Cookiemelding

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is wettelijk verplicht toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en u te informeren over het gebruik van functionele cookies. Cookies zijn belangrijk voor onze website.

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gebruikt functionele cookies, maar daarnaast ook cookies voor het beheer van de webstatistieken. Deze cijfers gelden als noodzakelijke feedback om de digitale dienstverlening en de vindbaarheid van de site te verbeteren. Daarnaast worden de webstatistieken gebruikt om verantwoording af te leggen aan de deelnemers van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe en subsidieverstrekkers.

Bezoekers van de website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe blijven anoniem. Ook voor cookies geldt dat ze nooit direct aan individuen zijn te koppelen. Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gaat vertrouwelijk om met de gegevens die door middel van cookies worden verzameld.

De website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is alleen bereikbaar als u cookies accepteert!

U bent natuurlijk altijd welkom op de studiezaal van de 5 vestigingen van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe

Ik accepteer deze cookies

Meer informatie over cookies »

grote oorlogbanner2.jpg

Ingekomen stukken, 1574

  • dinsdag 26 juni 2012 15:20

Inventarisnummer: 154

Nummer 1

Gilles vonn Berlaymundt, frij- und banderheer toe Hierges, ridder, etc conincklicke majesteits etc stadthalder etc.
Ersame unde voirzichtige lieve besondere. Wij hebben voirschrivent vonn den lesten decembris wolverwardt empfangen unnd hebben itzunder direr bogertten ahn den fendtrich Pas geschrevenn unnd bevoelen dats hie Pas mit solchen losemente gilich gij hem inne gegeven hebbenn sall te fredenn sin und darmede (doorh.: sal) anders nit voir to nemen. Sunss sall men anderssins, wen hie sich hirniet anders wurde enzeigenn wettenn wedder hem to voirschen twivelende nit ehr wirdt unsen schrivent wall nae te leven wettenn unnd wij u ter andtwurdt nith bergen sollen hirmede den Almeghtige bevelende. Datum Nijmegen den 4 january anno 1574.
Gilles van Berlaymont.


Nummer 2

Ersame wijse ind vursichtige gunstighe guede frunden. Wij schicken u ersamen oerer begeerten nha, acta van tgheene tot Nijmegen op die bijkompst der landtschap gedaen ende verhandelt, soe dan die gedeputierde ritterschap van Veluwen ende wij achtervolgende den affgescheidt tot Nijmegen genhamen, raedtsam befonden een vanden ritterschappen ende vander huefftstadt van wegen dese Arnhemschen Quartiers totter legatum den die Excellentie des nije uwen gouverneurs to deputieren umb der landtschap besweernisse voir tho draegen der selver wolfaert tho beforderen, und soe alhier oeck een supplicatie ingestalt under den nhaem der ritterschappen und steden deses Quartiers aen unsen genedigen heren stathalder omb die leninge van Veluwen aff te lenden sall desfals noodich sijn onss tho verstendigen offet u ersamen oeck geliefft sulcx mede onder u ersamen nhaem tho geschien, dess wij gunstiger woll meynongh nyet hebben willen berghen u ersamen die der Almechtigher langh in geluckzaliger wolfaert gefriste. Gegeven den 20en january anno domini vijftienhonderd en vierenzeventig.
Burgermeistern schepenen ende raeth der stat Arnhem.


Nummer 3

Mijnen guetwilligen dienste mit alle behoirlicke erbiedonge tallen tijden tbevorens.
Eersame achtbare und fromme voorsichtige gebiedende heeren. Id heeft op huyden den Quartiermeister Johan Niter brieven [aen] joncker den drosten vanden Averveluwe, unsen edelen und walgebaeren heeren graeven tot Meegen etc verhantreicket daer inne sin excellencie gelivet dat denselven Quartiermeister binnen der stadt Elburgh tliggen etc. Tot dien eynde heeft mij den drosten bevolen desen aen u luyden und eersamen to schriven, dat ghij denselven Johan Niter eene belette voor hem selffs als oeck voor zijnen jongen sult gheven alss der drost thuys kompt, dat mogelijck voorden sondach tocommende nyet weert geschyen, sal hij u luyden und eersamen dienthalven alle gelech [..]tlicken ontdecken (doorh.: zal). Hyermede dselve bevelende Godt almechtich die uwer eersamen und [lieven] lange in gesontheit und guede regimente muet bewaren. Datum op Wilph den 3en february vijftienhonderd en vierenzeventig.
Uwer lieve und ersame dienstwillige diner,
Johan Lemfelt, secretaris.


Nummer 4

Ersame wijse und vursichtige gunstige guede frunden. Achtervolgende den recess opten 4en january lestleden bij den gedeputierden der bannerhern ritterschappen ende stedefrunden der drier Quartieren Nijmegen, Ruermund ende Zutphen tot Nijmegen gensamen daer van wij u ersamen copie tho geschickt, betreffende der legation tho sane tho doen ende hebben die gedeputierde ritterschappen deses Quartiers sich mitt onss bespraken ende vurguet angesien, so in denselven Quartier oeck mercklicke beschwernissen van lenongen ende anders ontstaen, dat die ritterschappen ende steden verschreven solden worden op maendach den eersten marty savontz alhier bynnen Arnhem in tho kommen, gestalt folgents dachs sich hier op tho beraithslagen ende wegen ende myddelen tho bedencken omb myt befreidungh off anderssins der lasten onthefft tho moegen werden. Begeren desfals frundtlichen dat u ersamen onbeschweert sijn willen then daege umss alhier durch eenen gesanten tho erschienen ende tbeste, tot gemeiner wolfart tho helpen verwenden. Daer aen sullen wall doen u ersamen, die der Almechtiger langh in glucksaliger wolfart gefriste. Gegeven den 16en february anno etc vierenzeventig.
Burgermeistern schepenen und rhaett der statt Arnhem.


Nummer 5

Gillis van Berlaymont, frij- und bahnerheer tot Hirges, statholder.
Ersaeme und voersichtige lieve besundere. Het is unsers gesinnen, dat gij den rosmoelen daer sijnde aenstont doet repareren und gereet maecken, om offt van doen waer sich daer mudde te behelpen. Oeck dat gij provisie over versienong doet wael uytgesondert malder rogge bij een ander hebbet die selvige offt noodich waer [.] te tasten und te gebruycken, sonder hier inne ennichsins suymich oder naelaetich te wesen als wij uns des eyntlichen tot u versien. Mitz bevelch des Almechtigen. Datm Arnhem den 23 february 1574.
Gillis van Berlaymont.


Nummer 6

Gillis van Berlaymont, frij- und bannerheer tot Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwez, statholder.
Ersaeme und voersichtige lieve besunderen. Wij hebben u schrievent ontfangen und gesien wes gij dair inne verhaelt. Wat gij bisher aen den garnisoen verstrecket hebbet und nu die vermoegentheit nyet langer daer sijn solde die costen und zwaericheden te draegen wie deren inhalt desselvigen schrievens. Fuegen u daer up ter antwoirt, dat wij itzunder onledich sijn, die middelen te moegen fynden, waer myt die leninge eensdeels sal moegen wesen ontheven, als gij wieders sult vermeinen in eenen dach drie oder vier uuyt unse schrievens, die wij u dan sullen seynden, und bevelen u den Almechtigen. Datum Arnhem den 11en marty 1574.
Gilles van Barlaymont


Nummer 7

Ersaeme wijse ende voirsichtige insunders gunstige guide vrunde. Die edele ende walgeboirne vrijheer to Polwijter etc conincklicke majesteitt to Hispanien etc onses alregenedichsten heren overste etc ons to kennen gevende welcker gestalt sijn generael verstaen heft, aldaer up die droechte solden sitten drie der rebellen schepen die bij u ersamen crijssvolck angehaelt moegen sijn. Is derhalven onse vruntlick begeren, u ersamen gelieve ons bij brenger deses scryfftelicken to verstendigen, woe ende in welcker gestalt sulcks geschiet mach sijn, ende welckere meynonge u ersamen crijsvolck alnoch is omme mit die selve vorder voert twillen vaeren ten eynde wij sijn generael van allen circumstantien van dien woe ende in welcke gestalt sulcks to gegaen mach sijn entlick ende grontlick bericht moegen geven, sulcks ende alles guides versien wij ons tot ersamen gantzelick ende binnen willich tselve in gelijken ende meerderen te verschulden, erkennen Godt, almechtich die u ersamen lange welvaerend spaeren moeth. Datum ylentz Campen den 15en marty anno 74.
Burgermeysteren schepenen ende raeth der stadt Campen.


Nummer 8

Den eerbaeren und fromen onsen gueden vrunde Oiswalt van Hetterscheyt, conincklicke majesteits rentmeister unde den geconfisqueerde guederen op Veluwen

Copie
Eerbaer und frome guede vrundt. Wess yetz aen ons schrijven die burgermeisteren schepenen und raedt der stadt Elborch, wess oick wij daerop geordonneert und voor apostille gestelt hebt, ghij hierinne versloeten to vernhemen und bij ons regard genomen op idghoene inde selve missive geallegeert wordet ende op te gefeherlickheyt deses tijts und sunst oick overmits anderen reden daertoe beweget zijnde is van wegen onses allergenedichsten heeren des conincx unse gesynnen dat ghij den voorsseide burgermeisteren schepenen und raedt volgen oire presentatie und nae mercktganck averlatet und vercoopt die vijftich mulder roggen ten eynde in oire schrijven geruert und ghij sult u mits overbrengende dese nutte voorsseide missive der vander Elborch daermit dienthalven moegen verandtwoirden daer ende so et behoiren sal nyet to weyniger woe ghij sunst eenige erheffelicke redenen hebt ter contrarien avermits die welcke ghij daer toe nyet soldet kunnen verstaen sult ons daer van aenstondt mit wederschickinge der inverwaerter missive schriftelick verstendigen om sulcx bij ons gesien wijders wes gebuert to verordenen. Mit bevelonge des Almachtigen. Geschreven to Arnhem den 16en marty vijftienhonderd en vierenzeventig.
Cantzler etc.


Nummer 9

Gillis van Berlaymont, frij- und bannerher toy Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwea etc., statholder

Erentfeste ersaeme und voersichtige lieve besunderen. Wij hebben durch eerhafftelicke redenen uns daer toe mouvierende, die erentfester Jorien van Middachten eene saulve gardie, verleent, om myt geene soldaeten overlecht te worden, wiederen inhalt der voorseide salve gardie. Begere demnae die selve, wollen sonder eenige swaericheit, unse meynunge dienthalven nae leven, als wij uns des doch erntlichen versien und geschiet uns daer bij sunderlinge wolgevallens, die wij myt genaeden toe erkennen wol geneicht sijn, und bevelen u den Almechtigen. Datum Niemegen den 17en marty 1574.
Gillis van Berlaymont.


Nummer 10

Eersame voirsichtige bisundere guede vrunden. Wij hebben u luyder missive aen onsen genedigen heren den stattholder etc haldende, in zijner excellencie affwesen opgebroecken belangende die versochte verlichtinge der leeningen etc, und en twijffelen nyet ghijluyden en sullen algereets dienthalven van zijner excellencie andtwoirde und vertroostinge ontfangen hebben. Dess nyettoweyniger sullen wij u luyder scrijven mitten iersten sijner excellencie toeschicken off villichte daer inne noch nyet en waere versien und bevelen u luyden dem Almachtigen. Geschreven tho Arnhem den 19en marty vijftienhonderd en vier en zeventig.
Cantzler und raeden des conincks in Gelderlandt verordent.
T. Roos.


Nummer 11

Gillis van Berlaymont, frij- und bannerheer tot Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwez, statholder.
Ersaeme und voersichtige lieve besunderen. Wij hebben u schrievent ontfangen und verstaen, dat gij begeert, wij die ordenung te willen stellen daer myt, die soldaeten moegen weeten waer sij die anderdeel van honne leninge sullen furderen, dewiel wij u der leninge eensdeels toe geschreven te hebben, verlicht te wesen. Fuegen u daer op uns antwoert, dat wij dien aengaende al over etteliche daegen aen u und aen den drosten van Overveluwen hebben geschreven is wat gestalt die ontheffing sal geschien, und dat ernanten drosten die ander deel der leenpennongen van die schatpennongen sal uuyt recken wiederen inhalt desselvige unse schrievens des gij unnd hij alnu sult hebben vernomen. Und bevelen u den Almechtigen. Datum Ruremunde den 24en marty 1574.
Gilles van Berlaymont.


Nummer 12

Dem eerbaren und fromen onsen gueden vrunde Simon van Cleve, richter int Oldebroick.

Copie.
Eerbare und frome guede vrundt. Wordende tegenwoirdelick uns durch den burgermeisteren schepenen und raedt der stadt vander Elburch to kennen gegeven too eene ghij hier inne bewaert vernheempt nadien u bewust dat dess u bevelen amptz onderdaenen stetz und allewege aen die voirseide stadt vander Elburch to arbeyden gewointelick geweest, und derhalven ghij nyet en sollet weygerich vernhemen doen, demnae is in statt und van wegen der conincklicke majesteits tho Hispanien etc onses allergenedichsten heren enige gantz arnste meyninge dat sonder eenige wydere uuytflucht off weygeringe ghij tott vorsoecke off upt schrijven der voirnoemde burgermeisteren schepenen und raedts der statt vander Elburch ghij des u bevelen amptz underdaenen voirseid onvertochlick daer toe haldet dat sij mit oeren wagens perden ende oick gravers ende arbeyders sich (den alden gebruyck und gewoente nae) to der Elburch vuegen und aldaer dienen, graven und vlietichlick arbeyden, wat hoe sij sich vlietigen erthonen soo zij eher gedain hebben sonder des in gebreke to zijn [.] dat onnodich blieven tegens u onder hun to procederen nae behoir, mit bevelongh des Almachtigen. Geschreven tott Arnhem den naestlaetsten dach marty vijftienhonderd vier en zeventig.
Cantzler etc.


Nummer 13

Aen mijn edele heer die stadtholder.
Verthoent u edele dienstelick thoe kennen gevende, Henrick Welmers bij Hattum in conincklicke majesteits landt gebuertich, ende aldaer geerft ende gegoeyt hoe dat hij suppliant alle die daegen sijne levens hem notoirlick gedraegen heeft als een goede catolyque persoon ende getrouv ondersaet conincklicke majesteits. Nu ist alsoe dat dvoirseide suppliant gehylickt sijn binnen der stadt Elburch ende aldaer etlycke jaeren gewoont hebben, van meiningh is sich wederom ter plaetse bij Hattum woe voirseid op sijn goedt myt der woon thoe begeven, ende tot dien einde sijn huys binnen der Elburch een ander verhuryrt om bijden selven die lasten der voirseide stadt nae sijn vermoegen ende gelegenheit thoe helpen draegen, gemerct dan die drost ende schepenen ter Elburch weigerich sijn hem suppliant thoe consenteren myt sijne goederen ter plaetse voirscreven ( alwaer hij willich is die lasten myt andere ondersaten thoe supporteren) thoe vertrecken ende myt ter woon toe vaeren.
Soe versouct ende bidt ssuppliant oetmoedelick u edele gelieve thoe doen schrijven aenden drost ende schepenen voirscreven en so oick den beveelhebberen vanden soldaten, denselven sementlick ende ieder bijsonder scherpelick bevelende, den suppliant onverhindert ende onbespiert myt sijn goederen ter plaetse daer hij gebuertich ende gegoeyt soe voirseid thoe laten vertrecken. Dit doende etc.


Nummer 14

Gillis van Berlaymont, frij- und bannerheer tot Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwez, statholder.
Erentfeste ersame und voirsichtige lieve besunderen. Alsoe uns redelich und billich dunckt te wesen, idt versueck van Henrick Welmers, woe die selve uuyt bij verwarter supplicatien kunt vernemen. Begeren wij gij hem mytter woen, sampt sijnen huysraet, onbeleth uuyt der stat laet faeren, op sijn goet bij Hattem gelegen alwaer hij woe andere ondersaeten, nyet exempl sal sijn, die lasten der mat te helpen draegen undoeck in aensiens is sijn huys anderen wederom konnen woonen die dan nae honne gelegentheit oeck die lasten aldair moegen helpen draegen. Und geschiet daer bij uns sunderlinge wol gegallens dat gij genante suppliant deste unse schrievens vulckommelick laet genieten mitz begerong die hant daer aen te halden dat die criegsluyden hem int uuyt trecken egene verhienderung doen, und bevelen u den Almechtigen. Datum Arnhem den 20en aprilis 1574.
Gillis van Berlaymont.


Nummer 15

Eersame zeer discrete grosgunstighe heren und guede vrunden. Wes u eersamen up mij scrifftelyck begeert, sal ick tot zijn genediche wederkompste mit alle vlijt achtervolgen ende alher wel die knechten aldaer zijn vanden regimente der graven van Megen Soe heefft nochtans mit die veranderongh des garnisoens mijn genediche heren stadtholder alleen te disponeren zijn genediche hebben gescreven dynxdach oft woensdagh alhyer wederom te zijn. Des bevelen u eersamen hyer mede den Almachtigen. Uuyt Arnhem den 7en may anno 1574.
U eersamen dienstwillighe,
Frederik van Boeymer.

Ick solde wel vruntlich begeren dat u eersamen mij eerstdagehs wilde op rekeninge vant [..] verschenen is sende een goet vierndel botters.
Totten verder is soberen hoop, die graeff van Zwartzenborch is voir drie daeghen wederom nae den keyser vereyst.


Nummer 16

Gillis van Barlaymont, frij- und bannerher to Hirges, her to Haulteroche und Peruwez ende ritter stadtholder und capiteyn generael desen furstendoms Gelre und graefschaps Zutphen etc.

Eersame voorsichtighe lieve bijssundere. Alzoe u unlancx, toegesant die milde und genedige remission pardoen und quytscheldinghe bij onsen aller genadichsten heeren den coninck gegeven und gedaen allen staten steden dorpen gemeynten communiteyten collegien ghilden ende oick allen persoenen int generael ende particulier van alle wederspannicheyt uproer conspiratien conjuratien woe nu die brieven u dienthalven toegesant int langhe mit brenghen welck pardoen ungetwijffelt all voor ontfanck deses bij u sal zijn doen publiceren und soe oeck ten selven tijde als sullicke pardoen uns aengekoemen mede vuer gesonden is geweest zekere packet toebesegelt des welcken upscrift luydet weer hier nae volcht to weten den welgeboeren edelen erentfesten eersamen und voorsichtighen onsen lieven beminden bannerheren ridderschap ende steden des furstendombs Gelre ende graefschaps Zutphen representerende die staten vanden selven landen off hen[.] gedeputerden dan angemerckt dat die hoich vermogende furst und here die commandadoir mayor gouverneur und capiteyn generael gewilt

16.2
und bevolen id pardoen terstondt te laeten uuytgaen und publiceren. Alzoe dat nyet moegelick sol zijn geweest die meynonge zijner majesteits zoehaest to voltrecken und dit packet to laeten bijden gedeputierden der staten dan openen, und die wijle unnodich daeromme die alinghe staten mits die to doen versamelen to bemevisen und up kosten to brenghen, soe id doch yederen int zijne wael kan geraporteert und yederen des versouckende copien mit gedeylt sullen worden woe oeck wij ande bannerheren und anderen steden mit oeck ander amptluyden schrijven doen ten selven eynde. Demnae is van hoichstberumpter coninclicke majesteits weghen unse gesinnen dat (als aen junghsten den hoichgedachten commandador maior in desen ge[..] aengecomen binnen die stadt Nijmmeghen geschiet) ghijluyden eenen ader twee ordonnerende soude deputeren und folgents die selve upten elffden dach july naest komende des avonts binnen dese stadt Arnhem schicken om des anderen daechs id voorseide packet te sien wapenen und die brieven sampt alle tgheene wat daer inne versloten to hoeren lesen, copien (indyen id yemande goet dunckt) daervan the nemen und folgents u rapport te doen mit den bescheide unde verstendigongh dat indien ghijluyden alsoe

16.3
schicken off nyet id voorseide packet bij den richter burgermeistern schepenen und raedt deser stadt Arnhem (die wij bij desen daerto geauthoriseert hebben und anthoriseren eropent und openbaerlick verlesen sullen worden und dyen die dess begheert copien gegeven dat welck wij u nyet sollen verhalden die wij den Almechtighen heeren bevelen. Gegeven tho Arnhem den 21en juny vijftienhonderd vierenzeventig.
T. Roos.

Nae date deses is uns oeck angekomen zeker placcaet daer van u copie hier inne versloten bevinden daer bij verboden wordt id uuytfuyeren uuyt desen landen und id transporteren van etlicke waren ende materialen dienen allermeest behoest tot ter rustinghe van schepen van oorloghen und is van hoichstberumpter conincklicke majesteits weghen unse gesinnen dat ghijluyden tselve aenstondt uuyt roepen publiceren und verkundighen daer ter plaetsen daer sullicx to geschien gewoentlick procederende ende daer die procederen totten penen daer inne begrepen und uns den dach sulcker publicatien upt spoedelicxst vuerscynende off den heeren cantzeler und raeden all om sich wijders zijner majesteits meynonghe geveste tho halden. Datum als boven.


Nummer 17
(behoort bij nummer 16)

Copie
Aenden coninck.
Onsen lieven ende getrouwen die stadtholder cantzler ende luyden van onsen raeden in Gelderlandt verordent saluyt erde dilectie. Alsoe tonser kennissen gecommen is dat nyet iegenstaende diversche voorgaende placcaten verboden ende geinterdiceert zij uuyt dese unse landen van Herwertzovere te mogen vueren oft transporteren eenige munitie van oirlogen als wapenen marllen van ysere off stale pansysers rynckragen brigantinen offt buffels lancien spiessen pycken hallebaerden herhamers valckbecken zweerden daggen poignaerden ende alle ander stocken oft geweer van oerloge wapensadels chauffranien, baerden van stale oft van ledere, tragien bueckelaers ende rondellen bussgeschut oft artillerye, tzij van ysere oft gegoten bussen colevurinen roeren haecken ende andere stocken die overschieten voetbogen handtbogen calmijnen copere ofte andere metalen daer van men sonder groot oft merckelick verlies eenich bussgeschut oft artillerye soude moegen gieten oft maecken ende oick alle buscruyt salpeter ende solfer clooten ende hagelgeschut. Eenige van onse ondersaten van Herwertsovere hen vervoirdert souden hebben uuyt deselve landen te vueren ende transporteren zekere waeren ende materialen diemen aldermeest behoeft tot equippaige ende toerustinge van scepen van oirlogen onde tdegel dat deselve inde voorseide placcaten nyet expresselycken uuytgedruct ende

17.2
gespecificeert en zijn, twelck geobmitteert mach wesen mitz dat alsdoen die oirloge meer te lande dan ter zee (doorh.: geweest) gevuert wardt maer want nu ter tijt onse vyanden rebelle ende wiederspeninge hun meeste cracht ende fortze ter zee hebben ende apachte ende dat zij om hen daer inne te mogen accommodieren ende gerne sien uuyt dese onse landen indirectelicken trecken ende vueren groote menichte van cabels touwen hennep peck ende tere, mitgaders oick alle andere dyngen dienende tot equippaigie ende toereedinge van scepen van oirloge. Soe lest dat wij tselffde aengesien ende willen daer inne versien hebben bij deliberatie van onsen zeer lieven ende zeer beminden neve don Loys de Requesens et de Suniga, groot commandeur van Castillien stadthouder gouverneur ende capiteyn generael in onse voorseide landen van Herwertzovere verboden ende geinterdiceert verbieden ende interdiceren generalicken allen ende eenen yegelicken van wat state natie qualiteyt oft conditie bij zije voirtaen te vueren oft transporteren buytten onse voorseide landen van Herwertsovere ter zee te lande oft over soete wateren enige waren oft materialen dienende tot equippaige unde toerustinge van schepen van oirlogen ende namentlick cabels touwen hennep perck teer anckeren ende alle andere dingen waren ende materialen daermede men die schepen van oirloge enichssins soude moegen toereeden versien oft equipperen ende dat gedurende die iegenwoirdige rebelle ende

17.3
inlandtsche oirloge ende ter tijt toe daer inne anderssins van onsen wegen geordonneert sal wesen op gelijcke peenen als bijde voorseide voorgaende placcaten daer toe gestelt zijn, te weten boven die confiscatien vande (doorh.: onleesb.) voorseide waeren materiaelen ende munitie te verbueren tdubbel vande weerde vandien ende voorts arbitralick gestraefft ende gecorrigeert te worden nae exigentie ende gelegentheyt vander zaecken, dieselver penen amenden ende confiscatien te bekeren ende appliceren nae uuytwijsen vande voorseide voorgaende placcaten ende ten eynde dat van dese onser iegenwoirdige interdictie ende verbot nyemant ignorantien en soude moegen pretenderen. Soe ontbieden ende bevelen wij u dat ghij terstondt ende sonder vertreck deselve doet kundigen uuytroepen ende publiceren alomme binnen de steden ende vlecken van onsen furstendom Gelre ende graeffschap Zutphen daert van noode werdt ende bevinden sult te behoiren ende tot andere houdenisse ende observatie van diere procedeert ende doet procederen tegens den overtreders ende angehore same bijde executie vande penen voorseid wij allen ende eenen yegelick onse rechteren ende officiers dien die kennisse daer van toebehoiren sall sonder eenige gunste

17.4
dissimulatien oft verdrach op pene van tselffde op hen te verhaelen des te doene mit diesser aencleeff genen wij u ende den voirgenoemde rechteren ende officieren respectivelijck volcommen macht auctoriteyt ende sunderling bevel ontbieten ende bevelen eenen yegelicken dat zij u ende hen tselffde doende ernstelycken verstaen ende wederen want ons alsoe gelieft gegeven in onser stadt van Bruessele onder onsen contresegel hierop gedruct in placcate den 16en dach van junio vijftienhonderd vierentzeventich. Onders stondt geschreven bijden coninck in zijnen reede onderteeckent; Goverboepe.

Dese copie gecollationieert zijnde mit oiren recht originalen is daermit accordeert bevonden bij mij,
T. Roos.


Placcaet.


Nummer 18

Unnsern freundtlichen gruss zuvorn, ersame vorsichtige besundere gueten freundte, es hatt unnss unnser burger Herman Hustenberch zuerkennen geben, welcher gestalt seine beiden kinder, Herman unnd Margaretenn Hustenberges, so sich der ortter bei irenn ersamen vorhalten, von desser welt verscheidenn, unnd er derhalben zu derselben nachlass der negste gezeuget worden, wan er nun umb solch erbgutt an sich zu furdern in eigener person sich an ire ersamen zubegeben willens, unnd unnss zu mehrer befurderung dessen, umb diese unnsere furschrift angehaltenn, haben wir ihm die nicht zu weigern gewust. Unnd ist demnach zu eure ersamen unnser freundtlich bitt, die wolten gedachtem unnserm burger behulplich erscheinen, dar mit er solch erbgutt ohne jemandts verhinderung erlangenn, unnd in deine dieser unnser furschrifft fruchtbarlich geniessen muge. Solches seint

18.2
wir umb eure ersamen im gleichen freundtlich zuverschuldenn jeder zeit willich. Datum Lubeck unnder unnsern signett den 28en juny anno etc. 74.
Burgermeistere unnd radt der stadt Lubeck.


Nummer 19

Eerbair frome eersame und voorsichtige guede vrunden. Wij schicken u luyden hierinne verslooten die supplicatie ons van wegen des cloosters van sinte Agneten ende voorts der priesteren ende religiosen binnen der stadt vander Elborch, overgegeven und gepresenteert, und zijnder bij ons gelet opt ghoene daerinne aengetogen wordet, und gesien die salve garde bijden durchluchtigen und hoichgeboren fursten und heeren hertougen to Alva etc hier bevoirens desen supplicatie vergundt und gegeven.
Is van wegen conincklicke majesteits to Hispanien etc unses allergenedichsten heeren onse gesynnen dat ghijluyden oick in betrachtongh vandien den supplicatien vande geruerten bezweringe verschoonen unde die salpe garde gemeten laeten woe tselve u luyden doentlick zije und woe nyet dat in dem gefalle ghijluyden ons aenstondt overschrijven ende toecommen laeten die redenen daeromme sulcx nyet en solde geschien ader gestadet kunnen worden, und ons daerbeneffens die supplicatie deser supplianten wederseynden om alsdan u luyden eerleven und weerschrijven daerentegens gesien wijders inder zaecken wess gebuert geschien to laeten. Met bevelonge des Almachtigen. Geschreven to Arnhem den 12en july vijftienhonderd envierenzeventig.
Catzler ende raeden des conincks in Gelderlandt verordent.
T. Roos.

