Cookiemelding

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is wettelijk verplicht toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en u te informeren over het gebruik van functionele cookies. Cookies zijn belangrijk voor onze website.

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gebruikt functionele cookies, maar daarnaast ook cookies voor het beheer van de webstatistieken. Deze cijfers gelden als noodzakelijke feedback om de digitale dienstverlening en de vindbaarheid van de site te verbeteren. Daarnaast worden de webstatistieken gebruikt om verantwoording af te leggen aan de deelnemers van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe en subsidieverstrekkers.

Bezoekers van de website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe blijven anoniem. Ook voor cookies geldt dat ze nooit direct aan individuen zijn te koppelen. Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gaat vertrouwelijk om met de gegevens die door middel van cookies worden verzameld.

De website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is alleen bereikbaar als u cookies accepteert!

U bent natuurlijk altijd welkom op de studiezaal van de 5 vestigingen van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe

Ik accepteer deze cookies

Meer informatie over cookies »

sm-kaart1.jpg

Reacties

  • Mattie van Rooijen

    Geplaatst:18 augustus 2013

    Beste Jan.

    Ik ben geïnteresseerd in de historie van het Ruige Veld te Ermelo. In 1843 verkocht de Nederlandse staat grond aan de gemeente Ermelo. Een jaar later werden zes percelen verkocht aan de gebroeders Pieter en Marten Vedder. Is het Ruige Veld één van die percelen? Zo niet, wat is er over het Ruige Veld bekend vóór en ná 1843.

    Alvast bedankt.

    Mattie van Rooijen

Voeg reactie toe

 

Verhaal: Nieuw Groevenbeek

Auteur: B. Wouda

Nieuw Groevenbeek is sinds 1895 in bezit van (de afstammelingen van) het echtpaar Vos-Jongeneel. De familie bracht het bezit onder in een stichting, met als doel het landgoed als geheel te behouden. Sinds eind 2007 is Groevenbeek een beschermd dorpsgezicht. Bijzondere elementen van Nieuw Groevenbeek zijn het lanenstelsel en de architectuur van de houten huizen. Nieuw Groevenbeek is voor het grootste gedeelte openbaar toegankelijk.
 
 
Nieuw Groevenbeek 1925
 
Nieuw Groevenbeek
 
Nieuw Groevenbeek is een particulier landgoed, gelegen tussen Putten en Ermelo. Op het landgoed liggen een boerderij, een schaapskooi en zestien huizen omringd door 69 hectare bos. In 2008 deed J.M. Verhagen - van Leeuwen in de studiezaal van het Streekarchivariaat onderzoek naar het Landgoed.
 
In 1843 verkocht de Nederlandse staat aan de gemeente Ermelo voor 6.000 gulden ruim 12.000 hectare grond, met de verplichting deze zogenaamde ‘woeste gronden´ te ontginnen of ter ontginning uit te geven. Een jaar later verkocht de gemeente ruim 207 hectare, bestaande uit zes percelen, aan de gebroeders Pieter en Marten Vedder. Hieronder viel ook Nieuw Groevenbeek.
 
Schaapskooi en lanenstelsel
In 1846 verkochten de broers het landgoed met een behoorlijke winst aan vijf heren uit het westen van het land. Zij stelden een zetboer aan en begonnen met de grootschalige ontginning door het aanleggen van akkers en een moestuin. De hei werd gedeeltelijk afgemaaid, met os en ploeg bewerkt en bemest. Om de mest van de schapen te concentreren (op te potten) lieten de heren in 1852 de schaapskooi (potstal) bouwen. Zo werden de relatief arme zandgronden vruchtbaar gemaakt. Voor het overige deel werd een stelsel van lanen ontworpen. De arealen binnen die lanen werden fasegewijs beplant met een productiebos van voornamelijk grove dennen. De gekapte dennen verkocht men ondermeer als stutmateriaal voor de steenkoolmijnen.
 
Weduwe Vos-Jongeneel
Na twaalf jaar besloot het consortium in 1858 om de relatie te formaliseren en werd een officiële maatschap opgericht. De groep aandeelhouders wisselde voortdurend en uiteindelijk kwam Nieuw Groevenbeek in 1895 in handen van de weduwe Wijnanda Jacoba Vos-Jongeneel.  
Omdat na 1890 in de kolenmijnen vooral metaal als stutmateriaal werd gebruikt, nam het rendement van het productiebos af. Mede daarom liet de weduwe er in 1897 een woning bouwen, om het gebied via de pachtpenningen te exploiteren. Dat bleek een succes. En zo werden in het begin van de twintigste eeuw meer huizen gebouwd. Om het landgoed als geheel te behouden werd in 1910 de N.V. Maatschappij tot Exploitatie van het landgoed Nieuw Groevenbeek opgericht.
Inmiddels zijn de goederen van de naamloze vennootschap in de Stichting tot instandhouding van Landgoed Nieuw Groevenbeek ondergebracht.
 
Eerste Wereldoorlog
Tijdens de Eerste Wereldoorlog vonden Belgische vluchtelingen en Nederlandse en Belgische officieren hun toevlucht zochten op het landgoed. Er was grote vraag naar eikenhak- en brandhout en konden de Belgen in de bosbouw werken. 
Dankzij het stelsel van lanen met schitterende zichtassen en de bijzondere architectuur van de houten huizen, kreeg het landgoed de nodige aandacht. Hierdoor kreeg het gebied in 2007 de status van een beschermd dorpsgezicht.