Onderwerpen vrijwillige rechtspraak

Van de volgende onderwerpen is het nodig een nadere verklaring te geven:

Akte van verband / Verbandbrief:
een geschreven overeenkomst tussen partijen, bijvoorbeeld een schuldbekentenis. Ook kan het eenbepaling zijn bij uiterste wil over het vererven van een onroerend goed gedurende meerdere geslachten. (fideicommissair verband met een verbod van vervreemding)

Aanstelling van functionarissen:
in deze verzameling protocollen treft u een aantal aan waarin de benoeming van functionarissen vermeld zijn. Deze benoemingen zijn voor één jaar. Opvallend is dat sommige functionarissen (bijv. de schepenen) meer periodes achtereen benoemd zijn, terwijl de benoeming voor een andere functies slechts voor één periode geldt.

Borgstelling/borgtocht/verborging:
Na het overlijden van bijvoorbeeld één van de ouders wordt het uitvoeren van het testament "verborgd" bij meestal twee personen. Deze staan dan met hun bezittingen borg voor een goede uitvoering van dat testament. Hun functie is te vergelijken met die van een "executeur-testamentair" in deze tijd. Zie ook onder 'Functionarissen" bij ontvanger.

Dank aan voogden:
als kinderen bij het overlijden van hun ouders nog onmundig (minderjarig) waren, werd een momber (voogd) aangesteld. Hiervan werd ook een protocol opgesteld. Als deze kinderen mundig werden werd de momber vaak bij akte ontheven van zijn momberschap. Hierbij werd steeds de dank uitgesproken voor het werk dat deze momber verricht had.

Dank voor een goede administratie na verburging:
de erfgenamen spraken met dit protocol hun dank uit aan de borgen die de afhandeling van het testament verzorgd hadden (zie bij verburging).

Peinding:(= panden):
dit is het leggen van beslag op goederen ter executie. Meestal is dit het gevolg van het niet voldoen aan de voorwaarden van een schuldbekentenis. Van het woord 'panden' is onder andere afgeleid het woord 'pander'(= peinder); dit is de functienaam van de gerechtelijke beslaglegger.

Tuchtrecht:
dit is het recht van vruchtgebruik. In dit verband komt ook het woord 'tocht recht' voor. Tucht of tocht betekent vruchtgebruik of lijfrente. Allerlei andere woorden zijn hiervan afgeleid: tochtbrief, tochten (het vruchtgebruik van iets genieten), tochtenaar (vruchtgebruiker), tochtgoet (goed dat men in vruchtgebruik heeft).

Verburging van een erf- of sterfhuis:
na het overlijden van iemand werd een burge (borg) aangesteld bij protocol. Deze borg regelde alles met betrekking tot de nalatenschap (al of niet bij testament geregeld). In onze tijd wordt zo iemand een executeur-testamentair genoemd.