19.2
Den eerbaeren fromen eersamen und voorsichtige scholts voorts burgermeistern schepenen und (doorh.: fromen) raedt der stadt Elborch, onsen gueden vrunden.

Die raden schrieven ande magistraet dat over haer ersamen vanden pater und conventialen gesuppliceert is end belasten (doorh.: onleesb.) datse de vurseide supplicatien vande die geruerte beswarnige sullen verschoenen.


Nummer 20
(behoort bij nummer 19)

Dem werdigen hoichgeleerttenn heren conincklicke majesteits cantzele ende raeden in desen furstendoms Gelre verordente etc.
Gheven seer oytmoedelycken ende dyenstlicken thoe kennen dat cloester van sinte Agneten ende voirt die preysteren ende (doorh.: onleesb.) religiosen bynnen der stadt vander Elburgh residyerende. Alsoe die vurseide supplianten hyerbevoerens anno 66 seer oeverfallen ende durch die rebellen conincklicke majesteits beschediget sijn worden die welche het hoer vernyelt verdistruyert ende voirt alles thoe stucken geslaegen hadden ende dairnae wederomme tot groeten costen aenden onloff des umss cloesters ende religiosen hebbende tselve gereparyert. Soe ist tselve dair nae anno 72 abermaels durch die vurseide vianden gantz ende geheyll verdestruyert alsoe dat dair nyet heyls gebleven en was hoer kellicken erbornen genoemen hoer pachten thom deyls ontboert etc. ende dair beneffens nu wordt mit schattinge, leeninge der conincklicke majesteits soldayten (buyten alle der religiosen der andere nabuer steden, dair die cloesters aenden religiosen tot desen alss vurseid te contribuyende gants uuyt sijn) besteirt oick nyet tegenstaende die salvagarde des durchluchtigen heren des hertoughen van Alva etc hyer bij gevueght. Soe ist derhalven deser suplianten oytmoedelick end dyenstlick bede u werdigen ende lieve gelyeve hyer inne genedelyck te ordinyeren ende den officyeren der vurseide stadt vander Elburch te bevelen, gemerct dese suplianten alsoe seer verdorffenen sijn, dat sij hon suplianten myt alsoe danige

20.2
ciontributie verschoenen ende ongemolistyert laeten wilden, op dat sije unss supplianten hoer verdorffenen dingen ende weynich thoe beter moeghen laeten restauryeren ende wederomme reparyeren twelck suss anders, nyet moegelyck en were te doene noch oick nyet en kunnende leven etc. Dyt doende

20.3
Die priesteren und cloester vander Elburch suppliceren ande raeden, datse anno 66 vande rebellen der vuergenoemde stadt, waren verdorven end mit groete kosten wederom gerepareert und anno 72 wederom op het nieuw het hare benoemen end daerenboven zo wel hebben mit salve garde van die heren Alva mit schiettinge und coninge werden beswaere dat hae ersamen daer in wilde verbien na behjoeren.


Nummer 21

Ersaeme wijse und vursichtige gunstige guede frunden. Wij kunnen u ersamen nyet berghen, woe dat die ersamen van Nijmegen ons sekere resolution toegeschickt hebben op die articulen bij der landtschap aen cantzler ende rhaeden den 13 july presentiert durch onsen genedigen hern stattholder ende wolgedachten hern cantzler und rhaeden gegeven.
Is demnha unse frundtliche begeren, dat u ersamen onbeschweert sijn wollen enigen oirer mederaitzfrunden aff tho fertigen, op dach Laurentij toekomende tsavontz bynnen Arnhem in tho koemen, gestalt folgents dacgs then acht uhren alhier aen der raittcaemeren tho erschienen, die resolution aen tho hoeren, ende ampelick tho helpen beraitsschlagen, woe men aen besten wijders tot afflendrengh der landtschap foege beschwernis ende gemeiner wolfart sall moegen ende behoeren ver tho nhemen. Daer aen sullen waell doen u luyden den der Almechtiger langh in glucksaliger wolfart gefriste. Gegeven den 4en dach augusti anno domini vijftienhonderd vierenzeventig.
Burgermeisteren schepenen und rhaett der statt Arnhem.


Nummer 22

Gilles van Barlaymont vrij- ind bannerheer tot Hirges, heer tot Haulterochie und Peruwez, ridder, conincklicke majesteit toe Hispanien etc der furstendom Gelre graeffschap Zutphen, Frieslant, Overijssel, Groeningen ind Lingen, stadtholder ind cappiteyn generael.

Eersame wijse voorsichtige lieve besondere. Alsoe wij onlancx die behuysonge vande weduwe van zaliger Andries Greve onder onse protection und beschermnis genomen hebben, volgende die sauvegarde wij hoir dair van verleent, und soe wij dan geinformeert worden zij mit soldaten und anders beswaert wordt. Begeren demnae u eersamen hoir weduwe dair van entlicht und affneempt und die gegevene sauvegardie genieten laten, dair aen geschiet ons sonderlinge wolgefallens, und verlaten uns des gentzlick tot u. Met bevellich des Almechtigen. Datum Tyell den 20en augusti anno vijftienhonderd vierenzeventig.
Gilles van Berlaymont.


Nummer 23

Gillis van Berlaymont frij-und bannerheer tot Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwez, statholder.

Ersaeme und voirsichtige lieve besunderen. Wij hebben u schrievent gedatiert den 19en deses ontfangen waer inne gij uns bedanckt, wij u van die leninge voer twee maenden verlicht hebben, und dat gij begeert wij den drost Bentinck solden schrieven waer hij die leninge voert aen solde moegen bekommen, daer op wij hem schrieven, die leninge van die rhatpennongen, sines bevolen amptz te nemen und den knechten te doen verstrecken und idt uuytlopens der soldaeten halven schrieven wij aen den vendrich daer in siens te hebben und te nemen dat sulchs nyet meer en geschie, des wij uns alsoe erntlichs tot hem verlaeten. Nu die wiever und jongens halven, sullen wij daer toe remedieren tot unse kumpste unnd soe moegelich idt garnisoen iet wes te verminderen voertz u in alle moegelicke wegen, myt genaeden te befurden, die wij woe sijn gemecht unnd bevelen u den Almechtigen. Datum Brenckom den 22en augusti 1574.
Gilles van Barlaymont.


Nummer 24

Erentfeste, ersame vursichtige ind frome gebiedende heren und vrunden. Alsoe opte leste angestemde claerdach aen Engellanderholt nemptlick op dyncxdach lestleden nymants van uwe ersamen ind lieven gedeputeerde erschenen en is, soe hebben die verordente stadtholder ende aenwesene ritterschap aldaer mij bevoelen uwe ersamen ende lieven hyr van te verstendigen ten eynde dieselve een van uwer lieven raedtsvrunden committeren woe van alts gebruyckelick omme op neestcommende maenendach toe gueder tijt toe Arnhem opt raedthuys te erschijnen omme tvurscreven hoege gericht te helpen stercken, twelck tot den dach ende plaets is uuytgestalt ende angestempt u ersamen ende lieven hyrmede dem Almachtigen bevelende. Geschreven tot Arnhem den 29 septembris vijftienhonderd vierenzeventig.
Uwe ersame ende lieve dienstwilligen durch beveell alsboven
Kabotter


Nummer 25

Eersame voorsichtige guede vrunden. Alsoe wij verstaen gehadt hebbende als dat een groot deel dorperen in verdingh ader compositie mitten rebellen staen, derwegen dieselve rebellen dagelicx opter Veluwe khommen und allerlien aff settingen beroovingen aenrichten, oick nyet sonder peryckel van verraderije ende anderes ongemacks etc, aenden edele und waelgeboren heeren banner- und vrijheren to Hierges stadtholder etc geschreven die ons gereserveert daer inne mitten allereersten der gevuernae to willen versien mit dem bescheijde dat middelertijt guede toeversicht genomen worde etc. Demnae is dat van wegen der conincklicke majesteits to Hispanien etc onses allergenedichsten heren oick overmits id schrijven zijner genade wij gesynnen dat u eersamen binnen die stadt Elborch een vlietich insihen hebben und dragen ende goede wachte halden doen und daer aen zijn dat alle inconvenienten behindert oick toeversicht worde genomen, dat egheene verraderije en worden geattenteert tot dat ter aencompste van zijner genade (die zoe zijn genadige schrijft zeer onlancx hier sall zijn) wij mitte selve gecommuniceert hebbende men der gevuernae geordonneert sall hebben und dess in gheenen gebreke to zijn willen van hoichstberumpter conincklicke majesteits wegen wij ons alsoe tot u eersamen verlaeten und versien, mit bevelonge des Almachtigen. Geschreven to Arnhem den vierden octobris vijftienhonderd vierenzeventig.
Cantzler ende raeden des conincx geordonneert in Gelderlant.
T. Roos.


Nummer 26

Erentfeste ersame vursichtige ind frome gebiedende heren und vrunden. Alsoe idt aengestemde hoge gericht van Engellanderholt nu wederomme bijden verordente stadtholder bij advys vanden aenwesene ridderschap, ende gedeputeerde der hooft- ende cleyne steden des Veluwesche quartiers is uuytgestalt, ende gevarst wes den 13en dach deses loepende maendts octobris, des morgens binnen Arnhem opte raedtcamer te erschijnen, met dem aenhanck dat men alle danderen absente ritterschap ende gedeputeerde der cleyne steden, daer tegen solde beschrijven, omme tvurscreven hogegericht te helpen stercken ten eynde partijen recht ende justitie mocht werden geadministreert, op pene die ten vurscreven daege ende plaetse nyet en erschene, dat die selve hensorders nyet meer beschreven en solden werden, daer van ick uwe ersamen ende lieven bij desen well heb willen adverteren, ten eynde uwe ersamen believe een van uwe lieve raedts vrunden te committeren, omme ten voorscreven daege, ende plaetse tijtlick alsboven te erschijnen, kenne Godt almechtig, die uwe ersamen in salige leven moet erhalden. Gescreven tot Arnhem den 5en octobris vijftienhonderd vierenzeventig.
Uwe ersame ind lieve dienstwillige vrundt dier ordonnancie alsboven.
Kabotter.


Nummer 27

Die stadtholder cantzler und raeden des conincks in Gelderlandt verordent.

Eersame voirsichtige lieve bisundere. Alzoe overmits den laestgepubliceerden placcate vanden vijffden yetz verledenes maents septembris swaricheyt voirgefallen offmen oick wijders opten eylanden als Wyringen Texsel Flielant ende ter Schillinck solde moegen handelen etc, hebben wij (op alsulcke swaericheyden bij ons gelet zijnde) om redenen voir id beste aengesien als oick onses erachtens nyet streckende tegens die meynongen des voorseide placcaets datmen alsulcke handelingen solde moegen continueren alsmen biss anher gedaen heeft doch datmen die kusten ende grentzen vanden rebellen steden und plaetsen zoe zeer myden ende zoe weynich als moegelick aenkhomme ende men evenwael certifficatie brenge ende verthoone dat die waeren opte voorseide eylanden gelevert ader van daer gebracht zijn worden als oick voirhun is geschiet daer van wij u luyden nyet hebben onverstendiget willen laeten. Mit bevelonge des Almachtigen. Gegeven tho Arnhem den negende octobris vijftienhonderd vierenzeventig.
T. Roos.


Nummer 28

Ersame wijse und vuersightiche gunstighe guede vrunden. Wij en khunnen u ersamen niet berghen, wije dat die gedeputeerden deses quartiers, op huyden angekhoemen und die resolutie der landtschap besweernis, daer op erlanght, mede gebracht diewelcke men uuyt bewerheechlicken oersaeken, niet gemeynt is, thoe erapende dan in bijwesen der semptliche ridderschap ende stedenvrunden.
Gelanght demnae aen u ersamen ons vrundtlich begerent, dselve onbesweerdt wyllen zijn, enige van uwe ersamen raedtzvrunden op saterdach den 13 itziges maendts novenbris dess avonts (soe den tijt ghene verlengongh erlyden khan alhier mede te lathen erschienen gestalt volgents daechs die resolutie thoe sien erapenen verlesen ende voerts daerop toe helpen communiceren ende beraetslaegen, soe nae bevinde behoeren sal. Myts bevehelongh dess Almachtigen. Datum den 6en novembris anno 74.
Burgemeistern schepenen ende raedt der stadt Arnhem.


Nummer 29

Gilles van Berlaymundt, frij- und banher her toe Hierges, heer toe Haulteroche und Peruwez, ridder etc, conincklicke majesteitt toe Hispanien stadhalder und capitein generael des furstendoms Gellern.

Ersame und fursichtige lieve besonderen. Alsoe wij tott diversche reisen als ock de gedeputerden van Gellerlandt bij den oversten comandador van Castellien, gubernator angehalden und gesollicitert umme ichlick gelet to hebben tot undehaldt van de soldaten in Gellerlandt int garnisoen liggende, und wij dan vernomen datter gheen middel en is umb tselve tbeschermen. Erlangt demnae an u unse gesynnen dath gij de knechten alnoch myt leveringen willett underhalden und alle midlen soecken dat se alsnoch vor de thokomende maendt decembris mugeth und halden werden darnou wij u wall hebben willen adverterenn dewile alsnoch huur midlen andes en is und geldt toebekhomen li[..] gij alle nersticheit anwenden willich und wij bevelen u hermede dem Almechtigen. Datum tott Utrecht den 26 novembris anno 74.
Gilles van Berlaymont.


Nummer 30

Ersame wijse ende vuersichtige gunstighe guede vrunden. Alzoe die gedeputeerden der landtschap wederom gehkhoemen zijnde van Utrecht vuer guedt aengesien, dat die ritterschappen ende stedevrunden in ieder quartier verscreven solde worden, om aen thoe hoeren tghenich bij onsen genedichen heeren stadtholder opdie resolution van sine excellencie ende sunst op oer edelen lieven ende ersamen anhalden gedaen ende bevordert hebben demnae deses quartiers deputeerden angestalt den 10e decembris naestvolgende alhier tho Arnhem des avontz in tho khoemen gestalt volgents daechs trapport derselver aen thoe hoeren ende tot gemeyner waelvaert tho helpen communiceren ende raedtslaegen. Is derhalven onse vrundtliche begerent dat sich enighe van u ersamen raedtzvrunden ten daege vurseid anweyzenlich alhier wyllen vinden lathen ende het gemeyne loest thoe helpen besturen ende daer aen sullen u ersamen wael doen. Mytt bevhelongh dess Almachtigen die u ersamen langh werden gesondt erholden. Datum den 2e decembris anno 1574.
Burgermeisteren schepenen ende raedt der stadtt Arnhem.

Ingekomen stukken, 1573

  • dinsdag 26 juni 2012 14:25

Inventarisnummer: 153 

Nummer 1
 
Gilles van Berlaymont, frij- und bannerher to Hierges, her tot Haulteroche und Perruwez, stadtholder etc.

Erentfeste eersame und frome lyeve bysundere, sijnde hier gekhommen binnen Nijmeghen, hebben zoe veel gedaen dat dexcellentie vanden hertoghe van Alva tevreden is dat welchsche soldaaten daer nyet langher en blijven. Alzoe dat zij binnen corten daghen van daer vertrecken und in plaetse van dien khommen en vendln nederduytsche knechten und als wij weten dat u tzelve aengenaem zall zijn. Zij hebben nyet willen onderlaeten u daer van te verstendighen und befelen u hier met den Almechtighen. Datum ielents Nijmeghen den 2en january 1573 stilo communis
Gilles van Berlaymont.

1.2
Soldaten te verleggen, anno 1573.

Dem erentfesten eersamen und fromen unsen lyeven bisunderen burgemeisteren schepenen und raidt der stadt Elborcht.


Nummer 2
 
Gilles van Berlaymont, frhij- unnd bannerher tot Hyrges - statholder etc.

Erentfeste ersaeme voirsichtige unnd fromhe lieve besundern, alsoe die welssche knechten , uuyt den Elburgh vertrecken sullen hebben wij durch befellich des harteugenn van Alva gubernatorn, dem erentfesten unnd manhafften Johan Thomas Sticke negensten regimentz hopman, operlacht sich mit sijnen fendeln, weder bynnen der Elborgh te verfuegen, derhalve en gesynnende, dat ghij den selven inneempt unnd logiert, woe dat behoirt. Sij werden sich dermaeten, wie den alherlievendenn kriegsluyde, alsoe draegen dat ghij u niet sult hebben te beklaegen. Unnd befelhen u dem Almechtigen. Ilentz Niemegen den 3 january 1573 stylo communis.
Gilles van Berlaymont.

2.2
Denn erentfesten ersaemen voersichtigen unnd fromhenn unsen lieven besundernn burgermeistern schepenenn unnd raedt der stat Elborgh.


Nummer 3

Gilles van Barlaymont, frij- ende baenreheere to Hierges, heere to Haulteroche ende Parweyz ende ridder conincklicke majesteits to Hispanien stadtholder ende capitein generael des furstendomb Gelre, graeffschap Zutphen, Vrieslandt, Overijssel, Groeningen ende Lingen.

Eersame lieve besundere. Alsoe tegenwoordelick van wegen der conincklicke majesteit to Hispanien etc onses allergenedichsten heeren, bij den durchluchtigen und hoochgeboren furst und heeren hertogen van Alva etc lieutenant gouverveur und capiteyn generael etc ons operlacht geordonneert und bevolen to doen maecken uuytstellen und versien van provande geschut munitie ende volcke twee galeyen, und dat tot schuts scherm und bewaringe der landen van Overijssel, der Veluwen und Amersfoirt metten anderen steden ende dorpen omtrent der Zuyderzee gelegen voerden grooten overval, berrovinge fant souvernye, ende gevangen neminge der onderdanen der selver landen und steden dorpen und vlecken, zoe degelicks bijden rebellen zeerooveren ende piraten tot grooten laste jamer ende bederffenisse geschieden, und dat in aenschon dat sulcx geschiet tot schutz und scherm als boven etc bij zijne majesteit ende excellencie gewilt ende geordineert is worden dat die makinge ende to ernstinge betaelt sol worden bijden gheenen dien zij tot voirdeel mitte pronffijt ende beschermenisse reycken sol etc hebbende zijnen excellencie ons geaucthoriseert om metten heeren catzler ende raden ende eersten ende anderen vanden rekenmeisters deser furstendomb Gelre ende graeffschaps Zutphen die taxatie ader verdeylinge te maecken und yederen der voirseide landen steden ende dorpen naest ontrent der voirseide Zuyderzee gelegen oere tanxe und quote die zij op te brengen und to betaelen hebben zullen over te seynden. Demnae is dat van wegen hoochstberumpter

3.2
conincklicke majesteits wij u laeten weten dat die stadt Elborch gestelt getanxeert ende gequotizeert is opte somme van hondert vijfenvijftich brabansche gulden ende veerthien stuvers, und derhalven voirts oick van zijnen majesteits wegen wij u bevelen die selve somme aenstondt te doen uuytsetten innemaenen und betaelen in handen van Willem Bentinck rentmeister op Veluwen ende brengen hier binnen Arnhem ende dat aenstondt ende sonder eenich vertreck, oft emmers ten alderlancxsten voir halfmeerte naestcomende, sonder eenige pantkeeringe ader andere gegenweer daer tegen to gestaden, woe nu zullicx van ander zijne majesteits penningen geschiet sonderlinge aengemerct dat nyet alleen zijne majesteit maer den onderdanen soo hoochlick daeraen gelegen, und die landen van Vrieslandt uuyt oeres selfs gemoet tot gelijcke oere bescherminge unde galeyen hebben to ernsten laeten, ende derhalven oick zullicx nu zijner majesteit ernste wil and meynonge is alhier to geschieden, und wij bevelen u den Almechtigen. Gescreven tho Arnhem den 7en february 1573 stilo communis.
Gilles van Berlaymont.

3.3
Mit 2 galeyen salmen de zee custen aen Gelderlant, Overijsel, ende Utrecht bevrijden anno 1573.

Den eersamen unsen lieven besunderen burgermeisters scepenen und raedt der stadt Elborch.

Ontfangen den [2en] marty.


Nummer 4

Erentfeste, ersaeme, und voersychtige guede naebuers und frunden, alle het geene ons durch uwen mede raidtsfrundts Dybbelt Feijt, angesacht, betreffende de vyer laesten haevens, de wij erlik tot prefyete van conincklicke majesteits veltleeger anden erentvesten proviantmeisters mijn heer van Navius geleevert hebben, gefalt ons gans wall, und synnen toe vreden soe het doch eene saeche ys, om de laesten toe vermyeden, dat men op het spodelyckste [..] off verdygen, om het solvige toe vervolgen, soe u eersamen ymandts daer toe gequalificiert hadden, mochten u eersamen ons daer van verstendigen, ons volgens daerynne toe ordien neren nae behoer, op dat de burgeren de furst maeckelycken mytte de schattinge beswaert sijnt, vertroestet, und an oer gelt mochten geraecken, u eersamen heer myt den Almechtigen bevellende, de u eersamen lange yn gesonheyt und geluck salige regierynge wyll erholden, uuit Harderwijck den 26 februuary anno vijftienhonderd drieenzeventig,
Burgemeysteren schepenen und raedt der stat van Harderwijck.

4.2
Den erentfesten ersaeme und voersychtigen burgemeystere schepenen und raedt der stat Elburch unsen ynsunderen gunstigen guede frunden.


Nummer 5

Eersame liebe besondern. Wie werden von alhirigen beginen oder junckferauwen des closters toe dere ortt angelange und berichtet das iren durch die go en oder dere hispanischen konniglichen majesteits statt unsers aller genedigsten herren widerwerttigen als dieselben in dieser statt ampen gelegen vier stucks viehes entfuert unnd dieselben eiveren schultnissen zu [fe.ning] zugestelt seind worden.
Mit denmerttiger bite mit furbittlichem schreiben an euch damit inen gedachte vier stucks wider mochten zugestelt werdenn behilflichen zuerscheinen. Woe nun dem also unnd monniglichen zu dem einigen verholffen werden solle. Demnach so ist an euch [..] einsuchen gedachten eiveren schulteisen dahein zumishen das obvermeltten beginen solch uch widerumb restituiert und uberandwerth werden. Des willen wir uns auch neben der sillicheit umb euch erwideren. Datum onssen den 26 february anno etc ibenzig dreij.
Niclaus freyheer zu Pollnwijller und im Weigllerthall etc Hispanischen koninckliche majesteits oberster werdin [sieginnens] hoch [teidish] kriegsvolck.
N G Pollweiller.

5.2
Den ersamen unnsernn lieben besonderen burgenmeistern schoffen unnd rhatz der statt Elburch zuerbrecheim.


Nummer 6
 
Unseren fruntlichen grueth tho voiren ersame, wiese und voirsichtige insonders gunstige frunde. Wij willen euw ersamen gueder meinonge niet verhalden, wie onss van wegen dess pastoirs und semptliche geslichet euw ersamen stadt klaechlichen to kennen gegeven, wie sie iegentz tott alle erledene spoliatie verfolgungh und lijdens jou luiden van der catholischen roemscher kercken und conincklicke majesteits tott Hispanien etc onsers allergenedichsten heeren vianden angedaen, noch mit soldaten belastet und seer beschwaert worden, datwelche ons nieth weinich verduncket angesehen euw ersamen ongetwijvelt bewust, datt dess hoichgebaeren herthogen tott Alva etc van wegen hoichstberoempte conincklicke majesteits wille nieth en ist, datt ennige geistliche personen mit soldaten graviert off belastet solden worden, dessalss oich etlichen vander geistlicheit in Deventer, Schwoll, Campen, Harderwieck und andere meer steden gesetten, dairvan entlast und gefrijhet. Wairomme onse guetliche begeven an euw ersamen gelanget, die geistlicheit euro ersamen stadt ingeliecken van soedaene lasten und beschwernissen entheffen und frijhen willen, umb nieth noedich tott euw ersamen verdencken an die excellentie vanden hartoch sulche relevanenth tho versuecken und van seine furstliche excellentie thoe erwerven. Aldus tgeschien vertreuwen wij onss in allen gueden tott euw ersamen dieselve der Almechtiger in geluckseliger ergievungh lange wailfaer ende bewaeren moith. Datum Deventer den 7en marty anno vijftienhonderd drieenzeventig.
Ægidius de Monte, biscop tho Deventer.

6.2
Denn ersamen wiesenn und voirsichtigen heerenn burgermeisteren schepenen unnd raidt der stadt Elburch onseren insonders gunstigenn guedenn frundenn.


Nummer 7

Aenden hopman Stickell liggende to der Elborch etc.
Gilles van Barlaymont etc.
Erentfeste und frome lieve besunder. Op id billick und redelick aen und to kennnen geven van wegen der burgermeisteren schepenen und raedts der stadt vander Elborch ons gedaen, laeten wij u weten van wegen der conincklicke majesteits tho Hispanien etc onses allergenedichsten heeren voirts u ondonnerende und bevehelende dat ghij voirtaen achter wege laetet den huysluyden oire holt, hoy und anders to onthaelen dan sullicx u bij uwe werdinne des logument daer ghij ligghet die die macht wael heefft, bestellen doet and ten anderden dat te beter versekerheit der stadt van Elborch voirseid ghij die eene porte derselver stadt oepen und die andere stets toe und gesloten to laeten und halden und doet laeten und halden versterckende die wachte bij die poorte die ghij open laeten sult mit dem bescheide dat dieselve oick opten sunddaege voir twaelff uheren open gedaen worde want die burgeren wanneher die poirte langer toestaet gantz bezwaert worden. Uuyt oirsaecke datter volle derselver burgeren dairbinnen woenende, unt bouwen and sayen genoten und daermit oiren kost winnen moeten. Ten derden dat ghij die vrempde koip end oick huysluyden die oire visch, botter, keese, koren, hoy und andere waere hoedanich die zije binnen der stadt om to verkopen ende (doorh.: kunnen wederomme) die burgeren und knechten to spijsen etc brengen dieselve oire visch, botter, kese und anders etc die sij nyet verkoopen en kunnen wederomme uuytwengen ende want hun beliefft versuyren laetet want anders heefft ghij den delven koipluyden und anderen oirsaecke de stadt to schouwen und hin voirt aldaer egheene waere te brengen dat wellicke van provande als ghij selffs lichtelick

7.2
to bedencken wetet. Ten vierden (doorh.: vierden) dat ghij die burgermeistern schepenen und raedt der stadt mitt die belletteronghe ader logeronge der knechten als in anderen steden geschiet und gewointlick und gebruyckelick bewarden laetet u nyet verhaldende dat dieselve burgermeistern und die vander stadt alle weke uptobrengen bij maniere van leeninge beloefft hondert ende vijff ende twintich dalers tot leenonge der knechten und die in uwen handen to leveren om den knechten uuyt to deilen nementlick yederen knechte vijffthien stuvers ter weke mit den bescheide dat ghij hun tellicken mael van uwen ontfange levert behoirlick und goet recepisse des alles willen van hoichstgedachter conincklicke majesteits wegen wij ons also tot u versihen mit bevehelongh des Almachtigen. Gegeven tho Arnhem den 18en dach marty vijftienhonderd drieenzeventig.

Post datum.
Aengaende die twee hoopluyden en die daerligghen sal denselven yederen twee daler ter weke to leenonge gegeven worden.


