Ermelo
  • Het Rode Koper te Leuvenum
  • Militaire muziekkorpsen
  • Veldwijk en andere inrichtingen
  • Ds. Witteveen
  • Oude Kerk in Ermelo
  • Bewoningsgeschiedenis
  • Bezoek Koningin Juliana 1954


Toezicht modern archiefbeheer

In het verslagjaar heeft enkele malen overleg plaatsgevonden met het hoofd en enkele medewerkers van de afdeling Facilitaire Zaken. Er werd ondermeer gesproken over het depotbeheer, de overbrenging van oudere archieven en verzamelingen en het nieuwe postregistratiesysteem. 
Tevens werd samen met een medewerker van de afdeling Facilitaire Zaken een inspectiebezoek gebracht aan het in Arnhem gevestigde Onderwijsadministratiebureau, alwaar de personeelsdossiers van onderwijskrachten worden bewaard. 

Inventarisatie en indicering 

Door archiefmedewerker mevrouw Stam werd gewerkt aan het nader toegankelijk maken van de collectie bouwvergunningen van de gemeente Ermelo vanaf 1906. Als vrijwillige medewerkers waren hierbij ook betrokken de heren H. Bouw en J. Versluis. 
Verder was mevrouw Stam belast met het toegankelijk maken van de handbibliotheek van het streekarchivariaat. Tevens heeft zij een begin gemaakt met het indiceren van het Veluws Nieuwsblad 1950-1974. 

Verder zijn nog door enkele vrijwillige medewerkers werkzaamheden verricht aan de volgende projecten: 

  • Aan het project automatisering van de begraafboeken is vanaf het begin van het verslagjaar gewerkt door de heer G. Zelle. Helaas overleed hij na een korte maar ernstige ziekte. In hem verloren wij een gewaardeerde medewerker. Zijn werkzaamheden werden overgenomen door mevrouw T. Hazeu-van Veldhuizen.
  • De dames T. Hoeksta en T. Hazeu-van Veldhuizen en de heer B. Meeboer werkten aan de voorbereiding voor een uitgave over Ermelo 1910 (naar aanleiding van het gezondheidsonderzoek in 1910). In samenwerking met de oudheidkundige vereniging "Ermeloo" zal worden getracht deze uitgave te realiseren.

Verder werden de eerste voorbereidingen getroffen voor het verder toegankelijk maken van de fotoverzameling met vele duizenden foto's. 


Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar werd door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. De advisering betrof zowel methodiek als bronnen. 
In het verslagjaar werd contact gelegd met enkele bestuursleden van de oudheidkundige vereniging "Ermeloo". Voor het periodiek van deze vereniging werden enkele artikelen geschreven. 

Evenals in andere deelnemende gemeenten is het de bedoeling dat er ook in Ermelo een heruitgave van de kadastrale atlas 1832 zal verschijnen. Door de heren H. van Sloten (kaarten) en J.W.P. van Dijk (tekst) wordt hieraan gewerkt. Ook de archivaris is hierbij betrokken. De kaarten zijn inmiddels bijna gereed en de tekst wordt geschreven. Gestreefd wordt naar een uitgave in 2001. 

Op verzoek van de heer A.J. Aalderink te Ermelo is medewerking verleend aan het inrichten van een website inzake Open Monumentendag Ermelo 2000. Dit onderdeel vormt inmiddels een vast onderdeel in de website van het streekarchivariaat en zal jaarlijks worden geactualiseerd. 

Acquisitie 

De in de archiefbewaarplaats aanwezige gemeentelijke en particuliere archieven en verzamelingen zullen tijdens een formele bijeenkomst begin 2001 officieel in beheer worden overgedragen aan het streekarchivariaat. 
In het verslagjaar is in bruikleen ontvangen de collectie Aalderink (Regiocontact). Vanuit Nunspeet is overgedragen en formeel in bewaring genomen het archief van de afdeling Ermelo-dorp van de NCVB. 
De bibliotheek is in het verslagjaar uitgebreid door schenking en aankoop van boeken en tijdschriften van plaatselijk historisch en genealogisch belang. Ook de fotocollectie werd met enkele aanwinsten uitgebreid. 


Gemeente Nunspeet 



Huisvesting


De afzonderlijke werkkamer voor de streekarchivaris werd tijdens het verslagjaar intensief gebruikt. Op dinsdag en woensdag waren archivaris of adjunct-archivaris aanwezig. Hiernaast werd de werkruimte gebruikt door enkele vrijwillige medewerkers. Voor hun werkzaamheden is een tweetal computers en een printer beschikbaar. 
De bezoekersruimte biedt plaats aan archiefmedewerker J.C. van Gelder, kent een vaste vrijwilligersplek en heeft verder faciliteiten voor vier bezoekers. Voor deze bezoekers zijn voldoende microfiche-leesapparaten aanwezig, evenals een reader-printer. Verder zijn twee netwerkcomputers aanwezig en een tweetal kasten voor inventarissen, toegangen, bibliotheek en project-voorraad. Hiermee is de ruimte overvol. Herhaaldelijk kan het grote aantal bezoekers en vrijwilligers geen plek worden geboden. Ook de werkzaamheden van medewerker en vrijwilligers ondervinden van deze druk steeds meer hinder. Dit probleem is in de organisatie genoegzaam bekend. Helaas is een oplossing voor dit probleem nog niet in zicht. 

Brandblusmiddelen

De brandblusmiddelen in de archiefbewaarplaats (twee koolzuursneeuwblussers) en buiten de bewaarplaats (een poederblusser) zijn in november 2000 gecontroleerd en in orde bevonden. 

Conservering en schaduwarchivering

Door Restauratie-atelier Sterken is het resolutieboek van de Ambtsjonkers van het Ambt Ermelo gerestaureerd. Enkele archivalia werden materieel verzorgd. 

In het verslagjaar zijn ook in Nunspeet microfiches en toegangen tot de burgerlijke stand en bevolkingsregisters van de andere deelnemende gemeenten in gebruik genomen. Veel bezoekers ervaren deze aanwinst als zeer praktisch. 

Verder is in het verslagjaar een start gemaakt met het in eigen beheer verfilmen van bestanden. Het streekarchivariaat Noord-Veluwe van archivaris G. Kouwenhoven kreeg een volledige verfilmingsinstallatie geschonken. Daar was echter geen ruimte en personeel om deze verfilmingswerkzaamheden te verrichten. In Nunspeet werd in de noodbestuurspost een ruimte vrijgemaakt en door medewerker Van Gelder werd een eerste start gemaakt met het verfilmen van de huwelijksbijlagen. In overleg met Karmac in Lelystad worden de kwaliteitseisen geoptimaliseerd. 

Gebruik van archieven


Statistisch overzicht 2000 

  Totaal Genealogie Lokaal historisch onderzoek
Bezoekers 136 73 63
Bezoeken 1001 543 458
Inlichtingen 56 28 28



In vergelijking met 1999 heeft een groter aantal bezoekers (van 125 naar 136) een groter aantal bezoeken gebracht (van 981 naar 1001). De groei van de afgelopen jaren zet, als enige gemeente in het streekarchivariaat, nog steeds door. 
Het aantal verzoeken om inlichtingen (schriftelijk en telefonisch) nam in vergelijking met 1999 weer enigszins af (van 63 naar 56) en kwam hiermee weer op het niveau van 1998. 
Vrijwel alle schriftelijke en telefonische verzoeken om inlichtingen werden behandeld door de heer G. Koele, medewerker van de afdeling Interne Zaken. Ook dit jaar nam hij weer de bezoekersbegeleiding voor zijn rekening, waarbij de heer Van Gelder voorbereidende en ondersteunende werkzaamheden uitvoerde. 

Een overzicht van de onderwerpen van door de onderzoekers in 2000 verricht lokaal historisch onderzoek: 

  • Geschiedenis Tweede Wereldoorlog
  • Bewoningsgeschiedenis Vierhouten
  • Landgoederen
  • Zandenplas
  • Joden in Nunspeet
  • Vakantiehuizen en tehuizen
  • Verenigingen
  • Onderwijs
  • De Nunspeetse Keiler
  • Station Nunspeet en Hulshorst
  • Gemeentewapen


Toezicht modern archiefbeheer

In het verslagjaar werd enkele malen met het hoofd en de medewerkers van de afdeling Interne Zaken overleg gevoerd. Zo kwam onder meer aan de orde: selectie en vernietiging, depotbeheer en digitaal archiefbeheer. 

Inventarisatie en indicering 

De archivaris heeft in het verslagjaar enige werkzaamheden verricht aan het toegankelijk maken van het archief van de Veluvine Verffabrieken te Nunspeet. 
De adjunct-archivaris inventariseert het archief van de Hervormde gemeente Nunspeet. 

Door archiefmedewerker J.C. van Gelder werd ook dit jaar gewerkt aan de heruitgave van het Resolutieboek van de Ambtsjonkers van Ermelo vanaf 1660. Daarnaast is hij begonnen met indicering van het notarieel archief. Verder was hij betrokken bij de fotodocumentatie en verzorgde hij de handbibliotheek van het streekarchivariaat. 

Door een behoorlijk aantal (vrijwillige) medewerkers is in het verslagjaar werkzaamheden verricht aan de volgende projecten: 

  • De heer W. Bonestroo is bezig met de heruitgave en bewerking van de Volkstelling 1797.
  • De heer J. Bonestroo van de afdeling Interne Zaken besteedde ook dit jaar veel tijd aan het invoeren van de gecombineerde index op de burgerlijke stand over de periode 1811-1940. Alle gegevens van geboorte en huwelijk waren al afgewerkt. De akten van overlijden zijn ingevoerd over de periode 1811-1945. Hiermee heeft dit projekt bijna de afronding bereikt en naar verwachting zal medio 2001 de generale index beschikbaar zijn in de bezoekersruimte en op de website van het streekarchivariaat.
  • Aan het project Indicering notariële protocollen wordt momenteel gewerkt door de heren A.A.E.F. van Eijck en J. Vegt. Een tweetal uitgaven is aan het einde van het verslagjaar bijna afgerond.
  • Bij het toegankelijk maken van de collectie audiovisuele media zijn momenteel betrokken mevrouw G. Vegt-Snel en de heren J. Beekman, G. Berends, W. Bonestroo en A.A.E.F. van Eijck. In december 2000 kwam de heer D.J. te Brake deze groep versterken.

Op 6 juni 2000 overleed één van de medewerkers aan dit fotoproject, de heer H. van der Duim. Met dankbaarheid denken we aan hem en zijn activiteiten terug. 
De werkzaamheden in dit project betreffen de fotoverzamelingen van de gemeente en de 
"heemkundige vereniging Nuwenspete". In totaal zijn inmiddels ruim 6200 (vorig jaar 4800) foto's ingevoerd in database AskSam. Het uitlenen van foto's gebeurt door de heer Van Gelder. 

Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar werd door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. De advisering betrof zowel methodiek als bronnen. Naast vele andere bezoekers was er ook regelmatig contact met (bestuurs)leden van de "heemkundige vereniging Nuwenspete". De archivaris vervulde ook in het verslagjaar een adviserende rol voor de redactie van het verenigingsperiodiek De Mothoek
Verder is in samenwerking met "Nuwenspete" een educatief aanbod naar de basisscholen in de gemeente gedaan, waarbij het project "Stamboom in de klas" werd geïntroduceerd. Tot nu toe heeft naar aanleiding hiervan één groep 8 van een basisschool een kennismakingsbezoek aan het archief gebracht. Naar verwachting zullen er in 2001 zeker meer volgen. 
Daarnaast waren er ook contacten met bestuur en medewerkers van de Oudheidkamer in Nunspeet. 

In oktober 1999 werd in de gemeente Nunspeet een werkgroep Kunst en Cultuur ingesteld, waarvan de archivaris deel uitmaakte. In het begin van 2000 werd de werkgroep weer opgeheven. In de loop van het verslagjaar is door de afdeling Welzijn een aanzet gegeven voor een Cultuurnota. Deze nota wordt begin 2001 in college en raad besproken. De nota geeft ondermeer beleidsvoorstellen inzake erfgoededucatie. Met de betreffende beleidsambtenaar en portefeuillehouder hebben enkele gesprekken plaatsgevonden. Voor het streekarchivariaat is hierin een duidelijke rol weggelegd. 

De adjunct-streekarchivaris heeft een belangrijk aandeel gehad in de expositie over Bevrijding en Wederopbouw in Nunspeet. Deze expositie werd in de maanden april en mei van dit verslagjaar gehouden in de hal van het gemeentehuis. Als vrijwillige medewerker was hierbij ook betrokken de heer D. Baas. 

In samenwerking met de afdeling voorlichting vonden in het verslagjaar enkele perscontacten plaats. 

Acquisitie

In het verslagjaar werd een aanvulling op het archief van de Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen, afdeling Nunspeet ontvangen. Met de Volksdansvereniging in Nunspeet werden contacten gelegd over in bewaring neming van het archief. Hieraan zal in 2001 een vervolg worden gegeven. 

Het archief van de afdeling Ermelo-dorp van de NCVB werd in het verslagjaar overgebracht naar de archiefbewaarplaats in Ermelo. De tijdelijke bruikleenovereenkomst met de gemeente Nunspeet werd hierbij beëindigd. 

De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar uitgebreid door aankoop en schenking van enkele boeken. De registratie van de boeken wordt bijgehouden door een medewerker van de afdeling Interne Zaken in het databaseprogramma AskSam. Begin 2000 werden alle boeken van historische aard overgebracht naar de bezoekersruimte van het streekarchivariaat. 

Enkele aanvullingen op de fotoverzameling werden in het verslagjaar ontvangen. 

Gemeente Oldebroek




Huisvesting



De werkruimte biedt plaats aan drie personen. 
In de bezoekersruimte zijn er tien ruime werkplekken, waarvan twee met een computer voor werkzaamheden van vrijwillige medewerkers. Voor raadpleging van microfiches zijn twee gewone readers en twee grote readers voor kranten beschikbaar. Daarnaast is een reader-printer aanwezig. In de bezoekersruimte werden de kasten voor bibliotheek en folders uitgebreid. 

Brandblusmiddelen

De brandblusapparaten (koolzuursneeuwblussers) bij de archiefbewaarplaats werden in mei 2000 gecontroleerd en in orde bevonden. 

Conservering en schaduwarchivering

De restauratie voor 2000 is uitgevoerd door Restauratie-atelier Sterken. Enkele archiefstukken uit het archief van het Richterambt Oldebroek zijn gerestaureerd. Aan materiële verzorging van archieven is de nodige aandacht besteed. 

Begin 2000 heeft een grondige reorganisatie van het depot plaatsgevonden, waardoor de oude archieven beter geordend en toegankelijk zijn. Het klimaat in de bewaarplaats werd in het verslagjaar goed in de gaten gehouden en bleef over het algemeen binnen redelijke marges. Wel is voor 2001 rekening gehouden met het aanbrengen van een klimaatbeheersingsinstallatie. 

In het verslagjaar zijn ook in Oldebroek microfiches en toegangen tot de burgerlijke stand en bevolkingsregisters van de andere deelnemende gemeenten in gebruik genomen. Tevens zijn microfiches van burgerlijke stand, bevolkingsregister en doop-, trouw- en begraafregisters van Hattem beschikbaar. Veel bezoekers ervaren deze aanwinst als zeer praktisch. 

Gebruik van archieven


Statistisch overzicht 2000 

  Totaal Genealogie Lokaal historisch onderzoek
Bezoekers 79 50 29
Bezoeken 472 222 250
Inlichtingen 33 18 15



In vergelijking met 1999 is het aantal bezoekers gedaald (van 94 naar 79). Het aantal gebrachte bezoeken is eveneens afgenomen (van 610 naar 472). De belangrijkste oorzaak hiervan is de verhuizing van de afdeling genealogie van de oudheidkundige vereniging "De Broeklanden" naar het verderaf gelegen Boerderijmuseum. 
Het aantal (schriftelijke en telefonische) verzoeken om inlichtingen is enigszins toegenomen (van 18 naar 33). Hierbij is ook vooral het effect van de e-mail te merken. De meeste schriftelijke verzoeken om inlichtingen werden behandeld door de beide medewerkers. 
De begeleiding van de bezoekers werd hoofdzakelijk door mevrouw Vos en de heer Kolkman uitgevoerd. 

Een overzicht van de onderwerpen van door de onderzoekers in 2000 verricht lokaal historisch onderzoek: 

  • Luchtverdediging Tweede Wereldoorlog
  • Kerkgeschiedenis
  • Bouw- en bewoningsgeschiedenis
  • Onderwijs
  • Waterstaatsnoodcommissie Oldebroek
  • Begraafplaatsen
  • Verenigingen
  • Oude gemeentehuis Oldebroek
  • Oosterwolde
  • IJsselvliedt
  • De Brink in Wezep


Toezicht modern archiefbeheer

Met het hoofd van de afdeling Personele en Materiële Zaken en de medewerkers van de sectie Documentaire Informatie Voorziening heeft in het verslagjaar met enige regelmaat goed overleg plaatsgevonden. Hierbij ging het onder meer over selectie en vernietiging, depotbeheer, digitaal archiefbeheer, postregistratiesysteem en brandblusmiddelen bij de gedeconcentreerde archieven. 
De formatie van de sectie DIV blijft nog steeds zorgelijk, ondanks de bestuurlijke en ambtelijke intentie de formatie uit te breiden. 

Inventarisatie en indicering 

In het jaar 2000 werden de volgende nieuwe uitgaven vervaardigd: 
1. Index op de begraafplaats van Oosterwolde 1888-1939 (1972), door B. Doornewaard. 
2. Index op de oude begraafplaatsen van Wezep 1850-1924 (1936), door B. Doornewaard en B. van de Streek. 
3. Index op de minuten van akten van notaris A.J. van Asselt 1870-1874, door A.A. Bos en J.H. Vos. 
4. Index op het Protocol van vrijwillige rechtspraak Oldebroek 1765-1770, door P. Zunderman. 
5. Index op het Protocol van vrijwillige rechtspraak Oldebroek 1756-1765, door P. Zunderman. 
6. Index op het Protocol van vrijwillige rechtspraak Oldebroek 1745-1755, door P. Zunderman. 
7. Index op het Protocol van vrijwillige rechtspraak Oldebroek 1728-1748, door P. Zunderman. 
8. Index op het Protocol van vrijwillige rechtspraak Oldebroek 1706-1727, door P. Zunderman. 
9. Index op het bevolkingsregister Oldebroek 1830-1927, T-Z, door de werkgroep bevolking Oldebroek. 

De adjunct-archivaris werkte aan de inventarisatie van het archief van het gemeentebestuur Oldebroek 1940-1987. 

De heer Kolkman hield zich voornamelijk bezig met de controle op de diverse toegankelijkheidsprojekten, waaronder indicering notarieel archief, indicering Elburger Courant en indicering en transcriptie oud-rechterlijk archief Oldebroek en Oosterwolde. 
Verder begeleidde hij het project Bevolking Oldebroek van de oudheidkundige vereniging, waaraan door de dames M. Boer en D. van de Velde-Rens en de heren B. Doornewaard en G. Uitslag wordt gewerkt. 
Ook hield hij de handbibliotheek van het streekarchivariaat bij. 

Mevrouw Vos hield zich in het verslagjaar voornamelijk bezig met het indiceren van het notarieel archief en de materiële verzorging. 

De heer P. Zunderman heeft als vrijwillige medewerker werkzaamheden verricht aan het nader toegankelijk maken van de Protocollen van vrijwillige rechtspraak van het Richterambt Oldebroek. In dit jaar rondde hij de indicering van de gehele serie af. 
Verder was hij betrokken bij de samenstelling van de nieuwe bezoekersfolders over kadastraal onderzoek en over genealogisch onderzoek voor beginners. 
Samen met de heren J. Kanis, J. Prins en H. van de Zande werkt hij tenslotte aan de heruitgave (transcriptie) van het Protocol van vrijwillige rechtspraak uit het Richterambt Oldebroek over de periode 1666-1745. 

Ook in Oldebroek wordt gewerkt aan het project Indicering Elburger Courant. De heer T. Blokland is hierbij als vrijwillige medewerker intensief betrokken. 

Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Dit betrof zowel methodiek als bronnen. 
In het verslagjaar waren er frequent contacten met bestuur, werkgroepen en leden van de "oudheidkundige vereniging De Broeklanden". Op de volgende terreinen vindt samenwerking plaats: 

  • De archivaris is lid van de redactie van het tijdschrift Uth het Oulde-Bruck, dat vier keer per jaar verschijnt. Tevens schreef hij enkele artikelen voor dit blad.
  • De werkgroep Begraafplaatsen (voortzetting van de werkgroep Archeologie) is bezig met onderzoek naar de geschiedenis van de begraafplaatsen in de gemeente. Hiertoe werd algemeen archiefonderzoek gedaan. Verder voerden de heren B. Doornewaard en B. van de Streek alle gegevens van de begraafregisters in de database AskSam in. Ook de heer R. van 't Hul te Kampen voerde gegevens van de oude begraafplaats Oldebroek in. De begeleiding van dit project is in handen van archiefmedewerker J. Kolkman.
  • De werkgroep genealogie was betrokken bij het gezamenlijke project Bevolking Oldebroek, hiervoor al genoemd.


Aan de samenstelling van de heruitgave van de kadastrale atlas Oldebroek 1832 werd door de heer A.J. Hartman als vrijwillige medewerker gewerkt. Hij rondde in 2000 het tekenwerk van de kaarten af. De afwerking ligt nu bij de Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland. De archivaris werkte aan de samenstelling van het inhoudelijke gedeelte van de uitgave. 

De archivaris rondde in het boerderijmuseum een derde cursus paleografie voor gevorderden af. De elf deelnemers volgden in totaal tien lessen. Enkelen van hen zijn inmiddels bij diverse projecten van het streekarchivariaat betrokken. 

In samenwerking met de afdeling voorlichting van de gemeente is de pers geïnformeerd over belangrijke wetenswaardigheden. 

Acquisitie

In het verslagjaar werden, behalve enkele interne aanvullingen, geen nieuwe aanwinsten ontvangen. 
De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar uitgebreid door schenking en aankoop van boeken en brochures. 
Ook de fotodocumentatie werd verrijkt met enkele aanwinsten. 

Jaarverslag 1997

JAARVERSLAG 1997

STREEKARCHIVARIAAT

ELBURG, NUNSPEET en OLDEBROEK





ALGEMEEN


In het verslagjaar 1997 waren bij het streekarchivariaat Elburg-Nunspeet-Oldebroek werkzaam:

  1. P. van Beek, archivaris
  2. mevrouw A.A. Bos, archiefmedewerker
  3. J.C. van Gelder, archiefmedewerker
  4. J. Kolkman, archiefmedewerker

Zowel mevrouw Bos als de heren Van Gelder en Kolkman zijn bij het streekarchivariaat in dienst in het kader van de banenpoolregeling. Mevrouw Bos en de heer Kolkman zijn beide werkzaam voor de gemeenten Elburg en Oldebroek. De heer Van Gelder is werkzaam in de gemeente Nunspeet. Mevrouw Bos en de heer Kolkman hebben in het verslagjaar deelgenomen aan de cursus SOD-I.

De werktijdverdeling voor de archivaris bleef ongewijzigd: maandag en dinsdag te Elburg, woensdag te Nunspeet, donderdag en vrijdag te Oldebroek. Mevrouw Bos is op dinsdag, woensdag en vrijdag werkzaam te Elburg en op maandag en donderdag te Oldebroek. De heer Kolkman is op dinsdag, woensdag en vrijdag werkzaam te Oldebroek en op maandag en donderdag te Elburg. De heer Van Gelder is vijf dagen in de week te Nunspeet werkzaam. Door deze werktijdverdeling is het in principe mogelijk in alle drie de gemeenten gedurende de hele werkweek (waarvan deels na afspraak) gebruik te maken van de faciliteiten van het streekarchivariaat.
De streekarchivaris is ook dit jaar in de centrumgemeente Elburg ingedeeld bij de afdeling Welzijn en Onderwijs van de sector Maatschappelijke Zaken. In de gemeente Elburg werd deelgenomen aan het maandelijkse werkoverleg van de afdeling Welzijn en Onderwijs. In Oldebroek nam de archivaris deel aan het wekelijkse werkoverleg van de afdeling Centrale Ondersteuning (waaronder de sectie Registratuur, Archief en Post). In alle drie de gemeenten werd regelmatig overleg gevoerd met de portefeuillehouders.

Activiteiten


In het verslagjaar nam de archivaris deel aan de volgende activiteiten:

  1. overleg met de Vereniging Veluwse Geslachten over het geautomatiseerd beschikbaar stellen van de uitgaven van het streekarchivariaat
  2. Gelderse Archivarissendag op 7 maart te Arnhem
  3. vergadering van de Werkgroep Gemeentelijk Archiefinspecteurs op 7 april te Leiden
  4. studiemiddag van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland op 10 april te Den Haag
  5. vergadering van de Kring van Archivarissen van Lagere Overheden op 16 april te Leiden
  6. bijeenkomst van het CRPA over de registratie van particuliere archieven op 21 mei te Zeist
  7. vergaderingen van de Commissie Permanente Educatie van de KVAN (27 mei te Delft, 14 juli te Den Haag)
  8. Gelders Diensthoofdenoverleg op 3 november te Doetinchem
  9. congres van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland op 20 en 21 november te Ede
  10. jubileumbijeenkomst van de Vereniging Gelre op 26 november te Arnhem
  11. vergadering van het platform particuliere archieven op 18 december te Arnhem
  12. werkbezoeken aan het Artilleriemuseum in 't Harde en aan de Rijksarchieven in Gelderland en Utrecht.

De archivaris hield de volgende lezingen voor:

  1. Regiomiddag van de historische verenigingen op de Noord-Veluwe op 1 maart te Elburg
  2. Koninklijk Nederlandsch Genootschap voor Geslacht- en Wapenkunde groep Gelderland op 8 maart 1997 te Arnhem
  3. Nederlandse Kostuumvereniging op 7 juni 1997 te Oldebroek
  4. Stichting Stichtse Geschiedenis op 3 oktober 1997 te Utrecht
  5. Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen afdeling Elburg op 7 oktober 1997 te Elburg
  6. Rotary Elburg/Oldebroek op 23 oktober te Wezep
  7. Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen afdeling Nunspeet op 10 november 1997 te Nunspeet
Website


Op 16 december 1997 werd na een geleidelijke voorbereiding de website van het streekarchivariaat op Internet in gebruik genomen door de Elburger wethouders J. Huisman (archiefzaken) en A. Lok (automatisering). Deze bijeenkomst werd bijgewoond door veel van de (vrijwillige) medewerkers, leden van de archiefcommissie, gemeentelijke collega's en de pers. Het onderhoud van deze website is goed gewaarborgd.
Tijdens deze zelfde bijeenkomst werden achttien nieuwe uitgaven van het streekarchivariaat in het verslagjaar gepresenteerd. Zo werden ondermeer de jubileumuitgaven ter gelegenheid van tien jaar streekarchivariaat gepresenteerd. Verder werd bij de zelfde gelegenheid een genealogische bundel aangeboden, waarin veel genealogische artikelen met een grote diversiteit met betrekking tot het werkgebied van het streekarchivariaat. De uitgave opent met een stamreeks van de eerste streekarchivaris, J. Tabak, en kwartierstaten van de drie burgemeesters Van Hout, De Kovel en Zielhuis. De bundel werd verwezenlijkt onder redactie van W. Bonestroo, B. Doornewaard, J. Kolkman, B. Rugers en P. van Beek. In de pers werd ruimschoots aandacht besteed aan deze ontwikkelingen en uitgaven.

De streekarchivaris verricht zijn werkzaamheden in overleg met de archiefcommissie streekarchivariaat. De commissie vergaderde in 1997 drie maal en wel op 20 januari te Nunspeet, op 11 juni te Elburg en op 13 november te Oldebroek.
De archiefcommissie bestond in 1997 uit:

  1. J. Huisman, wethouder van Elburg, voorzitter
  2. K. van der Linde, gemeentesecretaris van Elburg
  3. B. Bossenbroek, raadslid van Elburg
  4. Ing. C. de Kovel, burgemeester van Nunspeet, plaatsvervangend voorzitter
  5. Mr. G. Biersteker, gemeentesecretaris van Nunspeet
  6. F. Agasi, raadslid van Nunspeet
  7. Mr. W.L. Zielhuis, burgemeester van Oldebroek
  8. Mr. T. de Vries, gemeentesecretaris van Oldebroek
  9. mevrouw H.W. Lans, raadslid van Oldebroek
  10. Dr. F.W.J. Scholten, provinciaal archiefinspecteur
  11. P. van Beek, streekarchivaris, secretaris

De archiefcommissie hield zich in het verslagjaar ondermeer bezig met het volgende: jaarverslag en rekening 1996, begroting en werkplanning 1998, taken streekarchivariaat, toegankelijk maken, voortgang projecten, werkzaamheden vrijwillige medewerkers, personeelszaken, vervreemding, samenwerking archiefzorg, waterschapsarchieven, folderserie, bezoekersenquete en de eigen website op Internet.
De archiefcommissie heeft in het kader van de gemeenschappelijke regeling streekarchivariaat een adviserende functie naar de drie gemeentebesturen.



GEMEENTE ELBURG


Huisvesting



De werkruimte biedt plaats aan drie medewerkers en is in het verslagjaar voorzien van nieuwe zonwering. Er is tevens een nieuwe computer geplaatst, voorzien van netwerk- en Internet-faciliteiten. De oude computer is blijven staan en zal worden voorbereid voor ge bruik in de bezoekersruimte. De archivaris heeft de beschikking over een portable-computer.
De bezoekersruimte met tien bezoekersplaatsen wordt nog steeds optimaal gebruikt. In 1997 werd een speciale grote microfiche-reader aangeschaft en in gebruik genomen. Ook werd een folderstelling verkregen, waardoor de bezoekersbibliotheek weer wat meer ruimte vrij kreeg.
Het streekarchivariaat te Elburg kent, evenals voorgaande jaren, twee vrije bezoekdagen en drie dagen op afspraak. Maandag en dinsdag is de bezoekersruimte de gehele werkdag geopend. Op woensdag, donderdag en vrijdag kan men na afspraak terecht.

Brandblusmiddelen


De brandblusmiddelen in en buiten de archiefbewaarplaats werden in april 1997 gecontroleerd en in orde bevonden.

Conservering en schaduwarchivering


Op 10 maart 1997 kwam in het kader van het Jeugdwerk Garantieplan mevrouw J. Donker in dienst. Helaas moest zij ons wegens verhuizing begin juli alweer verlaten. In enkele maanden heeft zij zeer veel verricht op het terrein van de materiële verzorging. Zo is het gehele oude Stadsarchief (1320-1810) door haar opnieuw verpakt, geregistreerd en geëtiketteerd. Dit zelfde geldt voor een deel van het Rechterlijk archief Elburg. Hiernaast hebben ook andere archieven nog enige aandacht gekregen.

Door restauratie-atelier Sterken te Ugchelen is in 1997 de eerste helft van het zogenaamde charter-restauratieproject gerealiseerd. Zo werd naast de reguliere restauratie- en bindwerk zaamheden, voor f 15.000,- aan charters gerestaureerd. Op 18 december werd door de gemeenteraad krediet beschikbaar gesteld voor restauratie: f 15.000,- voor het tweede deel van de charterrestauratie en ruim f 40.000,- voor restauratie van het Stadsarchief. Verder bracht de firma Sterken nog een restauratieplan uit voor de oud-rechterlijke archieven, het notarieel archief en de retro-acta van de burgerlijke stand.
Tevens werd nog bindwerk verricht voor de historische tijdschriften ten behoeve van de bibliotheek van het streekarchivariaat.

Gebruik van archieven


Statistisch overzicht 1997

totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers 125 72 53
bezoeken 576 192 384
schriftelijke inlichtingen 19 11 8


In vergelijking met 1996 heeft een iets kleiner aantal bezoekers (van 130 naar 125) minder bezoeken gebracht (van 635 naar 576).
De stijgende tendens voor het percentage lokaal historisch onderzoek zet zich ook dit jaar nog door, namelijk van 55 % in 1996 naar 66 % in 1997. Dit is vooral verklaarbaar door het grote aantal historische projecten bij het streekarchivariaat. Het aantal schriftelijke verzoeken om inlichtingen is dit jaar aanzienlijk afgenomen (van 46 naar 19).
Veel van de onderzoeken in verband met de beantwoording van de vragen is verricht door beide archiefmedewerkers. Hiernaast namen zij ook een groot deel van de bezoekersbegeleiding voor hun rekening.
Naast schriftelijke inlichtingen werden ook veel telefonische inlichtingen verstrekt. De interne vraagstelling uit het ambtelijk apparaat neemt evenals voorgaande jaren weer toe.

Een overzicht van de onderwerpen van het door de onderzoekers in 1997 verrichte lokaal historisch onderzoek:

  1. geschiedenis 't Harde
  2. veldnamen
  3. burgemeesters van Elburg en Doornspijk
  4. bewoningsgeschiedenis van Elburg
  5. patriottentijd in Elburg
  6. vlootregister Elburg EB1 - EB72
  7. spoorlijn Apeldoorn-Zwolle
  8. kerkepaden
  9. monumenten
  10. G. Haasloop Werner
  11. Hervormde gemeente Elburg
  12. Huize Old Putten
  13. Hervormde gemeente Doornspijk
  14. geschiedenis brandweer
  15. ontstaansgeschiedenis Cooperatieve Kruidentelersvereniging Krucodo te Oostendorp
  16. Elburg in de Middeleeuwen
  17. geschiedenis van het Intergemeentelijk Samenwerkings Verband
  18. stadsplattegronden
  19. Elburger gilden
  20. Tweede Wereldoorlog
Toezicht modern archiefbeheer


In het verslagjaar heeft de archivaris enkele werkbesprekingen gehad met het hoofd en een medewerker van de afdeling Interne Zaken en Voorlichting. Er werd ondermeer gesproken over de vernietiging, reorganisatie van de archiefbewaarplaats, gevolgen van de invoering van de Archiefwet 1995, archiefverordening, besluit informatiebeheer en de MLG-problematiek. De archivaris krijgt de verslagen van het werkoverleg van de post/archiefgroep van IZV ter kennisneming.
De gemeenteraad stelde op 30 januari 1997 de plaatselijke archiefverordening vast en als vervolg daarop op 15 april 1997 het besluit informatiebeheer. Door het Managementteam werd een gemeentelijke werkgroep digitaal archiefbeheer ingesteld, waarin twee medewerkers IZV en ad hoc de coördinator I&A en de streekarchivaris zitting hebben. Deze werkgroep kwam in het verslagjaar één maal bijeen en wel op 27 mei 1997.

Inventarisatie en indicering


Door de archivaris werden in het verslagjaar goede vorderingen gemaakt bij het inventariseren van het conglomeraat van archieven afkomstig van de familie Hoefhamer. Gepland wordt een drietal uitgaven:

  1. aanvullingen op reeds aanwezige archieven (P. van Beek);
  2. familie en kleine archiefjes (P. van Beek);
  3. leenkamer Huize Putten (H. Kranenburg en P. van Beek).

In het verslagjaar verschenen de volgende uitgaven:

  1. Heruitgave stadsrekening 1445 door P. van Beek
  2. Transcriptie en index op de archiefstukken van het melatenhuis Elburg 1442-1643 door H. Kranenburg en E. Kranenburg-van der Beek (tevens jubileumuitgave ter gelegenheid van tien jaar streekarchivariaat)
  3. Transcriptie en index op het protocol van civiele rechtspraak 1444-1445 en 1457 door E. Kranenburg-van der Beek
  4. Transcriptie en index op archiefstukken betreffende de visserij 1540-1626 door M.J. Smit
  5. Transcriptie en index op enkele criminele stukken uit het oud-rechterlijk archief Elburg 1563-1789 door E. Kranenburg-van der Beek
  6. Index op het protocol van bezwaar van het ambt Doornspijk 1733-1754 door H. Fikse en J. Kolkman

In het verslagjaar hield mevrouw Bos zich verder bezig met het toegankelijk maken van de fotoverzameling, het controleren van verschillende transcriptieprojecten en verwerkte zij de aanvullingen op de handbibliotheek van het streekarchivariaat. Verder werkte zij aan de indicering van de notariele protocollen.
De heer Kolkman werkte voornamelijk aan de indicering van de Protocollen van Bezwaar van Doornspijk, waarbij als vrijwillige medewerker de heer H. Fikse intensief is betrokken. De heer J.C. van Gelder is gedurende de maand januari nog bezig geweest met ordening van het archief van Zwembad De Hokseberg in 't Harde. 
Aan de volgende projecten wordt nog gewerkt door de vrijwillige medewerkers:

  1. stukken betreffende het schoenmakersgilde, door de heer M.J. Smit
  2. het Protocol van Bezwaar van Doornspijk, door de heer H. Fikse
  3. stadsrekeningen, door mevrouw E. Kranenburg-van der Beek
  4. leenkamer huize Old Putten, door de heer H. Kranenburg

Een bronnenuitgave van archivalia van de weesmeesters, samengesteld door de heer H. Kranenburg, is aan het einde van 1997 bijna gereed.

Gedurende het verslagjaar werd goede voortgang geboekt met de indicering van de Elburger Courant. In Elburg wordt door de volgende vrijwillige medewerkers daaraan gewerkt: mevrouw M. Fikse en de heren B. Middelburg en D. Spaan. Aan het einde van 1997 gingen nog meewerken de dames A.A.J. Pasman-Oosterom en J. Veldman en de heer G. Spaan. Het project wordt begeleid door de heer Th.J.C. van Zuidam (namens "Arent thoe Boecop"), J. Kolkman en P. van Beek.

In het najaar van 1997 werd door de oudheidkundige vereniging een werkgroep oorkonden boek Elburg ingesteld. Van deze werkgroep maken momenteel deel uit de dames A.A. Bos, M. Fikse, J. ten Hoor-van Maren, E. Kranenburg-van der Beek, B. de Waard-Ruijs en de heren P. van Beek, H. Kranenburg en M.J. Smit. De werkgroep is begonnen met het be werken van de oorkonden van Elburg in de periode 1550-1600. Uiteindelijke doelstelling is het uitgeven van een oorkondenboek van Elburg.

Historisch onderzoek en voorlichting


In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers veelvuldig geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Deze advisering betrof zowel methodiek als bronnen. Ook dit jaar was de aanwezigheid van leden van de oudheidkundige vereniging "Arent thoe Boecop" in verband met diverse onderzoeken goed merkbaar. In 1997 werd gewerkt aan de volgende activiteiten en projecten:

  1. In verband met de uitgave van de kadastrale atlas van 1832 voor de kadastrale gemeenten Elburg en Doornspijk heeft de archivaris het inhoudelijke hoofdstuk over het grondgebruik in de kadastrale gemeenten Elburg en Doornspijk rond 1832 geschreven en toegezonden aan de redactiecommissie. Uitgave zal in 1998 plaatsvinden.

  2. In samenwerking met de oudheidkundige vereniging werden ook in 1997 enige werkzaamheden verricht aan het project bewoningsgeschiedenis Elburg 1600 tot heden. Onder leiding van de heer L. Jansen en zijn echtgenote is een groep vrijwillige medewerkers bezig een publikatie voor te bereiden. Het project wordt op dit moment uitgevoerd door de dames M. Fikse, J. ten Hoor-van Maren, C. Kühne, P. Kiers en de heren A.B. Giskes en M.J. Smit. De begeleiding wordt uitgevoerd door de heer T. Bergstra en de streekarchivaris. Tevens vond op 26 februari 1997 een gesprek plaats met consulent de heer B. van Stralen van het Gelders Oudheidkundig Contact over de mogelijkheden tot fondswerving voor een dergelijke uitgave.

  3. Door het Gelders Oudheidkundig Contact te Zutphen is in 1995 een project Burgemeestersonderzoek 1850-1920 opgezet. In het kader hiervan is in het verslagjaar gewerkt aan een speciaal tijdschrift van de oudheidkundige vereniging. Dit tijdschrift zal begin 1998 verschijnen. Hieraan werken mee mevrouw E. Kranenburg-van der Beek en de heren P. van Beek, C. van den Bosch, H. Kranenburg, W. van Norel en H. Veldman.

  4. Aan het einde van het verslagjaar werd gezamenlijk met de oudheidkundige vereniging een werkgroep Hanzegeschiedenis ingesteld. Momenteel maken hier deel van uit de heer C. van den Bosch, M. Seybel en de archivaris.

