Burgerweeshuis Harderwijk online

Duizend jaar oud!

Voor het inbinden van boeken en registers gebruikte men vroeger soms het perkament van oude versleten boeken of oude charters. In Harderwijk werd dit inbinden in de 16e eeuw vooral gedaan door de daar wonende fraters of Broeders des Gemenen Levens. Deze volgelingen van Geert Grote vestigden zich in 1441 vanuit Zwolle in Harderwijk. Zij hadden hun kapel aan de Straat van Sevenhuijsen. Dit gebouw, het Fraterhuis, bestaat nu nog als appartementencomplex. Het is duidelijk herkenbaar aan zijn Gotische kerkramen. Naast inbinden kopieerden de fraters ook oude boeken door ze over te schrijven. Met de Reformatie verdwenen deze fraters uit Harderwijk. Hun kapel werd een pesthuis.

 

In de Harderwijker archieven zijn veel boeken te vinden die waarschijnlijk door de fraters zijn ingebonden. Deze zijn herkenbaar aan de kleurige perkamenten kaften die gemaakt
zijn uit de bladzijden van oude liedboeken, missalen of zelfs bijbels. Ook voor de kaften van de jaarrekeningen van het Burgerweeshuis gebruikte men materiaal van oude boeken.
Dat bindmateriaal dateert meestal uit de 15e eeuw, maar er zit ook ouder materiaal tussen. Een heel bijzondere kaft, die van de rekening van 1576, gaat zelfs 1000 jaar terug. Het is een bladzijde uit een 11e eeuwse bijbel. Dit stuk uit de Brieven aan de Romeinen is het oudste document dat het Streekarchivariaat bewaard. Het is geschreven in eenzogenaamd Karolingisch handschrift met annotaties, aantekeningen, uit de 13e en 14e eeuw.

 

Archief Burgerweeshuis Harderwijk Online

Het archief van het Burgerweeshuis te Harderwijk over de periode 1554-1932 is in zijn geheel gescand en voor iedereen op de virtuele studiezaal van het Streekarchivariaat online raadpleegbaar. De oudste akte in dit archief dateert van 1407, maar het oudste materiaal, dat gebruikt is om boeken in te binden, is wel 1000 jaar oud! Het archief van het Burgerweeshuis geeft inzage in de zorg voor Harderwijker wezen door de eeuwen heen en in het beheer van de vele goederen waar het weeshuis haar inkomsten uit trok. Het archief omvat tevens een schitterende collectie zegels van zowel de stad Harderwijk als van particulieren.

Het scannen van alle documenten uit het archief van het Burgerweeshuis is gedaan door de firma Karmac uit Lelystad. In totaal zijn er ongeveer 25.000 scans gemaakt. De kosten van het scannen zijn voor het belangrijkste gedeelte door het Burgerweeshuis zelf betaald. Op deze wijze hebben de regenten van het Burgerweeshuis, met een bijdrage van de gemeente Harderwijk, zorg gedragen voor een optimale toegankelijkheid en het behoud van hun eeuwenoude archief.