Nummer 8
 
Erentfeste eersame wijse ende voorsichtige guetgunstige heeren und goide vrunde. Iuwer eersame unde lieve brieff an mij geschreven op gisteren gedatiert hebbe ick ontfangen etc, den inhalt nyet nodich toe verhaelen. Daerop dat ick uwer eersame und lieve voor guetlijck antwordt nyet hebbe willen verhalen (soe voele der lenonge der soldaeten angaet) dat mij noch Boeymer nyet geraden dunct min end hier den stadtholder wederomme daer van toe bemoyen dan indien id den borgeren profijtelicx stijft de lenonge tdoin dan die kost soe geven, datmen mij alsdan zulcx daede verwittigen bij Wilhelm Nagge die doch indie hillige daege van paesschen mitter scholtinnen hier commen sall, soe sal ick anhalen dat die ordonanty geexpediert wordt, want sin excellentie doch expresselycken gesacht und belaefft heeft dye lenonge in sulcker vuege gedaen und op recipisse des hopmans betaelt worde mit oock die haverkuchen bijder statt und nu bijde van Doernspijck wort gelevert dat men dye vandie eerste pennongen den hopman Stickell van conincklicke majesteit onfanckt nemen sall und die van uwer stadt wederomme genieten sal laeten. Wanneer desse lenonghe van somma 25 daelder ter weeke tot twee ofte drie weken toe gedaen und opgebracht waere, alsdan had men goide vuege toe claegen, dat den inwoeneren des tdoin nyet langer mogelijck, noch opbrengen konden dair alsdan wail andere middelen gevonden sullen wanneer men die gelegentheit sin excelentie alsdan tkennen geve wes nu uwer eersame und lieve voor raetsaem bedonckt moegen mij als baeven verhaelt (doorh.: vest) verstendigen soe lange ick derselve ordonanty berusten wil laeten.
Soe voele id belangen doet den twee hopluyden.

8.2
Dem erentfesten eersamen wijsen und voorsichtigen heeren borgemeistern schepenen und raet der stadt Elborch, mijne guetgunstige heeren unde goide vrunden.


Nummer 9
 
Mijnen dyenst und erbiedungh stetz bevoerens ersame, vrome vursichtighe guede vrundt. Alsoe wij jaerlicx vander stadt Elburch tot renth hebben tweleff dailders, und wij twee jaeren dair bij nu achteren sijn, als nemptlick dat Victoris anno 71 ende 72 verschenen was, und die twee lesten jaeren, als 69 ende 70, daer heeft mijn den rekenmeister Johan Bentinck op betaelt (den 26 dach aprill anno 71 die somme van vijff und twintich gouden gulden, ad acht und twintich stuver genantt den gulden, vermoegentz mijne quitancie die ick sijn lyeffden datmaell dan van gaff, soe dat mij oick noch vandie twee vursseide jaeren kompt twintich stuver genantt, somma dat ons in als resten sonde vyer undtwintich dairlder ende die 20 stuver is die halven mijn frundtlicken begeeren dat u luyden aenden rentmeister vander stadt ordonneren wijle dat wij ons betaellende erlangen moegen, dewijle het nu laege verschenen is, ware ick u luyden enigen dyenst wederom kan doen sullen u luyden mij altijt bereydt vynden. Heere Godt almechtich die u luyden in lange gesondtheyt gefristen und bewaeren moet. Datum Arnhem den 9 aprillis vijftienhonderd drieenzeventig,
Lieve guetwilligen,
Peter van Schevelt.
Ick begeer van u lieven dat ick die
vursseide pennongen krijgen mach
bij brenger van dessen.

9.2
Dem ersamen vursichtigen vromen Derick Baeck burgemeister tot Elburch ende mijn gunstigen gueden vrundt.


Nummer 10

Die stattholder cantzler ende raeden des conincx in Gelrelandt verordent.

Ersame voirsichtige lieve besundere. Alsoe bijden kosten vanden Over ende Nederveluwe swaericheyt gemaeckt is worden ende zij nyet hebben willen treden tot vuytsettinge der pennongen dienen tot toerustinge twee galeijen begoinnen sol, alleer die ritterschap und gedeputeerde der steden des quartiers van Arnhem daerop verschreven ende beraedtslaecht sollen hebben, welcke ritterschap durch ordonnantie van excellencie den hertoghen tho Alva etc alnu bij ons duenthalven beschreven zijnde den 17en dages tegenwoirdigen maentz aprilis des avondtz binnen dezer stadt Arnhem etc. Soe is dat van wegen der conincklicke majesteitstho Hispanien etc onses allergenedichsten heeren wij u luyden durch derselver gedeputeerde oick bescheijden daer bij to zijn tenselven daeghe des avondtz binnen deser stadt Arnhem omme des anderen daegs beneffen die ritterschap und gedeputeerde der andere steden desselven deses quartiers aen to hoiren wess der toe rustinge der galeren ende uuytsettinge der pennongen voirsseid halven voirgedragen sal worden daerinne tot bescherminghe ende bewarynghe der landen id beste te helpen raden ende voirwenden sonder des in gebreke to zijn. U luyden dem Almechtighen bevehelende. Gegeven tho Arnhem den 10de aprilis vijftienhonderd drieenzeventig.
In affwesen des greffiers.
Hubrechs.

10.2
Cantzler ende raden verschrijven Quartiers vergaderinge anno 1573.

Den ersamen ende voirsichtigen onsen lieven besunderen burgermeisteren schepenen ende raedt der stadt Elburch.


Nummer 11
 
Gilles van Barlaymont, banner- und vriher tho Hierges, her tho Haulteroche, Peruwez etc conincklicke majesteits der furstendombs Gelre graeffschaps Zutphen und der landen van Vrieslandt, Overijssel, Groeningen und Lyngen, stadtholder, capiteyn generael.

Eersame lieve bisundere. Alsoe wij gelooffweerdiger wijss bericht worden als sollen daer binnen die stede Elburch reele und verscheijden personen ingekhommen zijn onder id dexel vanden perdoen generael die den prince van Oranie offt grave vanden Berge enses allergenedichsten heeren des conincks vianden, ende rebellen gedient hebben welck perdoen dannoch nyet en is verkundiget sollen so gueder meynongh u nyet verhalden sullicx geenssins bij ons alsoe verstaen to worden noich oick in onse macht te zijn id selvige te gestanden und is daeromme van weghen hoichberumpter conincklicke majesteits onse gantz ernst gesynnen dat ghij luyden (sonder nochtans dy enthalven eenige publicatie to doen) allen den genen die ghij luyden self weten off vernemen kunnen sullich te sijn , yederen bisunderlicx sult aenseggen und vermanen sich buyten der stadt to vertrecken, verblijven und sich op ten dorpen to onthalden ter tijt toe und so lange dat opgemelte pardoen verkundiget und gepubliceert wesen sall. Op dat hun (contrarie doende) gheen ungemack voir en valle und wij bevehelen u den Almachtigen. Gegeven bynnen Nijmmegen den 15en aprilis vijftienhonderd drieenzeventig.
Gilles van Berlaymont.

11.2
Den eersamen onsen lieven bisunderen burgermeysteren schepen ende raedt der stadt Elburch.
23e aprilis.


Nummer 12
 
Edel waelgeboiren genediger her, die burgermeisters schepenen ende raedt der stadt Elborch hebben ons gepresenteert die hierinne verwaerte supplicatie daerbij versoeckende dese onse brieven hunluyden mitgedeylt te worden ten eynde als u eersamen wijders uuytter selver believen sal te verstaen die welcke wij hun nyet hebben weten to weygeren, begerende dienstlick u eersamen will op der supplianten versoeck tot oire verlichtinge versien ende ordonneren als dieselve bevinden sal te behoiren.

Edel waelgeboiren genediger her, nae onse gantz dienstwillige erbiedonge inde guede gracie van uwer eersamen bidden wij Godt almachtich dieselve in langer welvarender gesontheyt ende voorspoet te gesparen. Geschreven to Arnhem den 18en aprilis vijftienhonderd drieenzeventig.

Uwer genediger gantz dienstwilliger,
die cantzler ende raeden des conincks in Gelderlandt verordent,
T. Roos.

12.2
Den edellen und waelgeboren heeren, heeren Gillessen van Barlaymont, banner- ende vrijher to Hierges, heeren to Hauteroche Peruwez etc, ritter ende conincklicke majesteits der furstendombs Gelre, graeffschaps Zutphen und der landen van Vrieslandt, Overijssel, Groeningen ende Lyngen stadtholder en capiteyn generael, onsen genedigen heeren.


Nummer 13
 
Aenden edelen weeerdighen hoichgeleerden heer den canzeler unde rhaeden des conincx inden furstendom Gelre ende graeffscap Zutphen verordent.

Verthoenen dienselve te kennen gevunde, die burgemeisters scepenen ende rhaet der stadt Elborch, hoe dat die ingesetenen aldaer wesende, gants weijnich in getal soe seer bedurven ende verarmt zijn geworden durch overval ende belastingh huer allenthalven aengevallen, dat nyet moegelijck en is zoe veel hoeffden vanden knechten als nu tegenwoordich inde stadt legghen langer in costen unde dranck te onderhalden insonderheijt zoe durch ordonantie des wolgeborens onses genedighen heer des sthadtholders voir cost unde dranck den knechten te verrichten den hopman Stickil ter weecke toegelacht zijnden honderd unde vijfentwintich daeler waermede hij nyet te vriden heeft willen zijn, waeromme die supplianten zeer dienselve bidden dat uwer edelen weerdigen unde lieven gelieven willen aengemerckt des verseide stadts uuyterste armoede ende geringhe gelegentheyt hun te verleenen ende met te deylen een voirbitterlijck schrijven aen wolgemelten heeren stadtholder ten eijnde zijn genedighe om voiraengetoghen unde de verseide stadt Elborch vanden helfft der knechten zijnde driehonderd hoeffden sterck te ontledighen unde te verlichten daermede die uuyterste desolaetheyt der verseide stadt vermijdet unde voirentoghen mach werden dit doende etc.

13.2
Request voer de stadt van Elburch dat sij van soldaten betalingen mochten verlichtet worden.


Nummer 14 

Gilles van Barlaymondt, banner- ende vrijher to Hierges, her to Haulteroche Peruwez etc ritter ende conincklicke majesteits der furstendombs Gelre graeffschaps Zutphen stadtholder ende capiteyn generael etc.

Eersame voorsichtige lieve besundere. Alsoe van wegen conincklicke majesteits to Hispanien etc onses allergenedichsten heeren bij ons die claerdach aen Engelanderholt aen beteyckent ende bevolen is to verhoudigen nementlick dat dieselve claerdach beginnen sal den 15en des toecomenden maents juny. Demnae is is statt zijne majesteits unse gesynnen dat ghijluyden een van uwe mede raetsfrunden committeert omme opten 15en juny voorseid des morgens to goeder tijt aen Engellanderholt ter gewoentlicke plaetsen tho khomen omme beneffens die beschreven ridderschap ende gedeputeerde der andere Veluwesche steden die bancken tho helpen spannen ind recht to becleden, oir stemme to geven ende vermelte te doen alst gebruyckelick. Sonder des in gebreke te zijn u luyden hiermede dem Almoegenden bevelende. Gegeven tho Arnhem den 27en aprilis vijftienhonderd drieenzeventig.
T. Roos.

Een verschrivong van een claerdach an Engelanderholt, anno 1573.

14.2
Dem eersamen und voorsichtigen onsen lieven besunderen burgermeisters schepenen und raedt der stadt Elborch.


Nummer 15

Erentfeste eersame wijse voorsichtige bijsondere guede vrunden. Ick laete uwer eersamen und lieven, guetlijck weten dat ick und der drost Nhijevelt van wegen conincklicke majesteits thoe Hispanien etc. onses aller genedichsten heeren und der landtschap zementlick sinnen, op maendach nemtlijck den achthienden des tocommende maendts may des smorgens toe acht uuren bij climmender sonnen thoe Eede eerst aen toe gerichte toe sitten ind soe voerts aen in allen bancken op Veluwen nhaer older gewoenten. Is demnhae van wegen hoechstberumpter conincklicken majesteitt ind der landtschap min guetlijck gesinnen dat uwe eersamen und lieven een derselver raetsfrunden alsdan toe goide tijt indie vorseide bancken believe toe deputieren woe in verleden jaeren verordent und verdraegen is, des ick mij alsoe neffens der drosten Nijevelt thot uwer eersamen und lieven versijhen, die der Almachtige heer in goiden rediment end gesontheit bewaeren moet. Geschreven ter Elborch den 4en maij vijftienhonderd drieenzeventig.
Uwer eersamen und lieven, goide vrundt Henrick Bentinck drost van Averveluwen.
Get: Henryck Bentynck.

15.2
Drosten gerichte te becleden anno 1573.

Den erentfesten eersamen wijsen uns voorsichtigen borgemeisteren schepenen und raedt der stadt Elborch, mijne bijsondere goede vrunde.


Nummer 16

Eersame voorsichtige guede vrunden. Ghijluyden weten ongetwijffelt in welcker gestalt onlancx geleden (tot opmaeckinge ende id onderhouden van vijff roeybargien omme daermit to bevrijen die koste vander Zuyderzee inbewillicht zijnde drie duysent zeshonderd gulden) u luyden daervan die quota der stadt Elborch te betalen bevolen in handen des rentmeisters van der Veluwe Willems Bentinck, diewelcke ons yetz tho kennen geeft dat alhoewel hij daeromme oick aen u luyden geschreven ende gevoordert evenwael noch egheene pennongen ontfangen, soe dat hij wel die somme van duysent gulden overmits die peningen daer wesen mosten van coopluyden tot Amsterdam algereets to wege hadde moeten brengen ende beloifte doen van die selve binnen eenen corten tijt te restitueren, und dat daerenboven noch meer goets tot Amsterdam ten eynde voorseide wesen moste und daermit nu durch gebreck van die inbewillichte pennongen op to brengen id maecken der roeybargien nyet verachtert und id welvaren der landen oick conincklicke majesteits unses allergenedichsten heren dienst nyet behindert en worde, hebben wij (ons gantzlick verwonderende dat [.] u luyden in desen anders gheen vliet aengewendt en wordet) op des voornoemde rentmeisters versoeck u dese wel schrijven willen. Mit dem van wegen der selver majesteits gantz ernste gesynnen dat ghijluyden verschaffen dat alnoch die uuytgesette peningen binnen der stadt Elborch. Indien sulcx nyet geschiet en zyen aenstondt opgebuert ende ten

16.2
lancxsten binnen acht dagen nae ontfanck van desen in handen des voornoemde rentmeisters gelevert worden sonder des eenichssins wijders in gebreke to zijn want sunst solmen nyet ombgaen kunnen eene van uwer luyden burgermeisteren alhier op Sinte Johanspoorte te doen brengen ende die schade op luyden verhalen te laeten die wijle men in desen daer die gemeijne welvaert aenhanght egheene uuytfluchten en denckt te gestaden, daernae ghij u to richten. U dem Almachtigen bevelende. Geschreven to Arnhem den 28en may vijftienhonderd drieenzeventig.
Cantzler und raeden des conincks in Gelderlandt verordent,
T. Roos.

16.3
Schattinge salmen betalen off bij faute van dien sal een burgermeister der stadt Elburch op Sinte Janspoorte.

Den eersamen voorsichtigen onsen gueden vrunden burgermeisteren schepenen und raedt der stadt Elborch.


Nummer 17

Eersame discrete bysondere goede vrunden. Zoe uwer eersamen onlancx mijn genediche heer die stadtholder aengehalden hebben omme vande betalinghe vanden derden termijn der stadt Elburch noch eenighe uutstellinge te hebben die uwer eersamen secretaris uutet scriven van zijn genediche an mij gedaen vergost is totten 20en juny toecomende ende zoe ick zijn genediche schuldich ben ende geen ghoet omme te betalen [.] hebbe is mijn ernste verzoucken ende begeren dat uwer eersamen zijn genediche tot zijnen verzoucke betaelen vijff hondert karolus gulden van 20 stuvers brabants den gulden in minderinghe vanden derden termijn der stadt Elburch ende mits mij desen met zijner genediche quytancie leverende zal ick uwer eersamen die sij betaelinghe afnemen belastende mede in eenen wegen uwer eersamen secretaris dat hij volgens met mij commen reeckenen ende den derden termijn claeren hier mede uwer eersamen den Almechtighen bevelen. Datum Airnhem den 3en juny 1573.
Uwer eersamen goede vrundt,
Gedeon van der Houve.

17.2
Ersame discrete byzondere goede vrunden burgermeisteren schepenen und raeden der stadt Elburch tot Elburch.


Nummer 18

Gilles van Berlaymont frij- unnd bannerheer tot Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwez, statholder etc.

Ersame wijse und voirsichtige lieve besunderen. Dewiel die wederwirdigen unses conincks nyet en rusten haeren coninck und heer te rebellieren und soe wij dan oeck verstaen als solden sij ennige vergaedering und aenslaegen daer sij die dan te wege sollen kunnen gebrengen voer handen hebben ist dat wij u wel hebben willen vermaenen bij deses woe wij u dan oeck bevelen gij inder stat alle nersticheit und toe versicht voerdraeget und voer draegen doet gestalt dat die vianden myt verrassinge der selver stat nyet en overlopen und tot sich gekriegen daer doch folgens nyet anders dan voele schaeden unnd ongemack en solde entrijsen. Des hebben wij dieselve durch geneichder genaeden wol willen te schrieven. Mit emphelongh des Almechtigen. Datum Niemegen den 10en juny vijftienhonderd drieenzeventig.
Gilles van Berlaymont.

18.2
Dem ersamen wiesen unnde voirsichtigen unsen lieven besunderen burgermeisteren schepenen und raet der stat Elburch.
Elburch.


Nummer 19
 
Eersaeme wijse unde voersichtige insunders gunstige guede vrunde. Alsoe wij verstaen eenen misdediger aldaer gejustificiert te sijne, die welcke dat huys toe Buckhorst mede gespoliert solde hebben. Is unse vrundtlick begheren u eersamen unbeswart wesen willen uns desselvigen aelijnge der justicien toe guede oever te seijnden. Dat wij in geliken saeken gherne weder verschulden willen tegens u eersamen die Godt almechtich lange walfart unde gefristen will. Beschreven upten vierden july anno vijftienhonderd drieenzeventig.
Boergermeisteren schepen ende radt der stadt Swolle.

19.2
Den eersaemen wijsen ende voersichtigen boergermeisteren schepen ende radt der stadt Elborch unsen gunstigen goeden vrunden


Nummer 20
 
Erentfeste ersame wijse ende voorsichtige besundere gunstige vrunde. Ick laet u eersamen ind lieven guettlick weten woe dat ick gemeynt zin van wege conincklicke majesteits to Hispanien etc onses allergenedichsten heer ind der landtschap op manendach nemptlick den sesten des toecommende maents july des morgens te goede tijdt bij clymmender sonne to Dornspijck (dat nu vermits desse oprorige tijt binnen der Elborch sal geschien) eerst aen to gericht sal sitten inde soe voorts aen in allen bancken van Averveluwe. Is demnae van wegen hoichstberumpter conincklicke majesteits ind der landtschap mijn guetlick gesynnen dat uwe eersamen een vander selver raetsfrunden als dan te goeder tijdt inde voorseide bancken believen to deputiren woe zij verleden jaeren verordent ende verdraegen. Des ick mij selve tot uwer eersamen ind lieven versie die der Almechtigen hierin goeden regimente ind gesontheyt behalden moet. Geschreven tArnhem den 9en july vijftienhonderd drieenzeventig.
U lieve und ersame goede vrundt,
Henryck Bentynck, drost van Averveluwe.

20.2
Den erentfesten ind fromen wijsen ende voorsichtigen burgemeisteren schepenen ende raet der stadt Elborch mijne besundere goede vrunden.
Elborch.

Aenschrijven om het drostengerichte te helpen bekleden anno 1573.


Nummer 21
 
Gilles van Berlaymont, frij- unnde bannerheer tot Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwez, statholder.

Ersame wiese und voersichtige lieve besunderen. Alsoe wij unses fruntlichen lieven broederen die graeve van Megens regumentz wachtmeister alhier tot Arnhem halden und soe hij dan aldaer in sijn losement sijnen jongen und peert gelaeten die hij verstaet daer uuyt genomen te sijn und geen ander losement gewesen ist daerom unse gesynnen dat gij den voirseide jong und peert daer weder in losieren doet und want daer ymantz anders algereetz gelosiert sihe dat den daer uuyt op een ander daer oeck wol sal sijn wordt gewesen woe wij uns alsoe eyntlichen tot u versien und bevelen u dem Almechtigen. Datum Arnhem den 20en july 1573.
Gilles van Berlaymont.

21.2
Denn ersamen wiesen und voersichtigen unsen lieven besunderen burgermeisteren schepenen und raet der stat Elburch.
Elburch.


Nummer 22
 
Gilles van Berlaymont, frij- und bannerher tot Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwez, statholder.
Ersame wiese und voersichtige lieve besunderen. Alsoe wij fruden, dat bij u und den burgeren die knechten die kost te geven seer zwaer valt und voel lichterste sijn hon leninge te doen hebben woe in die steden des graeffschaps Zutphen und meer anderen geschiet und oeck voel beter op die betaelinge geinnet und restituiert sal kunnen worden. Demnae ist unse gesynnen dat gij onder u die verdeilinge doet waer myt ter maent gesonden sche drie hondert carolus guldens dat doch tot yder knecht nyet wel meer als sdaechs eenen stuver belopen wirt und sult alsoe ontlast wesen aen knechten myt honnen wijveren kynderen unnd jongen die kost nyet meer toe geven daer inne gij u willichlick sult fynden sonder ennige disputatie oder zwaericheit te maecken als wij uns alsoo eyntlichen tot u versien und bevelen u dem Almechtigen. Datum Arnhem denn 30ten july 1573.
Gilles van Berlaymont.

22.2
Denn ersamen wiesen unnd voirsichtigen unsen lieven besunderen burgermeisteren schepenen und raet der stat Elburch.
Elburch.


Nummer 23

Gilles van Barlaymont, banner- ende vrijher to Hierges, her to Haulterocht Peruwez etc, ritter ende conincklicke majesteits der furstendombs Gelre graeffschaps Zutphen und der landen van Vrieslandt, Overijssel, Groeningen ende Lyngen stadtholder ende capiteyn generael etc.

Eersame und voorsichtige lieve besundere. Ghijluyden sijn ongetwijffelt indachtich welcker gestalt wij bij onse brieven vanden 27en aprilis laetstleden den claerdach aen Engelanderholt (doorh.: aen S) aenbeteyckent to halden opten vijftienden juny daer naevolgende etc. Dan soe dieselve gheenen voirtganck gehadt. Soe ist dat wij nu eenen anderen doen verkundigen und publiceren hebben laeten, nementlick den twee und twyntichsten dach septembris naestcomende twelck is des anderen daechs nae sinte Matheus dach apostels des morgens vroech to beginnen. Und is derhalven van wegen der conincklicke majesteits to Hispanien etc onses allergenedichsten heeren onse gesynnen dat ghij luyden eenen van uwen mede raedtsfrunden committert om ten selven twee und twyntichsten septembris des morgens to goeder tijt aen Engellanderholt ter gewoontlicker plaetsen to komen und beneffens die beschreven ritterschap ende gedeputeerde der anderer steden van Veluwen die bancke to helpen spannen, id recht to becleeden sijne stemme to geven und verner to doen alst behoirlick und gebruyckelick ist sonder dess in gebreke to zijn. U luyden dem Almachtigen bevelende. Gegeven tho Arnhem den vijffden augusti vijftienhonderd drieenzeventig.
T. Roos.


Nummer 24
 
Ersame wiese und voirsichtige besondere guede frunde. Wij hebben voirens u ersamen schriftlichen versocht umb dem pater und provisoren dess convents tott Elburch allen behulp, bijffall und assistentie twillen doen, umb den uithgetoeken und verloipen junfferen wedderomme in oeren convents tbrengen, datwelche soe bessanher noch nieth geschien dan versuimlichen nhableven. Erlanget onsere guetliche gesinnen nochmails an u ersamen in sulchen gueden und godtlichen werck nieth langer sleperich wellen sein dan soevoell moeglichen then effecte helpen brengen dairmit nieth noedich die hoge averricheit desfals tho versuecken wente datselvige die gantze meinonge und wille van coninchliche majesteitt tott Hispanien etc onsers allergenedichsten fursten lieven ist. Alsoe tgeschien vertreuwen wij onss
tot u ersamen in aller gueden mit bevelungh dess Almechtigen. Datum Deventer den 2en septembris anno vijftienhonderd drieenzeventig.
U ersamen , groitgunstger,
Ægidius de Monte, biscop tho Deventer.


Nummer 25
 
Gilles van Berlaymont frij- und bannerher to Hierges, her tot Haulteroche und Perruwez, stadtholder generael etc.

Eersame und voirsichtighe lyeve besunderen. Id gelanght nu u onse gesinnen ghij aldaer inden stadt ontfanght und accommodeert thien haeck geschutten to pierde onder onsen regimente behoerende vande welcke die borgheren ghenen overlast noch cost en sullen hebben gemerckt. Die vande omliggende dorperen aldaer oire noitdruft sullen beschicken schrijvende tegenwoirdelick tot dien eynde aenden drossaert van Overvelouwen. Doende u hier met den Almechtigher befhelen. Datum Arnhem den 22en septembris 1573.
Gilles van Berlaymont.


Nummer 26
 
Gillis van Barlaymondt, banner- ende frijher to Hierges, her to Haulteroche Peruwez etc, ritter ende conincklicke majesteits der furstendombs Gelre graeffschaps Zutphen und der landen van Vrieslandt, Overijssel, Groeningen ende Lyngen etc stadtholder ende capiteyn generael.

Eersame voorsichtige lieve bisundere. Nademmael die tijt der contributien tot onderhalt der gelderscher royebargien nyet langer gestalt dan totten derden octobris naestcommende onder dem verhoopen dat id langer nyet sol noodich zijn geweest to continueren, doch yetz wij (doorh.: w) van zijn excellecie noch gheen bescheydt dienthalven erlangen konnen als oick woe u bewust) bij ons den alhier aenwesenden ritterschap aengegeven derhalven geslooten datmen noch sulcker contributie hebbe to verlengen totten vijftienden octobris incluys, op dat dieselve royebargien mitten volcke daerop zijnde to dienste zijner majesteits onderholden worden und zijner majesteits ende excellencie ongenaede vermijdet etc. Edoch mit dem bescheyde dat komende zijne excellencie midlertijt alhier sulcx ist moegelick sal worden affgeschaft etc und soemen dan nu bevindt uuyten staet der rekeninge belangende den onderholt der voorsseide royebargien Thonie Gramayen datter noch resteren und to korte kommen twee [] hondert ende tweeenzeventig gulden totten onderhalt derselver royebargien totten derden des maents octobris naestcomende incluys expirerende und oick bij den selver staet van rekeninge blijckt dat die tweede ende derde maent nyet hoger genomen en worden ende belopen soe voorde montkosten als besoldinge (doorh.: up) yeder maent tot

26.2
negenhondert tweeentwintich gulden 10 stuver sal boven die voorsseide restanten van twee [] hondert ende tweeenzeventig gulden noch ommegeslagen moeten worden opten vorigen voet eene halve maent belopende vierhondert eenenzestig gulden 5 stuver ende voorde oncosten dyer apparentlick noch oploopen sullen ende tghoene noch op id slott vander rekeninge to kort solde moegen kommen vierhondert zeventien gulden drie stuver, maeckende to samen drie [] eenhondert vijfentwintich gulden acht stuver die sulcx onder den steden und ampten soe vander Over- als Nederveluwe als voorhin gedaen is geweest to quotizeren ende omme to slaen staen omme bij yederen zijn aenpaert aenstondt in handen des rentmeisters van Veluwen opgebracht to worden daervan die stadt Elborch aenpaert bedragen sal ter somme van hondert vijfendertig gulden vijf stuver. Soe ist dat (in betrachtongh dat opgemelte derden octobris vast voorhanden) dat van hoochstberumpter conincklick majesteits wegen wij u luyden mit ernste bevelen dieselve sommen aenstondt noch uuyt to setten und omme to slaen nae advenant ende volgende den voergenoemten voet und folgents in handen des rentmeisters vanden Veluwe opbrengen to doen sonder eenich vertreck u luyden nyet verhaldende dat woe sulcx nyet aenstondt en geschiet men die soldaten vanden royebargien nyet en sal gehalden und verbieden kunnen binnen die stadt Elborch sich to eigenen ende aldaer to blijven biss dat zij oire betalinge erlanght sullen hebben twelck dan tot u luyden groote schaden strecken sol. Derhalven men sich van zijner majesteits wegen gantzelick versiet dat inde betalinge egeene gebreck vallen en sal, u luyden dem Almachtigen bevelende. Gegeven to Arnhem den 29en septembris vijftienhonderd drieenzeventig.
Gilles van Berlaymont.