    De archivaris verrichtte in het verslagjaar enkele werkzaamheden voor de adviescommissie van de Stichting Vicarieën Elburg. Op 12 en 13 juni 1997 werden zes tweede klassen van het Lambert Franckens College ontvangen voor een rondleiding en een werkles; in totaal zo'n tweehonderd leerlingen. Samen met docent W. van Norel werd een lesbrief "Kennismaking gemeentearchief Elburg" opgesteld. Op 2 en 3 september 1997 waren enkele schoolklassen van het voortgezet onderwijs uit Wassenaar te gast bij het gemeentemuseum. Enkele groepen bezochten tevens het archief.

    Op zaterdag 20 september 1997 brachten leden van de Emmericher Geschichtsverein een kort bezoek aan Elburg en werden daarbij ontvangen door burgemeester Van Hout en de archivaris. Op 11 oktober 1997 waren enkele honderden inwoners uit de Elburger partnergemeente Haselünne te gast. De archivaris was betrokken bij de uitvoering van deze dag.
    In het verslagjaar is er in verband met verschillende activiteiten regelmatig contact geweest met de pers, waarbij vooral de medewerkers van de Elburger Courant bijzonder geïnteresseerd en betrokken waren.
Acquisitie


In 1997 werden de volgende aanwinsten ontvangen:

  1. archivalia Oranje Vereniging Elburg
  2. archief Gereformeerde Kerk (Vrijgemaakt) 't Harde
  3. aanvulling archief Instituut Van Kinsbergen
  4. aanvulling archief Schipluidenfonds


In januari 1997 werd een acquisitiebrief verzonden aan alle instellingen in de gemeente op het terrein van onderwijs en wetenschappen. Mede naar aanleiding hiervan heeft een gesprek plaatsgevonden met de Hervormde school in Doornspijk. Hiernaast werden boeken en brochures van plaatselijk historisch en genealogisch belang in schenking verkregen en aangekocht. Deze aanwinsten werden verwerkt in de geautomatiseerde catalogus van de bibliotheek. Tevens werd van enkele archiefdiensten het jaarverslag ontvangen. Ook de fotodocumentatie werd met enkele aanwinsten uitgebreid.




GEMEENTE NUNSPEET


Huisvesting


Gedurende een dag per week werd gebruik gemaakt van de eigen werkkamer. In december werd een grotere kamer met spreekgedeelte in gebruik genomen. De oude bezoekersruimte werd in het begin van 1997 verruild voor een grotere ruimte. Deze ruimte was niet alleen bedoeld voor de bezoekers, maar ook voor de per 1 januari 1997 in dienst gekomen medewerker, de heer J.C. van Gelder. De ruimte biedt plaats aan vijf bezoekers. Drie werkplekken zijn voorzien van een microfiche-leesapparaat. Voor de medewerker werd in de loop van het verslagjaar een nieuwe computer geplaatst en aan het eind van 1997 nog een tweede computer ten behoeve van de vrijwilligersactiviteiten. Deze ruimte en faciliteiten zijn wel nodig, daar medewerkers op vrijwillige basis gedurende alle vijf de werkdagen hun werkzaamheden verrichten.

Brandblusmiddelen


In 1997 zijn de brandblusmiddelen in en buiten de archiefbewaarplaats gecontroleerd en in orde bevonden.

Conservering en schaduwarchivering


In het verslagjaar is veel tijd en aandacht besteed aan de materiële verzorging van de diverse archieven. Het zwaartepunt lag hierbij op de afwerking van het archief van het gemeentebestuur Ermelo 1796-1912. Naast de archivaris, verrichtte de heer Van Gelder hieraan de meeste werkzaamheden.

De klimatologische omstandigheden in de openbare archiefbewaarplaats waren ook dit jaar weer uitstekend te noemen. In het verslagjaar heeft de firma Karmac Holland b.v. in Lelystad de werkzaamheden aan het historische krantenbestand van Nunspeet afgerond. Vanwege de kwaliteit van de originele kranten waren nog enkele technische aanpassingen noodzakelijk. Voor het kunnen lezen van de kranten werd een speciaal groot microfiche-leesapparaat aangeschaft en in de bezoekersruimte geplaatst.

Gebruik van archieven


Statistisch overzicht 1997

totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers 112 65 47
bezoeken 818 358 460
schriftelijke inlichtingen 73 44 29


In vergelijking met 1996 heeft een beduidend groter aantal bezoekers (van 80 naar 112) een groter aantal bezoeken gebracht (van 727 naar 818). Een verklaring hiervoor is deels te vinden in enkele lopende onderzoeken en de activiteiten van de vrijwillige medewerkers. Evenals het voorgaande jaar is het percentage lokaal historisch onderzoek relatief hoog en wel ruim 56 %. Het aantal schriftelijke verzoeken nam in vergelijking met 1996 weer toe en kwam hiermee ongeveer op het niveau van 1995 (van 56 naar 73). Ook de verhouding in vraagstelling verschoof meer naar lokaal historisch. Vrijwel alle schriftelijke verzoeken om inlichtingen werden beantwoord door de heer G. Koele, sinds 1 februari 1997 medewerker van de afde ling Interne Zaken. Ook de bezoekersbegeleiding nam hij voor zijn rekening, waarbij de heer Van Gelder voorbereidende en ondersteunende werkzaamheden uitvoerde.

Een overzicht van de onderwerpen van door de onderzoekers in 1997 verricht lokaal historisch onderzoek:

  1. NCSV-kamp Mosterdveen 
  2. monumenten 
  3. Hoophuizen / Plashuis 
  4. kunstschilder Arthur Briët 
  5. geschiedenis Oranjevereniging Ermelo 
  6. landgoederen in de gemeente 
  7. Tweede Wereldoorlog 
  8. Zoomhuisjes 
  9. bewoningsgeschiedenis 
  10. genetische onderzoek 
  11. gemeentewapen 
  12. geschiedenis jubileum Volksuniversiteit Nunspeet 
  13. Intergemeentelijk Samenwerkings Verband 
  14. 50 jaar Mavo Brouwerskamp (boek) 
  15. geschiedenis Elspeet, Hulshorst (boek), Ermelo, Vierhouten 
  16. Eibertjesmarkt 
  17. brandweer Ermelo 
  18. voormalige (kinder)koloniehuizen 
  19. veldnamen 
  20. Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen afdeling Nunspeet 
  21. Boswachterij Nunspeet (scriptie) 
  22. onderwijs in de gemeente
Toezicht modern archiefbeheer


In het verslagjaar werd enkele malen met het hoofd en medewerkers van de afdeling Interne Zaken overleg gevoerd. Onderwerpen van gesprek waren ondermeer de archiefbewaarplaats (bijplaatsen stellingen en reorganisatie), vernietiging, materiële verzorging en uitvoering van werkzaamheden ten behoeve van het oud-archief.

In samenwerking met de afdeling Interne Zaken en de afdeling Informatisering en Automatisering is in het verslagjaar een stagiaire begeleid. In het kader van zijn automatiseringsopleiding hield de heer G.J. van den Berg zich ondermeer bezig met de voorwaarden voor archivering van digitale kaarten en tekeningen. Dit gebeurde mede in het kader van de activiteiten op het terrein van Machine Leesbare Gegevensbestanden (MLG's).

Inventarisatie en indicering


Door de archivaris is gewerkt aan de inventarisatie van het bedrijfsarchief van de Veluvine Verffabrieken te Nunspeet. Hiernaast zijn enkele kleinere archiefjes geordend en is een plaatsingslijst gemaakt van het archief van de Volksuniversiteit te Nunspeet.
Door archiefmedewerker J.C. van Gelder wordt gewerkt aan een bronnenpublicatie van de zogenaamde Volkstelling van 1749 van het ambt Ermelo. Daarnaast is hij bezig met een heruitgave van het oudste resolutieboek van de Ambtsjonkers van Ermelo vanaf 1660. Beide uitgaven zullen naar verwachting in 1998 verschijnen.
In het verslagjaar werkte mevrouw M. Martens-Niemeijer te Enschede als vrijwillige mede werker aan een uitgave van de doopboeken van de Hervormde gemeente Nunspeet 1670- 1811. Ook deze uitgave zal begin 1998 kunnen verschijnen.

De gecombineerde index van de registers van de burgerlijke stand 1811-1940 bevat vele duizenden kaartjes. Een deel hiervan werd in het verslagjaar door de heer J. Bonestroo en de dames M.J. van Gils en G.E.M. de Bolster-van der Kris ingevoerd in het database-pro gramma AskSam. Deze drie medewerkers zijn in dienst bij de afdeling Interne Zaken. De huwelijken konden in het verslagjaar worden afgerond door de heer Bonestroo. De verdere uitvoering van dit project zal nog jaren in beslag nemen.

In het verslagjaar is met een flink aantal vrijwillige medewerkers veel werk verricht aan het toegankelijk maken van de collectie audio-visuele media. Aan het einde van het jaar waren meer dan drieduizend foto's beschreven, waarvan er inmiddels ruim tweeduizend zijn ing evoerd in het database-programma AskSam. Momenteel zijn hierbij als vrijwillige medewerkers betrokken de dames G. Vegt-Snel en M.A. Willemse en de heren G. Berends, W. Bonestroo, H. van der Duim, J. Docter en A.A.E.F. van Eijck.
De Heemkundige Vereniging Nuwenspete heeft eveneens en verzameling van duizenden foto's. In het verslagjaar zijn contacten gelegd om deze verzameling in bruikleen over te brengen naar het streekarchivariaat. Hierbij is het de bedoeling dat de reeds aanwezige beschrijvingen van die foto's eveneens zullen worden ingebracht in ons database-programma. Hiermee ontstaat dan na verloop van tijd een geautomatiseerde toegang op alle voor de geschiedenis van de gemeente Nunspeet belangrijke beeldmateriaal. De toekomstige gebruiker kan dan ook nog al het materiaal op één plek inzien, hetgeen uiteraard grote voordelen heeft.
In verband met beide voorgenoemde projecten is een netwerkversie van het programma AskSam aangeschaft. Hiermee werden bij de diverse in gebruik zijnde en zelf ontwikkelde applicaties goede resultaten verkregen.

Historisch onderzoek en voorlichting


In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. De advisering betrof zowel methodiek als bronnen. Naast vele andere bezoekers was er ook regelmatig contact met (bestuurs)leden van de heemkundige vereniging "Nuwenspete". Hiernaast werd een redactievergadering van Nuwenspete bijgewoond. Op 2 januari 1997 is tijdens de nieuwjaarsreceptie voor het personeel van de gemeente het boekje "Vijfentwintig jaar gemeente Nunspeet" aangeboden. Dit jubileumboekje is samengesteld door een redactie bestaande uit mevrouw P.H. Korving en de heren D. Baas, P. van Beek, G. Berends, W. Bonestroo en drs. A. Sulman. Tevens werd de in samenwerking met de gemeente Ermelo gemaakte foto-expositie geopend. De samenstelling hiervan kwam in Nunspeet voor rekening van de vrijwillige medewerkers de heren G. Berends en W. Bonestroo. De foto-expositie is gedurende het hele jaar zowel in Nunspeet, Hulshorst, Elspeet als ook in Ermelo te bezichtigen geweest. In verband hiermee werd op 6 januari 1997 de nieuwjaarsreceptie van de gemeente Ermelo bijgewoond.

In het kader van het burgemeestersproject van het Gelders Oudheidkundig Contact publiceerden de heer drs. A. Sulman en de archivaris een boekje getiteld "Herman Hendrik Vitringa; burgemeester onder een nieuw regiem 1851-1875. Deze uitgave werd aan burgemeester ing. C. de Kovel aangeboden voorafgaand aan een vergadering van de raadscommissie Algemeen Beleid op 8 december 1997. Tevens was dit de jubileumuitgave ter gelegenheid van tien jaar streekarchivariaat.
Hiernaast werd in 1997 door de archivaris een hoofdstuk over het grondgebruik anno 1832 in de gemeente Nunspeet geschreven ten behoeve van de uitgave van de kadastrale atlas 1832. De kaarten zijn door mevrouw G. Vegt-Snel en de heer A.J. Hartman getekend. Aan het einde van het jaar is de sponsoring van de uitgave afgerond en in januari 1998 zal de voorintekening starten. De Kadastrale Atlas Nunspeet zal in maart 1998 worden gepresenteerd.

In samenwerking met de Volksuniversiteit te Nunspeet werd ter gelegenheid van hun 50- jarig jubileum op 18 september 1997 een kleine historische expositie georganiseerd in de hal van het gemeentehuis. Verder werd medewerking verleend aan de totstandkoming van een jubileumboek voor de Buurtvereniging Hulshorst, wat in het verslagjaar verscheen. Tevens is geadviseerd voor het 700-jarig jubileum van Staverden in 1998. In samenwerking met de afdeling voorlichting vonden in het verslagjaar meerdere perscontacten plaats.

Acquisitie


In het verslagjaar zijn de volgende aanwinsten ontvangen:

  1. het archief van de Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen afdeling Nunspeet 
  2. het archief van de Nunspeetse Sport Federatie 
  3. het archief van de Buurtvereniging Hulshorst 
  4. het archief van de Vereniging Dorpshuis De Wieken te Hulshorst 
  5. aanvullingen op de fotoverzameling van diverse personen

Ook hier werd in januari 1997 een acquisitie-brief verzonden aan alle instellingen op het gebied van onderwijs en wetenschappen in de gemeente. Hieruit zijn inmiddels enkele con tacten voortgevloeid.

Met de volgende instellingen is al overeenstemming bereikt over in bewaring geving, ter wijl de uitwerking hiervan naar verwachting in 1998 zal plaatsvinden:

  1. de Hervormde gemeente Nunspeet 
  2. Mavo De Brouwerskamp te Nunspeet

De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar uitgebreid door aankoop en schenking van enkele boeken en brochures.



GEMEENTE OLDEBROEK


Huisvesting


De huidige werk- en bezoekersruimte was in 1997 weer zeer gevuld. Door het regelmatige aantal vaste bezoekers wordt het ruimtegebrek steeds duidelijker zichtbaar. Waar de nieuwe uitgaven, de aanschaf van nieuwe leesapparatuur, de gestage uitbreiding van de bibliotheek en de werkzaamheden van de vrijwillige medewerkers zorgen voor een groter ruimtebeslag, bleek er minder goed te kunnen worden ingespeeld op zogenaamd onverwacht bezoek.
Het einde van dit probleem is gelukkig in zicht. Zo kon aan het einde van het jaar gestart worden met de eerste besprekingen voor een nieuw te realiseren werk- en bezoekersruimte elders in het gemeentehuis. De verwachting is dat een en ander medio 1998 gerealiseerd zal gaan worden. Tevens zal dan de naastgelegen archiefruimte worden voorzien van verrijdbare archiefstellingen, waardoor het ruimtebeslag in de archiefbewaarplaats kan worden verminderd.
De openingstijden bleven in het verslagjaar ongewijzigd. Maandag, dinsdag en woensdag kunnen bezoekers op afspraak terecht en donderdag en vrijdag zijn de vaste openingsdagen.

Brandblusmiddelen


De brandblusapparaten bij de openbare archiefbewaarplaats in de kelder en bij de bewaarplaats van de afdeling burgerzaken werden in februari 1997 gecontroleerd.

Conservering en schaduwarchivering


De omstandigheden in de archiefbewaarplaats zijn redelijk goed te noemen. In het afgelopen jaar zijn door mevrouw Bos en de heer Kolkman verschillende archieven materieel verzorgd. Eveneens werd een deel van de bewaarplaats gereorganiseerd, waaraan in 1998 een vervolg zal worden gegeven. De in de bewaarplaats ondergebrachte archieven van het Waterschap Noord-Veluwe zijn in de loop van het jaar gerestaureerd door restauratie-atelier Sterken te Ugchelen. De kosten hiervoor werden door het Waterschap betaald waarbij contacten werden onderhouden met het vanaf 1 januari 1997 ingestelde nieuwe Waterschap Veluwe.
In de bezoekersruimte is, evenals in Elburg, de Elburger Courant op microfiche beschik- baar (bruikleen van de oudheidkundige vereniging "De Broeklanden"). In verband met het gezamenlijke indiceringsproject is ook hier een speciaal groot microfiche-leesapparaat aangeschaft. Als vrijwillige medewerker is voor dit project werkzaam mevrouw H. Koller.

Gebruik van archieven


Statistisch overzicht 1997

totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers 106 71 35
bezoeken 337 172 165
schriftelijke inlichtingen 10 9 1


In vergelijking met 1996 is het aantal bezoekers aanzienlijk gestegen (van 73 naar 106), een stijging van 45 %. Het aantal bezoeken is licht gestegen (van 314 naar 337). Het percentage lokaal historisch onderzoek is vrijwel gelijk aan het gebruik voor genealogische doeleinden. Het aantal schriftelijke verzoeken is aanzienlijk gedaald en wel van 26 naar 10. De meeste schriftelijke verzoeken om informatie werden behandeld door de beide medewerkers. Hiernaast werd ook regelmatig en in toenemende mate mondelinge informatie verstrekt. Met name de interne vraag vanuit de ambtelijke organisatie neemt nog steeds toe. De begeleiding van de bezoekers werd hoofdzakelijk door mevrouw Bos en de heer Kolkman uitgevoerd.

Een overzicht van de onderwerpen van door de onderzoekers in 1996 verricht lokaal historisch onderzoek:

  1. bewoningsgeschiedenis 
  2. kerkgeschiedenis Oldebroek en Wezep 
  3. veldnamen 
  4. gemeentewapen en -vlag 
  5. voormalige spoorlijn Apeldoorn-Zwolle 
  6. voetbal-geschiedenis 
  7. overstromingen Zuiderzeekust in de 20e eeuw 
  8. landgoederen in de gemeente 
  9. burgemeesters 
  10. beroepsbevolking in de landbouw 
  11. papiermolen Molecaten 
  12. geschiedenis van het Intergemeentelijk Samenwerkings Verband 
  13. legerplaats Oldebroek 
  14. pachters van Kampereiland 
  15. Nederlandse Joden in de Tweede Wereldoorlog 
  16. straatnaamgeving
Toezicht modern archiefbeheer


In 1997 heeft regelmatig overleg plaatsgevonden met het hoofd en medewerkers van de afdeling Centrale Ondersteuning (sectie Registratuur, Archief en Post). Onderwerpen die hierbij aan de orde kwamen zijn vernietiging, de opbouw van het dynamische archief, de afvoer naar het semi-statische archief, automatisering, depotbeheer (ondermeer verbouwing en bijplaatsen archiefstellingen), beheer van de verzameling bouwdossiers, archiefverordening en besluit informatiebeheer.
Op 28 mei 1997 bracht de heer Adam van de Provinciale Archiefinspectie een bezoek aan de gemeente. Naar aanleiding hiervan bracht hij rapport uit aan het college van burgemees ter en wethouders over de documentaire informatievoorziening en de samenstelling van de afdeling.

De heer Kolkman was tot 1 september 1997 gedurende een dag per week beschikbaar voor werkzaamheden bij de afdeling Centrale Ondersteuning, met name voor de afvoer van semi-statische dossiers en te vernietigen stukken. Daarnaast was hij ook betrokken bij de samenstelling en het bijhouden van de bouwdossiers. De medewerkers van het streekarchivariaat hebben in het verslagjaar, in verband met onderbezetting van de sectie PAZ, eenmalig de reguliere vernietiging uitgevoerd.

De archivaris bracht op verzoek van de gezamenlijke chefs burgerzaken een advies uit over bewaring van aanvraagformulieren paspoorten en rijbewijzen. Aan het einde van het jaar vond een gesprek plaats met diverse betrokkenen over het beheer van de verzameling bouwdossiers (ca. 85 meter over de periode 1950-heden). In het kader van de opleiding Voortgezette Vorming Archiefbeheer was de archivaris men tor van mevrouw C.A. van Bilsen-Kee van de sectie PAZ. Haar inventarisatie-opdracht betreft het archief van het gemeentebestuur Oldebroek 1977-1987.

