Cookiemelding

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is wettelijk verplicht toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en u te informeren over het gebruik van functionele cookies. Cookies zijn belangrijk voor onze website.

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gebruikt functionele cookies, maar daarnaast ook cookies voor het beheer van de webstatistieken. Deze cijfers gelden als noodzakelijke feedback om de digitale dienstverlening en de vindbaarheid van de site te verbeteren. Daarnaast worden de webstatistieken gebruikt om verantwoording af te leggen aan de deelnemers van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe en subsidieverstrekkers.

Bezoekers van de website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe blijven anoniem. Ook voor cookies geldt dat ze nooit direct aan individuen zijn te koppelen. Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gaat vertrouwelijk om met de gegevens die door middel van cookies worden verzameld.

De website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is alleen bereikbaar als u cookies accepteert!

U bent natuurlijk altijd welkom op de studiezaal van de 5 vestigingen van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe

Ik accepteer deze cookies

Meer informatie over cookies »

grote oorlogbanner2.jpg

Reacties

Geen reacties

Voeg reactie toe

 

Verhaal: Bodebussen

Auteur: H. Hovenkamp

In de archiefdepots van Harderwijk kwam een mooi stukje geschiedenis te voorschijn: twee bodebussen, een soort insignes of waardigheidstekens voor de stadsbodes. De twee gevonden exemplaren zijn gemaakt van verguld zilver en dateren volgens de stadsrekeningen uit 1724. Ze werden, bevestigd op een blauwgeel lint met zilvergalon, door de stadsbodes op de borst gedragen.
 
Het gebruik van bodebussen dateert al uit de Middeleeuwen. De eerste vermelding in Harderwijk is uit het begin van de 16e eeuw. Maar het is goed mogelijk dat de bodebussen al eerder in gebruik waren.
 
 
 
Het gebruik van de bodebus is in de jaren '60 van de vorige eeuw in Harderwijk verloren gegaan, maar de versierselen of kentekens bleven bestaan. Tijdens de raadsvergadering van 15 mei 2008 werd een aantal gevonden bodebussen eenmalig door de huidige bodes gedragen en aan de raadsleden getoond.
 
Heraldisch wapen
Aanvankelijk borgen de bodes hun documenten op in een echte koker of bus. Hierop waren kentekens bevestigd die
aangaven waar de betreffende bode in dienst was en onder wiens bescherming hij viel. Stadsbodes bezorgden belangrijke brieven, meestal ver buiten het eigen territorium en vaak in het ‘buitenland’. De bus droeg hij op de borst en diende tevens om de mantel of rok van de bode bijeen te houden. Deze mantel was uitgevoerd in de stadskleuren. Met het veranderen van de mode en het verdwijnen van de mantel, werd de bodebus vaak bevestigd op een lint in de stadskleuren. Voor Harderwijk was dat blauw en geel.
 
Onschendbaar
Als teken van waardigheid diende de bodebus met stadswapen ter bescherming van de bode. Wie een bode overviel of aantastte, kon rekenen op strafmaatregelen van de betreffende stad waar hij in dienst was. Een bode was in wezen onschendbaar. Dat moest ook wel, want hij bezorgde ook oorlogsverklaringen en hij reisde vaak ’s nachts wanneer er alleen nog maar gespuis op de weg was.


 
Gelders kruis
De Harderwijker bodebus bestaat uit een Gelders kruis met eronder drie kettinkjes. Op de plaquette staan twee klimmende leeuwen met een kroon. Onderaan hangen drie zilveren druppels.
De aangetroffen bussen zijn zeker tot 1958 door de bodes gebruikt. Het gebruik raakte in vergetelheid waardoor anno 2008 niemand meer wist wat de gevonden voorwerpen voorstelden. We hebben hiermee een fraai stukje stadsgeschiedenis teruggevonden