Nummer 27
 
Ersame vorsichtige und frome besondere goede vrunden.
Naer behoirlicke recommandatie kan ick uwe ersamen nyet verhalden, hoe dat onse genedige her die stadtholder baron to Hyrges etc van wegen iren majesteits inden steden Herderwijck, Elborch ende Putten gemeynt is to leggen vijfftien licht peerden die carabuis genoempt worden ende deselve bijden omliggende dorpen te doen onderhalden yder tot twaalf stuver sdaechs. Om bij sulcke manieren voor te [.] die verderffenisse die it carabuis anders opten platten lande doen solden als uwe ersamen tselve dan bij zijn excellencie oick sonder twivel geschien.
Ende alsoe mije nyet moglick en is soe omden lopende claringe van Engelanderholt als andere occupatien ende sonderlinge om die cortheyt des tijdts inder ijlen die uuytsettonge inden ampten dair toe verordent to doen ende volgens die pennongen to vergaederen is uuyt crafte van zijn excellencie soe montlick als scryftlicke beveel mijn guettlick gesynnen dat u ersamen u togelachte peerden bynnen der stadt commen laeten ende oir wegens bijden weerden ende weerdynnen yder voor hoef met zijn peert affspreeckt tot elf stuver sdaechs op dat it gheen oirsaeck en hebben sich langer opten huysluyden to

27.2
halden ende die te vorderen. Ick sal voolden achtsten dach des toecommender maents als den eersten verschijndach passen ende verschaffen dat die pennongen getelt ende betaelt worden daer ick u ersamen verseeckeren bij desen. Soe ist alrede aenden richter ende scholten dienthalven geschreven hebbe sulc daerto te stellen onder u ersamen moege oick oir tax inde vrijheyt uuytsette als twaalf gulden te maent. Dairmede ick uwe ersamen dem Almechtigen bevele. Geschreven uuyt Arnhem den lesten septembris vijftienhonderd drieenzeventig.
Uwer ersamen goetgunsige vrundt,
Henryck Bentynck, drost vanden Averveluwe.


Nummer 28
 
Ersame wijse und voorsichtige heeren schultes burgemeister ende raets heeren des stadts Elburg, uwe ersame wijsheit ende gunsten sije min gehoirsame, ende schuldge dienst toe allen tijden toevoeren bereit erbare ende gonstige heeren. Nademael ick Johan Rull een gebaeren kindt van Elburg betrachte dat een mensche nyet alleen voir sick selven gebaeren is, maer oeck voor zin vaderlandt ind vrienden, als ick oeck dye groete armuedt jammer ende noot welck min arme susteren dat sije haer olderen soe haeste verlaeren hebben ut een lange tijt overmits kriech (doorh.: und) duere tijden ende waternoet geleden hebben, wel bedencke ende mij Gott der Almechtich soe veer geholpen heeft dat ick haer nhae min cleine vermoegen wat troestes und hulp bewijsen kan. Soe bin ick mit gesonden ende welbedochten gemuet willens desen mijnen susteren wat geldes toe vermaecken end verordinen up desse gestalt gelijck als naefolget.
Erstlijck schicke ick uwe ersame wijsheit ende gunsten met desen brief toe hondert daeler welcke bij nhae loopen upde anderhalve hondert keisers gulden ende bidde vriendelick und dienstelijck dat uwe eersamen wisheit dat selvige gelt toe hoeren handen nemen ende min wil daermit verrichten up desse navolgende meininge.
Als min saliger vader mit naemen Diesemers Dibbe ende zin huisfrouw min lieve moders uyt deser werlt in Godt verscheijden ende nae haeren doot etlicke arme weesen ende kleijne kinderen verlaeten und welcke Geerte ofte Geertruidt genand ende

28.2
Alijt die jungste ende noch seer clein gewest zin alsoe dat sije noch ter tijt beter hulp van noeden hebben dan die oldeste die haer broet beeter verdienen konnen soe vermaeke ick dese vorschrevene hondert daelder mijne jongste suster Geerte met desse conditie soe veer sije sich eerlijck verhylickt soe salmen hoir desse hondert daelder als haer eigen guet overleveren, ist oeck saeke dat sije in een cloester wil gaen end den giestelicken standt anneemen soe sal sie van dese voirschrevene hundert dalder vifftich voor een cloester gaeve hebben und die andere vifftich sullen op de ander junghste suster Alijt genandt gelijcker gestalt vallen in soe veer die voorgemelte jonghste suster Geerte wil onverhilickt blijven ende sich eerlijck holden soe sal sije van desse hondert daeler die renten hebben hoir leven lang und nae hoer dot dat selvige gelt hoir suster Alijt toevallen welcke oeck van stonden an alsoe vervallen zal zin soeveer voorgemelte Geerte in uneerlickeit des levens wort befunden.
Hieren tuisschen is min vriendtlick bitt ende dienstelick begeren dat uwe eersamen wiesheit ende gunsten dat selvige gelt willen op renten geven end hoer dat profijt nae notdruffte dairvan geven ende volgen laeten totter tijt toe dat man siet tot wat stant sie sich begeven wil und dat soe wel die eerste suster anlanght.

28.3
Alsoe sal het oeck met die anderde suster (Alijt met naemen) geholden worden end ofte het queme dat sije sturve off onverlijck hielde soe sal dat selver gelt volgens op die alder oldeste suster ende hoir kinderen vallen.
Ick wil oeck hierin begrepen end verstanden hebben die olde catholische end romische geloeve want soe eene van desse vorseide lieve soenen eenige andere end nhije geloeve annemt sal sije noch dat gelt noch dat profijt daervan hebben sunder dat selvige sal den nafolgende end haeren kinderen toevallen nyet anders dan oft sie sich uneerlijck geholden hadden.
Dit is dat ghenige dat ick op ditmael bij mijnen susteren doin kan ende gedenck mitter thijt meer bij haer toe doin ist saeke dat sije sich wel holden ende sich min gelegentheit wijder strecken kan desen toe waeren urkundt heb ick desse verschrivinge ofte brief mit min eigene handt underteekent und mit min gewontlick signet daer under an gedruckt end dairneven die hoechgeleerte heeren Wolfgang Hunger, doctor und Tomas Stranger, vriess licentiat alle beide furstelicke raetzheeren alhier toe Baedem in den edelsfeste junckhern Viglius van Holdinga hiertoe beropen end gebeden dat sije hoere gewontlicke segel (doch hoir ende hoeren nakomelingen sunder schaeden) hier under willen drucken. Acte Baden ind marckgraefschap Baedem den zevenden dach octobris anno duisent vifhondert drie ende tsoeventich zijnde doriginael mit vier zegels besthelt ende mit dvorseide namen onderteickent.


Nummer 29

Eersaeme und fromme voorsichtige guetgunstige guede vrunde. Ick hebbe uwer lieffden onvermeldet nyet willen laeten wije dat onse genedige heer den stadtholder op morgen quent binnen dat stadt Hattum wil wesen aldaer ick mij oeck werde verfuegen, soe sin excellencie mij bescheijden heeft. Sullen u luyden anstont eener van uwen raetzvrunden ordonieren und denselven op saterdach tocommende toe goeder tijt smorgens binnen der stadt commen laeten omme sin excellencie alsdan voor toe draegen soedane zwaere lasten, bezwarenissen und anders (soe u luyden weten) wesmen van wegen uwer stadt tdoin sal hebben und men sin excelencie allenthalven an toe roepen hefft. Ick worde inder saeke doin wat mij mogelicken kenne God Almechtich die u luyden lange in goeden redimente und voorspoet bewaere. Datum Apeldoorn den 8en octobrys vijftienhonderd en drieenzeventig.
Uwer luyden guetgunstiger vrundt,
Henryck Bentynck, drost van Averveluwe.


Nummer 30
 
Gillis van Berlaymont, frij- ende bannerher tot Hierges, stadtholder etc.
Ersame ende voorsichtige lieve bisundere. Die scholte van Dorenspick gecommitteert sijnde over sijn bevolen ampt totter collertatie der penningen soe totter roebaerse verordent heefft ons to kennen gegeven wellicher gestalt hier noch resteren seeckere sommen over etlicke guederen inden selven zijn bevelen ampte gelegen daer van die proprietarissen oder eygenaeren binnen der stadt Elborch woonhafftich. Also gelanght derhalven onse gesynnen ghij sullicke proprietarissen oder eygenaeren daer van hij u die namen und oire quota aenseggen wirdt totter betalinge sulcker pennongen haldet und bedwinget alsmen voor sheeren pennongen te doen gewoontlick sonder des suymich to zijn. Soe hoich noedich datmen ene kortelick bijden anderen hebbe. Und bevelen u hyer mit den Almechtigen. Datum Hattem den 11en octobris 1573.
Gilles van Berlaymont.


Nummer 31

Gillis.
Erentfeste und frome lieve besonder, wij versucken u ersamen nyet min van wegen zijner coninclicke majesteits [] ordonneren weel ernstlicken dat ghij voirtaen [.] ende zorchfoldich toesich draeget dat binnen der stadt Harderwijck egeene soldaten van wat natie oft conditie die zijn ingelaeten oder ontfangen w[.] behalvens ende uuytgesondert alleenlicken die geene (die) weezende onder u vendlin ende voirts dat ghij [.] eendrachtelick vereenicht ende in alles goede cor[respon]dentie haldet mitte burgeren ende inwoenderen om te verhulden dinconvenienten ende ongemacken die andersins souden moegen ancommen ende gesch[ieden] daerenboven is insgelicx onsen ernsten gesinnen ghij terstondt overlevert ende utsolveert in handen vanden burgemeisters die sloetelen der voorseide steede volgens den ordung ende beveell die ons deshalven gedaen is van wegen die heren van coninclicke majesteits raedt van state gecommitteert bij zijner majesteit totten regerong gouverneur generaell van dese erftnederlanden, n[ae] welcken en sult noch in deen noch en dander in geenen gebreecke blijven, hiermeede den Almechtigen bevelende. Datum Arnhem den 16en octobris [1573].
Aenden drost tot Harderwijck.
Inde gelijcke brieven aenden beveelhebbers ende gemeinen soldaten van Megen vendlin liggende tot Elborch.


Nummer 32
 
Eersame und fromme voorsichtige gonstige guede vrunde. Ick mach u luyden nyet verhalden wije dat ick in gewisse ervaronge bin gecamen (doorh.: wije) als dat die geusen off vianderen ons gans hart gedreicht und gedrouwet hebben in menonge der stadt vander Elburch toeder toe bekhommen tot oeren willen etc. Soe ist nochtans nodich daerop verdacht toe weesen, sullen u luyden wail doin und nacht und dach guet toeversicht draegen, die wacht wail versorgen laeten, dije poorten savendts in tijts sluyten, op dat wij ommers in gheen meerder verdriet und ongemack khommen. Ick worde (wil Godt in korten daegen weder thuis sin und schrive iegenwordich mede an Hartger Simons dat hij die wacht langs der zeekant alle nachte bijden huisluyden sal versorgen laeten wije u luyden van gelicken indie Vrijheit soe anden schueren als bijlanges der zee moegen geschien laeten edoch et sal gheen mangel sin alsinen guede wacht haldt. U luyden willen hiermit nyet suimich zin, daermit u luyden zaemtelick und yder bijsonder bevelende God den heeren Almechtich die dselve lange in goeder gesontheit behuede unde bewaere. Datum Wilp den 22en octobris vijftienhonderd en drieenzeventig.
U luyden guetgunstiger vrundt,
Henrick Bentinck, drost vander Averveluwe.
Get. Henryck Bentynck.


Nummer 33
 
Aen den fendrich itz bynnen Elburch garnisoen haldende.

Copia.
Gillis van Berlaymont frij- unnd bannerheer tot Hirges etc., statholder.

Erentfeste ind manhaffter lieve besundere. Wie woe wij u meninchfuldigen und verscheidentlichen gescreven und bevelch gedaen den onnutten tros, soe jongen und onveledige hoeren vanden vendels aff te wiesen bestaen wij nochtannich dat sulchs nyet en gescie averst verblieven den burgeren tot groten kost und smahede op den hals liggen twelck doch gans onredelich und unse meynonge genesweegs en sche. Demnae wij u nochmaels ernstelich gesynnen und bevelen dat gij die versienong doet, waer myt sulcks schaedelicken hoep des burgeren onthefft und ontlesticht moegen wesen dennen soe sulcken bij sich halden wel scherpelick aen te seggen sich des guyth te maecken und hon soe echte vrouwen hebben sich daer mede te behelpen woe anerst des nyet en geschie willen wij u op een ander oirt leggen daer gij dan des sult beschelden waer nae gij u nebt toe richten unse eyntliche meynonge toe achtervolgen und bevelen u den Almechtigen. Datum Arnhem den lesten octobris 1573.


Nummer 34
 
Gilles van Berlaymont frij- und bannerhere to Hierges, her tot Haulteroche Peruwez etc, stadtholder generael van Gelderlandt etc.

Eersame und voirsichtig here lyeve besunder. Dyewijle den tijt nu sich sus toedraecht, ick aen u onse gesinnen ghij aenstondt met aller vlijt und nersticheyt die grachten aldaer bijder stadt doet opgraeven umb die tochbrugghe die daer alzoe wij verstaen zeer nootelick is to maecken die welcke ghij met hoeren sult doch versien und maecken ter tijt und wijlen ghij anderen middel zult hebben daerbeneffens khunnen nyet onderlaeten u to vermaenen gehn neffens die wachte der knechten goet toeversicht draget waermede die stadt wael verwaert und alle ongemacke mach voirkhommen worden. Alzoe wij ons tot u dat ganselicken vershien und bethrouwen midts emphelongh den Almechtigen. Datum Arnhem den (doorh.: onleesb.) iersten novembris 1573.
Gilles van Berlaymont.


Nummer 35
 
Eersaeme voirsichtige guede vrunden. Alzoe yetz wederomme ons durch den rentmeister vander Veluwe Willem Bentinck hefftich geclaecht wordet, dat nyettegenstaende men u luyden tot twee reysen onlancx geleden mit gantzen ernste bevolen dat ghij luyden die pennongen und resten der stadt Elburch tot onderhaldinge der Veluwesche roybargien uuytgeset und noch ombetaelt staende aenstont aen zijne rentmeisters handen verschaffen solden off datmen sunst die selve pennongen mitten knechten vanden selven roybargien solde moeten laeten haelen, hij rentmeister evenwael egeene betalinge zedert erlanght so datmen den knechten oire beloeffde betalinge nyet hadde kunnen gedoen. Daeromme mit groten dreygementen gefordert worde begerende datmen hem (alleehr daer uuyt vordere inconvenienten quaemen) bijstandt worde doen ende tot betalinge verhelpen. Is demnae dat van weghen onses allergenedichsten heeren des conincks wij (wetende hoe nootelick die pennongen opgebracht und betaelt wesen moeten ende wat inconvenienten daer uuyt spruyten mochten) u luyden nochmaels ende voer die derde und laetste reyse opt aller ernstelicxst bevelen dat ghij luyden onversuymelick die restanten der stadt Elborch voorseid tot onderhaldinge der voirseide roybargien totten 15en octobris laetstleden uuytgeset binnen acht daegen nae ontfanck van desen aen handen opgemeltes rentmeisters geheelick verschaffen ofte sunst und bij wijderen gebreke van dyen wellen wij u luyden bij desen eyntelick und zeeckerlick gewaerschouwet hebben datmen aenstondt naede voorseide acht dagen overstreken die knechten binnen de selver stadt (volgende onsen tween vorigen scrijven zonder eenyge vordere vermaninge oder waerschouwinge) schicken werdt, omme die selve pennongen aldaer de facto tho khommen haelen. Daer durch dan die stadt in groten schaden solde kommen die van liever saegen vermijdet, mit bevelongh des Almachtigen. Geschreven tho Arnhem den 9en novembris vijftienhonderd en drieenzeventig.
Cantzler und raeden des conincks in Gelderlandt verordent,
T. Roos.


Nummer 36 (bijgevoegd bij nr. 37)

Erbare hochgelaete fursichtige unnd hochweise gutgunstige ge[n]ietende liebe herren, das euwere erbaren hochweise jungst auf mein ahn dieselben gethanes undertheniges supplicieren wegen erkundigung ob meine leibliche kindere so ich mit meinere verstorbenen lieben hausfrauwen ertzeuget, unnd eine ger[aume] zeit van ihrenn beij dennselbem agnatenn unnd freunden zu Elburgk in landt zu Geldrenn gewessenn noch im leven oder nicht.
Wie ihr gunstige promoter[vu]lschrefft ahn einen ersamen rath wallgemelter stadt Elburgk gunstiglich mitgetheilt dessen thue gegen euwere erbare hochweise nuth meinen högstwilligen diensterbietung ich mich gehursambst bedanckenn.
Unnd nachdem ich dan auss gemelter raths wieder anherr zuruck gelangten schreiben auch sunsten des bathen welchen ich dahin nagefertigt gehabt relation soviel vormercke das erwendte meine eheleibliche kindere nach dem willen Gotts van dieser welt abgeschieden unnd ick demnach nit liebers woltte dan mich mit gnugsamen getzeugnuss brieffen unnd andern erkunden gefast zumachen unnd des ortts personlich oder durch einen volmechtigen zubegebenn so werde ich dennoch beij diesen iennes ortts sorglichem unnd gefherlichem zustande wie leider aller welt kundig wieder all meinen willen davon abgehalthenn

36.2
damit ich aber als der vather unnd rechter einiger erb seiner kinder dieser erbschafft beij sollichem beschwerlichem zustande nit verlustig werden noch dennselben kunfftig mussig gehen anige unnd ich dan zu euwere erbare hochweise das ungetzweifelte vertrauwen gesetzt das dieselbe so viel dessen ahn ihnen mich daetzu inbefurderenn vetherlich geruhen werden. Demnach ist hiemit ahn euwere erbare hochweise mein hochfleissig unnd fleissig bitt die wollen mich ebenmals ahn aberwendten rath zu Elburgk gunstig verschreiben das solliche meinen kindern itzo aber mir unnd niemandts anders zustendige guttere in gutter gewhonsam unvereisert ungealienert unnd ungedistrahirt beij samen gehulthenn damit ich also zu meiner oder meines volmechtigen ankunfften die dan sobalde die itzige des ortts unruhige gelegenheit abgeschafft unnd gutte verstendtnuss unnd einigkeit wiederumb angerichtetenn erfolgen unnd zu werck gestelt werden sollenn dere selben unverkurtzt habhafft werdenn unnd zu meinen handen bekommen unige. In diesem woltten sich euwere erbare hochweise gegen mich ihnen altten gehorsamen burger guttig ertzeigen das byn emb dieselbe ich hinwieder geburlichenn nach allem vermugen zuverdienen willig unnd bereit .Dach Lubeck 17 novembris anno 73.
Euwere erbare hochweise
Undertheniger gehorsamer burger,
Herman Hustenberch.


Nummer 37
 
Unser freundtlich grus zuvorn ersame und weise besunder gutte freunde. Was unser burger Herman Husenberg an uns vragen seiner vorstorbenen kinder nachlas zu dem er sich als ein vater der nechst zu feinde vermeinett supplicanto gelangen lassen und weitter gebetten werden ersame weisen aus einverleibter supplication schrifften klerlich zuvernehmen haben, wan wir dan feine pitt zunlich erachtett haben wir diese unsere vorschrifften auff sein anhalten im nicht versagen wollen und machen uns keinenn wreiffell ersame weisen auch fur sich selber der billichen geburnus nachzufetzen ahn unser erinnern gemeinett sein werden warumb wir dan und dass ersame weisen beij diesem zustande inne zu abbruch nichts vorstatt en sondern die erbschafft seinem begern nach bis zu anderer bequemigkeitt verruckett beijsamen gehalten werden muge gunstich beschaffen wolten dieselben hiemitt

37.2
freundtlich gebetten haben wollen solchs gereicht der gereichtigkeitt zu deviren und wir seintt euch hinwider freundtlich zu wilfahren geneigt. Datum unser unserm stadt signett den 5en decembris anno etc 73.
Burgermeistere unnd radt der stadt Lubeck.

37.3
Denn ersamen unnd weisen burgermeistern und radte zu Elburgk im landt zu Gelren, unsern besondern gutten freunden.

Ontfangen dem 18en february 74.


Nummer 38
 
Gilles van Barlaymont, banner- und vrijheer tho Hierges, heer tho Haulteroche und Peruwez, ritter etc, und conincklicke majesteits stadtholder und capiteyn generael over den furstendomme Gelre, graefschappe Zutphen, Vrieslant, Overijssell, Groeningen, Lingen etc.

Eersaeme und vursichtige lieve besundere. Sijnde ydtsunder ons niet alleenlick als deser furstendombs Gelre und graefschaps Zutphen, maer oick conincklicke majesteits onses allergenedichsten heeren, stadtholder der landen van Vrieslant, Overijssell, Groeningen und Lyngen etc angecomen brieven van zijne majesteit daermit die selve ons ordonneert den deurluchtigen hoochgeboren furst und heeren commendador mayor van Castilien gouverneur van Milaen und capiteyn generael van Lombardien etc to kennen ontfangen etc om in stadt und plaetse des oick deurluchtige hoochgeboren fursten und heeren hertoge van Alva etc (den zijne majesteit weder in Hispanien roept) dese zijne majesteits Nederlanden to regieren etc. Ons insgelicx angecomen zijnde twe missiven ader brieven die eene zijne majesteit selffs anden bannerheren ritterschap und steden dese furstendombs Gelre und graefschap Zutphen voorseid und dandere hoochgedachtes heeren commandadors aenden selven hebbende oick hoochgedachte die heere hertoge to Alva ons geordonneert den bannerheren ritterschap und steden deess landen van Gelre und Zutphen (nademael zijne excellencie ydts to dienst zijne majesteits vertrecken sal) hoochlick tot dancken der gueder truwer und williger gehoorsaemheyts und adsistentien ader bijstantz halven zijne excellencie bij tijde der selver regieronge to dienste hoochstgedachter conincklicke majesteits inden selven deser landen gedaen geleystet und bewesen, mit den anhange dat zijn excellencie sulcx soe aen dselve conincklicke majesteits als elders waer daer die oorsaeck und gelegentheyt ergeven

38.2
und zijne excellencie moegelick zijn sall, mit alle fafeur recommandatie und sunst to verdienen stetz willich bevonden sall worden begherende dat ydermanlick hun voort sich zijner voorvallender gescheften halven ergeve und voege aen hoochgemelten heeren commandador mayor und zijne excellencie als zijne conincklicke majesteits stadtholder gouverneur ende capiteyn generael deser zijner majesteits erffnederlanden in alletgoene sijn excellencie ordonneren und bevelen zulle, und oick zijne majesteit sulcx bijder selver brieven und missiven yedermanlicken bevelen doet daermit nemende zijn excellencie affgescheyt ende seggende adieu. Und woe waell nu wij sulcx allet geerne der gemeyner landtscap voirdragen hadden willen dannoch betrachtende (om groten und geswynden oncosten to vermijden und sunderlinge dat deses periculoses tijdes der vijanden und wederwarttigen halven mit oick anders dat in desen wynterschen weder die bosewegen niet sonder lijfsvaer reysber zijnde) nyet gefuegelick to sullen wesen mit dengoenen dat mit gantz geringe costen und moeytzell geschien kan die alinge und generale staten in desen besweerlick to zijn. Nyettwijffelende off oire edelheyden lieffden, eer und gunsten sullen evenwael woe stetz voor hen geschiet, sich dien und allenthalven der gebuer na to draegen und hoochstgedachter conincklicke majesteits allergenedichste wille und meynonge gehoorsaemlick nae te leven weten, wanneer zij daer van verstendiget sullen wesen. So ist dat wij dese aen u luyden oick waell hebben scrijven willen des oick tegenwoordelick aenden anderen hooft ende cleyne steden doen und schrijven van hoochstgedachter conincklicke majesteit wegen u luyden ordonnerende und niettemin bevehelene dat ghij luyden eene ader twe ordonneren und deputeren und folgentz die selve opten tweden january naestcommende des avonts binnen dese stadt Nijmegen sich ervynden to laeten om des anderen daechs die voorseide missiven und brieven to sien eropenen und horen lesen copien auctentyck, indien ghijluyden die begeren

38.3
daer van te nemen und folgentz u luyden rapport te doen om voorts sich allenthalven daer nae te reguleren mit den bescheyde und vurstendingung indien ghijluyden also schicken off niet die voorseide brieven und missiven bijden richter, burgemeistern schepenen und raedt deser stadt Nijmegen voorseid als eerste hooftstadt deser landen (die van hoochstgedachter conincklicke majesteits wegen wij daer toe geauctoriseert hebben und auctoriseren in cracht deses, eropent und openbaerlick verlesen mit oick den erschijnende und sulcx begherende copien auctentyck daer van gegeven und mitgedeylt zullen worden dat wellicke allet wij u luyden niet sollen verhalden om die also allenthalven nae toe gaen und vollentrecken. U luyden den Almechtigen heren bevelende. Gegeven to Nijmegen den 21en decembris vijftienhonderd en drieenzeventig.
Gilles van Barlaymont.


Nummer 39
 
Eersame wijse voorsichtige erentfeste ind vromhe vielgunstige heeren, uwe ersamen brieff datiert den 29en novembris lestleden wesende een antwoirt op mijne schrivens aen u ersamen affgeveerdiget heb ick ontfangen, und hadde aen stont op sulcke uwe schrivens een bode mit schriftelicke antwoirt op Elburch gesonden, dan der bode ist onderwegen vanden rebellen behindert geworden. Alsoe dat hij wederom te rugge heeft moeten gaen, und soe dan gebiedende heeren u ersamen scriven mij jairlix vuer mijn zekere salaris (neffens alle accidentalia van wegen der stadt twintich philippus gulden toe te willen leggen, begeer dienstelick u ersamen mij geduerende desen bevonden ende gefairlicken tijt) jairlix dertich philippus gulden wollen geven, ick sall u esamen in zaecken der stadt angaende,woe billich getrouwelicken dienen und aenlangent mij in recompensie vuer mijn opbreecken eens wat toe te leggen, stell ick sulx tot u ersamen discretie dewyell hier toe Tyell op te breken, ind dair mit (doorh.: vijf) wijff ind kynderen te comen sunst wat kosten will, die wege zijn itzont (overmits der vyant hyn und weder swevet seer periculoes te reysen, wolde anders in eygen persoen overgecomen hebben wijders mit u ersamen allenthalven te communiceren dan alsoe balde die wege wat veylicker (mit Goidts begenadigongh) sijn te gebruicken, sall ick dair erschinigen, off mij op aengestemten lantdach alhier tot Nijmegen wederom bij die verordente raidtsfrunden vander Elburch sijnden laten will Godt almechtich die u ersamen in goeden regiment vuer alle oevell gefriste over mij yder tijt toegebieden. Begerende hier op een gunstige toeverlatige antwoirt. Datum Nijmegen ylents den 27en decembris anno vijftienhonderd en drieenzeventig.
U ersamen williger diner,
Gerrit Greve.

Ingekomen stukken, 1571

  • maandag 25 juni 2012 14:15

Inventarisnummer: 151

Nummer 1
 
Erentvheste eersame zeer discrete groetgunstighe heren ende vrunden, nae mijnen gantz dienstelijck erbiedungh tuwer eerst voir antwoordt op derselve missive vouge dselve te weten hoe dat alhyer geen stedelinge andere tijdongh van enighe vergaderongh der gheusen aengecomen dan die van Ulft blijven vast ende die vanden Bergh, hebben vuer etlijcke daghe begeft alles te vervuren ende te vluchten, men seyt dat zij gemeynt zijn den Berch te verlaeten, die rentmeister Cornelis Anthoniszen solde inden gevenckenisse gestorven zijn, men zeyt oick dat zij des droste Andelichts huysvrouwe ende des huysvrouwen zuster van alle oire clederen ende clenodien hebben gespoliert ende dat zij dselve naer Ulft willen vueren, den lantscrijver aldaer zolden zij geransoent hebben op vijff hondert dalers ende zolde daar mede los zijn. Aengaende die vorderongh der weduen vanden geexecutierden ende huisvrouwen der gebannen ende fugutiven, is alsnoch vanden hartoch geen eyntelijck resolutien gecomen, dan ick verstae dat onlancx alhyer bynnen ses oft

1.2
seven daghen, een quartiersdach gehalden zal worden, ende versye mij dat alsdan enige gedeputert zullen worden die dselve ende dyergelijcke gebreecken zijn excellentie tot bewijssen te kennen zullen geven ende een eyntelijck resolutien aen halden. Ick sal oick met de lantrentmeyster spreken dat hij bynnen un maent oft ses weeken nyet zal haesten, hyer mede u luyden den schutzbescherm des Almachtige here bevelen Uuyt Arnhem den 2en january anno 1571.
U luyden dienstwillige Frederick van Boeymer.