Inventarisatie en indicering


De archivaris vervaardigde in het verslagjaar de volgende inventaris en nadere toegangen:

  1. Inventaris van de archieven van het Onze Lieve Vrouwengilde, het St. Anthoniegilde en het St. Annagilde, 1620-1801 
  2. Transcriptie en index; beschrijving van de geestelijke gilden te Oldebroek (tevens jubileumuitgave ter gelegenheid van tien jaar streekarchivariaat) 
  3. Transcriptie en index op het kohier van verponding Oldebroek 1622 
  4. Transcriptie en index op de kohieren van verponding Oldebroek 1623, 1624 en 1626 
  5. Transcriptie en index op de archivalia van de Kruisgemeente van Derk van Enk

Hiernaast wordt momenteel geïnventariseerd het archief van de Hervormde gemeente Wezep-Hattemerbroek.
De heer Kolkman hield zich bezig met diverse projecten. Als gevolg hiervan verschenen van zijn hand de volgende uitgaven:

  1. Transcriptie en index protocol van bezwaar ambt Oldebroek 1675-1703 
  2. Index criminele processen Oldebroek 1573-1810 
  3. Kohier van hoofd- en haardstedengeld (volkstelling) van het Richterambt Oldebroek 1749

Daarnaast verrichtte hij werkzaamheden aan de indicering van het notarieel archief en verwerkte
hij de aanvullingen op de foto-documentatie.

Mevrouw Bos hield zich in het verslagjaar bezig met de toegankelijkheid van de bibliotheek. Verder werd door haar gewerkt aan de indicering van de akten van de burgerlijke stand en aan de indicering van de notariële archieven. Zij stelde samen de index op de akten van de burgerlijke stand 1913-1932. Hiernaast is zij bezig met het beschrijven van de in bruikleen ontvangen fotoverzameling van de oudheidkundige vereniging De Broeklanden.
Aan het einde van het verslagjaar werd door een vrijwillige medewerker, de heer P. Zunderman, eveneens begonnen met de werkzaamheden aan de indicering van het notarieel archief.

Historisch onderzoek en voorlichting


In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Dit betrof zowel methodiek als bronnen. Ook in 1997 waren er regelmatig contacten met bestuur, werkgroepen en leden van de oudheidkundige vereniging. In het afgelopen jaar heeft het bestuur besloten de historische fotoverzameling in bruikleen te geven bij het streekarchivariaat. Deze overbrenging geschiedt geleidelijk. De foto's worden vervolgens door archiefmedewerker mevrouw Bos beschreven en in een database ingevoerd. Regelmatig was er ook contact met de medewerkers van de vereniging die zitting houden in het gebouw "Rakkersoord". 
Het gezamenlijke project bevolking Oldebroek werd ook dit jaar weer uitgevoerd in het "Rakkersoord". Momenteel werken hieraan mee mevrouw Van der Velde en de heren Doornewaard, Van Hattem, Uitslag en Wolf. Archiefmedewerker de heer Kolkman begeleidt het project vanuit de archiefdienst. Gewerkt wordt op twee door het streekarchivariaat beschikbaar gestelde computers.
Op verzoek van het bestuur van De Broeklanden en de Stichting Oudheidkamer Oldebroek werd de archivaris gevraagd deel te nemen aan de Inrichtingscommissie van het nieuw op te richten Boerderijmuseum. In 1997 werden enkele vergadering bijgewoond.

In november 1997 verscheen als uitgave van de oudheidkundige vereniging het boek "De Veluwse geslachten Doorn(e)waard, Doorn(e)weerd en Doorenweerd" van de hand van de heer B. Doornewaard. De heer Kolkman en de archivaris verrichten medewerking bij de uitgave hiervan.
In het tijdschrift van de oudheidkundige vereniging publiceerde de archivaris enkele artikeltjes. Overigens is hij ook redacteur van dit tijdschrift.
Zoals in vele Gelderse gemeenten zal ook voor de gemeente Oldebroek een heruitgave worden verzorgd van de kadastrale atlas van 1832. De tekenaar voor Oldebroek, de heer A.J. Hartman, was gedurende een dag per week in het gemeentehuis aanwezig om zijn werk zaamheden te verrichten. Momenteel zijn 10 van de in totaal 30 kaarten gereed. De archivaris is inmiddels begonnen met het onderzoek voor de samenstelling van het hoofdstuk over het grondgebruik in de gemeente Oldebroek in 1832.
De archivaris geeft in Oldebroek voor de leden van de oudheidkundige vereniging een cursus paleografie voor beginners. De vijftien deelnemers hebben inmiddels vijf van de 10 lessen gevolgd. In samenwerking met de afdeling voorlichting van de gemeente is de pers geïnformeerd over belangrijke wetenswaardigheden.

Acquisitie


In januari 1997 werd een acquisitie-brief gestuurd aan alle instellingen op het gebied van onderwijs en wetenschappen in de gemeente. Hierop werd door enkele instellingen gereageerd en verwacht mag worden dat hier in de komende jaren enkele in bewaring gevingen uit voort zullen komen.
In het verslagjaar werden de volgende aanwinsten ontvangen:

  1. het archief van de Hervormde gemeente Wezep-Hattemerbroek 
  2. akten van de ambtenaar van de burgerlijke stand (geboorte 1893-1897, huwelijk 1918-1922, overlijden 1941-1950) 
  3. foto-verzameling van de oudheidkundige vereniging De Broeklanden 
  4. foto's van de afdeling voorlichting

Van de volgende archieven is de in bewaring geving al geregeld, waarbij daadwerkelijke overbrenging in 1998 zal plaatsvinden:

  1. Hervormde gemeente "Pauluskerk" te Wezep 
  2. Protestants-Christelijke Stichting voor Diakonale Bijstand aan de Maatschappelijke Dienstverlening en Thuiszorg (schenking)

De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar behoorlijk uitgebreid door schenking en aankoop van boeken en brochures.

januari 1998
P. van Beek


Jaarverslag 1999

ALGEMEEN



In het verslagjaar 1999 waren bij het streekarchivariaat Elburg-Nunspeet-Oldebroek werkzaam:

  • P. van Beek, streekarchivaris
  • Mevrouw H.P.W.A. van Aalst-Houbraken, adjunct-streekarchivaris (vanaf 13 september)
  • Mevrouw A.A. Bos, archiefmedewerker te Elburg en Oldebroek
  • J.C. van Gelder, archiefmedewerker te Nunspeet
  • J. Kolkman, archiefmedewerker te Oldebroek en Elburg
  • Mevrouw T. de Gunst, archiefmedewerker te Elburg (vanaf 15 december)
  • Mevrouw J.H. Vos, archiefmedewerker te Elburg


De streekarchivaris en adjunct-streekarchivaris zijn beide in deeltijd werkzaam. De dames Bos en Vos en de heren Van Gelder en Kolkman zijn in volledige dienst. Mevrouw De Gunst is werkzaam voor halve dagen.
Mevrouw Bos heeft in het verslagjaar deelgenomen aan de cursus SOD-I, waarvoor zij in het verslagjaar haar eindcertificaat behaalde. Tevens heeft zij aan het einde van het verslagjaar haar werkzaamheden voor het streekarchivariaat beëindigd. Per 1 januari 2000 heeft zij een betrekking bij de afdeling Interne Zaken en Voorlichting van de gemeente Elburg. In de afgelopen vijf jaar heeft zij veel gedaan voor ons streekarchivariaat en voor de bezoekers. Dankbaarheid hiervoor mag op deze plek dan ook zeker worden geuit.
Door de werktijdverdeling van alle medewerkers was het ook dit verslagjaar weer mogelijk om in de gemeenten Elburg, Nunspeet en Oldebroek gedurende de gehele werkweek (waarvan een deel na afspraak) gebruik te maken van de faciliteiten van het streekarchivariaat.

Na een periode van enkele jaren voorbereiding is de gemeente Ermelo met ingang van half september 1999 daadwerkelijk toegetreden tot het streekarchivariaat. Vanaf dat moment is de streekarchivaris een dag per week werkzaam in het gemeentehuis van Ermelo. Door in dienst treding van de adjunct-archivaris kon deze uitbreiding worden gerealiseerd. Tevens werd de deelname van de gemeente Nunspeet uitgebreid van een naar twee dagen per week. In Ermelo werden voorbereidingen getroffen om de bezoekersruimte per januari 2000 open te stellen. Zie hiervoor verder het hoofdstuk over de archiefzorg in Ermelo elders in dit verslag.

Het streekarchivariaat is ook dit jaar in de gemeente Elburg ingedeeld bij de afdeling Welzijn en Onderwijs van de sector Maatschappelijke Zaken. In de gemeente Elburg werd deelgenomen aan het maandelijkse werkoverleg van deze afdeling. In de andere gemeenten werd regelmatig overleg gevoerd met de betreffende portefeuillehouder.

In het verslagjaar nam de archivaris deel aan de volgende activiteiten:

  • vergadering van de Commissie Permanente Educatie van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland op 28 januari te Elburg (tevens afscheid als lid)
  • studiemiddag digitaal archiefbeheer op 25 februari bij de Landbouwuniversiteit te Wageningen
  • opening van de tentoonstelling ter gelegenheid van de komst van het korps Gele Rijders naar de gemeente Elburg als lid van het Comité van Aanbeveling op 26 maart te Elburg
  • vergaderingen van de werkgroep Landgoederen van de oudheidkundige verenigingen te Elburg, Nunspeet en Oldebroek op 20 januari, 25 januari, 28 januari, 9 februari, 23 februari, 8 maart, 23 maart, 1 april, 7 juni en 25 november
  • gesprek met vertegenwoordigers van de provincie Gelderland over het cultuurbeleid van de provincie op 17 maart te Hattem
  • vergadering van de Kring van Archivarissen van Lagere Overheden op 19 mei te Amersfoort
  • vergaderingen van de werkgroep Cultuureducatie (project Sprekende Gevels) op 24 juni, 21 september, 27 oktober en 2 december te Arnhem
  • presentatie van het jubileumboek t.g.v. 700 jaar stad Hattem op 26 augustus te Hattem
  • studiedag van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland op 18 oktober te Ede (samen met de adjunct-archivaris)
  • vergadering van het Gelders Diensthoofdenoverleg op 30 november te Terborg
  • besprekingen inzake mogelijke samenwerking in archiefzorg op de Noord-Veluwe op 27 januari, 25 mei en 28 juni


De archivaris hield lezingen voor:

  • Heemkundige Vereniging Nuwenspete op 27 januari te Nunspeet
  • Stichting Jonkvrouwe J.E.J. Bas Backer op 3 juli te Elburg
  • Medewerkers Streekarchivariaat Kromme Rijngebied-Utrechtse Heuvelrug op 5 oktober te Elburg

Sinds december 1997 heeft het streekarchivariaat een eigen website op internet. In december 1999 is een eigen domein in gebruik genomen: www.hpveluwe.nl. Op dat moment is een groot deel van de site gereorganiseerd en dit proces is aan het einde van het verslagjaar nog in volle gang. De adjunct-archivaris en archiefmedewerker J. Kolkman verrichten hieraan de meeste werkzaamheden. 
Tot nu toe hebben bijna 4000 bezoekers (waarvan bijna 30 % van buiten Nederland) onze site geraadpleegd. Het nieuwe E-mail adres is info@hpveluwe.nl. 

Op 29 oktober 1999 werd te Elburg een vrijwilligersmiddag gehouden. Naast het gezellig samenzijn stond deze bijeenkomst ook in het teken van de presentatie van zesentwintig nieuwe uitgaven van het streekarchivariaat over de jaren 1998 en 1999. Veel van deze inventarissen en nadere toegangen zijn geheel of gedeeltelijk door de vrijwillige medewerkers tot stand gebracht. Tevens werd op deze middag kennis gemaakt met de nieuwe adjunct-streekarchivaris en werd de tweede bezoekersruimte in Elburg officieel in gebruik genomen.
Gezien de ontwikkelingen in het bezoekersaantal en de wens tot verbetering van de dienstverlening werd besloten tot het dupliceren van alle beschikbare microfiches van de burgerlijke stand en het bevolkingsregister van de (voormalige) gemeenten Doornspijk, Elburg, Ermelo en Oldebroek. Aan het einde van het verslagjaar werd de opdracht hiertoe gegeven. Tevens werden alle indexen op genoemde bronnen gekopieerd. Vanaf begin 2000 zal dit voor de bezoekers van een van de locaties van het streekarchivariaat betekenen, dat deze primaire bronnen voor het gehele werkgebied op elke locatie beschikbaar zijn. Hierdoor kunnen bezoekers bij grensoverschrijdend onderzoek (en dat komt relatief veel voor) veel effectiever werken.
Het personeel van het streekarchivariaat verricht de werkzaamheden in overleg met de archiefcommissie streekarchivariaat. De commissie vergaderde in 1999 vier maal en wel op 14 januari te Oldebroek, 19 februari te Elburg, 23 juni te Ermelo en 10 november te Oldebroek.

De archiefcommissie bestond in 1999 uit:

  • J. Huisman, wethouder van Elburg, voorzitter
  • B. Bossenbroek, raadslid van Elburg,
  • Mr. P.Th. Bunjes, burgemeester van Ermelo
  • J.W. Urbach, raadslid van Ermelo
  • Ing. C. de Kovel, burgemeester van Nunspeet, plaatsvervangend voorzitter
  • C. Vissenberg, raadslid van Nunspeet
  • Mr. W.L. Zielhuis, burgemeester van Oldebroek
  • Mevrouw J.J. van Grootheest-Heidmeijer, raadslid van Oldebroek


Adviseurs:

  • Dr. F.W.J. Scholten, provinciaal archiefinspecteur
  • P. van Beek, streekarchivaris


De archiefcommissie hield zich in het verslagjaar onder meer bezig met het volgende: jaarverslag, werktijdrapportage en rekening 1998, begroting en werkplanning 2000, samenwerking archiefzorg Noord-Veluwe en Beleidsplan 2000-2004.
De archiefcommissie heeft in het kader van de Gemeenschappelijke regeling streekarchivariaat een adviserende functie naar de betrokken gemeentebesturen.

Vervolgens kan nog worden gemeld dat de streekarchivaris, vooruitlopend op het aanvaarden van een nieuwe (deeltijd)functie bij het Gemeentemuseum Elburg, vanaf 1 augustus 1999 gedurende een dag per week werkzaam is geweest bij het genoemde museum.


GEMEENTE ELBURG


Huisvesting


De werkruimte biedt plaats aan drie medewerkers. Aan het einde van het verslagjaar is een tweetal nieuwe computers geplaatst. Van de "oude" computers (Compac), die niet goed functioneren in het netwerk van de gemeente, zal het streekarchivariaat er begin 2000 vier krijgen. Deze zijn bedoeld als invoerstations voor vrijwilligers en als bezoekersterminals.
De adjunct-streekarchivaris heeft, evenals de archivaris, inmiddels de beschikking over een draagbare computer. 
Op 29 oktober 1999 werd door wethouder J. Huisman de tweede bezoekersruimte in gebruik genomen. Deze inpandige ruimte is speciaal bedoeld voor al het onderzoek dat in zelfbediening kan worden verricht. In deze ruimte zijn zes werkplekken met elk een eigen microfiche-leesapparaat. Tevens is een reader-printer beschikbaar. De bestaande bezoekersruimte is nu vooral ingericht voor het raadplegen van originele bescheiden. Tevens biedt deze ruimte voldoende plaats voor de vele vrijwillige medewerkers. De bibliotheekruimte is aanzienlijk uitgebreid door de aanschaf van extra kasten.
Aan het einde van het verslagjaar nam mevrouw A.A. Bos afscheid als archiefmedewerker bij het streekarchivariaat. Na vijf jaar kreeg zij een dienstverband bij de afdeling Interne Zaken en Voorlichting van de gemeente Elburg. Haar werkzaamheden worden per 1 januari 2000 grotendeels overgenomen door mevrouw J. Vos (in dienst vanaf 8 juni 1998). Per 15 december 1999 kwam mevrouw T. de Gunst in dienst. 

Tot medio januari liep de heer R. Hulleman stage vanuit het Randmeer College te Harderwijk. Hij hield zich vooral bezig met het uitvoeren van een bezoekersonderzoek.
Het streekarchivariaat Elburg kent, evenals voorgaande jaren, twee vrije bezoekdagen en drie dagen op afspraak. Maandag en dinsdag zijn de bezoekersruimten de gehele werkdag geopend.

Brandblusmiddelen


De brandblusmiddelen zijn in juni 1999 gecontroleerd en in orde bevonden. In de archiefbewaarplaats bevindt zich een poederschuimblusser en er buiten een halonblusser. Over mogelijke vervanging heeft overleg met de provinciale archiefinspectie plaats gevonden.

Conservering en schaduwarchivering


Door Restauratie-atelier Sterken te Ugchelen werd een vierde gedeelte van het stadsarchief Elburg gerestaureerd (nadat in 1998 het eerste kwart was bewerkt; in 2001 en 2002 zal het project worden afgerond). Tevens werden nog enkele stukken van de Elburg Gasfabriek gerestaureerd. Het in 1998 voltooide project charter-restauratie werd in 1999 administratief afgerond en materieel verzorgd door archiefmedewerker mevrouw Vos en vrijwillig medewerker mevrouw E. Kranenburg-van der Beek.

In het verslagjaar werden door mevrouw Vos de volgende archieven materieel verzorgd:
Zwembad De Hokseberg, Hout-en Bouwbond CNV afdeling Elburg, Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen afdeling Elburg, collectie J. Kooman, Zeevloed 1863, Commissie tot wering van schoolverzuim, Stichting Vicarieën Elburg, Vereniging tot het bouwen van arbeiderswoningen, Ouderenraad Elburg, Kruidentuin Doornspijk, Oranjevereniging Elburg, Woningbouwvereniging De Betere Woning, Groene Kruis Elburg, Groene Kruis Doornspijk, Goorcommissie, VVV Veluwse gemeenten, Elburger Gasfabriek, Gemeentebestuur Elburg 1913-1940, Gemeentebestuur Doornspijk 1814-1920, huwelijksbijlagen 1811-1932 en Transportbedrijf J. van de Weerd.

In december 1999 werd aan de firma Karmac te Lelystad opdracht verstrekt om de fiches van burgerlijke stand en bevolkingsregister van de (voormalige) gemeenten Doornspijk en Elburg te dupliceren. Zo spoedig mogelijk in het jaar 2000 zullen de fiches van alle gemeenten binnen het streekarchivariaat in de bezoekersruimten beschikbaar worden gesteld.

Gebruik van archieven


Statistisch overzicht 1999
  totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers
149
83
66
bezoeken
861
283
578
schriftelijke inlichtingen
29
16
13


In vergelijking met 1998 heeft wederom een groter aantal bezoekers (van 137 naar 149) een groter aantal bezoeken gebracht (van 790 naar 861). Opvallend in het totaal, maar gebruikelijk voor Elburg is het hoge percentage lokaal historisch onderzoek. De ontwikkeling in de afgelopen jaren is goed te zien in de statistische bijlage bij dit jaarverslag.
Het aantal schriftelijke verzoeken om informatie is licht gedaald (van 33 naar 29).
Veel van de onderzoeken in verband met de beantwoording van vragen is verricht door archiefmedewerkers mevrouw Bos en de heer Kolkman. Ook namen zij ook een groot deel van de bezoekersbegeleiding voor hun rekening.
Naast de schriftelijke inlichtingen werden ook veelvuldig mondelinge inlichtingen verstrekt. Zowel extern als binnen de ambtelijke organisatie nam deze vraagstelling toe.

Een overzicht van de onderwerpen van het in 1999 verrichte lokaal historisch onderzoek:

  • Joodse geschiedenis
  • Landgoederen
  • Volkstelling 1807
  • Uitkijktorens van het Korps Luchtmachtdienst
  • Goorkolk
  • Vischpoort en lantaarnopstekers
  • Tweede Wereldoorlog
  • Vrouwengeschiedenis
  • Begraafplaats Elburg
  • Bewoningsgeschiedenis
  • Burgemeestersonderzoek
  • Geschiedenis Oostendorp
  • Convent van de Derde Orde van Sint Franciscus
  • Crisisjaren
  • Elburg in de Franse tijd
  • Landgoederen
  • Gemeentelijke herindeling Doornspijk/Elburg
  • Politieke geschiedenis
  • Gemeentewapens
  • Hanzegeschiedenis
  • Rechtspraak in de 19e eeuw
  • Schepenhistorie
  • Kunstwerk het Hertje in 't Harde
  • Veldnamen Elburg en Doornspijk
  • Watersnoden
  • Wezenzorg



Toezicht modern archiefbeheer


In het verslagjaar heeft de archivaris regelmatig overleg gehad met het hoofd en de medewerkers van de afdeling Interne Zaken en Voorlichting. Onderwerpen waren ondermeer: digitaal archiefbeheer, gedeconcentreerde archieven, huisnummerarchief, reorganisatie archiefbewaarplaats.
De gemeentelijke werkgroep digitaal archiefbeheer, waarvan de archivaris lid is, vergaderde in het verslagjaar twee maal. Tevens werd een presentatie voor het chefsoverleg verzorgd, werden inventarisatieformulieren vastgesteld en verspreid en was er ruime aandacht voor de millenniumwisseling.
Op 20 september 1999 bracht de adjunct-provinciaal archiefinspecteur een bezoek aan de gemeente Elburg. Naast diverse andere zaken werd onder meer gesproken over klimaatbeheersing in de archiefbewaarplaats (opgenomen in de planning voor 2001) en uitbreiding van stellingcapaciteit (eveneens rekening mee gehouden). Verder was er veel waardering voor de archiefzorg in de gemeente.
Op 25 mei 1999 werd formeel het beheer over het archief van het gemeentebestuur Elburg 1974-1989 overgedragen aan de streekarchivaris.


Inventarisatie en indicering


In 1999 werden de volgende uitgaven afgerond:
1. Index op het Protocol van bezwaar van het ambt Doornspijk 1777-1790 door H. Fikse en J. Kolkman
2. Uittreksels van het Protocol van bezwaar van het ambt Doornspijk 1803-1810 (Doornspijk en Oosterwolde) door H. Fikse en J. Kolkman
3. Inventaris van de retro-acta burgerlijke stand Doornspijk 1732-1811 door P. van Beek

Door de archivaris werd in het verslagjaar gewerkt aan de inventarisatie van het archief van het gemeentebestuur Elburg 1811-1913 en van de retro-acta burgerlijke stand Doornspijk.

In het verslagjaar hield archiefmedewerker mevrouw Bos zich bezig met het toegankelijk maken van de fotocollectie, de notariële protocollen, het controleren van de transcripties van het Schoenmakersgilde en verwerkte zij de aanvullingen op de handbibliotheek van het streekarchivariaat. Verder verrichtte zij veel werkzaamheden ten behoeve van het project Oorkondenboek Elburg.

De heer Kolkman werkte voornamelijk aan de indicering van de Protocollen van bezwaar van Doornspijk, waarbij als vrijwillige medewerker de heer H. Fikse is betrokken. Verder begeleidt hij het project Indicering Elburger Courant en is hij bezig met het toegankelijk maken van de notariële protocollen.

Mevrouw Vos werkte aan het toegankelijk maken van de fotocollectie, de geautomatiseerde index op de burgerlijke stand en de indicering van de Elburger Courant. Ook vervaardigde zij de volgende plaatsingslijsten:

  • Hout- en Bouwbond CNV afdeling Elburg
  • Collectie J. Kooman (LOE)
  • Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen afdeling Elburg
  • Zwembad De Hokseberg
  • Zeevloed 1863
  • Commissie tot wering van schoolverzuim Elburg
  • Stichting Vicarieën Elburg
  • Vereniging tot het bouwen van arbeiderswoningen
  • Woningbouwvereniging De Betere Woning
  • Gasfabriek Elburg
  • Ouderenraad Elburg
  • Kruidentuin Doornspijk
  • Oranjevereniging Elburg
  • Groene Kruis Elburg
  • Groene Kruis Doornspijk
  • Goorcommissie
  • VVV Veluwse gemeenten
  • Aanvulling archief gemeente Doornspijk 1814-1920
  • Aanvulling archief gemeente Elburg 1913-1940


Aan de volgende uitgaven werd en wordt nog gewerkt door vrijwillige medewerkers:

  • stukken betreffende Elburger gilden, door de heer M.J. Smit en mevrouw E. Kranenburg-van der Beek (het Schoenmakersgilde ligt ter afwerking gereed)
  • het Protocol van Bezwaar van Doornspijk, door de heer H. Fikse
  • Stadsrekeningen, door mevrouw E. Kranenburg-van der Beek (de rekeningen over de jaren 1452, 1454 en 1461 liggen ter afwerking gereed)
  • transcriptie van het Liber Sententiarum 1551-1587, door mevrouw E. Kranenburg-van der Beek (ligt gereed ter afwerking)
  • Leenkamer huize Old Putten, door de heer H. Kranenburg (ligt gereed ter afwerking).



Gedurende het verslagjaar werd goede voortgang geboekt met de indicering van de Elburger Courant. In Elburg waren aan het einde van het verslagjaar de volgende vrijwillige medewerkers aan dit project werkzaam: de dames M. Fikse en J. Veldman en de heren T. Blokland, D. Spaan en G. Spaan. Mevrouw Vos voerde invoerwerkzaamheden uit en de heer Kolkman begeleidde het project. Een behoorlijk aantal jaren is inmiddels geïndiceerd en in database AskSam ingevoerd.

De werkgroep oorkondenboek is in het verslagjaar actief bezig geweest en is enkele malen bijeen geweest. Een groot aantal stukken uit de periode 1550-1600 werd getranscribeerd en bewerkt. In het verslagjaar maakten van de werkgroep deel uit de dames A.A. Bos, M. Fikse, J. ten Hoor-van Maren, E. Kranenburg-van der Beek en B. de Waard-Ruijs en de heren H. Kranenburg en M.J. Smit. De archivaris begeleidde de werkgroep. Deze taak werd tegen het einde van 1999 door de adjunct-archivaris overgenomen.

Historisch onderzoek en voorlichting


In het verslagjaar werd door de archiefmedewerkers veelvuldig geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Deze advisering was zowel methodisch als inhoudelijk van aard. Ook dit jaar was de aanwezigheid van leden van de oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop in verband met diverse onderzoeken (bijvoorbeeld naar de geschiedenis van Oostendorp) goed merkbaar.

In 1999 werd gewerkt aan de volgende activiteiten en projecten:

  • De heruitgave van de kadastrale atlas Elburg/Doornspijk 1832 werd gerealiseerd. Medio 1999 werd deze uitgave officieel aangeboden door de voorzitter van de Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland, dr. F. Keverling Buisman, aan de burgemeester van Elburg, mr. P.Th. van Hout in een feestelijke bijeenkomst in de Raadszaal in de binnenstad. Hiermee is een langdurig project tot een goed einde gebracht.
  • De werkzaamheden van de werkgroep bewoningsgeschiedenis (in samenwerking met de oudheidkundige vereniging) heeft in het verslagjaar wegens tijdgebrek grotendeels stilgelegen. De coördinatietaak is aan het einde van jaar overgenomen door de adjunct-streekarchivaris. De werkgroep bestaat uit de dames M. Fikse, J. ten Hoor-van Maren, C. Kuhne en P. Kiers en de heren A.B. Giskes en M. J. Smit. Onder begeleiding van de heer en mevrouw L. Jansen en G. Jansen-Noordereijk worden voorbereidingen getroffen voor een eerste uitgave. In dit verband zijn ook de heren W. Bultman, W.J. de Gunst en J. Kolkman bij het project betrokken.
  • Door leden van de werkgroep burgemeestersonderzoek is in het verslagjaar het nodige onderzoek verricht. Leden van de werkgroep zijn mevrouw E. Kranenburg-van der Beek en de heren C. van den Bosch, H. Kranenburg en W. van Norel. De archivaris is ook bij dit project betrokken.
  • De archivaris was lid van het Comité van Aanbeveling voor de tentoonstelling in verband met de komst van het Korps Gele Rijders naar de gemeente Elburg. In het voorjaar werd deze tentoonstelling in het gemeentemuseum Elburg geopend.
  • Het lidmaatschap van de jubileumcommissie 25 jaar gemeente Elburg is vroegtijdig beëindigd. Er bleek al met al te weinig belangstelling te bestaan voor het pakket activiteiten (waaronder een jubileumboekje) dat door de commissie was opgesteld. Op 18 januari 1999 kon de commissie zichzelf opheffen.
  • Door dr. D. Otten te Heerde is enkele jaren gewerkt aan een onderzoek naar veldnamen in de gemeenten Elburg en Doornspijk. Door de oudheidkundige vereniging Arent thoe Boecop is dit onderzoek in het verslagjaar in boekvorm uitgegeven en op 12 november 1999 gepresenteerd. De archivaris had hierbij een adviserende rol.
  • De archivaris nam deel aan de activiteiten van de werkgroep Landgoederen, een initiatief van de oudheidkundige verenigingen te Elburg, Nunspeet en Oldebroek en het streekarchivariaat. In de zomer van 1999 werd de uitgave "Tussen IJsselvliedt en Essenburg. Landgoederen op de Noordwest-Veluwe" gepresenteerd.



De archivaris is voorzitter/secretaris van de adviescommissie van de Stichting Vicarieen Elburg. Tevens is hij lid van de redactieraad van de Schaffelaarreeks (historische publicaties voor de Veluwe).
Verder adviseerde hij bij de totstandkoming van de heruitgave van een oorlogsdagboek van een geallieerde predikant in Elburg door mevrouw D. Meurs-Deetman en de heer P. Bakker.

In 1999 werd veel aandacht besteed aan educatie. Zo werden in Elburg de volgende schoolklassen ontvangen:

  • van het Lambert Franckens College Havo 3 en Atheneum 4 (deze laatste voor een project omgevingsgeschiedenis van zeven lessen).
  • van het VBO Nuborg een groep leerlingen
  • van Mavo Rehoboth klas 1


In totaal brachten 160 leerlingen ongeveer 520 bezoeken. Dit aantal is in de hiervoor opgenomen statistiek niet meegeteld.
Over deze educatieve projecten werd op verzoek een artikel geschreven in het tijdschrift Gelders Erfgoed, uitgegeven door het Gelders Oudheidkundig Contact te Zutphen.

Acquisitie: aanwinsten en verliezen


In 1999 werden de volgende aanwinsten ontvangen:

  • archief van het Transportbedrijf J. van der Weerd te Doornspijk
  • archief van de Stichting "Fonds Top-de Keijzer"


Hiernaast werden vanuit het Rijksarchief in Gelderland de volgende archivalia in eigendom verkregen:

  • oud rechterlijk archief van Elburg (omzetting bruikleen)
  • retro-acta (doop-, trouw- en begraafregisters) van de burgerlijke stand Elburg (omzetting bruikleen) en Doornspijk (aanwinst)
  • notarieel archief Elburg (omzetting bruikleen)
  • huwelijksbijlagen 1811-1932 (aanwinst)


Aan het Rijksarchief in Arnhem werden afgestaan enige archivalia van het voormalige Kantongerecht te Elburg over de periode 1814-1874 met een omvang van 1 strekkende meter.

GEMEENTE ERMELO


Huisvesting


Vanaf september 1999 is de archivaris gedurende een dag per week aanwezig in het gemeentehuis van Ermelo. In oktober kwam in de kelderverdieping een nieuwe werk- en bezoekersruimte gereed. Deze ruimte biedt momenteel plaats aan vier bezoekers. Aan het einde van het verslagjaar is een reader-printer beschikbaar en is een microfiche leesapparaat in bestelling. In de ruimte is tevens een beperkte handbibliotheek beschikbaar voor de onderzoeker. Vanaf januari 2000 zal de ruimte officieel geopend zijn voor onderzoekers.

Brandblusmiddelen


De poederblusser buiten de archiefbewaarplaats is in februari 1999 gecontroleerd en in orde bevonden. Een koolzuursneeuwblusser voor de bewaarplaats is inmiddels besteld en zal begin 2000 worden geplaatst.


Conservering en schaduwarchivering


Bij de start van de werkzaamheden werd geconstateerd dat de omstandigheden in de archiefbewaarplaats niet optimaal waren. Om dit te verbeteren is in november een koeldroger geplaatst. Dit had een onmiddellijk meetbaar positief effect op de relatieve luchtvochtigheid.

In december werd opdracht verstrekt om de microfiches van de burgerlijke stand en het bevolkingsregister te kopiëren voor gebruik in Ermelo. Tevens zullen vanuit Nunspeet de reeds aanwezige indexen op deze bestanden worden gekopieerd en op korte termijn in de bezoekersruimte van Ermelo beschikbaar worden gesteld.


Gebruik van archieven


Aangezien de formele opening van de bezoekersruimte in januari 2000 plaats zal vinden, zijn er in het verslagjaar nog nauwelijks bezoekers geweest. Enkele interne vragen en correspondentie konden worden beantwoord.
Vanuit de afdeling Facilitaire Zaken zal op jaarbasis 300 uur beschikbaar gesteld worden voor assistentie oud archief. Aan het einde van het verslagjaar is dit nog niet aan een medewerker toebedeeld.

Toezicht modern archiefbeheer


In het verslagjaar heeft enkele malen overleg plaatsgevonden met het hoofd en enkele medewerkers van de afdeling Facilitaire Zaken. Er werd ondermeer gesproken over het depotbeheer, de overbrenging van oudere archieven, het instellen van tienjarenblokken, selectie en vernietiging, een nieuwe archiefverordening en de in gebruik neming van het nieuwe postregistratiesysteem.

Inventarisatie en indicering


Door de archivaris werd in het verslagjaar gewerkt aan de inventarisatie van het archief van de afdeling Ermelo van de Binnenlandse Strijdkrachten en het archief van de afdeling Ermelo van Bescherming Bevolking.
In de nieuwe handbibliotheek werden ruim 130 titels ingevoerd in database AskSam.

Historisch onderzoek en voorlichting


In het verslagjaar werd contact gelegd met enkele bestuursleden van de oudheidkundige vereniging Ermeloo. Voor het periodiek van deze vereniging werd een artikel geschreven over archiefzorg en raadpleegmogelijkheden in de gemeente Ermelo.

Evenals in andere deelnemende gemeenten is het de bedoeling dat er ook in Ermelo een heruitgave van de kadastrale atlas 1832 zal verschijnen. Door de heren H. van Sloten (kaarten) en J.W.P. van Dijk (tekst) wordt hieraan al gewerkt. Ook de archivaris zal hierbij betrokken worden.
Rondom de geschiedenis van Staverden (700 jaar stadsrechten) zullen initiatieven worden ontplooid en zal getracht worden een uitgave te realiseren.


Acquisitie


In de archiefbewaarplaats bevindt zich ruim 75 strekkende meter archief en documentatiemateriaal, dat in aanmerking komt voor formele overbrenging naar de archivaris. Een advies hierover is inmiddels ingediend en zal naar verwachting in januari 2000 gerealiseerd worden. Voor de aanwezige archieven en documentatie wordt hier verwezen naar het archievenoverzicht op de website www.hpveluwe.nl.

De bibliotheek is in het verslagjaar uitgebreid door schenking en aankoop van enkele boeken van plaatselijk historisch en genealogisch belang. Ook de fotocollectie werd met enkele aanwinsten uitgebreid.




GEMEENTE NUNSPEET


Huisvesting


De afzonderlijke werkkamer voor de streekarchivaris werd tijdens het verslagjaar intensief gebruikt. Op woensdag was de archivaris aanwezig. Door de uitbreiding van de deelname van de gemeente Nunspeet, was de adjunct-archivaris vanaf september elke dinsdag aanwezig. Hiernaast werd de werkruimte gebruikt door enkele vrijwillige medewerkers. Voor hun werkzaamheden is een tweetal computers en een printer geplaatst.
De bezoekersruimte biedt plaats aan archiefmedewerker J.C. van Gelder, kent een vaste vrijwilligersplek en heeft verder faciliteiten voor vier bezoekers. Voor deze bezoekers zijn voldoende microfiche-leesapparaten aanwezig, evenals een nieuwe reader-printer. Verder zijn twee netwerkcomputers aanwezig en een tweetal kasten voor inventarissen, toegangen, bibliotheek en project-voorraad. Hiermee is de ruimte aan het einde van het verslagjaar wel erg vol geworden. Ook is het aantal bezoekersplaatsen niet altijd toereikend, zodat wel moet worden uitgeweken naar de werkkamer of andere ruimtes in het gemeentehuis.
Dit ruimteprobleem heeft de nodige aandacht en naar een oplossing wordt gezocht.
De bezoekmogelijkheden zijn in het verslagjaar uitgebreid van twee naar drie vaste dagen en twee dagen op afspraak (maandag en dinsdag).

Brandblusmiddelen


De brandblusmiddelen in de archiefbewaarplaats (twee koolzuursneeuwblussers) en buiten de bewaarplaats (een poederblusser) zijn in oktober 1999 gecontroleerd en in orde bevonden.


Conservering en schaduwarchivering


De materiële verzorging van het archief van het Gemeentebestuur Ermelo 1796-1912 is in het verslagjaar door de heer Van Gelder afgerond. Hiermee is een behoorlijk omvangrijk project met goed resultaat afgerond. Ook verzorgde hij de materiële verzorging van de nieuw verworven huwelijksbijlagen over de periode 1811 tot 1932.
In maart 1999 werd door de Documentenwacht een controle gehouden en werd een rapport uitgebracht. De hierin opgenomen aandachtspunten werden behandeld. Een kopie van het rapport is verzonden aan de Provinciale Archiefinspecteur.
Aan het einde van het verslagjaar werd opdracht gegeven tot het dupliceren van de microfiches burgerlijke stand en bevolkingsregister ten behoeve van de andere deelnemende gemeenten.

Gebruik van archieven


Statistisch overzicht 1999
  totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers
125
75
50
bezoeken
981
598
383
schriftelijke inlichtingen
63
29
34



In vergelijking met 1998 heeft een groter aantal bezoekers (van 120 naar 125) een groter aantal bezoeken gebracht (van 943 naar 981). De groei van de afgelopen jaren zet gestaag door. Zie hiervoor ook de meerjarige statistische gegevens achterin het jaarverslag.
Het aantal verzoeken om inlichtingen nam in vergelijking met 1998 weer enigszins toe (van 56 naar 63).
Vrijwel alle schriftelijke en telefonische verzoeken om inlichtingen werden behandeld door de heer G. Koele, medewerker van de afdeling Interne Zaken. Ook dit jaar nam hij weer de bezoekersbegeleiding voor zijn rekening, waarbij de heer Van Gelder voorbereidende en ondersteunende werkzaamheden uitvoerde.

Een overzicht van de onderwerpen van door de onderzoekers in 1999 verricht lokaal historisch onderzoek:

  • Molens in de gemeente
  • Nederlandse Vereniging van Huisvrouwen
  • Kozakken op de Veluwe
  • Tweede Wereldoorlog
  • Voetbalvereniging Nunspeet
  • Belgenkamp
  • Landgoederen
  • Veld- en straatnamen
  • Bewoningsgeschiedenis
  • Harmonie Nunspeet
  • Gemeentewapens
  • Kerkgeschiedenis
  • Statistiek bevolking
  • Eekschillers
  • Onderwijs in de gemeente
  • Vakantiehuizen



Toezicht modern archiefbeheer


In het verslagjaar werd enkele malen met het hoofd en de medewerkers van de afdeling Interne Zaken overleg gevoerd. Zo kwam aan de orde: selectie en vernietiging, depotbeheer, digitaal archiefbeheer, vorming van een nieuw archiefblok vanaf 2000. Tweemaal is vergaderd over het beheer van digitale kaarten en tekeningen in de vorm van een driehoeksoverleg.

Inventarisatie en indicering


De archivaris heeft in het verslagjaar enige werkzaamheden verricht aan het toegankelijk maken van het archief van de Veluvine Verffabrieken te Nunspeet. Verder begeleidde hij het toegankelijk maken van het dit jaar overgedragen archief van de Hervormde gemeente Nunspeet.
De adjunct-archivaris is begonnen met de inventarisatie van het archief van laatstgenoemde Hervormde gemeente. Tevens werkte zij het archievenoverzicht bij.

Door archiefmedewerker J.C. van Gelder werd ook dit jaar gewerkt aan de heruitgave van het Resolutieboek van de Ambtsjonkers van Ermelo vanaf 1660.

Door een behoorlijk aantal (vrijwillige) medewerkers zijn in het verslagjaar werkzaamheden verricht aan de volgende projecten:

  • De heer W. Bonestroo is bezig met de heruitgave en bewerking van de Volkstelling 1797.
  • De heer J. Bonestroo van de afdeling Interne Zaken besteedde ook dit jaar veel tijd aan het invoeren van de gecombineerde index op de burgerlijke stand over de periode 1811-1940. Alle gegevens van geboorte en huwelijk zijn nu ingevoerd en gecontroleerd.
  • Aan het project Indicering notariële protocollen wordt momenteel gewerkt door de heren A.A.F.E. van Eijck en J. Vegt. Ook de adjunct-archivaris en archiefmedewerker J.C. van Gelder zijn bij dit project betrokken.
  • Bij het toegankelijk maken van de collectie audiovisuele media zijn momenteel betrokken mevrouw G. Vegt-Snel en de heren J. Beekman, G. Berends, W. Bonestroo, J. Docter, H. van der Duim en A.A.E.F. van Eijck. De werkzaamheden betreffen de verzameling foto's van de gemeente en de heemkundige vereniging Nuwenspete. In totaal zijn inmiddels ruim 4800 foto's ingevoerd in database AskSam. Het uitlenen van foto's gebeurt door de heer Van Gelder.