1.3
Den erentvhesten ersamen zeer discreten heren, den burgemeisteren, scepenen ende rhaedt der eersamen stadt Elborch mijnen grootgunstigen heren ende vrunden [..].

Nouvelles.


Nummer 2
 
Ersame wijse und versichtige gunstige guede frunden. Uyt scherpelicken bevehell onses genedigen heren stattholders, hebben wij nochmails ein quartiersdach angestalt (dweill der lester onfruchtbarlick ergangen) op sondach den 28en january alhier bynnen Arnhem in tho khommen, omb volgentz dachs tho communisseren ende doen vermoege onses vorigen schrivens. Is demnha unse frundtliche begeren, dat u ersamen then daege vurseid, durch oere gesanten alher onweigerlick erschreven willen. Daeraen sullen waell und sijn genedige, will doen u ersamen die der Almechtiger langh waelfaerende behuede. Gegeven den 17en january anno domini vijftienhonderd eenenzeventig.
Burgermeisteren schepen und rhaett der statt Arnhem.

2.2
Den ersamen wijsen und vursichtigen burgermeisteren schepenen und rhaett der statt Elburch, unsern besunders gunstigen gueden frunden.

Aenschrijvinge eens quartiersdaegs anno 1571.


Nummer 3


Eerentfeste eersamen zeer discrete grosgunstige heren ende vrunden, volgens u eersamen begeerten heb ick metten lantrentmeister gesproken, belangende die betalinge u eersamen bewust ende heb alsnoch erlanght uuytsettinge tot lichtmisse toecomende, langer tijt heeft hij nyet willen accorderen, wat instantie ende neersticheyt ick dede.
Aengaende die Berghschen ende die van Ulft zijn een halff uer voir mijns genedigen heren stadthalder ende der spaenguaerden aenkompste vertogen alle oir gevangens unbschaedicht aende lijve aldaer latende verblijven, sulcx dat die crijgh souden bloetstroinge balde gelacht is, ud Groeninghen zijn etlyck knechten getoegen naer Amelant alwaer enen Bartolt Entis mit etlycke andere goesen het huys inne hebben om hun te versterven ende te verfaegen, die mij dunct dattet met desen weeder nyet wel doenlijck is. Hyer mede u luyden den Almachtige here bevelende. Uuyt Arnhem den 24en january anno 1571.
U luyden dienstwilligen Frederick van Boeymer.

3.2
Den erentfesten eersaemen zeer discreten heren den burgemeisteren scepenen ende rhaedt der stadt Elborch mijnen groetgunstigen heren ende vrunt [.].


Nummer 4

Kaerl van Brimeu, grave to Meghen stadtholderen.
Ersame und voorsichtige lieve bisundere. Wij schicken u hyer bij verwaert seeckere declaratie der benefitien binnen die stadt Elborch gelegen staende tot coninclicke majesteits to Hispanien etc unses allergenedichsten heeren und onser als derselver deser landen stadtholder collatie oder disposition und diewijle men dan beduchtet sijner majesteits hoich und gerechticheyt daer inne verdonckert to worden iss onse ernstlick gesynnen ghij tot conservation van dyen al die possesseuren ader besitteren gemelter benefitien aensihens brieffs affordert und afforderen doet copien auctentycke oirer brieven und bescheyt daer bij hun die selve geconfereert sijn und uuyt crachte der wellicker sij die vercregen hebben und besitten und sullicke copien ons opt aller spoedelicxst overseyndet, und off eenige van zijluyden sich daer inne weygerich erthoenden, sult ghij ons daer van und van oire namen und toenamen verstendigen, en mit sijluyden gedaen toworden als tot conservation hoichstgedachter coninclicke majesteits hoich und gerechticheyt wij bevunden sullen te behoeren. U hyer mit dem Almechtigen bevehelende. Datum Arnhem den 27en january vijftienhonderd eenenzeventig.
Charles de Brimeu.

Imfal ghij aldaer te Elborch eenige meher andere benefitien dan in gemelte declaratie gespecificeert staende tot sijner majesteits collatie wetet, sult ghij uns gelyckfals daer van verstendigen.

4.2
Die stadt Elborch.
Declaratie der benefitien staende tot coninclicke majesteits collatie binnen die stadt Elborch gelegen.
Pastorien
Pastorie binnen Elborch
Vicarien
Vicarie sancti Hieronimi.


Nummer 5

Ersame wijse und vursichtige guede frunden. Achtervolgende den lesten bij ritterschappen und steden deses quartiers gensamenen affscheit kunnen wij u ersamen nyet berghen, wie dat ein ersamen versaitt der statt Nijmegen aen onss doen schriven, dat op oeren quartierdach accordiert, die obligatien tho fertigen und op Arnhem tho brengen den 15en deser maendz february. Demnha van noeden achtend dat die deputierden der anderen drien quartieren bij oere gedeputierden erschenen, alle saecken van obligatien,reversalen unde beschwernissen tho communiceeren. Is derhalven onse frundtliche begeren, dat u ersamen onbeschweert sijn wollen oere gesanten op maendach den 19en february tsavontz alhier bynnen Arnhem tho erschienen aff tho fertigen, omb volgentz dachs die saecken vur handen tho nemen unde tho doen nae behoren. U ersamen dem Almechtigen hyer mede in glucksaliger wolfart bevehelende. Gegeven den 10en february anno domini vijftienhonderd eenenzeventig.
Burgermeisteren schepenen und rhaitt der statt Arnhem.

5.2
Denn ersamen, wijsen und vursichtigen burgermeisteren schepenen und rhaitt der statt Elburch, unsern besunders gunstigen gueden frunden.

Verschrijvinge op een quartiersdach van der statt van Aernhem anno 1571.


Nummer 6
 
Beneffens vruntelicke groete etc erentfromme gunstighe guede vrundt. Ick kan u lieve nyet berghen hoe dat mij bijden scholtis van Dorenspijck huyden bevelscrifften besloten van unss genediche heren stadtholder toegesant zijn midt noch diversse aenclevende missiven vanden droste op Veluwen nyet min bevels (see mij duurt) sich aennemende op mijn bevoelen ampt als mijn genediche heren ende hoichwijse cantzeler ende rade selffs, inholdende onder andere dat die broockers solde aenstont verschaffen alsoedane gelde als tot ondergoet van ettelicke aengewonnen schutten up Veluwen uuytgesettet zijn ten anderen, dat belangende die pricipale uuytsettinghe der tegenwoirdighe schattunghe op gemelte drost bevel solde hebben toe averseijnden twee gedeputeerden also adjoncte personen bij die uuytsetters dese kespels alhier ongemeentlick ende solde genoempt zijn deen Hendrick Markes ende dander Johan die Vrijeszen ten dach dat ick die geijstelickheyt soe pastoer cureiten als benefitien bedienende affvorderen solde copien auctenticquen oirderbrieven tijtel und bescheit zij daeraff mochten hebben etc. Uuyt allet dwelck (doorh.: mij) schijnt die drost dit ampt solde willen equipareren zijne schultampte tselvighe nochtans tot noch toe gehoert noch gesien weshalven mij noetelick sal wesen ennighe remonstranten to hove moeten doen edoch wol liever des ampts onder behoerlicke restitutie der operlichte penningen ontslagen te zijn dan den drosten mij iegens thebben dwijll dan u lieven selffs deser oirsaken halven te weyder uuytsettinghe diemaels te hove zijn gewest ende daer[..] saken u lieven wittelicken zijn gemerct oick ick g[..]de hebben midt dese voirbenoempde gedeputeerde d[ie] [uuy]tsettinghe. Begere zeer dienstelicken u lieven mij bij brenger van desen wilden veradverteren wanneer u lieven wederomme jarichden (soe ick verstaen hebbe van een baden) sullen reysen wolde alsdan mij verfoegen bij u lieven te comen soe ick doch der meynninghe noch zij selffs mede tho reysen want ick geen twee gebiedende heren kan dienen vorder gunstighe vrundt

6.2
soe die sake tusschen mij ende Dulick Ripperbant bij den eersamen gerichte uuytgestelt is gewest ende vollicht bij versuymnisse offt unachtsaemheyt (soe ick doch gheen bescheit van gemelte Ripperbant ontfangen hebbe) in mijn guede recht mochte versnelt werdden. Begere oick u lieven midt uwe raetsvrunden der saken een insien wolden hebben sulcx ick mij gantselicken tot u lieven vertrouwe, kenne die Almoegenden, ick u lieven bevele. Datum Oldenbroeck den 15en february anno eenenzeventig.
U lieve goetgunstighe vrundt, Symon van Cleve.

[Den] erentfromen wijsen ende voirsichtigen Lubbert [..]ders, burgermeister [der] stadt Elborch.


Nummer 7
 
Meinen dienst beste vermuegens ter voren. Erentfeste ersaeme voirsichtige und wiese gunstige heren, die wendige heer Gerarth Wachtendonk, pater des conventz van Hulsbergen, hefft mijnen genedigen heren Graeffen toe Megen, statheldern etc op huyden, seeckere schijn ende bescheit, mit der collation, sampt andere zegull unnd brieven sien laeten, unnd verthoent, belangende seeckere [..] staende inden moeder kerck bynnen Elborgh genant sinte Hieronimus altair, waer bij gebleecken, dat die rectoren ader paterij die vurgenoempt conventz van Hulsbergen (doorh.: onleesb.) ten selver vicarie collatorie sijn, unnd sijnen s[..] mit sullichen exebiertten bewiess te vurden dese ich alsoe op versuecken gedachten paters niet heb willen verhalden, u ersamen die Godt almechtigh lang walfarent gesont gefriste, mij steetz toe gebieden. Datum Arnhem den 15 februaris anno 1571.
U ersamen ende dienstwilligen,
Dederich Stueck senior.

7.2
Denn ersamen voirsichtigen unnd wiesenn burgermeistern, schepenen unnd raeth der stat Elburgh meinen gebiedunden unnd gunstigen herenn.


Nummer 8
 
Aen Symon van Cleve, richter int Oldebroick. Idem, aen Willem Hueke, scholtissen to Dorenspick

Copie
Die stadtholder etc, ind cantzler etc.
Eerbaer und frome lieve bisunder. Alzo wij verstaen dat overmits desen yetzvoorledenen und leyder noch geduirenden inundatien ader overfloet der zee und aen vallenden waeteren aen der stadt vander Elborch een groot deel vande wallen und sunst ewich gedreven verloopen und neder gestortet twellick wederomme op to maecken noodich sonder dat die stadt die sunst guet und vast is bedorven und ongevesticht blijve und dan die onderdanen uwes bevolen ampts woe als wij geloofflick verstaen van oldts gebruickelick to dyen und gelycke zaecken aldaer to der Elburch to wercken und diemen na rechte und redenen schuldich. Demnae is van wegen der coninclicke majesteits to Hispanien etc onses allergenedichsten heren onse gantz ernst gesinnen dat ghij to versoecke der burgermeysteren schepenen raedts und regierders der voorseide stadt aenstont und sonder weygeringe off vertoch die onderdanen uwes bevolen ampts, mit kerren, perden, schuppen und sunst alle nootdruft bij buerten und woe sulcx to geschien plach daer hin schicke om die wallen wederomme to helpen opwerpen und maecken und sunst die stadt daer zij wo boven gesacht bijden water verdorven vestigen sonder des in gebreke to zijn want van hoichstgedachter coninclicke majesteits wegen wij ons alzo tot u versihen, mit bevehelongh des Almachtigen. Gegeven to Arnhem den 23en february vijftienhonderd eenenzeventig.

8.2
Die vant Oldebroeck ende Doernspijck moeten aen de stadt van Elburch bolwercken woe van oldts gebruyckelick - anno 1571.


Nummer 9
 
Ersaeme, wijse, vursichtige ind fromme besundere vilgunstige goede frunden. Alzoe den dach nu neest koemende sonnendach was beraempt ind angestalt, bijden anderen binnen der Elburch te koemen, ten eynde die schattongh uuytgestalt mucht worden, dwiele dan onse andere mede raetzfrunden het meeste deell in anderen unnd dergelijcken geschefften sijn vertroicken, [..] niet mogelicken ten aengestunpten daege aldair te kunnen offt moegen erschinen. Derhalven onse fruntlicke begertte u lieven und ersamen den anderen frunden van ridderschap willen adverteren tom alle vergeffelicke oncosten toe vermijden ten vurseide daege aldair niet toe erschinen, dan zoe haest die zelve onse mede raetzfrunden wederom alhier gekoemen, salmen u lieven und eersamen dair van tijtlicken adverteren ind eenen anderen dach aenstellen, daer soe u lieven und eersamen alsdan die van ridderschap unnd sunst anderen bescheiden moegen unnd willen u lieven und eersamen hier mit den Heren bevoelen hebben. Geschreven tho Arnhem den 7 marty vijftienhonderd tsoeventich een.
U lieven ind eersamen goede frundenn,
Burgermeisteren, scepenen ind raet der stadt Arnhem [.].

9.2
Den eersaemen wijsen vursichtigen unnd frommenn burgermeisteren, scepenen unnd raeth der stadt Elburch, onsen besunderen gunstigen goeden frunden.

Utsettinge der schattinge wordt van de stadt van Aernhem ende riddderschap binnen Elburch gedaen, alwaer de van Elburch voerscreven de ridderschap moegen bescheyden, anno 1571.


Nummer 10
 
Die stadtholder cantzler und raeden des conincx inden furstendomme Gelre und graeffschappe Zutphen etc.
Ersame voersichtige [wijse] bisundere und guede vrunden. Alzoe onses allergenedichsten heren des conincx rebellen [.]vianden, die zeeroovere wael (als wij verstaen und onses crachtens, uwen eersamen ont[.]wust) u, off over die acht hondert sterck zijnde Te Vliet ingenomen hebben und sich daerombtrent erhalden. So hebben wij (woe wael wij nyet en twijffelen off u eersamen en zijn daerop wael bedacht) nyet onderlaten sullen desen aen uwen eersamen to schrijven mit dem enen bevel van hoichstberoempter coninclicke majesteits wegen gants ernsten gesynnen dat u eersamen guede toeversicht und scherpe und sorchfoldige waecke bij daege und bij nachte, halden doen, daermit die stadt nyet overrumpelt verrascht und tot bederffenisse uwer und der burgeren wijff und kinderen etc ingenommen en worde sich daerinne so guytende als u eersamen eedeshalven schuldich und van sijner majesteits wegen wij ons des totten selven oick versihen mit bevelongh des Almachtigen. Gegeven to Arnhem den laetsten marty vijftienhonderd eenenzeventig.
T. Roos.

10.2
Dem ersamen voersichtigen onsen lieven bisunderen und gueden vrunden burgermeysteren scepen und raedt der stat vander Elborch.
Guede wacht te holden.


Nummer 11
 
Aende scholtissen to Dorenspijck, Eepe, Apeldoorn.

Copie.
Kaerl etc.
Eerbaere lieve bisundere. Alsoe bij vuurs[..] unden deses (doorh.: geg) gescreven ghij zult u [..] vuegen den uwes bevolen ampts onderdan[en] [..] to der nachtwacken to best[]ellen etc.[..] be[von]den dat alleenlick die van Ermel P[utten] und der Nijckerck to Herderwijck nae alden gebruyck verplicht zijn, sijnde uwen onderdanen mit deen vanden Oldenbroeck to der Elborch to waercken etc schuldich hebben wij u daervan nyet zullen onverstendiget laeten u daernaer te richten mit den aenhange enen wael dat ghij den junghsten bevelen nae die onderdanen uwer bevolen ampts sich to der Elburch vinden to laeten und arbeyden bevehelt sonder des in gebreecke te zijn Mit bevelungh des Almachtigen. Gescreven tho Aernhem den 8en aprilis vijftienhonderd eenenzeventig.

In marge:
119: die gesubvirguleerde aenden scholtis to Dorenspijck alleen.
110: die gesubvirguleerde oick aenden scholtis van Dorenspijck alleen.

11.2
Huysluyden sullen bolwercken en waecken binnen Herderwijck ende Elburg - 1571.


Nummer 12
 
Den eersamen voirsichtigen, onsen lieven bisunderen burgermeisteren schepenen und raedt der stadt Harderwijck.

Kaerl etc.
Eersame voirsichtige lieve bisundere. Alsoe bij onsen junghsten aen u uuyt gegangenen schrijven bij misverstande uwen eersamen bevolen die scholtissen van Ermel, Putten, Apeldoren und Epe bij u to bescheiden om oirer bevolen ampten onderdanen aldaer to der nacht waken to doen khommen, woe oick noch daer enteyndens overmits groote haest und ijle, in plaetse vanden scholtis to Apeldoren gefehelt und aen den scholtis to Dorenspick geschreven is geweest sich bij uwen eer to ergeven,[.] woe nu sullick bryeven (alle inder haest) in behachtongh der wichticheyt der saeken opten werden deses geschreven sullicx uuytfuyren, demnae ist dat van wegen hoichstberumpter coninclicke majesteits wij u weten laeten dat u eer die van Dorenspick ongemolesteert laeten und sijluyden aldaer nyet khommen en doen, diewijle sij mit den vander Oldenbroick (woe van aldts gebruyckelick) to der Elborch werckplichtich zijn und nyet aldaer, als oick die selve vanden Elborch daer over clagen, soe den van Dorenspick und Oldenbroick onlancx bevolen sich aldaer to der Elborch to opmaekongh der stadt wallen soe bij die zee affgespuelt int werck to ergeven woe oick (als wij nu verstaen) noch die van Apeldoren, noch die van Epe, maer die vander Nyekerck mit den van Ermel und Putten alleenlick aldaer to wercken und waken verplicht zijn, daer nae u eersamen sich to richten und die van Epe mit den van Apeldoren to verlaten und der Nyekerck alleenlick to behelpen hebben mit bevehelongh des Almachtigen. Gegeven tho Arnhem den 8en aprilis vijftienhonded eenenzeventig.

12.2
Die van Doernspijck ende Oldebroeck sijn to der Elburch werckplichtich, die van Nijkerck, Ermel ende Putten tot Herderwijck, anno 1571.
 

Nummer 13
 
Die grave to Meghem, stadtholder und capiteyn generael und cantzler und raeden der furstendombs Gelre und graeffschaps Zutphen.
Ersame und voersichtige lieve bisundere. Alzo wij geloiffweerdich bericht dat die geusen und rebellen zekere aenslaegen op dese onses allergenedichsten heren des conincks erffnederlanden gemaeckt und onder anderen dat graeff Lodonwick van Nassouw in die dertich off ymmers een groot antal van geruste schepen to Rochelle bij een anderen hebben und in meynonghe sijn sol sich mitten anderen waetergeusen ader zeerooveren yetz ombtrent und in Vrieslant sich enthaldende to fuegen und wij oick geloiffweerdich bericht dat wael ongeveerlick vier ende twintich schepen langhs Zeelant gevaeren, waerinnen den voorseide graeff Lodonwick mede binnen to wesen vermoedet, und dan dese dingen ongetwijffelt nyet licht to achten dan daer aen oer eersamen und derselver mitburgeren guet waelfaeren und villicht lijff und leven gelegen want woe die u eersamen bevolen stadt inne genomen und verrasschet worde zijne coninclicke majesteit idselven daer nyet bij sol willen laeten, demnae is van derselver coninclicke majesteits wegen onse gants ernst gesynnen dat u eersamen aenstont guede stercke und vlijtige wachte und waecke bij daege und bij nachte halden doen, und allenthalven daer aen zijn und sullicke toeversicht nemen und draegen dat gheen mangel daer inne en geschie daer mit nyet alleenlick zijne majesteits ongenaede maer oick onverwinnelick schaede jae oick villicht van lijff und leven uwen eer und den burgeren und inwoeneren en averkhome, des willen van hoichstgedachter coninclicke majesteits wij ons alsoe versihen, und vertrouwen tot uwen eersamen die den Almachtigen heren bevehelende. Gegeven to Arnhem den 13en aprilis vijftienhonderd een enzeventig.
T. Roos.

13.2
Dem ersamen und voersichtigen unsen lieven bisunderen burgermeysteren schepenen und raedt der stadt vander Elborch.

Ontfangen den 15en aprilis.

Guede wacht te holden tegen de geusen schepen anno 1571.


Nummer 14
 
Mijnen dienst tho uwens eersame wijse und voirsichtige insunders gunstige gebiedende heren. Ick kan u eersamen dienstlicker meynonge niet bergen woe ick daegelix und stedich vanden gheerffden in und uuytheemsch inden ampte van Eep und Heerde gebeden und gefordert word enen yder van oeren portie und gesatte quota vanden scattonge bericht tdoen twelck ick sonder die cedule die ick u eersamen thogeschickt hebben niet doen kan dienstlicken begeerd u eersamen mij die cedule bij brenger tegenwoirdich weder tho scicken willen. Verschulde ick alijt tegens u eersamen den ick den Almachtigen beveel geerne. Ex Hattem an 25en aprilis anno etc eenenzeventig.
U eersamen dienstwilligen, Henricus Haen secretaris tHattem.


Nummer 15
 
Dem ersamen wijsen ende voersichtigen heren burgemeesteren scepenen etc der stadt Eelburch - saluit.
Ersame wijse heren, soe mij doer cragt des Heylige Stoelen van Romen, eernstelijck geboden ende befoelen is, obsicht te hebben op die cloesters der deerde orde sante Francisci gelegen toe Harderwijck ende Eelburch. Op dat nae Godts wet ende regulen des heiligen Concilionis van Trente, alle gheestelijke personen souden in goede discipline, onder houdinge harder beloefftenissen gehouden worden. Ende oeck die ghene die souden mogen doer wellust des wleysch, quade leringen verleyt wesen, souden vegond gebrocht worden tot hare coesters om behorlijke penitentie voer haren misdaden menedicheeden menichheeden te doen. Ist dat wij verstaen hebben in voerleden tijden somige susteren aldaer wol het cloester verloepen sijn hoeryghe bettersghe menedichghe echten aengenomen hebben.
Onder welliken ons speciael befel gedaen om te vernemen nae enen Apostode, better ende menedichghen priester, genoep[t] Bruno Weghe, die wellike niet en is gewest, te freden met sijn eyge[n] propria verdomenisse, mer heefft daer toe aan perseffide suster genoempt Anna toe Boecoep selige meister Arent toe Boecoep dochter, uut het cloester geroepen, met haer hoerighe kettersche ende verdomelijke echt a[n]genomen ende alsoe niet alleen apostoten des priesterdoms ende des cloesterlijck tendig, mer oeck des geloeffs, geworden, die wellike jure divino geschuyt ende alle gemeenschap fo[]aritydt, huysvestinghe hantreykinge geinterdiceert verboden is, ende jure humano nae bescreven rechte gepuniseert gestraffet behoren te worden, Soe ist dat wij mij heren met cracht des heyligen con-

15.2
ciliones vruntlijcke vermanen ende doer die gehorsamicheyt, ghij (doorh.: godt) God ende der heiligen apostolixge roemsger kercken sculdich siet gebieden die verseide Anna Boecoep te apprenderen ende in haer cloester te bringen, om aldaer behorlyke penitentie, nae cloestelyke statuten ende ordinantien, te doen, om hoer ziele uut des duvels handen te trecken, hem te weten Bruno Weghe als enen verkerden rebellen, verleyder ende boesdadighen apostares in handen des hoechwerdighe bischops toe Deventer wilt leveren. In alten verseyt is willen u ersaemheyt gheensins versumicht wesen ende den prior van cloester alle assistentie doen, opdat ick mijnen heren loff bij die (doorh.: dat) gheen, mij daer na vragen sulten, (doorh.: onleesb.) mach geven ende int verorsaecken en worden, sich wijder des te beslagen dit doende sult ghij God ende (doorh.: onleesb.) beyde u uwe wettelijke overicheyden getrauwelick dienst doen. Met hoep uut ons cloester toe Harderwijck den eersten dach meij anno duizend vijfhonderd eenenzeventig.
Mijnen heren goetgunstige diener Broeder. Simon Clercx van Hoesselt, Gardiaen.

N.b. in de marge staat nog enige tekst, die voor mij niet te ontcijferen was.

15.3
Anden ersamen wijsen unde zeer voersichtige heeren burghemeesteren scepenen recht unde raet der stadt Elburgh.

Den Gardiaen van Harderwijck begeert: men sal Breunis Veege, ende Anna toe Boecop (om dat sij (priester ende bagijne sijnde) haer tsaem in echtschap begeven hadden). Na ordening der roemsche kercke tracteren anno 1571.


Nummer 16
 
Eersame voirsichtighe lieve bysondere goede vrunden. Ick gebiede om zeer tot uwer eersamen : Ick en heb uwer eersamen nyet willen onvermeldet laeten wie dat halff meye voer hasnden ist, ende dat die lantschap zijne excellentie omme interest te vermijden beloeft hadden tot 50en libra upten eersten termijn voer halff meye up te brenghen ende meer, waervan ick noch vanden stadt Elburch nyet vernoemen hebbe noch eenighe betaelinge gecregen ende zoe mij van zijnder excellentie weghen geordonneert ende bevolen, is alle ernste vliet voer te wenden omme die betaelinghe des eersten termijs halff meye up te brengen omme die in zijne majesteits behouve te employeren daer mij zulcx bevolen is. Is daeromme van zijne majesteits weghen mijn ernst verzoucken ende begheeren dat uwer eersamen aenstont alle moegelicke vliet tzij bij publicatye off andersins voerwenden laeten dat de penningen vanden stadt Elburch voorseid aenstont upgebuert ende voerden 20en may toecomende ten lancxten in mijnen handen gebracht warden. Immers zoe veele uwer eersamen becommen kunnen omme interest ende verlies aenden ghelde te vermijden, dat uwer eersamen hier inne nyet zuymich oder naelaetich en zullen zijn, verzie ick mij ganselick van zijne majesteit alzoe tot uwer eersamen dien ick hier mede den Almachtighen bevele. IJlens tAirnhem 14en may 1571.
Uwer eersamen goetwilligen frundt,
Gedeon vander Houve, cantzler.

16.2
Dem eersamen mijnen bijzondere goede frunden burgermeesteren [sch]epenen und raedt der [stad]t Elburch.



Nummer 17
 
Eerbaer eersame voirsichtige guede vrunden. Alzoe Bette van Ens, weduwe zaliger Henricks Aertszoon eertijts scholtis aldaer ten versoucke van Thomas Gramaye eertijts lantrentmeisters ende nu eerste rekenmeisters deser landen alhier in gysell bescheyden, ende oick erschenen is geweest ter canse van een ende vijftich keysers gulden ende acht stuvers byden selven Gramaye gesustineert dat sij hem schuldich is die welcke oick in zijnen handen to namptiseeren haer bij appoinctement vanden 13en novembris laetstleden bevolen is etc. Und nu in statt der coninclicke majesteit tho Hispanien up onses allergenedichsten heeren ons bij dickgemelten Gramaye to kennen gegeven dat die selve weche sonder zijnen consente off hem to vreden to stellen unnt der ghijselinge vertogen sije versouckende daeromme sulcke provisie ten eynde dat hij tot betaelinge geraken moege. Demnae diewijle zulcke vertreck uuyt der ghijselinge [tegen] den bevehele etc van hoichstberumpter coninclicke majesteits wegen ons nyet weynich befrempt is in statt zijner majesteits dat u eersamen aenstondt der selver weduwen bevelen in handen dickgerurten Gramaye noch die voorseide penningen te namptiseren achtervolgende den voorgaenden bevehelen binnen veerthien dagen nae dat haer tselve bevel zal gedaen zijn, und bij gebreecke vandien (ingevalle u noch binnen twee dagen nae verloop der selver veerthien dagen) nyet en blycke dat zulcx geschiet zije dat ghij die selve Bette versekert ende alhier binnen Arnhem op sint Johans porte schicket om aldaer gijsel to halden tertijt toe ende zoe lange dat sij opgerurten appoinctementen van 13en novembris voorseid naegeleeft zal hebben. Ons opt fordelicxst off ymmers voor aenkhompste des veertienden daechs nade insumatie scriftelick adverterende wat u eersamen hier inne gedaen zullen hebben ende den selven bejegent zal zijn. U eersamen dem Almachtigen heeren bevelende. Geschreven to Aernhem den 17en may vijftienhonderd eenenzeventig.
Cantzler und raiden des conincks in Gelderlant verordent,
T. Roos.