De medewerkers hebben in het verslagjaar twee maal vergaderd met de archivaris.

Historisch onderzoek en voorlichting


In het verslagjaar werd door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. De advisering betrof zowel methodiek als bronnen. Naast vele andere bezoekers was er ook regelmatig contact met (bestuurs)leden van de heemkundige vereniging Nuwenspete. De archivaris vervulde ook in het verslagjaar een adviserende rol voor de redactie van het verenigingsperiodiek De Mothoek.

In het vorige jaarverslag werd melding gedaan van het jubileum 700 jaar Staverden op 25 maart 1998. In het verslagjaar waren er in dit verband nog enkele contacten met kasteel Staverden, met name inzake historische artikelen in de Koerier van Staverden. De in 1998 ingestelde werkgroep historie zal begin 2000 formeel worden ontbonden. Verdere activiteiten rondom de historie van Staverden zullen worden ondernomen vanuit het streekarchivariaat in Ermelo in contact met de oudheidkundige vereniging Ermeloo.

In 1999 werd de nodige tijd besteed aan educatie. Zo ontstonden er contacten met scholengemeenschap de Nuborgh, lokatie Mavo Brouwerskamp te Nunspeet. In samenwerking met twee docenten werd een programma van vier lesuren voor een viertal Mavo-2 klassen samengesteld. In een periode van twee weken werden per klas twee lessen op school gegeven en vonden twee lesuren bij het archief plaats. Dit resulteerde in werkstukken per twee leerlingen.

In oktober 1999 werd in de gemeente Nunspeet een werkgroep Kunst en Cultuur ingesteld, waarvan de archivaris deel uitmaakt. In een tweetal vergaderingen werd gesproken over de opzet van een concept-cultuurnota, het beheer van de gemeentelijke verzameling schilderijen en het expositiebeleid in het gemeentehuis te Nunspeet.

In samenwerking met de afdeling voorlichting vonden in het verslagjaar rondom enkele ontwikkelingen bij het streekarchivariaat enkele perscontacten plaats.

Acquisitie


In het verslagjaar is als aanwinst het archief van de Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen, afdeling Nunspeet opgenomen. Verder werden vanuit het Rijksarchief in Gelderland de volgende archivalia in eigendom verkregen:

  • retro-acta (doop-, trouw- en begraafregisters) van de burgerlijke stand Ermelo, Elspeet en Nunspeet (omzetting bruikleen)
  • notarieel archief Nunspeet (omzetting bruikleen)
  • huwelijksbijlagen 1811-1932 (aanwinst)


De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar uitgebreid door aankoop en schenking van enkele boeken. Door medewerkers van de afdeling Interne Zaken is de gehele bibliotheek ingevoerd in database Asksam. Begin 2000 zullen alle boeken van historische aard worden overgebracht van de afdeling Interne Zaken naar de bezoekersruimte van het streekarchivariaat.




GEMEENTE OLDEBROEK


Huisvesting



De werkruimte biedt plaats aan drie personen. In het najaar zijn twee nieuwe computers geplaatst. Een eigen printer is beschikbaar.
In de bezoekersruimte zijn er acht ruime werkplekken, waarvan twee met een computer voor werkzaamheden van vrijwillige medewerkers. Voor raadpleging van microfiches zijn twee gewone readers en een grote reader voor kranten beschikbaar. Daarnaast is een reader-printer aanwezig.
De in 1998 geopende nieuwe ruimtes voldoen in alle opzichten aan de verwachtingen en zowel de medewerkers als de bezoekers zijn zeer tevreden.

Brandblusmiddelen


De brandblusapparaten (koolzuursneeuwblussers) bij de archiefbewaarplaats en bij de bewaarplaats van de afdeling Burgerzaken werden in maart 1999 gecontroleerd en in orde bevonden. In de op 6 juli 1999 vastgestelde nieuwe archiefverordening is alleen de ruimte in de kelder als openbare archiefbewaarplaats aangewezen en is de ruimte bij Burgerzaken enkel als archiefruimte te bestempelen.

Conservering en schaduwarchivering


De restauratie voor 1999 was eind 1998 al uitgevoerd door Restauratie-atelier Sterken. Aan materiële verzorging van archieven is de nodige aandacht besteed. Op 12 maart 1999 werd een bezoek gebracht door de Documentenwacht en het rapport hierover leverde geen onverwachte zaken op. Het rapport is in kopie toegezonden aan de Provinciaal Archiefinspecteur.

Een grondige reorganisatie van het depot is in voorbereiding en zal naar verwachting in de eerste maanden van 2000 haar beslag krijgen. De omstandigheden in de bewaarplaats waren in de tweede helft van het verslagjaar niet optimaal door een langdurig defect in de ontvochtiger. Inmiddels is dit euvel verholpen en wordt door meting de conditie goed in de gaten gehouden.

Voor de berging van kaarten en tekeningen is een tweede tekening-legkast aangeschaft.

In december is ook in Oldebroek de opdracht tot het dupliceren van de microfiches van burgerlijke stand en bevolkingsregister verstrekt. Hierdoor zal het binnen afzienbare tijd mogelijk zijn om hier de toegangen en fiches van alle deelnemende gemeenten te raadplegen. Een flinke verbetering van de dienstverlening! Met collega Kouwenhoven van het streekarchivariaat Noord-Veluwe is afgesproken dat de fiches van Oldebroek en Hattem ook uitgewisseld zullen worden wegens de grote historische overlap en het onderzoeksbelang. Naar verwachting zal ook dit in het begin van 2000 kunnen plaatsvinden.

Gebruik van archieven

Statistisch overzicht 1999
  totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers
94
64
30
bezoeken
610
315
295
schriftelijke inlichtingen
18
16
2


In vergelijking met 1998 is het aantal bezoekers weer gestegen (van 84 naar 94). Het aantal gebrachte bezoeken vertoont nog steeds een stijgende lijn (van 523 naar 610).
Het aantal verzoeken om inlichtingen is gelijk aan dat van vorig jaar. De meeste schriftelijke verzoeken om inlichtingen werden behandeld door de beide medewerkers. Hiernaast werd ook in toenemende mate mondeling informatie verstrekt, niet in het minst aan de ambtelijke organisatie.
De begeleiding van de bezoekers werd hoofdzakelijk door mevrouw Bos en de heer Kolkman uitgevoerd.

Een overzicht van de onderwerpen van door de onderzoekers in 1999 verricht lokaal historisch onderzoek:

  • Lichttorens ten behoeve van nachtvluchten 1930-1940
  • Economische geschiedenis
  • Kerkgeschiedenis
  • Bouw- en bewoningsgeschiedenis
  • Landgoederen
  • Onderwijs
  • Waterstaatsgeschiedenis
  • Begraafplaatsen
  • Gilden


Toezicht modern archiefbeheer


Met het hoofd van de afdeling Personele en Materiële Zaken en de medewerkers van de sectie Documentaire Informatie Voorziening heeft in het verslagjaar overleg plaatsgevonden. Hierbij ging het onder meer over selectie en vernietiging, depotbeheer, archiefverordening, digitaal archiefbeheer, besluit informatiebeheer en de invoering van een nieuw postregistratiesysteem.
Op 6 juli 1999 werd door de raad de archiefverordening gemeente Oldebroek vastgesteld. Aan een besluit informatiebeheer wordt momenteel gewerkt, evenals aan de instelling van een werkgroep digitaal archiefbeheer. Door de beperkte formatie van de sectie DIV kost dit meer tijd dan gehoopt. Naar verwachting zal een en ander in het jaar 2000 gerealiseerd kunnen worden.
Op 15 oktober 1999 bracht de adjunct-provinciaal archiefinspecteur een bezoek aan de gemeente. Aan de door hem geconstateerde zaken werd de nodige aandacht besteed.

Verder was de archivaris betrokken bij de overdracht van de dossiers aan het nieuw gevormde Indicatie-orgaan WZV-regio Zwolle. Tevens was hij betrokken bij het digitaliseren van de persoons- en huisnummerkaarten van de afdeling Burgerzaken. Veel gegevens van de laatste vijftig jaar zijn hiermee digitaal beschikbaar gekomen, terwijl de originele kaarten compact in de archiefbewaarplaats geborgen kunnen worden.

Inventarisatie en indicering


In het jaar 1999 werden de volgende nieuwe uitgaven vervaardigd:
1. Index op het Protocol van vrijwillige rechtspraak Oldebroek 1796-1803 door P. Zunderman
2. Index bouwvergunningen Oldebroek 1940-1949 door J. Kolkman
3. Index op de minuten van akten van notaris A.J. van Asselt 1865-1869 door A.A. Bos
4. Inventaris van de retro-acta burgerlijke stand Oosterwolde 1702-1817 door P. van Beek
5. Index op het Protocol van vrijwillige rechtspraak Oldebroek 1784-1796 door P. Zunderman
6. Index op het Protocol van vrijwillige rechtspraak Oldebroek 1776-1784 door P. Zunderman
7. Index op het Protocol van vrijwillige rechtspraak Oldebroek 1770-1776 door P. Zunderman

De archivaris hield zich in het verslagjaar bezig met de inventarisatie van het archief van de Hervormde gemeente Wezep-Hattemerbroek en met de retro-acta burgerlijke stand van Oosterwolde.
De adjunct-archivaris maakte een start met de inventarisatie van het archief van het gemeentebestuur Oldebroek 1940-1987 en tevens werkte zij het archievenoverzicht bij.

De heer Kolkman hield zich bezig met het toegankelijk maken van de fotocollectie van de gemeente en met de indicering van het notarieel archief. Verder verrichte hij werkzaamheden aan het toegankelijk maken van de Protocollen van bezwaar van Oosterwolde en rondde hij de werkzaamheden aan de verzameling bouwvergunningen over de periode 1940-1949 af. Ook begeleidde hij het project Bevolking Oldebroek, waaraan door mevrouw D. van de Velde-Rens en de heren B. Doornewaard en G. Uitslag wordt gewerkt.

Mevrouw Bos hield zich in het verslagjaar bezig met het indiceren van het notarieel archief en met het toegankelijk maken van de fotocollectie van de oudheidkundige vereniging De Broeklanden. Verder verzorgde zij de toegankelijkheid van de handbibliotheek. 
Het einde van het jaar 1999 betekende voor haar ook in Oldebroek het einde van haar werkzaamheden voor het streekarchivariaat. Ook in Oldebroek heeft zij veel gedaan voor de bezoekers en voor de toegankelijkheid van de archieven en verzamelingen.

De heer P. Zunderman heeft als vrijwillige medewerker werkzaamheden verricht aan het nader toegankelijk maken van de Protocollen van vrijwillige rechtspraak van het Richterambt Oldebroek. Een viertal publicaties van zijn hand verscheen in het verslagjaar. Hiernaast rondde hij de samenstelling van een gebruikershandleiding voor onderzoek in gemeentelijke kadastrale bronnen af. Over dit onderwerp schreef hij tevens een artikel voor het tijdschrift van de oudheidkundige vereniging. Vervolgens begon hij aan het samenstellen van een folder over genealogisch onderzoek voor beginners.
Samen met de heer H. van de Zande werkt hij tenslotte aan de heruitgave van het Protocol van vrijwillige rechtspraak uit het Richterambt Oldebroek over de periode 1666-1745.

De heer G. Doornewaard is als vrijwillige medewerker begonnen met het beschrijven van de fotocollectie van De Broeklanden. 

Ook in Oldebroek wordt gewerkt aan het project Indicering Elburger Courant. Bij dit project waren in het verslagjaar mevrouw H. Koller en de heer T. Blokland betrokken. De begeleiding wordt verzorgd door de heer Kolkman

Historisch onderzoek en voorlichting


In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Dit betrof zowel methodiek als bronnen.
In het verslagjaar waren er frequent contacten met bestuur, werkgroepen en leden van de oudheidkundige vereniging De Broeklanden. Op de volgende terreinen vindt samenwerking plaats:

  • De archivaris is lid van de redactie van het tijdschrift Uth het Oulde-Bruck, dat vier keer per jaar verschijnt. Tevens schreef hij enkele artikelen.
  • De werkgroep Begraafplaatsen (voortzetting van de werkgroep Archeologie) is bezig met onderzoek naar de geschiedenis van de begraafplaatsen in de gemeente. Hiertoe werd algemeen archiefonderzoek gedaan. Verder voerden de heren B. Doornewaard en B. van de Streek alle gegevens van de begraafregisters in de database AskSam in. De archivaris adviseerde de werkgroep op methodisch gebied. De daadwerkelijke begeleiding vanuit de archiefdienst nam de heer Kolkman voor zijn rekening.
  • De werkgroep genealogie was betrokken bij het gezamenlijke project Bevolking Oldebroek, hiervoor al genoemd.
  • Bij de samenstelling van het boekje over landgoederen op de Noordwest-Veluwe (zie ook Elburg) was de archivaris betrokken als auteur van een van de vier Oldebroeker artikelen, namelijk dat over landgoed Morren te Oosterwolde. De andere artikelen zijn geschreven door de heren B. de Boer (Eekelenburg), P. Zunderman (Oldhorst) en B. Schraa (IJsselvliedt). Ook de heer Kolkman was bij dit project betrokken. Op 25 juni 1999 werd dit boekje gepresenteerd op landgoed Old Putten bij Elburg.

Aan de samenstelling van de heruitgave van de kadastrale atlas Oldebroek 1832 werden door de heer A.J. Hartman weer diverse kaarten vervaardigd. Op dit moment zijn 25 van de 30 kaarten gereed. De archivaris startte zijn werkzaamheden voor dit project met het verzamelen en bewerken van materiaal voor het inhoudelijke gedeelte van de uitgave.

De archivaris begon in Oldebroek in het boerderijmuseum een derde cursus paleografie voor gevorderden. De elf deelnemers hebben inmiddels vier van de tien lessen gevolgd.

In samenwerking met de afdeling voorlichting van de gemeente is de pers geïnformeerd over belangrijke wetenswaardigheden.

Acquisitie


In het verslagjaar werd het archief van de Protestants-Christelijke Stichting voor Diakonale Bijstand aan de Maatschappelijke Dienstverlening en Thuiszorg officieel in schenking aanvaard.

Verder werden vanuit het Rijksarchief in Gelderland de volgende archivalia in eigendom verkregen:

  • archief van het Richterambt Oldebroek (omzetting bruikleen)
  • retro-acta (doop-, trouw- en begraafregisters) van de burgerlijke stand Oldebroek (omzetting bruikleen) en Oosterwolde (aanwinst)
  • notarieel archief Oldebroek (omzetting bruikleen)
  • huwelijksbijlagen 1811-1932 (aanwinst)

De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar uitgebreid door schenking en aankoop van boeken en brochures.

januari 2000
P. van Beek


Jaarverslag 1995

JAARVERSLAG 1995 

STREEKARCHIVARIAAT 

ELBURG 

NUNSPEET 

OLDEBROEK




ALGEMEEN 


In het verslagjaar 1995 waren bij het streekarchivariaat Elburg-Nunspeet-Oldebroek werkzaam:
P. van Beek, archivaris
J. Kolkman, archiefmedewerker
mevrouw A.A. Bos, archiefmedewerker (in dienst per 1 januari 1995)
Zowel de heer Kolkman als mevrouw Bos zijn bij het streekarchivariaat in dienst in het kader van de banenpoolregeling. Beide zijn werkzaam voor de gemeenten Elburg en Oldebroek.

De werktijdverdeling voor de archivaris bleef ongewijzigd: maandag en dinsdag te Elburg, woensdag te Nunspeet, donderdag en vrijdag te Oldebroek. Mevrouw Bos is op maandag, dinsdag en vrijdag werkzaam te Elburg en op woensdag en donderdag te Oldebroek. De heer Kolkman is op dinsdag, woensdag en vrijdag werkzaam te Oldebroek en op maandag en donderdag te Elburg. Door deze werktijdverdeling, die wordt gehanteerd vanaf 1 maart 1995, is het in principe mogelijk in Elburg en Oldebroek de bezoekersruimte vier dagen per week open te stellen. In beide gemeenten zijn twee vaste dagen ingesteld en twee dagen op afspraak. In Nunspeet is dankzij de medewerking van de heer J.A. Mook van de afdeling Interne Zaken de bezoekersruimte drie dagen per week (woensdag tot en met vrijdag) geopend. Op maandag en dinsdag kan er op afspraak gewerkt worden.
De streekarchivaris is ook dit jaar in de centrumgemeente Elburg ingedeeld bij de afdeling Welzijn en Onderwijs van de sector Maatschappelijke Zaken. In de gemeente Elburg werd deelgenomen aan het maandelijkse werkoverleg van de afdeling Welzijn en Onderwijs. In Oldebroek nam de archivaris deel aan het wekelijkse werkoverleg van de afdeling Centrale Ondersteuning (waaronder de sectie Registratuur, Archief en Post). Te Elburg werd door de archiefmedewerkers maandelijks een werkbespreking gehouden.
In alle drie de gemeenten werd regelmatig overleg gevoerd met de portefeuillehouders.

In het verslagjaar nam de archivaris deel aan de volgende activiteiten:
- ledenvergadering van de Koninklijke Vereniging van Archivarissen in Nederland op 30 maart te Arnhem
- vergadering van de werkgroep gemeentelijk archiefinspecteurs op 3 april te Amstelveen
- vergadering van de Kring van Archivarissen van Lagere Overheden op 12 april te Hattem
- bijeenkomst van het Gelders Diensthoofdenoverleg op 13 juni te Zutphen
- werkgroep microverfilming kranten van het diensthoofdenoverleg op 13 juli te Zutphen
- workshop van de SOD in verband met de nieuwe Archiefwet op 26 oktober te Woerden
- jubileumcommissie van de Vereniging Veluwse Geslachten ter voorbereiding van de genealogische en heraldische markt op 28 oktober te Barneveld
- bijeenkomst inzake documentconversie microfilm/CD-Rom op 15 november te Nunspeet
- studiedagen van de Koninklijke VAN 16 en 17 november te Den Haag
- adviescommissie van de KALO in verband met het concept-Archiefbesluit
- werkbezoeken aan de gemeente-archieven te Zwolle, Nijkerk en Harderwijk

De archivaris hield de volgende lezingen voor:
- Stichting Regiocontact Vecht-Veluwe-IJsselstreek op 23 maart te Elburg
- oudheidkundige vereniging "Arent thoe Boecop" op 17 oktober te Elburg
- Volksuniversiteit Nunspeet op 14 november te Nunspeet
- oudheidkundige vereniging "Ermeloo" op 29 november te Ermelo

Op zaterdag 22 april 1995 is in het gemeentekantoor te Oostendorp (Elburg) meegedaan aan de nationale Open Archievendag. Tijdens deze dag waren de bezoekersruimte en de archiefbewaarplaats toegankelijk voor elke geïnteresseerde. Hiernaast was het mogelijk de expositie ter gelegenheid van de herdenking van de bevrijding te bezichtigen. Verder werden presentaties verzorgd door de oudheidkundige vereniging "Arent thoe Boecop" te Elburg, de heemkundige vereniging "Nuwenspete" te Nunspeet en de oudheidkundige vereniging "De Broeklanden" te Oldebroek.

Op 20 november 1995 werd tijdens een bijeenkomst ter gelegenheid van het jubileum van de Provinciale Archiefinspectie Gelderland het eerste exemplaar van het nieuwe Gelders Archievenoverzicht aangeboden aan de Commissaris van de Koningin, de heer Terlouw. Dit archievenoverzicht bevat naast informatie over vele andere gemeenten ook de overzichten van de aanwezige archieven van het streekarchivariaat. Voor de onderzoekers ter plaatse is dit een belangrijk hulpmiddel en het is ook daarom dat dit Archievenoverzicht in alle drie de bezoekersruimten beschikbaar is.

In het verslagjaar is door de archivaris een rapport opgesteld over de problematiek van de Machine Leesbare Gegevensbestanden (MLG's). Na bespreking in de archiefcommissie is dit rapport verspreid binnen de drie gemeenten. Op 15 december 1995 werd te Elburg onder voorzitterschap van de archivaris een eerste bijeenkomst gehouden naar aanleiding van de problematiek en het opgestelde rapport. Hierbij waren van de drie gemeenten aanwezig de hoofden van de afdelingen Interne Zaken en van de afdelingen Informatievoorziening en Automatisering. In het begin van 1996 zal hieraan een vervolg worden gegeven.