17.2
Dem eerbaren erbaren voorsichtigen scholtis burgermeisteren schepenen und raidt der stadt Elburch, onsen gueden vrunden.

Ontfangen den 28 may die insinuatie gedaen den 30en may.

Bette vam Eempse sal toe Arnhem te gijsel voer schuldt aen Gramaye, anno 1571.


Nummer 18
 
Ersame wijse voorsichtige ind frome groetgunsige vrunden. Ick laet u ersamen ind lieve guetelick weten woe dat ick van wegen coninclicke majesteits onses allergenedichsten heren ind der landtschap op manendach nemptelick den tweden des toecommende maents july gemeynt zijn smorgens te acht uren bij climmender sonnen to Ede eerst aen to gerichte to sitten ind soe voorts aen inde naevolgende bancken op Veluwen naer older gewoenten. Is demnae van weghen hoechstberumpter coninclicke majesteits ind de landtschap sumpt guetlick gesynnen dat uwe ersamen ind lieven een vander selver mede raetsfrunden alsdan ter gueder tijdt inder voorseide bancke believen to deputeren woe in verleden jaeren verordent ende verdragen is. Des ick mij alsoe tot uwen ersamen ind lieven versie die der Almachtige here in gueden regiment ind gesontheyt behalden moet. Geschreven tot Scherpensel den 124en juny vijftienhonderd eenenzeventig.
Uwer ersamen ind lieve guede vrundt,
Frederyck van Zuyllen van Nijevelt, drost op Veluwen.

18.2
Den ersamen wijsen voorsichtigen und fromen burgemeisteren schepenen ind raet der stadt Elborch, mijnen groetgunstige vrunden.
Elborch.

Om het drostengericht van Veluwen toe becleden - anno 1571.


Nummer 19
 
Ersame wijse und vursichtige gunstige guede frunden. Wij kunnen u ersamen gunstiger welmeinongh niet berghen wie dat ein ersamen rhaitt der statt Nijmegen sampt gesanthen der doer hoeftsteden Ruermund Zutphen ind Arnhem opten 18en ende 19e octobris lestleden tot Nijmegen onder als communiciert hebben op den inhaldt der missiven betreffende averscridungh vanden costumen ende gebruyck in civill saicken etc ende ein andtwordt doen vervatten, twelck bij oer ersamen approbiert wurden, doch op besaegen der hern committenten der steden Ruermund, Zutphen ende Arnhem. Hoe dan aldaer mede raitsaem befunden ,dat dese andtwordt in naeme der semptlicher steden des furstendoms Gelre ende graeffschaps Zutphen (soe vern den cleine steden gelicke brieven ontfangen) onder tsecreet der statt Nijmegen aen onsen genedigen heren stattholder gefertiget soll werden. Gelicken wij u ersamen denmha copie des concepts hier inne verwaert oever, omb sich daerop (imvall denselven gelicke brieven then handen sin khommen) tho bespreken ende ons myt brenger deses offt acht dache oere meinongh ende wes gij van oerer statt wegen hier inne gedaen willen hebben, tho verstendigen, off sunst oere gesanten tegen toekomende maendach nemblick den 29en octobris omb hier van mitt ons tho communicieren, aff tho ferdigen. Daeraen sullen waell doen u ersamen die der Almechtiger langh waelfaert ende besierde. Gegeven den 23 octobris anno domini vijfteinhonderd eenenzeventig.
Burgermeisteren schepenen und rhaitt der statt Arnhem.

19.2
Edell waelgebornen genediger heer uwe genaden brieff datiert den naestlaesten augusti deses jaers een indtsoeventich, hebben wij den 21en septembris daer nae ontfangen, daer inne van costumen der gebruicken in die landen van herwertz over tho remedieren bij tijden romischer
keyzerlicken majesteitt heren Charll den vijfften des naems unsers alregenedichsten heren (des sielen Godt Almachtich ommers genedich sijn will) anno etc 31 ende volgens in den jair viertich voergenommen in effect int lanck verhaelt ende repetiert then einde dat die officieren alnoch inwendich drie maenden die costumen ende gebruicken oversenden solden, int einde derselver missiven daerbij fuegende, dat alsoe zeder den jair 60 dese furstendomb Gelre ende graeffschap Zutphen onder hoichstberoempter keyzerlicke majesteitt onderdenicheit gecommen dat noedich gedoecht die costumen van desen furstendombs ende graeffschap oeck toe doen overbrengen, ons bevelende den selven nae to koemen, volntrecken ende bynnen den tijt van drie maenden alle costumen ende gebruick schrifftlick gedirigeert, bij guede declaratie over tho senden, daer op uwe genade wij in onderdaniger andtwordt dienstlick fuegen tho weten dat wij coninclicker majesteitt onse alregenedichsten heren ihr und alle weege nyet anders dan als die guetwillichste ende onderdenichste onderdaenen gehoersamheit bewesen, wie wij alnoch tho doen willich ende bereit, dan befindende dese saecke soe hoichwichtich ende besweerlick, ons nyet alleen dan die alinge

19.3
landtschap betreffende, ende bij die gewesene fursten ende heren in sulche ende dergelicken der landtschappen offt steden noot angelangt noch operlacht, weten uwe genade genedichlick tho erwegen dat ons, wesende die geringhste ende leste staet der alinger landtschapp betreffende nyet will geboeren int particulier buyten toe doen van bannerheren ende ritterschappen sich in enigen deell ietwes in to laeten daeromb dienstlich biddende uwe genade dese unse andtwordt myt genaden opnemen ende bij den durchluchtigen hoichgebaren fursten hertogen to Alva etc unseren genedichsten heren onsere onschult genedichlick doen ende verfuegen helpen willen, dat wij bij unsen vorige gebruicken vrijheyden und rechten vermoegens den tractaet voer Venloe genedichlich verblijven und des gesinnens hen voert verlaeten blijven, uns in alle wege dienstlich erbiedende tegens uwe genade die zelve uwe genade in gelucksalige regierungh den Almechtigen heren wolfarent bevehelende. Geschreven….

19.4
Ersame welwise ende voirsichtige goetgunstige heren unde vrunden, op u lieden (doorh.: missive) brief is dair den [.] [..] (doorh.: hebben) wilen wij u ersame lieden neest [.] alnogh allen gans oft willicheit voir vruntlick bericht niet verhalden dat wij die [..] (doorh.: onleesb.) [..] die aversendungh vanden costumen unden gebruicken in civill saecken ende alnoch niet ontfangen dan is an onsen schults dairvan geschien, (doorh.: onleesb.) die welcke (alst schijnt) sullen van sich schien unde wuns dairuutt solde besweren willen, degenen dairom gantz vruntlicke u ersame lieden gelieven wel was onsere statt wegen daerinne te doin als u ersame lieden van oere statz wege daer inne to doin ge[..] sijn, [.] dat wanneer (doorh.: onleesb.) onse statz die [.] van sich op [..] willen [.] ons alsdan tot uut van u ersame lieden voir ons gegeven bericht refereren mogen [.] hadden tselve[..] in ersame uut seker dienstwilliche etc.
[..]

19.5
Dem ersamen wijsen und voirsichtigen burgermeisteren schepenen und rhaitt der statt Elburch, unsern besunders gunstigen gueden frunden.

De stadt van Aernhem sullem hare constumen ende gebruyck in civile saecken (toevoeging: niet) oversenden, anno 1571.


Nummer 20
 
Kaerl de Brimeu, grave tho Meghem, fryher to Humbercourt, her tho Housdaingh, Esperlecq etc, ritter vanden oirden des Gulden Vlies und coninclicke majesteits der landen van Gelre, Zutphen, Fhrieslant, Overijssel, Groningen, Lyngen etc, statholder und capitein generael.

Ersame lieve besundere, ic gheeft ons tho kennen die lantrentmeister deser furstendombs Gelre und graeffschaps Zutphen Gedeon van der Hoeve dat hem onlancx geleden tho hoeve sijnde expresselick bevoelen sije, die gehele kiste venden schatpenningen soe wel vanden yersten termijn gefallen Petri laetstleden ende vanden 37en vijfhonderd Libra bijder lantschap ramisse nu oeverstecken tho betalen toegesacht mit sampt alle die restanten der oude twee und vier jaerige schattingen aenstondt inne tho forderen und voerts weder oever tho tellen und dwiele nu oeck die durchluchtige und hoechgeboeren furst und heer die hertouge tho Alva etc lieutenant gouverneur und capiteyn generael etc ons ernstelick bevehelt den voerseide lantrentmeister tot betalinge der selver penningen mit wercken executie via facti sonder enich voerder vertreck tho verhelpen. Zoe ist nochtans dat wij []alle[] mitter selver executie tho beghinnen u edelen beneffens ende boven allen den anderen mennichfoldig bevehelen, dreygementen und waerschouwinge op dat men indyen men sullicx tho doene genoedicht wordt ymmers egheen ersak en hebben sich des tho beclagen, noch dese tegenwoerdig wal toeschicken hebben willen, mit dem van wegen der coninclicke majesteits tho Hispanien etc onses alregenedichsten heeren gants ernstelick bevehele dat u edelen noch onversuymelick bijden maenders und schatbuerders und sunst verschaffen, dat die alinge reste alle der schatpennongen der stadt Elburch, woe u edelen die inden hierinne gelachte cedulle den lantrentmeister verclaert gespecificeert und uuytgedruckt bevinden voerden tweeden dach january naest comende in handen des lantrentmeisters geheele und ront betaelt sye, off bij gebrecke van tghoene voerseid und woe die voerseide resten nae vermeldongh der cedulle alsdan nyet betaelt und u edelen vanden selve betalinge binnen twee dagen naeden voerseide dach nyet gebleken en sije bij quitancie der lantrentmeisters ofte sijns clercqs dat u edelen die selve maners schatbuerders

20.2
ende sunst andere die oere resten tho betalen ende op tho brengen suymich sijn ende alsdan oere resten nyet sullen hebben betaelt alsboven aenstont alhier binnen Arnhem op Sint Johans poerte tot vier koste in haften brengen, die wellick men aldaer sitten sal laeten ter tijt toe dat u ersamen bij vercopinge oerer guederen sijner majesteits resten mit allen den costen daer aen verhaelt ende den lantrentmeister betaelt sullen hebben. Behouden den selve oer verhuel aen ghoenen die hem int perticulier vanden schattinge schuldich und in gebreke und betalinge geweest sijn, zonder dat u ersamen des alsoe tho doen in eenyge gebreke sijn, want ongetwijffelt in sulcken gefallen men u burgermeister selfs alhier opte poerte doen haelen und aldaer allet tot uwen kosten verblijven laeten sal ter tijt toe dat zijne excellentie van sulcke uwer ongehoersaemheit verstendiget daer inne versihen sal hebben naer behoeren. Off soe lange bis dat een commissaris van desen hoeve aldaer gesonden ende van uwes burgermeisters guederen soe voele verkoft sal hebben als hij lantrentmeister tot zijne gebrek ende restante behoeven sall, dwiele van hoichstberumpter coninclicke majesteits wegen sijne excellentie alle die voerseide resten omme die ghoene die daerop geaffigueert sijn tho betalen ende sijnen majestet vanden groote interesse van dye tho ontlasten, aenstont hebben wil ende moet und eyntlick alsoe kersmisse hart voerhanden ende die tweede termijn der yetslopende schattinge Petri naestcomende op dat sijner majesteit mitten interesse van dyen nyet op nyes gegraveert en worde. Bevehelen gelijckfals van wegen hoichstgedachte coninclicke majesteits wij u edelen aenstont den voerseide tweeden termijn binnen der Elborch (indyen tselve alnoch nyet geschiet en is) uuyt tho setten und tho verdeylen und die verdeylinge van dyen vur kersmisse naestcomende behoerlick onderteeckent den lantrentmeister tho doen behanden,die penningen vanden selven tweeden termijn tho doen opbueren, inneforderen ende folgents oeck voer Petri voerseid allet bij pene alsvoren in handen dickgemeltes lantrentmeisters tho doen senden ende betaelen aen alle twelck wij u edelen noch voer ditmael ende wens voer all ten overfloet wal hebben willen verstendigen

20.3
verstendigen und waerschuewen om u edelen daernae mogen weten tho richt und daer aen the sijn dat alle rigoreuse executie costen und schaden vermijdet moegen worden. U edelen den Almechtigen heeren bevehelende. Gegheven tho Arnhem den 23en decembris vijftienhonderd een en zeventig.
T. Roos.

20.4
Den ersamen onsen lieven besunderen burgermeisteren schepenen und raedt der stadt Elborch.

Betalinge van schattinge.

Ingekomen stukken, 1572

  • maandag 25 juni 2012 15:45

Inventarisnummer: 152

Nummer 1

[Onssen frundlicken groetz erndfeste eersame wijse heren. Unss gehere dat stadtholder van Gelrelant heft erss desse morgen durch zijne genade diener doen vernemen []u eersamen anstont tho ad[] dat u eersamen v[]chlicken bij u [ ] aldaer aen all uuytsien van be[]tegen willen und ent[] gantzen off ander [] van [] sorten [..] dat sij anstaen s[] [..] opt hoff
daer sijn gouverneur generael arriverende worde daer an sal sijn gouverneur generael daer van vruntscap geschieden ende tot sijnder tijt wal vergelden weren die b[] minste eylens na Zwol [.] een elckers dat hem die watersnoot unde tijt ingedie[] selffs [] unde wilt disse ander brieff voertz na Harderwick besloten. Datum Ile[] 19 dach january anno etc tweeenzeventig.
Burgemeisteren scepenen unde rhaed der stadt van Hattem.]


Nummer 2

Eersame und voorsichtige bisundere guede vrunden. Alsoe van geloofflick in erfarongh, khommen dat die pirataten ader zeeroovers sich vast stercken und dagelicx ondernhemen einige toetasten to doen und die luyden conincklicke majesteits onses allergenedichsten heeren onderdanen waer zij aen kommen konnen, to plunderen berooven und id oire mit gewelt aff to nemen und onthalen etc. So ist dat wij uwe eersamen daer van nyet sollen onverstendicht laeten mit dem van hoochstberumpter coninclicke majesteits wegen gantz ernsten gesynnen dat u eersamen guede scherpe wachte und waecke halden und halden doen. Daermit die stadt mit verasschinge verraderye off anders nyet en worde ingenomen und dan uwen eersamen und anderen gueden burgeren und inwoneren id oire genomen und sij sellffs mede geslagen und verwondet etc. Dess willen van hoochstberumpter coninclicke majesteits wegen wij ons alsoe tot uwen eersamen, als sijner majesteits gueden getrouwen dienaren und onderdanen, gantz vastelick versihen. Mit bevehelongh dess Almachtigen. Gescreven tot Arnhem den 21en january vijftienhonderd tweeenzeventig.

Cantzler und raden des conincks in Gelderlandt verordent.

T. Roos.

Nummer 3

Eersame und voorsichtige bisundere guede vrunden. Wij worden yetz bericht dat die waterguesen ofte piraten off woemen die nu anders noemen sall, vast wederomme inder zee zijn und etlicke eylandern und dorpen bij verrassinge ingenomen die kercken gespolieert und eenige coninclicke majesteits onses allergenedichsten heeren onderdanen gefangen, oick die dorpen gebrantschattet und sunst veele overlast gedaen hebben.Derhalven wel noodich goede stevige waeck und toeversicht bij nacht und bij dage to halden und hebben und die wijele nu u eersamen vast opter zee geseten daer die selve zeeroovers mit eenen getijde ader twee und sunst voorden winde lichtelick aen khonnen kunde. Soe ist dat wij uwe eersamen daer van nyet en hebben sullen ongewaerschouwet laeten, mit dem van wegen hoochstberumpter coninclicke majesteits gantz ernsten gesinnen dat u eersamen goede stedige nacht waecke und oick dachwaecke halden doen daermit die u bevolen stadt Elburch nyet verrasschet uwen eersamen und derselver mitburgeren id huere genomen eenige aengefangen die stadt gebrantschattet und sunst in onverwurlicken schade gebracht en worde nyet alleenlick tot oiren maer oick tot sijner majesteits schanden und achterdeel dat welck to vermijden, wij u eersamen to vermanen, und bevehelen und dieselve u eersamen respectivelick eedtz und amptzhalven schuldich und gehalden zijn, die welcke (doorh.: wij) u eersamen wij dem Almachtigen heeren bevehelen. Geschreven to Arnhem den elffden february vijftienhonderd tweeenzeventig.
Cantzler ende raeden des conincks in Gelderlandt verordent.
T. Roos.


Nummer 4

Eersame und frome bijzondere goede frunden. Ick gebiede mij zeer frundelick tot uwer eersamen. Alzoe die excellentie vanden hertoughe van Alva gescreven ende die vanden reeckeninge alhier belast heeft die huyseren vanden perticulier gebannen persoenen daer zeer weynich profijts of te huyere van compt off die meer belast zijn mit renten ende anderssyns als zij ter huyeren gelden loepende nochtans die renten daer up staende, tot lasten vande majesteit die zelve te vercoepen off in erfpacht uut te geven. An mij daeromme gesinnende ick vande costen ende renten off andere gerealizeerde pretentien up yder huys staende zoe veele tot mijnder kennisse gecomen is, een upteeckeninge zoude maecken ende mede een aenteeckenisse vande bouvellicheyt ende wat die reparatien van elcke huys bij estimatie costen zoude, ende gerepareert zijnde hoe vele een yder huys alsdan ontrent ter huyre zoude moegen gelden, oeck wat elck huys resective mijns bedunckens boven die bekende costen wel zoude behoiren te ghelden, in erfpacht off anderssins, mits die beterschap in goede betalende up redelicke termijnen commende zoe ick om andere wichtige affairen mijn officie ende die coninclicke majesteits dienst aengaende omme de voorsseide upteeckeningen ende oeck estimatie te doen maecken zelfs persoenlyck voer dese tijt aldaer nyet erschinen en mach is mijn vrundelycke begeeren ende an uwer eersamen nyet weiniger van zijne majesteits wegen gesinnende dat uwer eersamen aenstont een pertinente upteeckeninge maecken laten vande lasten, renten ende andere gerealizeerde pretensien up yder geconfisqueert huys in uwer eersamen stadt ende oeck vande renten ende costen staende upte hoven, landen ende erven in der zelver Vrijheyt gelegen. Zoe vele tot uwer eersamen off der zelver mit raetsvrunden kennisse ende wetenschap

4.2
gecommen is, mede de zelve huyseren doet bij een timmerman metseler ende decker visiteren ende eene estimatie laet maecken wat yder huys noetelyck te repa(r)eren ongeveerlick zoude costen ende gerepareert zijnde hoe vele een yder wel ter huyre zouyde gelden, oeck wat elck huys respective uwes bedunckens boven die bekende lasten wel zoude behoeren te gelden in erfpacht off anderssins, mits die beterschap in goede betalende up redelicke termijnen ende up wat voerwaerden men de huyseren aldaer gebruyckelick is te vercoepen. Begerende dat uwer eersamen mij tzelve metten eersten alsoe distinctelick onder pertinente specifficatien in gescrifte oversent mede een anteeckeninge wat reparatien bijden huyrlingen alreets ande huyseren gedaen zijn ende hoe vele die van yder beloepen ende mij noch nyet gecort en hebben sonder daervan ende inne tgene voorsseid is eenichsins te suymen gelijck ick van zijne majesteits wegen mij tot uwer eersamen vertrouwe ende verlaete, die zelve hier mede den heer Almechtich bevelende. Datum Airnhem den 12en february 1572, stilo coloniensis.

Uwer eersamen hier mede int goede vermaenende dat die zelve den 2e termijn vanden schattinghe anstont doen innen ende voer petry an mijnen handen betaelen om interesse te vermijden.
Uwer eersamen goetwillige vrundt,
Gedeon vander Houve.


Nummer 5

Ersaeme, wijse ind vursichtige besondere gunstige vrunden. Ick laet uwe ersamen guetlick weeten, woe dat ick van weegen coninclicke majesteit onses allergenedichsten heeren op maenendach, nemptlick den tweeden dach deses toecomende maendts may toe Dornspijck eerst aen toe gericht sitten sall, smorgens toe acht uren, bij climmendere sonnen, ind soe voirtaen in die naestvolgende bancken van die Averveluwe, nae alder gewoenten, is demnae van weegen hoichgedachter coninclicke majesteit mijn guetlick gesinnen, dat uwe ersamen een van uwe raedtz vrunden alsdan toe gueder tijdt, inden voorscreven bancken schicken willen, woe in verleden jaeren bij die landtschap verdraegen ende verordent is, twelck ick uwe ersamen nyet heb willen verhalden om sich daernae te moegen richten, soe ick mij des tot uwe ersamen versehe.
Ersame, wijse ind vursichtige besondere gunstige vrunden, onse heere Godt sij met u. Geschreven tot Elborch den 16en aprilis vijftienhonderd tweeenzeventig.
U ersamen ind lieve goetgunstygher vrundt,
Henryck Bentynck.
Drost vanden Averveluwe.


Nummer 6

Ersame wijse und vursichtige gunstige guede frunden. Wij kunnen u ersamen nyet bergen, wie dat die ersamen van Nijmegen, uyt aenschriven eures erbaren raith der statt Coln, opten 23 aprilis aen onss doen schriven, belangende euren Anze dach tegen den sondach trinitatis nestkompstich tot Lubeck angestalt, myt averseindungh sekere schrijfften ende articulen dairop aldaer geraitsschlaget sall worden, daer van wij u ersamen (soe die wijtloepich) inder ile geen copie kunnen aversenden. Soo dan oer ersamen onss bij oerer missiven in dato den sess indtwintichsten aprilis (als oock den aendren hoefftsteden deses furstendombs Gelre ende graeffschaps Zutphen) einen dach angesath, omb durch onsen gesanten opten tweden toekommende maents may tot Nijmegen savontz in tho khommen, gestalt volgentz dachs tho comuniceren off die reiss an tho nemen, ende durch wien, offt aff tho schriven sijn sall ende myt dem anfanck, dat wij den cleinen steden deses guartiers sulcx oeck verwittigen solden omb den voorseide dach tho besuecken, hebben wij u ersamen sulcx nyet willen verhalden, then einde dat u ersamen enigen oerre raetzvrunden (soe vern idt denselven guetducht) affertegen morgen, omb aldaer tot Nijmegen byden anderen stedefrenden opten vurseide dach tho erschienen, ind myt oir ersamen in communicatie tho treden. U ersamen den Almechtigen here mede in glucksaliger wolfart bevehelende. Gegeven den 28en aprilis anno domini etc tweeenzeventig
Burgermeisteren schepenen und rhaett der statt Arnhem.


Nummer 7

Eersame und vorsichtige besundere goede vrunden. Alzoe bij den durchluchtige und hoichgebaren furste und heer hertouge tho Alva etc leutenant gouverneur und capiteyn generaell wij verstendicht zijn worden als solden die geusen fugitive rebellen ende vianden coninclicke majesteits onses allergenedichsten heeren enige zuslegen hebben op enige steden deser furstendombs Gelre ende graefschaps Zutphen derhalven zijne excellencie ons schrifftt dat wij denselven steden dairvan solden verstendigen und verwittigen (demnhae is dat wij (doorh.: denselven steden dair van holden) uytt en hebben onderlaten sullen desen inden iele uwe eersamen tho komen tho laten) uytt dem van wegen hoichstberuempter coninclicke majesteits (durch ordonnantie als boven) ernstlicken gesynnen, dat uwe eersamen allen vlijtt ind nersticheitt ankeren, die hun bevolene stadt waill the waren guede ind stedige waicke ind wachte bij dage ind nachte tho halden ind doen halden, mytt oick sich steetz vredich vernhemen tho laten ingefalle van enigen ongemaick off anvall sich tho verwheren ind die stadt tho halden denselven uwen eersamen nyt verhaldenen dat hoichgedachte heer hertouge tho Alva ons geschreven bij hoichstbemelte coninclicke majesteits den edelen und walgebaren heeren Gillis van Bairllamont, banre- ind vrijheer van Hierges tho ende stadtholder ind capitayn generaell deser furstendombs Gelre ende graefschaps Zutphen etc verordent hefftt, die sich dan seer onlancx alhier tranportieren ader ergeven sall derhalven u eersamen oick ahn sijn excellencie off villicht ietwes voer tho fallen qweme, off dat u eersamen ietwes dairahn gelegen hoerden off vernhemen sijne excellencie ind ons dair van sullen verstendigen op dat allenthalven guede corenspondentie gehalden worden moegen. Souden des und alles wes vurseid in gebreke tho sijn als van coninclicke majesteits wegen wij ons tot uwen eersamen versihen und bevele hiermytt die selve u eersamen den Almechtigen. Geschreven tott Arnhem den 6en may vijftienhonderd tweeenzeventig.
Cantzeler und raiden des coenincks in Gelderlandt verordentt,
T. Roos.


Nummer 8

Eerbaren wolwijsen voersychtegen heeren und frunden. Na alle behoerlicken erbiedinghen ende dancksaegingen, konnen ende moeghen wij u edelen gueder menynghen niet verhalden, welcker gestaldt nae affloep onser saecken ende handelinghen wij anlesten bij u edelen ter Elburch geweesen, ende eendeels gespraecken ende bereedinghen gehadt des accorts ende differentien, bedraegenden die beterschap der monstrantien ende cibarien alnoch bij u edelen berustende, waer van die lossinghe bij ons resarviert, woe dor genoechsaam verhaelt etc. Vermerckt dan ende angesien u edelen sych mennichmael aldor referierden toe accordieren op des schepenen behaeghen, ende wij die saecken dirigierden tot discretien des waardige priors van Belheem nadem dat accort tusschen sijn waardigen ende u edelen contrahiert ys gewest. Ist nochtans dat wij die saecken soe nae gekoemen ende getreffet tin beijden tsijden soe wij tin besten konnen, ende u edelen biedens inslicken op twyntich rijder gulden verbleven, inde wij op vijventwyntich dalers angeholden waer op woe waecken ende mennichmael aldor versproecken ende verhaelt wordt, oick dat affscheit ys gewest u edelen sulden alhyr tho Swolle erschinen op saterdach lestleden teghens den middach myt sulcken bescheiden woe u edelen van den waardige prior van Belheem angeschreven ys gewest, daer yck oick doch mijn saecken anverblijven (doorh.: onleesb.) oirbardich was, soe wij ons niet veraccordieren konden verwonderen ons derhalven seer wat oirsaecken, sulcx niet naegekoemen, dan verbleven ys. Begheren bij brenger van dessen een schriftelicke andtwordt van u edelen wat oirsaecken tsulve verbleven, ende waer tho wij ons verlaten ende richten moeghen soe doch derhalven den edelen heer praeffst daer omme alhyr op sijne kosten twie daeghe alhyr gebleven, ende niet sonder een tho verlatich andtwordt vertrecken konde, ter tijdt sijn edelen wuste woer nae sijn edelen sych hadde tho richten, midt bevellinghe Gades almechtich, die u edelen lanckwyllich in gueder gesundtheit ffrythe. Datum Swolle in Bethlehem den 12en may anno 1572.
U edelen waardige
Guetwillighen,
Marquarduss Stamex Hermannus Willibrordi
Praevesth thom Bardesholm Swollensis quondan
Dessholm "Exiil" rector in Diepenberss[.]

8.2
Erwerdiger andechtiger heer unde guder vrunt, u erwaarde brieff angaende die ciborie unde monstranie hebben wij ontfangen unde voege u erwaarde dairop [..] vruntlick antwert te weten dat (doorh.: w) ons niet om en staet eetwes meer te tgeven den unse raitsfrunde uwe erwaarde angelaten hebben in gevalle u erwaarde (doorh.: sulcx) dairuit te freiten, moegen u erwaarde ons onder alsulcke verschrivongh onder des capittels segel te stellen dairmit wij genoechsam be[..] sijn unde bij den selven beden die penningen ontfangen, und so niet mochten u selve ons onse verschoten penningen senden unde die monstrantie unde ciborie van ons weder ontfangen, allet b[..] langh.