De streekarchivaris verricht zijn werkzaamheden in overleg met de archiefcommissie streekarchivariaat. De commissie vergaderde in 1995 twee maal en wel op 27 april te Oldebroek en op 9 oktober te Nunspeet. In 1996 zal er drie maal worden vergaderd.
De archiefcommissie bestond in 1995 uit:
J. Huisman, wethouder van Elburg, voorzitter
K. van der Linde, gemeentesecretaris van Elburg
mevrouw M.Th. van Meel-van de Velden, raadslid van Elburg (tot 9 oktober)
B. Bossenbroek, raadslid van Elburg (vanaf 9 oktober)
Ing. C. de Kovel, burgemeester van Nunspeet, plaatsvervangend voorzitter
Mr. G. Biersteker, gemeentesecretaris van Nunspeet
F. Agasi, raadslid van Nunspeet
Mr. W.L. Zielhuis, burgemeester van Oldebroek
Mr. T. de Vries, gemeentesecretaris van Oldebroek
mevrouw H.W. Lans, raadslid van Oldebroek
H.B.N.B. Adam, plaatsvervangend provinciaal archiefinspecteur
P. van Beek, streekarchivaris, secretaris
Tijdens de vergadering van 9 oktober 1995 werd afscheid genomen van mevrouw M.Th. van Meel-van de Velden die sinds jaren lid van de archiefcommissie was. Haar opvolger, de heer Bossenbroek, werd tijdens die vergadering welkom geheten.
In de vergaderingen van de commissie kwam aan de orde de begroting 1996 en jaarrekening 1994, de beleidsplanning acquisitie 1995-2000, de beleidsplanning externe dienstverlening 1995-2000, de werkplanning 1996, het rapport MLG-problematiek, de restauratieproblematiek, het lidmaatschap van de documentenwacht en de calamiteitenservice.
De archiefcommissie heeft in het kader van de gemeenschappelijke regeling streekarchivariaat een adviserende functie naar de drie gemeentebesturen.



GEMEENTE ELBURG


Huisvesting

Wegens verbouwing van het gemeentekantoor te Elburg-Oostendorp moest aan het begin van het jaar de werkkamer worden ontruimd. De bezoekersruimte op de benedenverdieping werd opnieuw ingedeeld en de twee archiefmedewerkers vonden vanaf dat moment daar hun werkplek. De werkplek van de archivaris werd zolang de verbouwing duurde in de archiefbewaarplaats gecreëerd.
In de loop van de maand september kon een geheel nieuwe werk- en bezoekersruimte aan de andere kant van de benedenverdieping worden betrokken. Door de verbouwingen werd daar een geheel nieuwe ruimte gemaakt, zodat de werkruimte gecombineerd kon worden met de bezoekersruimte. Beide vertrekken zijn door een glazen tussenwand van elkaar gescheiden. De werkruimte biedt ruimschoots plaats aan het personeel. In de bezoekersruimte kunnen gelijktijdig tien personen onderzoek doen. In de bezoekersruimte is nu ook de gehele bibliotheek van het streekarchivariaat geplaatst zodat elke onderzoeker al het benodigde materiaal gelijk bij de hand heeft.
Vanaf maart 1995 werken de twee archiefmedewerkers met een nieuwe werktijdverdeling zodat de bezoekersruimte in Elburg in principe vier dagen, waarvan twee dagen op afspraak, per week voor bezoekers geopend is.


Brandblusmiddelen

De brandblusmiddelen in en buiten de archiefbewaarplaats werden ook dit jaar gecontroleerd en in orde bevonden.

Conservering en schaduwarchivering

In het verslagjaar stelde de archivaris een restauratierapport op waarin de huidige stand van zaken uitgebreid werd omschreven en waarin werd voorgesteld om het jaarlijkse restauratiebudget de komende vier jaar te verhogen tot een verdubbeling van het huidige budget. Tevens werd voorgesteld om een krediet beschikbaar te stellen voor het laten maken van een schade-inventarisatierapport. Tenslotte werd nog voorgesteld om een speciaal charter-restauratieproject op de meerjaren-investeringsplanning te plaatsen. Aan alle drie de voorstellen werd goedkeuring verleend.
In juni 1995 is een koeldroger van het merk Defemor T750 met een capaciteit van 22 liter per 24 uur aangeschaft vanwege een te hoge relatieve luchtvochtigheid in de archiefbewaarplaats. Inmiddels is dankzij het gebruik van de koeldroger de luchtvochtigheid uitstekend op peil te houden zodat de depotomstandigheden sterk zijn verbeterd.
Door mevrouw Bos werden de archieven van de notarissen, van de distributiedienst, de retro-acta van de Burgerlijke Stand en de collectie Jan L. de Boer materieel verzorgd en opnieuw verpakt. De heer Kolkman verzorgde het archief van het gemeentebestuur Doornspijk 1900-1939 materieel. In samenwerking met de afdeling Interne Zaken en Voorlichting werd in het verslagjaar overgegaan op het gebruik van zogenaamde Amsterdamse archiefdozen (die volledig zuurvrij zijn en geen ijzeren bindmechaniek bevatten). Eveneens werd in het afgelopen jaar een aanzet gegeven tot een reorganisatie van de gehele archiefbewaarplaats.

Door het streekarchivariaat is in samenwerking met uitgeverij de Boom Pers te Meppel, de oudheidkundige vereniging "Arent thoe Boecop" en de oudheidkundige vereniging "De Broeklanden" het project microverfilming Elburger Courant afgerond. Tijdens de Open Archievendag op 22 april 1995 werd door de burgemeester van Elburg, mr. P.Th. van Hout, het gebruik van deze microfiches voor onderzoek vrijgegeven. Een complete set microfiches van de krant over de periode 1890 tot 1994 is aanwezig in de bezoekersruimte. Ook de oudheidkundige verenigingen hebben beide een gebruiksexemplaar. 

Gebruik van archieven

Statistisch overzicht 1995
  totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers 86 49 37
bezoeken 373 198 175
schriftelijke inlichtingen 31 20 11


In vergelijking met 1994 heeft een groter aantal bezoekers (van 75 naar 86) meer bezoeken gebracht (van 337 naar 373). Het groter aantal bezoekers en bezoeken is waarschijnlijk mede een gevolg van de ruimere openstelling. Opvallend is dat in het verslagjaar het percentage lokaal historisch onderzoek sterk gestegen is in vergelijking met 1994 en wel van 37 % naar 45 %. Dit is zeker een gunstige tendens te noemen; deels een gevolg van diverse projecten die worden uitgevoerd door de oudheidkundige vereniging en het streekarchivariaat.
Het aantal schriftelijke verzoeken om inlichtingen is licht gedaald in vergelijking met het vorige jaar (van 35 naar 31) waarbij de verdeling verhoudingsgewijs niet is veranderd. Veel van de onderzoeken in verband met de beantwoording van de vragen is verricht door beide archiefmedewerkers. Hiernaast namen zij ook een groot deel van de bezoekersbegeleiding voor hun rekening.
Naast schriftelijke inlichtingen werden ook veel telefonische inlichtingen verstrekt.
In verband met exposities over de herdenking van de bevrijding werden stukken uitgeleend aan de gemeenten Nunspeet en Oldebroek.

Een overzicht van de onderwerpen van het door de bezoekers in 1995 verrichte lokaal historisch onderzoek:
- organisten in Elburg
- Tweede Wereldoorlog
- veldnamen
- burgemeesters van Elburg en Doornspijk
- bouwstijlen in Elburg
- ziekenvervoer
- de relatie tussen de visserij en het ontstaan van Elburg
- strandvonderij
- oranjegezindheid in het begin van de 19e eeuw
- jubileum Agnietenschool
- bewoningsgeschiedenis van Elburg
- Zuiderzeestoomtram
- visserij te Elburg
- sociale geografie van Elburg
- hervormde predikanten van Elburg
- landgoederen en huizen

Toezicht modern archiefbeheer

In het verslagjaar heeft de archivaris enkele werkbesprekingen gehad met het hoofd en een medewerker van de afdeling Interne Zaken en Voorlichting. Er werd gesproken over de lopende gang van zaken op de afdeling, automatisering van de postregistratie, vernietiging, de normen goede en geordende staat, de MLG-problematiek, de depot-reorganisatie en de aanstaande overdracht van semi-statisch archief. Afgesproken is dat in het begin van 1996 de overdracht van de archieven van de gemeentebesturen Elburg en Doornspijk uit de periode 1940-1974 zal worden geregeld. Verder werden vernietigingslijsten behandeld en afgewerkt.

Inventarisatie en indicering

Door de archivaris werden in het verslagjaar goede vorderingen gemaakt bij het inventariseren van het conglomeraat van archieven afkomstig van de familie Hoefhamer. Deze verzameling archieven en archiefjes, ter grootte van ongeveer zeven meter, bestrijkt de 15e tot en met de 20e eeuw. Momenteel zijn ruim 800 archiefbestanddelen beschreven en zijn de volgende onderdelen aangetroffen:
- aanvullingen op het stadsarchief
- archief van het departement Elburg van de maatschappij tot nut van het algemeen
- archivalia van de mandenmakerij en twijghandel "Without" te Elburg
- archivalia van de sigarenfabriek "Luctor et Emergo" te Elburg
- archivalia betreffende het Schipluidenfonds, het Wezenfonds en het Instituut Van Kinsbergen
- archivalia van D. Hoefhamer als commissaris van de verponding
- archief van de familie Hoefhamer
- archivalia inzake de administratie van de Oldebroeker, Staverdense en andere tiendcomplexen
- archief van de maatschappij tot landaanwinning tussen Elburg en het Keteldiep
- archivalia van de kerkmeesters van Doornspijk en van Oosterwolde
- archivalia van de Hervormde gemeente Elburg
- archivalia van de leenkamer van het huis Putten en stukken betreffende de families Van Coeverden, Van Lennip, Van Haersolte en Ter Spill.
Naar verwachting zal deze inventarisatie in de loop van 1996 kunnen worden afgerond.

Hiernaast zijn plaatsingslijsten gemaakt van de volgende archieven en collecties:
- collectie mr.dr. G. Westerink, door A.A. Bos
- het vredegerecht Elburg, door J. Kolkman
- de hervormde mannenvereniging "Onderzoekt de Schriften" te Elburg, door de archivaris.

De inventarisatie van het archief van het Feithenhof over de periode 1945-1990 werd op 27 november 1995 afgerond. Een groep vrijwillige medewerkers, bestaande uit de dames E. van Giessen-Wamelink, J. Hagens, M. v.d. Heide-Visscher en de heren W.J. de Gunst en G. Hoekert, hebben een jaar lang vele maandagavonden besteed aan het ordenen van dit archief. De afwerking en publikatie van de inventaris zal begin 1996 plaatsvinden. De archivaris heeft enkele avonden begeleiding gegeven aan de inventarisatie-werkzaamheden.

In het verslagjaar hield mevrouw Bos zich bezig met het toegankelijk maken van de fotoverzameling, stelde zij een index op het begraafboek 1727-1811 samen, verbeterde zij de toegankelijkheid van de handbibliotheek van het streekarchivariaat en werkte zij verder aan de indicering van de notariële protocollen.
De heer Kolkman werkte eveneens aan de indicering van de notariële protocollen en aan de toegankelijkheid van de handbibliotheek. Hiernaast maakte hij samen met de heer Th.J.C. van Zuidam (namens "Arent thoe Boecop") een opzet voor het indiceringsproject van de Elburger Courant. Hieraan zal vanaf begin 1996 door een groep vrijwilligers uitvoering worden gegeven. Verder werd goede voortgang geboekt met het indiceren van de Protocollen van Bezwaar van Doornspijk, waarbij als vrijwillige medewerker de heer H. Fikse intensief is betrokken. 


Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers veelvuldig geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Deze advisering betrof zowel methodiek als bronnen.
Ook dit jaar was de aanwezigheid van leden van de oudheidkundige vereniging "Arent thoe Boecop" in verband met diverse onderzoeken goed merkbaar. Met verschillende leden van het bestuur van de vereniging onderhield de archivaris goed contact. Ook dit jaar was hij weer adviseur van de vereniging. 

In 1995 werd gewerkt aan de volgende activiteiten en projecten:
Op 19 april 1995 werd door wethouder J. Huisman de expositie ter gelegenheid van de herdenking van 50 jaar bevrijding geopend in de koepel van het gemeentekantoor. Tijdens deze opening werd tevens de prijsuitreiking gehouden van een opstel- en tekenwedstrijd over dat onderwerp door de scholen. Deze wedstrijd was georganiseerd door de eigen afdeling Welzijn en Onderwijs. Hierdoor deed zich de situatie voor dat tijdens de opening veel jonge kinderen met hun ouders aanwezig waren. De expositie, die werd samengesteld door het streekarchivariaat in samenwerking met het gemeentemuseum Elburg, was een rondreizende. In de loop van enkele weken werd de expositie druk bezocht in het gemeentekantoor te Oostendorp, in het Poshuis in 't Harde, in de Gereformeerde Kerk te Doornspijk en tot slot in het gemeentemuseum te Elburg. Veel scholen, die hiervoor in het bijzonder waren uitgenodigd, hebben de expositie kunnen bezichtigen. Al met al was de belangstelling, vele honderden bezoekers, veel groter dan verwacht. Als vrijwillig medewerker was bij deze activiteit betrokken de heer H.G. Jansen.
Op zaterdag 22 april 1995 werd door burgemeester P.Th. van Hout op officiële wijze de Elburger Courant op microfiche in gebruik genomen. Dit was tevens de plaatselijke opening van de nationale Open Archievendag, waaraan het streekarchivariaat deelnam en wel in het gemeentekantoor. Tijdens deze goedbezochte dag konden de bezoekers kennismaken met de mogelijkheden van onderzoek in het archief, een kijkje nemen in de bezoekersruimte, de expositie bezoeken en een rondleiding in de archiefbewaarplaats meemaken. Hiernaast werd door de oudheidkundige c.q. heemkundige verengingen een presentatie verzorgd. Mede dankzij de medewerking van de verenigingen konden we terugkijken op een geslaagde dag.
In samenwerking met de oudheidkundige vereniging werd hard gewerkt aan de uitgave van de kadastrale atlas van 1832 voor de kadastrale gemeenten Elburg en Doornspijk. Om dit project financieel haalbaar te maken werd een garantiesubsidie van de gemeente Elburg verkregen en werd financiële steun toegezegd door de Stichting Vicarieën Elburg.
In samenwerking met de oudheidkundige vereniging werd een start gemaakt met het project bewoningsgeschiedenis Elburg 1600 tot heden. Onder leiding van de heer L. Jansen en zijn echtgenote is een groep vrijwillige medewerkers bezig een viertal publikaties, uit te geven per kwartier van de stad, voor te bereiden. Hiervoor moet nog veel onderzoek en controle-werk gebeuren. Het project wordt op dit moment uitgevoerd door de dames M. Fikse, J. ten Hoor-van Maren, E. van Giessen-Wamelink, C. Kühne, P. Kiers en de heren M.J. Smit en A.B. Giskes. De begeleiding wordt uitgevoerd door de voorzitter van de vereniging, T. Bergstra, en de streekarchivaris. De werkgroep is in het verslagjaar drie avonden in het gemeentekantoor bij elkaar geweest.
Door het Gelders Oudheidkundig Contact te Zutphen is een project Burgemeestersonderzoek 1850-1920 opgezet. De oudheidkundige vereniging en de streekarchivaris doen hier ook aan mee. De archivaris heeft onderzoek verricht naar de Doornspijker burgemeesters Rambonnet en Van Sytzama. De archiefmedewerkers hielpen met de voorbereidingen. Publikatie hiervan zal plaatsvinden in een speciaal burgemeestersnummer van het tijdschrift van "Arent thoe Boecop".

De archivaris woonde in het verslagjaar twee vergaderingen bij van het bestuur van de Stichting Vicarieën Elburg, waar gesproken werd over de instelling van een adviescommissie. Door het bestuur werd aan het einde van het jaar de adviescommissie officieel ingesteld. Van deze commissie maken deel uit de heren T. Bergstra, A.T. van de Pol en de archivaris. In het verslagjaar werd over drie aanvragen voor financiële steun in verband met historisch onderzoek geadviseerd.

Op 3 juli 1995 werd een schoolklas van het middelbaar onderwijs ontvangen en rondgeleid. Op 17 oktober verzorgde de archivaris een avond voor de leden van de oudheidkundige vereniging in het gemeentekantoor.

In het verslagjaar is er in verband met verschillende activiteiten contact geweest met ondermeer de Elburger Courant en Omroep Gelderland.

Acquisitie

In 1995 werden de volgende aanwinsten ontvangen:
- een aanvulling op het archief van de Gereformeerde Kerk Elburg
- notulenboeken van de Vereniging Het Groene Kruis te Elburg
- archivalia uit de nalatenschap van stadshistorieschrijver mr.dr. G. Westerink (in bruikleen van de oudheidkundige vereniging)
- het archief van de Hervormde Mannenvereniging "Onderzoekt de Schriften" te Elburg.
Dit laatste archief is binnengekomen naar aanleiding van een algemene brief in het kader van de beleidsplanning acquisitie. In de komende maanden is hierop nog meer reactie te verwachten.
Ook werden diverse aanvullingen op de fotoverzameling verkregen.

In het verslagjaar werd door het bestuur van het M.H. Coragefonds de toezegging gedaan dat het archief van het fonds in bewaring zal worden gegeven. Het aanwezige materiaal zal in overleg met de secretaris van het fonds worden geordend door de vrijwillige medewerkers die ook het archief van het Feithenhof inventariseerden.

Hiernaast werden boeken en brochures van plaatselijk historisch en genealogisch belang in schenking verkregen en aangekocht. Deze aanwinsten werden verwerkt in de geautomatiseerde catalogus van de bibliotheek. Met het gemeentemuseum Elburg is nog overleg gaande in verband met een mogelijke overdracht van bepaalde boeken. Tevens werd van enkele archiefdiensten het jaarverslag ontvangen.



GEMEENTE NUNSPEET


Huisvesting

De nieuwe werkruimte, die sinds eind 1994 in gebruik is, wordt gedurende één dag per week bewoond. Gedurende dit jaar hoefde geen gebruik meer te worden gemaakt van de gastvrijheid van de afdeling Interne Zaken voor computergebruik. Door de aanschaf van een portable computer en de aansluiting op het computernetwerk van de gemeente Nunspeet is het werken in de eigen kamer een stuk aangenamer en vooral ook praktischer geworden. 
De bezoekers hebben vanaf begin 1995 een nieuwe onderzoeksruimte gekregen. Deze ruimte is midden in het gemeentehuis gelegen, is twee maal zo groot als de vorige kamer en heeft buitenlicht. De bezoekers, die dan ook veel meer ruimte hebben gekregen, bleken gedurende het verslagjaar zeer tevreden met de geboden faciliteiten. In de ruimte zijn zeven bezoekersplaatsen beschikbaar met vier microfiche-readers. 

Brandblusmiddelen

In 1995 zijn de brandblusmiddelen in en buiten de archiefbewaarplaats gecontroleerd en in orde bevonden.

Conservering en schaduwarchivering

In het verslagjaar heeft restauratie-atelier Sterken te Ugchelen een aantal veel gebruikte kadastrale leggers uit de negentiende eeuw gerestaureerd.
De toestand in de openbare archiefbewaarplaats is vrijwel optimaal te noemen.
In overleg met de afdeling Interne Zaken is besloten over te gaan tot de aanschaf en het gebruik van de zogenaamde Amsterdamse archiefdozen. Deze dozen worden voor al het te bewaren archief gebruikt. In combinatie met zuurvrij omslagpapier zorgt dit voor een goede materiële toestand van de aanwezige archieven. Dit werd gedurende de zomermaanden nog eens sterk verbeterd door de medewerking van Aleidus van 't Hof die als vakantiewerker bij de afdeling Interne Zaken vrijwel alle geïnventariseerde archieven materieel opnieuw verzorgde. Alles werd in zuurvrije omslagen verpakt, in nieuwe archiefdozen geplaatst en voorzien van etiketten.
In het verslagjaar waren er contacten met de firma Frowijn in 't Harde inzake het op video overzetten van enige oude films over de Tweede Wereldoorlog. Dit werd uitgevoerd in overleg met de afdeling Voorlichting van de gemeente.

Gebruik van archieven

Statistisch overzicht 1995
  totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers 79 53 26
bezoeken 577 324 253
schriftelijke inlichtingen 71 54 17


In vergelijking met 1994 heeft een kleiner aantal bezoekers (van 82 naar 79) een groter aantal bezoeken gebracht (van 478 naar 577). Het aantal genealogische bezoeken is vrijwel gelijk gebleven bij een kleiner aantal genealogische bezoekers. Het meest opmerkelijk is de grote stijging in het aantal lokaal historisch bezoekers en bezoeken. Er is niet duidelijk één oorzaak aan te wijzen van deze stijging, maar de stijging past wel binnen de algemene tendens binnen de drie gemeenten van het streekarchivariaat. De verschuiving is in Nunspeet echter wel het meest duidelijk. Het percentage lokaal historisch onderzoek is hier nu gestegen tot 44 %, hetgeen aanzienlijk genoemd mag worden.
Het aantal schriftelijke verzoeken nam in vergelijking met 1994 enigszins af (van 89 naar 71), maar de verhouding in vraagstelling bleef vrijwel gelijk. Vrijwel alle schriftelijke verzoeken om inlichtingen werden beantwoord door de heer J.A. Mook, medewerker van de afdeling Interne Zaken. Ondanks het feit dat deze collega in de loop van het verslagjaar voor 50 % van zijn arbeidstijd in dienst kwam bij de afdeling Voorlichting, bleef hij toch alle correspondentie behartigen. Ditzelfde gold voor de begeleiding van de bezoekers, die eveneens vrijwel geheel door hem werd uitgevoerd. Waar nodig verleenden andere medewerkers van de afdeling Interne Zaken bijstand.

Een overzicht van de onderwerpen van door de bezoekers in 1995 verricht lokaal historisch onderzoek:
- Tweede Wereldoorlog
- Noodgeld 1940
- bewoningsgeschiedenis
- geschiedenis Nunspeet, Ermelo, Vierhouten
- kunstschilders op de Noordwest-Veluwe 1880-1980
- bedrijfsgeschiedenis
- begraafplaats Nunspeet
- notarissen en ambtsjonkers
- Belgisch vluchtelingenkamp
- vergelijkend onderzoek naar fascistisch stemgedrag tussen 1931-1939 en 1977-1994
- buurtschap Hoophuizen voor 1880
- Nunspeet 1910
- stations Nunspeet en Hulshorst
- sportgeschiedenis
- Oranjevereniging in de jaren dertig
- vakantiekolonie Eperweg te Nunspeet
- kranten tussen 1925 en 1940
- de ruimtelijke orde van Ermelo in heden en verleden

Toezicht modern archiefbeheer

In het verslagjaar werd geadviseerd over de opgestelde vernietigingslijsten. Hiernaast werd enkele malen met het hoofd en medewerkers van de afdeling Interne Zaken overleg gevoerd, ondermeer over de aanstaande overdracht van archieven na de invoering van de nieuwe Archiefwet, het vormen van tienjarenblokken, het B-archief, de normen goede en geordende staat en het mogelijk uitbreiden van de capaciteit van de archiefbewaarplaats.

Inventarisatie en indicering

De archivaris rondde in het verslagjaar de inventarisatie van het archief van het gemeentebestuur Ermelo 1795-1912 af. Alle archivalia uit dit archief zijn hiermee beschreven. Tevens werd grondslagonderzoek verricht in verband met de samenstelling van de historische inleiding bij de inventaris. De afronding en publikatie van de inventaris van dit archief zal in de eerste helft van 1996 plaatsvinden.
Hiernaast werden plaatsingslijsten vervaardigd van het archief van:
de afdeling Nunspeet van de Koninklijke Vereniging "Volksbond tegen drankmisbruik"
de Hervormde gemeente Elspeet
Door de heer Mook werd de dossierinventaris van het archief van het gemeentebestuur Ermelo over de periode 1913-1971 afgerond.

De heer F. Stadt zette als vrijwillig medewerker zijn werkzaamheden met betrekking tot de gecombineerde index van de registers van de burgerlijke stand 1811-1940 voort. In de maand december van het verslagjaar rondde hij dit project af, zodat de duizenden fiches nu kunnen worden ingevoerd in een geautomatiseerd systeem. Met de afdeling Interne Zaken werd afgesproken dat daaraan vanaf begin 1996 door een medewerker van de afdeling gewerkt zal worden. Hiernaast heeft de heer Stadt nog enig werk verricht voor de krantendocumentatie.

In het jaarverslag over 1994 werd melding gemaakt van een eerste voorzichtige aanzet tot het nader toegankelijk maken van de collectie audio-visuele media. In dit verslagjaar is hier verder aan gewerkt met als resultaat dat na de zomer een viertal vrijwilligers is begonnen met in eerste instantie het beschrijven van de aanwezige foto's en ansichtkaarten. Daar dit een zeer tijdrovend project is zullen de vrijwilligers, in de toekomst wellicht nog aangevuld met nieuwe mensen, hieraan jaren werk hebben. Momenteel zijn hierbij als vrijwillige medewerkers betrokken mevrouw G. Vegt-Snel en de heren W. Bonestroo (coördinator), H. van der Duim en A. Eveleens. Helaas bleek het voor dit project niet mogelijk om iemand in het kader van de banenpoolregeling aan te trekken.

Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. De advisering betrof zowel methodiek als bronnen. Naast vele andere bezoekers was er ook regelmatig contact met (bestuurs)leden van de heemkundige vereniging "Nuwenspete". In dit jaar werd door de vereniging het vijfde en tevens laatste deel in de serie Nunspeet 1910 uitgegeven. De archivaris was tijdens de presentatie van deze uitgave in Elspeet aanwezig. Hiernaast was er contact in verband met het burgemeestersproject, de ordening van de collectie foto's en de organisatie van de Open Archievendag.

In het kader van de herdenking van de bevrijding werd door het streekarchivariaat in samenwerking met de afdeling voorlichting van de gemeente een expositie georganiseerd. Deze werd op 18 april 1995 in het gemeentehuis te Nunspeet geopend. Speciaal in verband met deze herdenking werd door de heer A.T. van de Pol te Nunspeet een lesbrief geschreven voor de scholen. Veel van het daar beschreven materiaal was eveneens terug te vinden in de expositie. Veel scholen hebben van deze faciliteiten gebruik gemaakt.

In het kader van het burgemeestersproject van het Gelders Oudheidkundig Contact wordt samen met de heer A. Sulman een artikel opgesteld over burgemeester H.H. Vitringa. Dit artikel zal naar verwachting in 1996 verschijnen.
Hiernaast werd vooronderzoek verricht voor de uitgave van de kadastrale atlas 1832. De kaarten zijn door enkele vrijwilligers, onder leiding van de Stichting Werkgroep Kadastrale Atlas Gelderland, bijna gereedgemaakt; de archivaris zal hoofdstuk 3 van de begeleidende tekst schrijven. Getracht wordt deze uitgave in 1996 te laten verschijnen.
Verder wordt een onderzoek verricht naar de oude begraafplaats aan de Eperweg te Nunspeet. Hieraan wordt meegewerkt door de heer D.J. Osinga, die als vrijwillig medewerker bij het archief betrokken is.

In het verslagjaar zijn, in verband met het aankomende jubileum in verband met het 25-jarig bestaan van de gemeente Ermelo en de gemeente Nunspeet, contacten gelegd met de gemeente Ermelo. In 1996 zal hieraan verder uitvoering worden gegeven.
Op zaterdag 23 september 1995 hield de gemeente een Open Huis, waarbij alle afdelingen zich aan de bevolking presenteerden. De reden hiervoor was met name de afronding van de verbouwing van het gemeentehuis. Ook het streekarchivariaat presenteerde zich door middel van een overzicht van de activiteiten. De heer W. Bonestroo stond als vrijwilliger samen met de archivaris de vele bezoekers de gehele dag te woord.
Op 14 november werd door de archivaris een lezing gehouden voor de Volksuniversiteit te Nunspeet.
De archivaris kon in het verslagjaar twee maal de raadscommissie Algemeen Beleid nader informeren over de werkzaamheden van het streekarchivariaat.

In samenwerking met de afdeling voorlichting vonden in het verslagjaar enkele perscontacten plaats, ondermeer via een persbericht over de acquisitie. Hiernaast werd twee maal een interview gehouden voor de plaatselijke omroep.

Acquisitie

Zoals ook al in het vorige jaarverslag stond vermeld, zal het archief van de Hervormde gemeente Nunspeet in bewaring worden genomen. Dit is in 1995 helaas nog niet gerealiseerd.
In de raadsvergadering van 26 januari 1995 aanvaardde de raad de schenking door de firma Hoechst te Amsterdam van het archief van de Veluvine Verffabriek b.v.
Ook in Nunspeet werd in het kader van het gemeenschappelijke acquisitie-beleid een brief gestuurd aan diverse instellingen. Enkele reacties zijn inmiddels ontvangen.
In het verslagjaar zijn de volgende aanwinsten ontvangen:
- het Schilders Weekblad over de jaren 1958-1976 van de gemeente Ermelo
- archivalia en documentatie betreffende de Tweede Wereldoorlog onder meer van dr. A. Plaatsman
De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar uitgebreid door aankoop en schenking van enkele boeken en brochures.



GEMEENTE OLDEBROEK


Huisvesting

Door een herindeling van de gecombineerde werk- en bezoekersruimte zijn er momenteel twee werkplekken en zeven bezoekersplaatsen beschikbaar. Tevens is er een nieuwe kast bijgeplaatst om de zich snel uitbreidende handbibliotheek te kunnen plaatsen. 
De bezoekersruimte is in principe, door de veranderde werktijdindeling, vier dagen per week geopend. Dinsdag en woensdag kunnen bezoekers op afspraak terecht en donderdag en vrijdag zijn de vaste openingsdagen. Op maandag wordt de ruimte gebruikt door raadsleden voor het lezen van de vergaderstukken.

Brandblusmiddelen

De brandblusapparaten bij de openbare archiefbewaarplaats in de kelder en bij de bewaarplaats van de afdeling bevolking zijn dit jaar niet gecontroleerd. Dat zal in de eerste maand van het nieuwe jaar gebeuren.

Conservering en schaduwarchivering

In 1995 heeft restauratie-atelier J.H. Sterken te Ugchelen enkele stukken gerestaureerd uit het archief van het gemeentebestuur Oldebroek 1814-1919. 

In verband met het in 1994 voorgevallene in de archiefbewaarplaats is een programma van eisen voor verbetering van het depot opgesteld in overleg met het hoofd van de afdeling Centrale Ondersteuning, A.C. Jansma, en H. Boer, medewerker van de afdeling BROVOM. Na overleg met de provinciale archiefinspecteur werden de plannen voorgelegd aan burgemeester en wethouders en aan de raad. Deze hechtten hun goedkeuring aan de plannen en stelden een krediet beschikbaar. Gedeputeerde Staten verleenden, ter voldoening aan het bepaalde in artikel 61 lid 1 van het Archiefbesluit, bij brief van 28 september 1995 goedkeuring voor de plannen tot aanpassing van de archiefbewaarplaats. In de maand december werd gestart met de verbouwing. Zo zullen de luchtaanvoer en -afvoer worden verplaatst, verlengde noppen tussen de stellingen worden aangebracht, een koeldroger met rioolafvoer zal worden geïnstalleerd en een tussenwand wordt aangebracht. Naar verwachting zal een en ander in januari 1996 gereed zijn.

In overleg met de afdeling Centrale Ondersteuning (sectie Registratuur, Archief en Post) is overgegaan tot overschakeling naar de zogenaamde Amsterdamse archiefdoos. Door mevrouw Bos zijn inmiddels de meeste oude archieven opnieuw verpakt, materieel verzorgd en geëtiketteerd. Eveneens maakte zij een bestandsopname van de zich in de bewaarplaats bevindende waterschapsarchieven. Aan het bestuur van het waterschap Noord-Veluwe werd naar aanleiding hiervan een restauratie-advies uitgebracht. Hierop is nog geen reactie ontvangen.

In de bezoekersruimte is, evenals in Elburg, de Elburger Courant op microfiche beschikbaar. Doordat de oudheidkundige vereniging "De Broeklanden" haar onderkomen moest verlaten werd besloten het door de vereniging beheerde archiefmateriaal (met name kerkelijk) en de microfiches tot nader order in bruikleen af te staan aan het streekarchivariaat te Oldebroek. 


Gebruik van archieven

Statistisch overzicht 1995
  totaal genealogie lokaal historisch onderzoek
bezoekers 84 58 26
bezoeken 319 221 98
schriftelijke inlichtingen 30 19 11


In vergelijking met 1994 is een groter aantal bezoekers (van 74 naar 84) en een groter aantal bezoeken (van 280 naar 310) te constateren. Het percentage genealogisch onderzoek is licht gedaald in vergelijking met 1994 en wel van 72 % naar 69 %.
Het aantal schriftelijke verzoeken is gedaald van 40 naar 30. Een duidelijke verklaring hiervoor is niet te geven.
De meeste schriftelijke verzoeken om informatie werden behandeld door de beide medewerkers. Hiernaast werd ook regelmatig en in toenemende mate mondelinge informatie verstrekt. Met name de interne vraag vanuit de ambtelijke organisatie neemt duidelijk toe.
De begeleiding van de bezoekers werd met name door mevrouw Bos en de heer Kolkman uitgevoerd.

Een overzicht van de onderwerpen van door de bezoekers in 1995 verricht lokaal historisch onderzoek:
- bewoningsgeschiedenis
- monumenten en karakteristieke panden
- Tweede Wereldoorlog en in het bijzonder verzet in Oldebroek en Wezep
- sluizen en keringen langs de voormalige Zuiderzee
- bouwgeschiedenis van de Rooms-Katholieke kerk te Hattemerbroek
- ontstaansgeschiedenis van Oldebroek
- veldnamen
- burgemeestersonderzoek
- geschiedenis van het richterambt Oldebroek
- voetbalhistorie Noord-Oost Veluwe
- legerplaats bij Oldebroek en artillerie-schietkamp
- geschiedenis watersnoodcommissie
- geschiedenis van Beltgraven

Toezicht modern archiefbeheer

In 1995 heeft regelmatig overleg plaatsgevonden met het hoofd en medewerkers van de afdeling Centrale Ondersteuning. Onderwerpen die hierbij aan de orde kwamen zijn vernietiging, de opbouw van het dynamische archief, de afvoer naar het semi-statische archief, automatisering, normen goede en geordende staat, depotbeheer en toekomstige overdracht van archieven. In de loop van het jaar is de archivaris gestart met voorbereidingen in verband met de overbrenging en inventarisatie van het archief van het gemeentebestuur 1940-1987. Hierover zijn afspraken gemaakt met de afdeling Centrale Ondersteuning. Zo zal de streekarchivaris het archief na overbrenging schonen, ordenen en beschrijven. Waar nodig en mogelijk zal de afdeling hierbij hulp verlenen. Hiernaast heeft de archivaris geadviseerd over de vernietigingslijsten.
De heer Kolkman was gedurende een dag per week beschikbaar voor werkzaamheden bij de afdeling Centrale Ondersteuning, met name voor de afvoer van semi-statische dossiers en te vernietigen stukken.


Inventarisatie en indicering

De archivaris vervaardigde in het verslagjaar een nieuwe inventaris van het omvangrijke archief van het Richterambt Oldebroek 1564-1811.
Verder werd een start gemaakt met de inventarisatie van het archief van het gemeentebestuur over de periode 1940-1987 en met de herinventarisatie van de archieven van de gilden (1620-1802).

In het verslagjaar hield de heer Kolkman zich bezig met het afronden van de index op de akten van de burgerlijke stand 1873-1892, controleerde hij de burgerlijke stand over de periode 1811-1832 en doopboeken. Verder werkte hij aan de indicering van de lidmaten 1816-1858, de indicering van de criminele sententies uit het archief van het richterambt en de transcriptie en indicering van het register van de huwelijkscommissarissen 1795-1811. Tevens is de handbibliotheek mede door hem opnieuw geordend en geregistreerd, zodat de bibliotheek via een geautomatiseerde toegang bruikbaar is.
Mevrouw Bos hield zich eveneens met de toegankelijkheid van de bibliotheek bezig. Hiernaast hield zij de aanwinsten voor de foto-verzameling bij en werkte zij aan de indicering van de akten van de burgerlijke stand na 1900. Ook werd door haar de toegankelijkheid van het semi-statisch archief van de afdeling Openbare Werken (inclusief voormalig Gemeentewerken) verbeterd.

Werd in het vorige verslagjaar melding gemaakt van de start van de indicering van de notariële protocollen, inmiddels zijn de eerste drie delen in deze serie nadere toegangen verschenen. Deel 1 is de index op de protocollen van notaris F.W. van Spaen 1812-1816 door J. Kolkman en P. van Beek. Deel 2 betreft de protocollen van notaris Boonzaaier van Jeveren 1816-1820 en deel 3 van dezelfde notaris over de periode 1821-1825. De delen 2 en 3 werden door de heer Kolkman samengesteld. Beide medewerkers en de archivaris werken aan de volgende drie delen, die op korte termijn zullen verschijnen.

Historisch onderzoek en voorlichting

In het verslagjaar is door de archiefmedewerkers geadviseerd bij het verrichten van historisch onderzoek. Dit betrof zowel methodiek als bronnen.
Ook in dit verslagjaar waren er regelmatig contacten met bestuur en leden van de oudheidkundige vereniging. Door een gedwongen vertrek uit het door de vereniging gebruikte gebouw is archiefmateriaal tijdelijk in bruikleen afgestaan aan het streekarchivariaat. Het betreft hier ondermeer archief van de Hervormde gemeenten van Oosterwolde en Oldebroek.Ook de aan de vereniging toebehorende fiches van de Elburger Courant zijn tijdelijk in de bezoekersruimte te raadplegen.
In het verslagjaar zijn de volgende activiteiten ontplooid:
In het tijdschrift van de oudheidkundige verenigingen publiceerde de archivaris enkele artikelen, ondermeer over de bestrating van de Zuiderzeestraatweg in de negentiende eeuw.
Ook hier werd meegedaan aan het door het Gelders Oudheidkundig Contact opgezette burgemeestersproject. De archivaris stelde, met assistentie van beide medewerkers, een artikel samen over burgemeester Heitinga (1882-1891). Dit artikel zal in 1996 worden gepubliceerd in het tijdschrift van de oudheidkundige vereniging.
In verband met het jubileum van de Vereniging Veluwse Geslachten is in het jubileumnummer een artikel gepubliceerd over het richterambt Oldebroek.
In samenwerking met de oudheidkundige vereniging wordt ook hier meegewerkt aan de indicering van de Elburger Courant vanaf 1890. De voorbereidingen zijn inmiddels getroffen, begin 1996 zal het project van start gaan.
De archivaris is bezig met een onderzoek naar het grondbezit van de drie Oldebroeker gilden. Uitgangspunt hierbij is de registratie in 1598. In 1996 is een publikatie te verwachten, waarin naast transcripties veel inhoudelijke gegevens vermeld zullen worden.

In samenwerking met de afdeling voorlichting van de gemeente is de pers geïnformeerd over belangrijke wetenswaardigheden. Hiernaast is een interview gehouden over het archief van het richterambt, hetgeen is gepubliceerd in de Elburger Courant.

Acquisitie

In het verslagjaar werden de volgende aanwinsten ontvangen:
- enkele stukken van het richterambt, van het Rijksarchief in Gelderland
- een stuk betreffende de legerplaats bij Oldebroek, van het gemeente-archief te Kampen
- het archief van het comité viering/herdenking 50 jaar bevrijding
- een verzameling van ruim 100 dia's van de afdeling Openbare Werken
- foto's van de afdeling voorlichting
- het tijdschrift "Sinte Barbara, Orgaan van de Vereniging Officieren Artillerie", 1949-1993
- de notulenboeken van de Coöperatieve Landbouwvereniging "Ons Belang" te Oldebroek 1915-1972
De officiële in bewaring neming van dit laatste archief zal begin 1996 worden afgewerkt.

Naar aanleiding van de verzonden acquisitiebrief zijn op dit moment enkele telefonische reacties binnengekomen. Te verwachten valt dat begin 1996 enkele archieven in bewaring zullen worden gegeven.
De handbibliotheek van het streekarchivariaat werd in het verslagjaar behoorlijk uitgebreid door schenking en aankoop van boeken en brochures.


januari 1996
P. van Beek