Nummer 9

Eerbare wolwijse groetgunsteghe heer und frundt, Cracht Wolterssen. Ick kan u edelen niet barghen welcker gestalt u edelen myt mij in voergangen tijden (doorh.: myt) een seecker contract gehalden , angaende der monstrantien ende cibarien, waer op die edele heer praest tho Bardesholm myt onse confratren patre Hermanno bij u edelen erschinen ende beslaten (woe yck verstendeget sijn gewest) u edelen sulden alhyr lestleden saterdach erschenen sijn myt die gewelen inde bij mij die pennynge nae inholdt des contractes ontfangen, soe u edelen sych niet accordieren konden in die verbetterschap. Ist noch dat sulcx niet geschiet is ende ter oirsaecken eenen baden an u edelen geschickt, myt sulcken bescheid geantwordt, u edelen wolden nicht meer etwas doen wijders dan die schepenen belavet hadden, alles nae wijders inhalt dess missivess. Waer op yck u edelen gueder menynghe niet kan verhalden, derwijlen ende angesien ick u edelen lestleden schrivens geraden u edelen sulden myt den gueden edele heeren accordieren, derwijlen u edelen die in soe cleynen prijse hebben, welweetende woe mij gienen der saecken verstendegen anders affnemen sal, dat het loet des sulvers troeys ghewychte baven sestyn stuvers brabants weerdich, inde dat fantsoen myt dat vergulden averdie twaelff stuvers brabants kosten, moet tin weynichsten, facit dat loet baven die 28 stuvers brabants, weert mijns bedenckens alnoch geraden u edelen wolden sych alnoch myt den edele heeren intlicken verdragen omme alle moeyte ende onkosten wijders tho schuwen, belanghende der verschivenghe ende consent des capittels belave yck myt desse verschrivinge ende onderteyckende handt, bij mijnre truwen ende eeren u edelen yrst daghes tho verantworden op onss costen derwijlen inde angesien yck u edelen die stucken yrsten sonder tellinghe der pennyngen volgen hebbe gelaten, ende nu durch vertrecken des edele heren priors van wyndess sulcx inder ijlen niet ys tho bekamen sijn waardige dat capittels zegel sych heft. Anders soe nu avermaels die saecken myt den edele heren praest ende u edelen onfruchtbar affgengen moegen u edelen bij mij tir plaetsen daer u edelen sulcx ontfangen hebben yrst dages erschijnen ende ontfangen die pennyngen naeluydt ende inhalden des contracts myt bevellinghe Gades almechtich. Ilendt uuith onse convent van Belheem bynnen Swolle den 13 may anno 1572.
Johannes Zutphanes prior in Bethlehem Zuolle []


Nummer 10

Copie.
Gillis van Barlaymont, banner- ende vrijheer tho Hierges etc, stadtholder etc.

Eerbaer ende frome lieve bisunder. Alsoe nyettegenstaende der heeren cantzlers ende raeden schrijven vanden 12en deses, wair bij u ernstelick bevolen is gewest, dat ghij die huysluyden ende onderdanen des u bevolen ampts to der Elborch schicken und die (doorh.: nachtwaecke) selve aldaer mitten onderdanen vanden Oldenbroicke die nachtwaecke doen halden und stercken sollet woe van aldts gebruyckelick etc. Evenwael die burgermeisteren schepenen und raeden der stadt vander Elborch hoirss schryfftlick to kennen geven, dat ghij uns uwes ampts onderdanen sullicx to doene sich weygerich und onwillich maecken, is demnae (in aenschouwe des gefherlicken tijts und noots) dat van wegen coninclicke majesteits onses allergenedichsten heeren wegen wij u nochmaels opt ernstelicxst bevelen alsullicke schrijven und bevel der heeren cantzlers ende raeden alnoch onversuymend ende onutygerlick aenstondt nae to kommen ende die vander Elborch (doorh.: alsoe) tot opmaeckinge oirer grafften ende sterckingen der waken to verhelpen und bijstandt to doen. Offte sunst werden wij opt wijdere clagen der vander Elborch alsoe daerinne versihen als na gelegentheyt der saecken und des tijts ghij und uwes ampts onderdanen sullen weten

10.2
to bedencken. Daer nae ghij und sij sich to richten und alle wijdere inconvenienten voir to komen sullen hebben. Mit bevelonge des Almachtigen. Gegeven to Arnhem den 30en may vijftienhonderd tweeenzeventig.

10.3
Copia.
Eersame und voersichtige bisundere goede vrunden, op uwer schrijven vanden 28 deses naedem wij tÆselve mitten edelen und waelgeboren banner- und vrijheer tot Hierges etc stadtholder und capitein generael deser furstendombs Gelre ende graeffschaps Zutphen gec[]orceert, voer eerst so wel die onwillicheyt der scholts to Dorenspijck und richters int Oldebroeck tho opmaeckinge der graften etc scrijff sijn edele itsunder aenden voerscreven scholtis und richter als u eersamen uut hier inne liggende copie to vernemen, dat welcke, onses erachtens, bij betrachten und volgens sich gehoersaem vernemen doen, und so wel den werckmeister bij u eersamen versocht betreffen doet derwijle sijn edelen sijn hellebardiers nyet derwes kan und men oeck alhier sunst niemant en weet te bekomen sullen u eersamen selffs eenen soecken erwelen end aennemen moegen, ons sijnen naem overscrijvende und wij sullen hem commissio (ist noot) doen hebben u eersamen hiermit dem Almechtigen heeren bevelende, gescreven toe Arnhem den naestlaesten dach may vijftienhonderd tweeenzeventig.
Onder stondt, cantzler und raden des coninx in Gelderlant verordent end was onderteykent T. Roos, het opscrift was, dem eersamen und voersichtigen burgermeisteren schepenen und raedt der stadt Elburch onsen besunderen goeden vrunden.


Nummer 11

Gillis van Bairlamontt, banner- und vrijheer tho Hierges etc stadtholder und cantzeler und raiden inden furstendomb Gelre und graeffschapp Zutphen verordentt,

Eersame und vursichtige lieve besunder. Alzoe wij cantzeler und raiden onlancx geleden opt schrijven ende clagen der quartieren deser furstendombs Gelre und graefschaps Zutphen belangende die betalinge vanden intresten der penningen des (doorh.: onleesb.) tweeden termijns iets loepender schattonge uytt oire inbewillichte termijn betalt zijnden aenden durchluchtigen hoichgebornen fursten und herren hertouge tho Alva etc leutenant gouverneur und capitein generael geschreven omme zijner excellencie meinonge dien aengaende eigentlick tho verstaen, und dwile dieselve zijne excellencie ons nu dairop schrijfftt tho vreden tho zijnn datmen het intrest (twelck men hefftt gepretendirtt opten gebreckelicken van oiren quoten ende taxen opten inbewillichten termijne tho betalen) solde laten varen ind dair van tontlasten ende quitieren die ghene die bijmen die gehele maentt van aprill nestleden oire pennongen gehelick ende op rontt opgebracht ende betaelt hebben, doch soe voele die ghoene anghynck die alzoe uytten water overvallen zijn gewest dat sij daer durch schade und verluis gehadtt und geleden hebben van oire granen und beesten dat zijne excellencie oick redich zij denselven noch dry maentt langer tijtz ende uuitstellinge gegeven to worden soe dat zij sullen moegen betalen bijmen die geheele maentt van

11.2
julio naestkomende sonder enige intrest the geven welverstaende dat die ghene die boven den vursseide tijden respective in gebreecke zijn van oire schatpennongen (petri lestleden tho betalen geloefftt) op tho brengen aenstondt dairnae werckelick geexcutiertt solden worden soe woll voir id intrest tegen een ten hondertt ter maentt twelck zijne majesteit den koopluiden tho betalen gehalden wordt) als voir tprincipaell ende dat id tselve intrest loop zall begynnen tho nemen voirden ghenen die nyet en sullen betaeltt hebben bynnen die geheele maentt van julio vursseid vanden lesten aprilis naestverleden beheltelick oick dat die volgende derde und vyrde termijnen (der intwilligong nae) op oire geaccordierde ende angestelte tijden opgebracht sollen worden bij pene vanden intresse van dien tho sullen betalen vanden tijtt aff dat die selve termijnen tho betalen bijder lantschap gelaefftt ind geconsentiertt zijn. Wesende gantz byllich ind redelich dat idt accordt ende geloiffte bijder lantschap gemacktt und zijne majesteitt gedaen onderhalden ende voldaen worde die welcke belaeffte tacite in sich hefftt die intresten hoewell dieselve nytt expresselick ende uuytdruckelick geaccordiertt und inbewillicht en zijn. Hebben van derselver zijner excellencie meynonge wij u bij desen well willen verstendigen omme alsulcke intresten ende executie to moegen vermijden voirkhomen ende u allenthalven dair nae to regulieren myt den anhange ende bescheide dat alle die ghene die voirden lesten aprilis verleden

11.3
oire reste ende quoten nytt ten vollen betaelt en hebben ende vermeynen dese atterminatie zonder intresse te betalen totten lesten july toecoemende te genieten sullen gehouden zijn den lantrentmeister generael beneffens oire betalinge oven te leveren genoichsame certificatien dat sij in dese jaire vanden wateren overvallen sijn gewest end daer doere schade an hoeren granen ende beesten geleden hebben. Ende die ghene zulcx nyt debite en kunnen bethoenen ende nytt betaeltt en hebben is die meynonge dat dieselve het intresse woe vursseid vanden eersten may voerleden mede zullen opleggen ende betalen, ende bevelende dairomme den zelven alsnoch aenstondt huere resten mytten intresse anden lantrentmeister te betalen, ende die nyeuwe obligatien vanden darden ende vierden termijnen wie vorheen geschreven over te seynden off bij gebreecke vanden betalinge vandien sullen wie op het (doorh.: onleesb.) anhalden des lantrentmeisters volgende zijne excellencie meynonge deselve ersten mytten intresse woe vursseid werckelick door executieren dair nae ghij u oick te richten. Myt bevelinge des Almechtigen. Gegeven tho Arnhem den lesten may vyftienhonderd tweeenzeventig.
T. Roos.


Nummer 12

Erentfeste ersame zeer discrete grosgunstighe heren und vrunden. Nae mijne gantz vruntlycke erbiedungh uwe lieve und eersamen zal dselve voir antwoort believen te verstaen hoe dat ick op alsulcke mij toegescrevene tijdingh met mijn excellentie here stadtholder gesproken, [meester] [S]yntel te moeghen weten wat vanden saecke mocht zijn, soe ist dat zijn excellentie mijnen missive heeft laeten zyen dwelck zijn excellentie desen morghen mette post hadde ontfangen. Daer inne voir eerteijn ende wel particulierlijck worde gescreven, dat der prince van Orangien noch bynnen 10 oft 11 dagen opten huysse Dillenborch geweest was. Stonde mede inden selve missive dat der hartoch van Alva etc onlanx dagen geleden scrijven vanden Coninck van Vranckrijk hadde bekomen, daer bij zijne majesteit sich opentelick solde erele[..] sich dese saeck nyet aen te nemen, dat oick die van Berghen in Henegouwen sich gantz stil halden ende sich up genen schermutzingh laeten vinden, alhoewel hen oirsaeck

12.2
genoch gegeven ende veelvuldich geprovociert worden, wachten (alst schijnt) untseth ende men wil seggen dat die admirael van Vranckrijck zulcx zolde doen, allet in naem vanden Coninck van Navarre. Int lest innemen van Valecijn zijn gebleven ontrent in Franchoyben, die ander hebben sich gesalueert deurt afftrecken van een brugge over een riviere daer ontrent wordt oick voorgemelten heren statholder van Brussel gescreven als dat Coninclicke majesteit thoe Hispanien inwendich drie weecken bijden landen zolde hebben 13en peerden ende 46 veulen knechten, wat daer uuyt boven zeckere verdorftenisse der landen, volghen wil. Mach Gaedt almachtich weten, die uns verleenen wil dat zalich is. Uuyt Arnhem den 5e juny anno 1572.

U lieve und eersame dienstwillighe,
Frederick Van Boeymer.

Ick bedencke mij den gedanen continuatien van mijn pensioen ende wil sulcx wederom dienstelick verschulden.
U lieve ende eersame willen den here rekenmeister dese tijdongh communiceren

12.3
Den vergaderten hoop inde graeffscap Zutphen schijnt het hoofft gekeert te hebben naer weerdt weedertreck, in meijnongh voirts te trecken nae Rhees ende sich aldaer te zitten laeten over setten omme sich te voeghen bijden hoop inden lant van Cryekenbeeste oft daerontrent.


Nummer 13

Gilles van Barlaymont, banner- und vrijher to Hierges, her tho Haulteroche und Iseruwen, ritter und coninclicke majesteits der furstendomds Gelre , graeffschaps Zutphen und der landen van Vrieslandt, Overijssel, Groeningen und Lyngen, stattholder und capiteyn generael etc.

Eersame und voirsichtige lieve bisundere, u eersamen sullen ongetwijffelt algereets genoichsam verstoren hebben in wellicker gestalt die stadt Zutphen op ghisteren bijden rebellen und vianden coninclicken majesteits sonder eenige wederstandt innegenomen zije, und diewijle wij nu berichtet worden dat der selver stadt Zutphen desen voirleden nacht etlicke to peerde uuytgereden zijn, und soe id scheen nae Voirst und daeromme (als to vermoeden) oiren wech nae den steden Harderwijck off Elborch genomen, hebben wij u eersamen bij desen sullicx to verstendigen nyet onderlaten willen mit den van wegen hoichstgedachter coninclicke majesteits gantz ernsten vermaningen und gesynnen (dat off zij villicht eenige verraderije op handen hebben mochten) u eersamen alle moegelicke vliet ende ernsticheyt int waken wachten und sunst aenwenden, und sullicke toeversicht dragen, dat denselven nyet gelijcke inconvenient (als den van Zutphen, tot oire verderffenisse geschien) en wederfare, dan hoe id hun van zijne majesteit affgenomen sall worden, geven wij eenen yederen to bedencken indyen u eersamen wijders van vollick und sunst bedarfft, sullen zij ons aenstondt verstendigen, omme daer inne tot dienste zijner majesteits to worden vesien, mit bevelonge des Almachtigen. Gegeven tho Arnhem den 11en juny vijftienhonderd tweeenzeventig.
T. Roos.


Nummer 14

Ersame voersichtige bisundere guede vrunden. In affwesen des edellen und walgeboren banner- und vrijheren to Hierges etc deser furstendombs Gelre und graeffschaps Zutphen stadtholders und capiteyns generaels bijden oick edellen und walgeboren graven to Meghen etc sijner edele broeder, opgebroken und voorts ons verthoont zijnde, uwer ersamen schrijven in dato van ghisteren mit daer bij gefuechte gants oprorische schandelicke in iuriensa und lasterlicke missive des princhen van Oranien, daermit hij uwer ersamen herten und gemuederen (tot derselver natuerlicken princhen fursten und heren als nementlick to der coninclicke majesteit onsen allergenedichsten heren, so gants fromelick getuclineert zijnde) to diverteren und (onder dexel vanden name derselver majesteits) zeer bedriechelick affto keren onderstant den welcken sou bij egheenen verstendigen geloove toegestelt to werden behoort wij ons oick tot uwen ersamen gantzlick vertrouwen gheen geloove toegestelt to sullen werden und is demnae evenwael bij desen onse vermaenen als oick van hoichstberoempter coninclicke majesteits wegen (diewelcke sonder twijffel van sullicken oprorischen schrijven, tegen zijner majesteits stadtholder und capiteyn generael gheen wetentschap hefft, und oick voelweyniger denselven eenigessins gestendich) onse ernst gesinnen dat u ersamen sich daer aen nyet en stooten, noch sich daer mit laeten seduceren ader verleyden maer ter contrarien bij oeren getrouwen plichtigen wille und gemuete verblijven, und oers gedanen eedes betrachten, datwellicke zijne majesteit te zijner tijt oilt allergenedichst aen uwen eersamen to erkennen nyet en wordt onderlaeten, daer ter contrarien, den ghoenen die oere guede eydt und ehere vergeten, tselve hun oevel affgenomen und zij gestrafft worden sullen woe dan sullick behoort daer toe u ersamen sich gantz vastlick to verlaeten moegen uwer eersamen hebben zeer wal gedaen walgermerten heren stadtholder die, missive toe to schicken, dan wij sullen dieselve bij ons behalden, om op morgen, wil God mit zijne edelen yetz na Nijmegen vereyst zijnde, to coinceren und wijders der gebuer nae to verordenende. U eersamen dem Almachtigen heren bevehelende. Geschreven to Arnhem den 19en juny vijftienhonderd tweeenzeventig.
Cantzler und raeden des conincks in Gelderlant verordent,
T. Roos.


Nummer 15

Gilles van Berlaymont, frijheer tot Hyrges, statholder etc.

Erentfeste ersaeme voirsichtige unnd fromhe lieve besundern. Wess der graeff van denn Bergh an u geschreven, hebben wij neffens uwern brieffe ontfangen unnd verlesenn wollen u dair op in antwoirt niet bengen dat, off alschoen u sulche geschreven, ghij u dienthalven niet hebt te verslaen, daer sij gene maght en hebben, u yetwes leedtz aen te doen allemich want (doorh; ghij) uwe poorten gesloten unnd goede wacht geholden wort. Man hefft oeck niet gesihen sij wat weerdich angericht hebben, dan daer men hon die poorten goetwillich enspent unnd sonder slagh off stoot inne konnen hebbe laetenn woe men ogenschenlich an ten huiphen gesscrivet twelck als wall te bedencken een ewige verderffeniste unnd bedroeffenisse, voir hen sijn sall, dat selviger wij u ernstlicken vermaenen, te willen behentzigen unnd gedencken, op dat ghij in sulcken ellende unnd jae men niet en geraedet, avenst betrachtende wess ghij seine majesteit geloefft unnd gesworen hebt, unnd sall one twiefell seine majesteit merckende uwe getrouwicheit mit genaede bewogen werden, uwe privilegien te vermerderen, daerbij te laetenn unnd allen genaede te bewiesen. Unnd op dat ghij beter middell hebt, goede wacht unnd toeversicht te draegen, hebben wij voirgoet aengesihen, noch vijfftich knechten u te seinden, umb drie off vier daegen daer bynnen te sijn, dan ghij ersnijmelichen sult inne nemen, daer mit ghij dann genoechsam versihen sijn sult, uwe stat te bewaeren, dan sij u woeboven verhaelt niet leitz doen kennen soe man die poorten toegehalden, unnd flietige wacht mit trouw gehalden wordet, hier nae ghij

15.2
u hebt te richten. Unnd sall will Godt, niet lange verlopen, over vier off vijff daegen off man wende een veltleger anstane mit reuter unnd knecht genochsam gefast der gestalt, dat der vianden moetwill unnd voirnemens wall behindert, unnd ore macht benomen worden sall. Unnd sullen alsdan allen den knechten u mytter strenz genomen unnd ter velde gebruyck werden dan omb ghij gern swaricheit maecken sult den uutig vijfftich knechten noch in te nemen unnd drie off vier daegen pacientie unnd gedult dair mit dreaget, U in schutz des Almechtigen befelhende. Ilents Arnhem den 20 juny 1572.

Gilles van Berlaymont.

Unnd sult wall doene unnd uwe poorten besthendigen unnd begraeven laeten, unnd alleinich, ene porte open bewaeren, dan gij oeck beschantz, unnd graeven sult unnd dair ene brugge van houden over te maecken. (doorh.á: onleesb.) Umb allerley [..] te vermijden, unnd nae schrieven van dessen hebben wij verstaen van unsseren lieven broedren den graeffe van Megen, dat noch 25 knechten toe die andere 25 knechten soe dair bynnen sijn, nae der Elburgh afge[..]igen sijn alsoe dat die vijftich knechten, dair van in desse mentie gedaen te seinden niet nodich sie, dan sult die porten begraven unnd houden dairover leggen op dat [die] brugge een nae ene nootdurfft, dair uuyt ende yn gaen muegen unnd dat des anstont geschieht.


Nummer 16

Gilles van Berlaymont, frijher toe Hyrges, statholderen.

Erentfeste,ersaeme voirsichtige unnd fromhe lieve besundern. Als wij nhu ter verscheiden reijsen u vermaent seine majesteit getrouw unnd holt te willen verblieven, unnd die stat tot, uwe majesteits beheeff gelick getrouwe underdaenen gebuert bewaeren, unnd u gemis weets soe wydt mit schone woirden unnd sonst verfueren doin daer mit ghij in sulcken ellende versterff, unnd jarmen alss die van Zutphen. Immers mit en geraecken dan is ongetwiefelt seine majesteit daer niet bij verblieven laeten sall unnd in wat ellende unnd bedroeffnisse
sij dan konnen fallen, kan man sich lichtelicken
erinneren. Dairomb nochmals u ernstlicken vermaenende, ghij wollenn erckenne dem drosten Bentinck die wachte alsoe versorgen laeten, wair mit der viant u niet en overviellen offt verraschenn kan, sonst hebt ghij voir zhuen alss allein
die poorten wall toe onsloten bewaert worden niet te venssen. Unnd soe is die noot erfurdert, sullen wij u niet
verlaeten, dan allen bijstant unnd behulp beweyssen wess innegelicken, des ghij u partelicken hebt te vertrouwen. Ghij sult u nhu wall gehoort hebben dat de viandt die enen groten aantall te voet unnd te parde voir Deventer unnd Zwoll geweshen sijn. Unnd die selve opgeeisschet dair op oir ter antwoirt gegeven sie worden sulchs genes wengs gemeint to doen, dan gedachten die stadt tot conincklickr majesteits behoeff tot dem lesten may toe mit trouwicheit in bewaeren. Alsoe dat der viandt mit oren groten schaeden, weder terugge geworpen unnd wall hundert mannen dair door gelaeten

16.2
hebben. Des wij u onangezeicht niet hebben willen laeten, ten dem vinde ghij goeden moet nemet, und gedencket wess uwe walversteten, gemeint sijn te doen car[..] werde sich niet langh verwielen off conincklicke majesteit wint sulchen gewalt bij u vianden brengen, dat der viant (balde anstoont unnd oire aslagen behindert werden sullen. U hirtoe mit dem heren Almechtigh befelhen. Datum ilentz Arnhem den 22 juny anno 1572.
Gilles van Barlaymont.


Nummer 17

Gilles van Barlaymont, frij- ende Banreher tot Hierges, stadtholder etc.
Ersame ende voorsichtige lieve bisundere, Peter van Remunde, hopman is operlacht ende bevolen mit noch vijfftich knechten sijns bevolen vendlins sich aldaer tot Elborch to ergheven boven die ghoene die yetz aldaer sijn, gelanght derhalven aen u luyden onse gesynnen ghij die selve vijfftich knechten ontfanget ende innelatet. Daer beneffens (doorh.: is den) alsoe gemelten hopman operlacht aldaer binnen der Elborch to verblijven und op alles tot bewarunge der selver stadt goede toesicht und inschen to hebben. Is onse meynongh ende bevel ghij daer aensiet dat hem der gebuer nae gehoirsaemheyt geleistet worde. Und wij bevehelen u hyer mit den Almechtigen. Datum Arnhem den 30en juny 1572.
Gilles van Barlaymont.

Den drost vander Neder Veluwe heefft befellich die knechten te monsteren soe baldt die monsteringe geschiet salmen zij hier toeschicken dair mit ghij van sij gheen beswaringe hebben salt.


Nummer 18

Gilles van Berlaymont, frhiher unnd Bannerher tot Hierges ende statholder etc.
Erentfeste, ersaeme voirsichtige unnd fromhe lieve besundern, deweill irgenwirtigen unsseren diener operlacht ettliche goet aldair ter der Elborgh verwartliche, hen te leggen besijnnen wij ghij den selven inne last unnd in alles soe gunstlichen ertzeiget woe wij onss des tot u versehen, unnd befelhen u dem almechtigen. Datum ilentz voir Zuthphen, den 23 novembris anno 1572.
Gilles van Barlaymont.


Nummer 19

Gilles van Barlaymont, frij- ende banreher tot Hierges, stadtholder etc.
Ersame ende voorsichtige lieve bisundere. Durch bevel des durchluchtigen und hoichgeboren furst und her don Fredericq van Tolledo schicken wij yetz aldaer tot Elborch hondert Welsche knechten. Und gelanght derhalven onse gesynnen ghij sij inne laetet und logeren doet. U luyden nyet verhaldende dat den hopman, der selver knechten die heere van Desneu, bevel geefft mitte burgeren opt allergevuechlicxs to leven sonder to gestaden dat hun eenigen overlast geschie sult ghij derhalven oick daer aen sijn dat die burgers mit sijluyden gelickfalss doen, op dat sij mitten anderen in alle vrundtschap leven moegen und en sullen oick die selve knechten noch den hopman sich egheenssins mitter stadt noch burgers saicken bekroeden. U luyden hyer mit den Almechtige bevehelende. Datum ijlentz to Voorst den 23en novembris 1572.
Gilles van Barlaymont.


Nummer 20

Ersame wijse voersichtige insonders gunstige guede vrunde, het heft ons onse mederaedtsfrunt die edele Kaerle Knoppert toe kennen gegeven welcker gestalt conincklicke majesteitts onses alre genedichten heren rebellen, nu onlanc hem ende sijnen meijer affgehaelt gerooft ende binnen u edelen stadt Elburch gebracht hebben een merrypeert mit een vullem, twelck u edelen mitburger Hans Henskens, tapper, alnoch bij sich hebben solde, dan dat tvullem voir 11 dalers verkoft sij, dewijle dan tselve alsoe (woe voirseid) gerooft is, twelck in allen gevalle sonder ymandes voerweijgeringe behoirt gerestitueert tworden. Is onse gantz vruntlick begeren u edelen willen den genanten Hans Henskens daer toe ermaenen ende holden dat hij den voerseide meijer (brenger deses) tvoerseide geroeffde peert ende vullem weder volgen late ende retituere, ofte die astimatie van dien betale. Daeran sullen u edelen ons vruntscap bewijsen, des wij ons oick alsoe tegens u edelen gantzlick verlaten,bereijt tselve steetz wederom in gelijken ende meerdere tegens u edelen ende derselver burgeren to verschulden, kenne Godt die u edelen lange gefristen moet, datum den 2en decembris anno 1572.
Burgermeisteren Scepenen ende raedt der stadt Campen.


Nummer 21

Eersame wijse voersichtige insonders gunstige guede vrunden. Alzoe wij opt versoeck onsses mede raidtsfrunts des edele Kaerle Knoppert, an u edelen geschreven ende versocht, dat u edelen hoeren burger Hans Henskens daer her solden willen holden dat hij t merrypeert ende vullem, durch conincklicke majesteitts onses alregenedichsten heren rebellen gerooft, restitueren solde ende twelck alnoch nyet geschiet, derhalven aan gemelte onse mederaedtsfrunt ende sijn meijer aen voirseide Hans alhier hadden doen besaten, ende deselve Hans uth der besaten getogen sij, nyettegenstaende dat hij voer den schultz bij eede gepresenteert hadde uth der besate nyet te willen wijcken, dan alleen een uhre tijts op die ansprake sijn beraadt begeerde, gelijck wij mit waerheit bericht worden, hebben wij nochmaels u edelen tegenwoerdichlick wel willen schriven, vruntlick begerende u edelen alnoch denselven u edelen burger tot restitutie des voerseide peerdts ende vullem dermaten holden willen, dat tselve den brenger dezes onsen boden voorts weder volgen moege, tot vermijdinge van wijder oncosten ende moeyte dat verschulden wij in gelijcke ende meerderen steetz geerne tegens u edelen die der Almechtiger lange gefristen moet. Datum den 16en decembris anno 1572.
Burgermeisteren scepenen ende raedt det stadt Campen.


Nummer 22

Erntfeste vrome discrete heren.

Alsoe ick tzedert enigenafscheyden van u lieden ende mijn vertrek van Elbourch andere brieven gecregen hebbe ten eynde ick de selve porren ende vortslorren solde tot het vortvuren bunde overlasten rogge ter plaetsen toe van Utrecht um de selve geemployeert te woirdden tot sustentatie ende alimentatie vanden leger van zijne majesteit soe oft dat ick dess tegenwordighe aen u liede schicke ten eynde deselve se voerders ende van stonden aene herschicken ter plaetsen tho Utrecht het voirseide graen gemerct den dienst van zijne majesteit daerann gelegen ende den wille van zijnder excellencie sulcx u lieden daeromme versueckende hiervan in gheene gebrecke te wesen ten eynde ick nyet geoorsaect en woirdde mij ener u liede te verschuldigen. Sendende mij metten brenger deser wat deshalven van bestwegen
van tgene des voirseide des uuyt gerecht mach wesen waermede ghijluyden mij sunder enighe vruntschappe sult doen dat kenne God almachtich die u lieden eerntfeste vrome discrete heeren gespere in langhe gesontheist.
Gescreven te Harderwijck den 18en decembris 1572.
Di al u lieden goetwillig vrundt Loys van Samme commissaris vanden victuaellien vanden leger van zijnen majesteit.


Nummer 23

Erntfeste gunstige goede heeren, uwen brief hebbe ick ontfangen ende wel verstain u begeerte te weten bescheet van mij te hebben u lieden die men tot Amersfort ende Utrecht het welck ick voer mijn vertrecken uuyt Elbourch gedaen hebbe ende tot dien eynde gelaten ende gegeven in hande vanden borgermeister Lambert Top weer brieven de eenen addres sekere aenden commissaris ut Amersfort um indien desnoet waere u assistencie te doen aldair ende eenen anderen aenden commissaris wesende t'Utrecht ten eynde ghij u bestelle een plaetse waer u graen te soldere oft setten sulcx dat geenssins geen ander bescheet op en valt dan de voorseide t were brieven alsoe te bestellen ende overleveren, nyet twijffelende de voerseide borgermeister Lambert Top u liede gecommitteerde de brieven in handen gegeven sal hebben. U lueden hiermede den Heere bevelende. Uuyt Harderwijck den 19 decembris 1572.

U goede vriendt Loys van Samme commissaris.


Nummer 24

Erentfesten, ersaemen, und frommen ynsonderen goedt gunstigen naebuers und frunden, wij kunnen u eersamen nyet bergen van dat alhyer bynnen Harderwijck gewest und ydts sandts ys een commissarius van hoychberoempter coninclicke majesteitts weegen[] welcke commissarius uuit chracht van sijner commissie, de wij daer van gesyen hebben, van ons geeijsset heefft ettelijcke laesten koerens, het welcke gij oyck sayde aldaer van u eersamen oyck geeysset toe hebben, tot profiet van sijner majesteitts leeger, het welcke sich hyer yn Hallandt begeeven hadde, seggende daer beneffen dat wij (doorh.: soe) van de selvige graenen de wij daer toe doen souden, van goedt contentiniert und daer off restitutie kryegen souden off het selvige aen hoychberoempte coninclicke majesteitts geloeffte schatpenningen koerten (ende gemaeckt dat sijne majesteits veltleyger hyer aen geleegen, und sulcx van doen hadde, hebben wij ons hyerynne nyet wijgerych gemaeckt)is daer nae onse wuntlycke beede und begerren aen u eersamen, dat u eersamen ons doch wyllen averschrijven, soe voel men sall moegen weeten (soe men dorch verstaet dat u eersamen oyck contributio daer toe gedaen hebben) wat sekerheyt und beloeffte vande restitutie der voerseide graenen ghij gekreegen hebben, und entlycken off u eersamen daer oyck schryfftelycke vernoeginge off hebben, dyt doende sullen u eersamen und lieven ons dyenst doen hyer myt den Almechtigen bevoelen, geschreven den 19 decembris anno duysent vijffhondert twe ende sueventich.
Burgemeysteren schepenen und raedt der stadt Harderwijck, u eersamen naebuers und vrunden.


Nummer 25

Gilles de Berlaijmont, friher unnd Bannerher tot Hyrges ende statholder.
Erbaerne unnd fromhe lieve besunderen, wij seinden u hier neffens verwairt van supplication, unsse van den pater unnd gemeine susteren van St Michiels clooster op die oire voir Campen gepresentiret unnd soe dan sij den schaeden genoechsam gefuert gesynnen wij ghij haere assistiert unnd behulpelichen sijt, daer mit sij tot haere wensten die noch voirhanden sijn, souden eenige entgeltenisse, muegen geraecken hier aene geschiet wess billich is unnd befelhen u dem Almechtigen. Ilentz Campen den 21 decembris 1572.
Gilles van Barlaymont.


Nummer 26

Den erbaren ende walgheboren heer, heer Gillys van Barlemont, fhrij- ende bannerheer tot Hyrghes etc., conincklicke majesteit tot Hispanyen etc. stadtholder ende capitein generael des voerstendoems Gelre ende graefschap van Sutphen, Vryesland ende Overissel, Groeninghen ende Linghe horen genedihen heer.

Gheve druesselick ende mydt alle reverentia thoe vertoenen pater mydt dye ghemene susteren van S. Michiels cloester op den Oert voer dye stadt Campen ghelegen woe sye lieder Godt in desse turbulente tijden van die gosen all hare beesten midt alle ander guederen uutdreven ende affhandich ghemaket sijnt geworden, alsoe zeer gede popliert ende verarmpt, dat sie cleyne sobere sustentatie hebben thoe lyves noedruft van wellroer vede ende beesten dye voergenante suppllianten inde
erkentenisse ghekonnen sijnt hebbende staen bynnen der stadt Elburg itlicken beesten ten huse Henderick ter Goer schultes al daer die welke als hij secht van zijne swager een Gose ghekoft heft. Welkoer ver ende beesten hij schultes Henderick voerseid nydt wijl van zijnen stal laten gaen, ende overgheven, voer dat die voergenante suppllianten iliker koer beest mydt ses daler wyllen rediceren woer voer hij die heft van die Gosen ghekoft dat welke die voergenante suppllianten nydt in horen macht en hebben, menende ock dat sulx nimmer ghekendt solde woerden ter iustitie dynende. Bidden der halven die gemelte suppllianten mydt alle demoedicheit om Godes wyllen, u edel gestrenge tot onderholdinghe oeres convents ghelieven[] wyllen die burghemeisteren ende hoepman al daer u edel gestrenge in stadt coninklicke maiesteit verplicht te doen mydt een mandaet an hoer te ghelijden hem supplliant assistentie te doen in rente ende behulp van tot haer aff ghenomen beesten wedder te koemen sonder die kopen of te rediceren dat stuck mydt ses daler. Om dat sye suppllianten nydt en vallen inde een onverwijnnelicke schade sich nochtans erbijdende ghenuchsamighe cautie te stellen al daer ghijn beesten af thoe drijven of te bespreken, dan dye hoer suppllianten af vervrempt ende ghestolen bynnen. Wes sich die voergenante suppllianten sullen hebben thoe erfronnen een edele troestlick antwoert van u edel gestrenge oetmoedelick begerende ende verhopende mydt der handt.


Nummer 27

Ehrsame wijse und voirsichtige besondere gunstige guede vrunde. Alsoe ennige unser voerfluchtiger und uthgewecker burgeren und ingesethenen (als wij bericht) sich in dienste der wedderwertigen der coninclicke mayesteitt unsers alregenedichsten heren begeven moegen hebben begeren derwegen gantz vrundtlichen u ersamen der justitien ther ehren und unss tot sunderlichen gefallen bynnen u ersamen stadt vlitichlich willen uthforschen offt willicht ennige unser burger oder ingesethen off derselviger kynder, sich bij tijden der goesen bynnen u ersamen stadt in dienste der wedderwerttigen der mayesteitt sich ernthalden moegen hebben und der namen und thonaemen derselviger metten iersten unss schrifftlicken thoschicken und daer inne alst nae gelegentheit behoiren sall tho ordineren sulcx tegens u ersamen tho verschulden synnen wij ieder tijt willich. Datum den 31 decembris anno etc tweeenzeventig.
Burgermeysteren schepenen und raeth der stadt Deventer.

 

Index brieven:

Amersfort, 11
Arnhem, 1, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10
Averveluwe, 3
Bairllamont, Gilles van, 3
Barlaymont, Gilles van, 5, 7, 9, 10, 12
Bentinck, drost, 9
Bentybck, Henryck, 2
Berlaymont, Gilles van, 8, 9, 10
Bethlehem, 5
Boeymer, Frederik van, 7
Campen, 11, 12
Coln, 3
Deventer, 13
Dillenborch, 7
Dornspijck, 2
Elborch, 2, 5, 7, 10
Elburch, 1, 3, 5, 10
Goer, Henderick ter, 12
Harderwijck, 7, 11, 12
Hattem, 1
Henskens, Hans, 10, 11
Houve, Gedeon van der, 2
Knoppert, Kaerle, 10, 11
Lubeck, 3
Meghen, 8
Nijmegen, 3, 8
Oldenbroicke, 5
Roos, T., 1, 3, 6, 8
S. Michiels cloester, 12
Samme, Loys van, 11, 12
Swolle, 4, 5
Top, Lambert, 11
Utrecht, 11
Voirst, 7
Wolterssen, Cracht, 4
Zutphen, 3, 5, 6, 7, 8, 9
Zutphenes, Johannes, 5

Ingekomen stukken, 1570

  • maandag 25 juni 2012 14:05

Inventarisnummer: 150
 
Nummer 1

Eersame wijse voersichtige insonders gunstige guede vrunde. Wes Reyner van Hardenberch onse mitburger an ons bij supplicatie (betreffende seker obligatie) verthoent ende versocht heft, hebben u edelen uth inverwaerte sijne supplicatie gunstichlicken wijders toe vernemen, dewijle dan wij uth die obligatie bevynden, dat Henrick Feijt sich verbonden heft gelijck sijn proper eygen schult sonder eenich wederseggen toe betalen, hebben wij den suppliant in sijn versoeck nyet onbevoecht erachtet, ende hem derhalven (den wij doch sonderlinge tot sijnen gueden rechte seer geerne verhulpen segen) die begeerte vorschriften an u edelen wel willen mede deelen. Is demnae onse gantz vruntlick ende andachtich begeren u edelen die sake alsoe willen insyen dat gemelte suppliant sijne betalinge van Henrick Feijt (volgende die voerseide obligatie) verlangen ende op nyemants anders gewesen moege worden. Sulx verschulden wij steetz geerne, kenne Godt die u edelen lange gefriste. Datum den 27en january anno 1570.
Burgermeisteren, scepenen ende raedt der stadt Campen.

1.2
Den eersamen wijsen ende voersichtigen burgermeisteren scepenen ende raedt der stadt Elburch onsen insonders gunstigen gueden vrunden.


Nummer 2
 
Kaerl de Brimeu, grave tho Megen, friher tho Humbercourt, heer tho Housdaingh und Esperlecg etc ritter vanden oirden des Gulden Vlies und coninclicke majesteits statholder und capiteyn generael over Gelrelant, Zutphen, Vrieslant, Overijssel, Groningen, Lyngen.
Ersame ende voersichtige lieve besundere, durch uuytdruckelicken schriftelicken bevehele van wegen der conincklicke majesteits tho Hispanien etc onses allergenenedichsten heeren bijden durchluchtigen hoichgeboren fursten und heren hertoughe tho Alva etc lieutenant gouverneur und capiteyn generael ons gedaen bescheiden wij u ersamen den eersten dach marty naestcomende durch uwer luyden gesanten und verordenten van wegen der stadt Elborch den avondt binnen die hooftstadt Nimmegen inder herbergen und folgents daechs des morgens upten Vackhoff to erschijnen om beneffens den bannerheren oft gesanten und verordenten der bannerheren, die ritterschap und oick gesanten der hooft ende anderer cleyner steden deser furstendombs Gelre und graeffschaps Zutphen aen to hoiren is ghene wes u luyden und opgemelten anderen van hoichstberumpter coninclicke majesteits wegen sal worden geproponeert oder voirgedragen und daerinne mede is beste (tho vollentreckongh sijner coninclicke majesteits genedichster begerten und mennongh) tho helpen doen und voirwenden. Als van derselver majesteits wegen wij oick uns gantzelick tot u luyden versihen und vertrouwen dieselve die Almechtigen heren bevehelende. Gegeven tho Arnhem den 27en january vijftienhonderd zeventig.
T. Roos.

2.2
Den ersamen ende voirsichtigen onsen lieven besunderen burgermeisteren schepenen und raedt der stat Elborch.

Ontfangen am 6en february.


Nummer 3
 
Duc d Alva [..] landtdach.

3.2
[Don Fernando] Alvarez van Toledo, hertoch van Alva etc [stadtholder] gouverneur ende capitei generaell.
Erenveste ersame vorsichtige lieve besundere, in stat und van wegen des coninx onse genedychsten heren, hebben wij dem walgeboren heren, Karlen van Brimeu, rytteren vanden orden des Gulden Vliess, graven to Meghen, statholderen und capitein generael, des furstendombs Gelre ende der graeffschap Zutphen […]lacht die sementliche bannerheren, ritterscap und steden [der] gemelter furstendombs unnd graeffschap bynnen der stadt [..]egen to bescheyden, uund verschrijven om denselven coninclicke [majesteits] hoichanliggenden noet, voir to dragen, und dairop voir to halden tghene ghij wijders vernhemen widt, unnd is van wegen hoichstgedachter coninclicke majesteits onss genedich gesinnen und begeren, ir wollet die dyngen, so u voergedragen und voirgehalden sullen worden, ten hartten vatten, und gaen laten, und wail an merken den onsprekelicken kost, so sijne majesteits aan de landen to beschudden unnd beschermen, so langen tijt, uyth sijn eygen cofferen hefft notwendich dragen moeten den wijderen noth dairinne deselven sijne majesteits allerley voirgefallener oirsaicken halven verlopen und den langen tijt dat coninclicke majesteits sich geduldett de lantscap om ennige stuir to doen aensuecken unnd dairomme opt begeren, so van wegen sijner majesteits yetzunder der lantschap geschien wirdt u dermaten vernemen laten, bewijsen, und bij anderen, die dingen so beforderen helpen, dat die lantscap sich soe goeder uund angenamer antworde opt fordelicxst resoluire, unnd entsluyte, dat sijne majesteits eyn genedichst ge-

3.3
fallen dairaen hebben mogen […] selve, lantschap hinvort, […] recommandation, und forderong n[…] und wij billich befueget werden moegen, ons dairto woe en goeden intercessoren, unnd holperen, to gebruicken dee[.] ons dan gantss geneicht, ervinden, unnd hebben windt, v[.] u gunstigen genedigen willen to ertzaygen. Datum B[russele] den 20en dach february vijftienhonderd negenenzestig stilo curia[.] stondt aldus,
(Get.) F.A. DucdAlva;
Berty.

Leterschrifft was dese, den erentfesten ersamen voorsichtigen unseren lieven besunderen sementlicken geschickten und deputierden der sted

3.4
Den erentfesten ersamen wijsen voorsichtigen burgemeisteren schepenen und raet der stadt Elborch mijne besondere gunstige vrunden.
Elborch.


Nummer 4

Erentfeste ersame wijse voorsichtige besondere gunstige vrunden. Ick laet uwe ersamen ind lieve guetelick weten, woe dat ick van wegen coninclicke majesteits to Hispanien etc onses allergenedichsten heren, ind der landtschap op manendach, nemptelick den negen ende twintichsten dach deses lopende maents may gem eynt zijn smorgens to acht uren bij clymmenden sonnen to Ede eerst aen to gericht to sitten, ind soe voorts aen in allen bancken op Veluwe nae alder gewoenten. Is demnae van wegen hoichstberumpter coninclicke majesteits ind der landtschap [..] guetlick gesynnen dat uwe ersamen een van uwe erssamen ind lieve raetsvrunden alsdan ter gueder tijdt inden voorsseide bancken believen to deputeren, woe in verleden jaeren verordent und verdregen is. Des ick mij alsoe tot uwe ersamen ind lieve versta die der Almechtigen heer in gueden regiment inde gesontheyt erhalden moet. Geschreven uuyt Scherpenseel den 12en may vijftienhonderd zeventig.
Uwe ersame ind lieve guede vrundt,
Wylhem van Scherpensell.


Nummer 5
 
Eersame wijse ende voirsichtige bijsunders gunstige nabeuyr end vrund. Wij hebben u eersamen scriften aen onss gesant in data den vuften aprilis belangende die tygelstenen u eersamen den vergangen wynter van onssen heren mederaitsvrundt Lubbert vanden Oldenbarnevelt van wegen der stadt van Hattem gekoft solden hebben den weders inholt desselven, guetlicken ontfangen, den inhalt gelesen und verstaen u eersamen die voer antwordt und bericht daer op niet konnen bergen dat onss anfanx u eersamen scrivens niet weynich befreement, gemerckt wij vandie handelonge und coip dess steens geen beweten hebben noch uuyt onsse beveel geschien zij und iss onss leet dat u eerder den quaden steen anfengen hebben und den scaden und interesse die u eersamen dien aengaende mogen pretenderen hadden u eersamen an uwer coper tforderen ende versuecken edoch so veer u eersamen an onss screven ende begeerden steen daer wij macht aen hebben off anders wolden wij uuyt geude nabuyrscap, lieffde und vruntscap onss tegen u eersamen den ende deselver borgenen (so God weet) aller billicheyt und geboer na erthoenen und bewijsen neet alleen van steen dan in alless wess u eerder na onssen vermoigen mit scriften off anders van onss begeren derhalven u eersader vanden ontfangenden steen gien reden off f[..]gen hebben onss to imputreren off scade anmaten, loven die Almechtige heer u eersamen daer mit bevelende []lan[]. Uuyt Hattem am 10en aprilis anno etc zeventig.
Borgermeisteren scepenen und raedt der stadt van Hattem.

5.2
Den eersamen wijsen ende voersichtige borgermeisteren scepenen und raedt der stadt vanden Elburch, onssen insunderen vielgunstigen lieven nabeuren und vrunden
tot Elburch.


Nummer 6
 
Ersame, wijse und voirsichtige gunstige guede frunden. Alzo opt hoechtijt van christmysch naestkomende die droste terunge der stattpenningen coninclicke majesteitt onsen alregenedichsten heren bijder landtschap ingewillicht verschenen sall sijn, und dessals hoechnoedich, dat men sich mytten drosten in die verdeilongh derselver schattpenningen durch den ampten und steden van onsen quartier van Veluwen und uytsettingh begeve, opdat die penningen destho geriefflicher ingemaint und opgebracht muchten werden, hebben wij demnha den gedeputeirden eenen dach aengestimpt op allerzielen dach naestkomende alhier bynnen Arnhem tsavontz in tho kommen, omb volgents dachs die vursseide verdeilongh tho doen, und dan voertz thoe plaitzen daer sulcx geboert die uytsettingh vur handen tho nemen, und int werck tho brengen. Des wij (omb sich daernae tho richten, und oere gedeputeerden then daege vursseid alhier tho erschienen affthoferdigen) niet hebben willen verhalden u erssamen. Doe der Almechtiger langh in glucksaliger wolfart gefriste. Gegeven den 19en octobris anno domini vijftienhonderd zeventig.
Burgermeisteren schepenen und rhaett der statt Arnhem.

6.2
Den ersamen wijsen und voirsichtigen burgermeisteren schepenen und rhaett der statt Elburch, unsern besunders gunstigen gueden frundren.


Nummer 7

Kaerl de Brimeu, grave tho Meghem, fryheer tho Humbercourt, heer tho Housdaing, Esperlecq etc, ritter vanden oerden des Gulden Vlies und coninclicke majesteits der landen van Gelre, Zutphen, Phrieslant, Overijssel, Groningen, Lingen etc, Stadtholder und capitein generael.
Ersame lieve besundere, van weghen der coninclicke majesteits tho Hispanien etc onses allergenedichsten heren durch uuytdruckelick schriftelicke bevehele dess durchluchtigen und hoechgeboeren fursten unde heren hertouge tho Alva etc, lieutenants gouverneurs und capiteyns generaels bescheyden wij u eersamen den ses unnd twintichsten dach novembris naestcommende den avont binnen deser stadt Arnhem durch den gesanten volmechtigt van wegen der stadt Elburch tho erschijnen, om mitten bannerheren ader gesanten der bannerheren, die ritterschap mit oeck den gedeputeerde volmechtig der hooft und andere cleyner steden deser furstendombs Gelre und graeffschaps Zutphen etc, die wij alle te selven dage bij een anderen hebben doen bescheyden, tho anhoeren tgoene wat van wegen und durch bevel alsboven u ersamen sal worden vurgedragen, und mede id beste daer inne tho helpen doen und vurwenden, alss gij stat hoichstgedachter coninclicke majesteits wij onss des tot u eersamen (als sijner majesteits yverlicke und getrouwen onderdaenen, vertrouwen, onss oeck mede tot den selven verschende, dat sij noch daer inne suymich sijn, noch ten vursseide dage volmechtig tho schicken onderlaeten sullen, daer mit dyenthalven die sake nyet vervugget en worden, dat welcke men u eersamen dan nyet int guede afnemen kunde. Gegeven tho Arnhem den 22en octobris vijftienhonderd zeventig.
T. Roos.

7.2
Den ersamen onsen lieven besunderen burgermeisteren schepenen und raedt derstat Elburch.


Nummer 8
 
Eersame wijese vroeme inde voorsychtyeghe ghebyedende heren, na alle mijen dyenstellycke erbyedynck toe u edelen, un en yeder byesonder, can ick u edelen (op an mij toe Arnhem des groete elende, dye here den heren erberme, gesien) nyet verhalden, wye daer nyet uetgerycht is, dan moetsel met reijsen, un gelt verteert, soe als dye borgemeysters van Arnhem weder anhyelden, hoer bezveernis, toe hoech hoer zeer dynyerde summa, van dye scattynck, toe syen, un den eesten dach (als op vryedach) bye een op die raetscamer coemende, den dach daer met hen ghebracht, als verlycht toe syen, begherende, met hart anhalens en dreyghens an conincks rade toe stellen wyllen, un dye selve vrunden daer weren, sych nyet gheern in tuyt, mit hoer hoeft stat, begeven hadden, erboeden sye sych in byllyckheit, un soe sye toe voel (na haer goetdunken) weren voer nemende, en op bleven staen, en het op dem avent verlyep, wordt het affgesceit genomen, smorghen (opsych toe beraden) weder bye een, op dye raetcamer, toe coemen, un als doe den avent u edelen bryeff (des groeten elende daer, en op meerder plaetse, verstaen is) ontfanghen, en bye een coemende verhaelt, mit een (hoe wael u edelen bryeff, an den raet en borgemeysters van Arnhem gescreven als an mij nyet gelesen wordt) hebben sych dye vrunden (op des elende en scade) nerghens mit verlychtynck in connen begeven, als voerdach, vyllycht sych in begheven solden hebben gehat, in byllyckeit, omme vrede wyl, alsoe blyeven staen is, en uetchestelt, op den toecoemende landtdach, u edelen mij wael versyen, dye bryeff al van ontfanghen hebben, van toe slueten, int gemeyen deses quatyers, alsoe van een gesceyden, mit dye uetsettinck steet, als voer alles ter bye comste, u edelen vrunden, op den landtdach coemen (mit des heren ghenade) wijeders verhalen sal, daer wedervaren, wellyck u edelen gansseer goeden toegedaenden meynynck weder, op u edelen scryeven an mij, nyet heb connen verhalden, met bevelynck u edelen in zalyeghe lanck waelvarende zegen zyncken in bescerren des almoeghenden God inde here alden heren. Uet Hulshorst den 10 november anno etc 70.
U edele seer toegedaende inde dyenst wyllyegher Joeseph van Arnhem.

8.2
Dem eersamen wyesen vroemen inde voersychtyeghen heren borgemeyster, scepen inde raet der stat Elleborrych, myenem seer ghebyedenden heren.


Nummer 9
 
Eersame und voersichtige bisundere guede vrunden, die durchluchtige und hoichgeboren furst und her, die hertoige tho Alva etc lieutenant gouverneur und capiteyn generael etc heefft tegenwoordelick aen ons doen schrijven, vernhomen to hebben und verstendiget to zijn, in wargestalt die rentmeysters ontfangers oft tresoriers der steden deser nederlanden (onder id dexel van zekere clausule inden pardoene generael onses aller genedichsten heren des conincks begrepen) mitbrengende und luydende als dat coninclicke majesteit gantzelick to premdineren ader vernadeylen der gerechticheyt zijner coninclicke majesteit toekommende dieselve majesteit verstuurde dat nymant van allen den ghoenen die begrepen waeren onder den voorsseide pardoene eenige schulden actien off renten uuytstaende hebbende op zijne majesteit off opten staeten lichamen der steden off gemeynten, ter oersaecken vanden diensten off beden aen zijne majesteit gedaen off gegeven off om eenige andere diergelijcke redene geimposeert off opgestelt, dieselve nyet en sonder moegen lichten exigeren off eysschen sonder to hebben oerloff van zijne majesteit, presenterende voer eerst to dyen eynde requeste off supplicatie aen zijne majesteit off derselver stadtholder gouverneur und capiteyne generael nementlick hoichgedachter heren hertoigen tho Alva etc binnen drie maenden nae die publicatie des voorsseide pardoens om dieselve gesien zijnde bij zijne majesteit off zijne excellencie op die voorsseide schulden actien ende renten gedisponeert to worden na behoer etc die voorsseide renteniers off tresoriers ter selver oersaecken differeren und halden achter alle betalingen der voorsseide renten ter grooten prejuditie ende nadeel vanden rentieren diewellick derhalven verscheyden clachten voergewant und gedaen. Demnae und om sullicx voer to kommen und to dem eynde dat die renten eyssers ende tresoriers sich hin voort nyet meer en behelpen mit sulcke und gelijck excusatien und uuytfluchten durch expresse schrifftelicke ordonnancie hoichgedachtes heren hertoigen stadtholders gouverneurs und capiteyns generaels etc is van wegen hoichstberumpter coninclicke majesteits billick und redelick bevonden onder anderen uwer eersamen mede to ordonneren als wij oick doen in cracht deses dat u eersamen nyettegenstaende die voorsseide clausule der stadt renteniers aenstont mit gantzen ernste bevehelen hinvoort allen rentiers generalicken doch uuytgesondert die ghoene die al gereets gecondempnert gebannen ende fugitesk off vluchtich zijn oere renten ende schulden aenstont to betalen voerbehalden dat sij denselven rentenieren leveren quitancie mitbrengende und vermeldende beloeffte van sullick penningen weder to geven und restitueren bij also ende so verre dat namaels in cracht der hierboven geschrevener clausulen tselve alzo geordonneert mucht worden, und hierinne en sullen u eersamen nyet zuimich zijn, want van hoichstberumpter coninclicke majesteits wegen van ons also terten selven versihen mit bevelonge des Almachtigen. Geschreven to Arnhem den laetsten dach (doorh.: no) novembris vijftienhonderd zeventig.
Cantzler und raeden des conincks, in Gelderlant verordent.
T. Roos.

9.2
Dem ersamen und voersichtigen burgermeysteren schepen und raedt der stadt Elborch, onsen bisunderen gueden vrunden.


Nummer 10
 
Ersame wijse und vursichtige gunstige guede frunden. Achtervolgende den lesten opter landtdachfaert tusschen onsen genedichen heren statholder ind landtschap genhamenen affgescheit, hebben sijn ersamen aen onss doen schriven, bevehelende dat wij den quartiersdach anstondt anstemmen solden, demnha hebben wij enen dach angestalt op donredach den 4en january alhier bynnen Arnhem des avontz in tho khommen omb volgentz daernha sich op die begeerte obligatie ind anders tho bespreecken, und daer inne tho doen nae behoeren. Wijders kummen wij u erssamen nyet bergen wie dat die excellencie vanden hartouge sich gesedigen will laeten myt gelicke obligatie, als van wegen der landtschap, onsen genedigen heren statholder, besandet worden daer nae sich in affertigungh oerer gesandten moegen weten tho richten, u erssamen die der Almechtigen langh in geluckzaliger wolfart gefriste. Gegeven op dach Johannes evangeliste anno domini vijftienhonderd zeventig.
Burgermeysteren schepenen ind raeth der stat Arnhem.

10.2
Den ersamen wijsen und vursichtigen burgermeisteren schepen und raeth der stat Elborch, unsern gunstigen gueden frunden.

Ontfangen an 3en january 1571.

Quartiers dach toe Arnhem anno 1570.