Cookiemelding

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is wettelijk verplicht toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en u te informeren over het gebruik van functionele cookies. Cookies zijn belangrijk voor onze website.

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gebruikt functionele cookies, maar daarnaast ook cookies voor het beheer van de webstatistieken. Deze cijfers gelden als noodzakelijke feedback om de digitale dienstverlening en de vindbaarheid van de site te verbeteren. Daarnaast worden de webstatistieken gebruikt om verantwoording af te leggen aan de deelnemers van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe en subsidieverstrekkers.

Bezoekers van de website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe blijven anoniem. Ook voor cookies geldt dat ze nooit direct aan individuen zijn te koppelen. Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gaat vertrouwelijk om met de gegevens die door middel van cookies worden verzameld.

De website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is alleen bereikbaar als u cookies accepteert!

U bent natuurlijk altijd welkom op de studiezaal van de 5 vestigingen van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe

Ik accepteer deze cookies

Meer informatie over cookies »

sm-kaart.jpg

Ingekomen stukken, 1574

Inventarisnummer: 154

Nummer 1

Gilles vonn Berlaymundt, frij- und banderheer toe Hierges, ridder, etc conincklicke majesteits etc stadthalder etc.
Ersame unde voirzichtige lieve besondere. Wij hebben voirschrivent vonn den lesten decembris wolverwardt empfangen unnd hebben itzunder direr bogertten ahn den fendtrich Pas geschrevenn unnd bevoelen dats hie Pas mit solchen losemente gilich gij hem inne gegeven hebbenn sall te fredenn sin und darmede (doorh.: sal) anders nit voir to nemen. Sunss sall men anderssins, wen hie sich hirniet anders wurde enzeigenn wettenn wedder hem to voirschen twivelende nit ehr wirdt unsen schrivent wall nae te leven wettenn unnd wij u ter andtwurdt nith bergen sollen hirmede den Almeghtige bevelende. Datum Nijmegen den 4 january anno 1574.
Gilles van Berlaymont.


Nummer 2

Ersame wijse ind vursichtige gunstighe guede frunden. Wij schicken u ersamen oerer begeerten nha, acta van tgheene tot Nijmegen op die bijkompst der landtschap gedaen ende verhandelt, soe dan die gedeputierde ritterschap van Veluwen ende wij achtervolgende den affgescheidt tot Nijmegen genhamen, raedtsam befonden een vanden ritterschappen ende vander huefftstadt van wegen dese Arnhemschen Quartiers totter legatum den die Excellentie des nije uwen gouverneurs to deputieren umb der landtschap besweernisse voir tho draegen der selver wolfaert tho beforderen, und soe alhier oeck een supplicatie ingestalt under den nhaem der ritterschappen und steden deses Quartiers aen unsen genedigen heren stathalder omb die leninge van Veluwen aff te lenden sall desfals noodich sijn onss tho verstendigen offet u ersamen oeck geliefft sulcx mede onder u ersamen nhaem tho geschien, dess wij gunstiger woll meynongh nyet hebben willen berghen u ersamen die der Almechtigher langh in geluckzaliger wolfaert gefriste. Gegeven den 20en january anno domini vijftienhonderd en vierenzeventig.
Burgermeistern schepenen ende raeth der stat Arnhem.


Nummer 3

Mijnen guetwilligen dienste mit alle behoirlicke erbiedonge tallen tijden tbevorens.
Eersame achtbare und fromme voorsichtige gebiedende heeren. Id heeft op huyden den Quartiermeister Johan Niter brieven [aen] joncker den drosten vanden Averveluwe, unsen edelen und walgebaeren heeren graeven tot Meegen etc verhantreicket daer inne sin excellencie gelivet dat denselven Quartiermeister binnen der stadt Elburgh tliggen etc. Tot dien eynde heeft mij den drosten bevolen desen aen u luyden und eersamen to schriven, dat ghij denselven Johan Niter eene belette voor hem selffs als oeck voor zijnen jongen sult gheven alss der drost thuys kompt, dat mogelijck voorden sondach tocommende nyet weert geschyen, sal hij u luyden und eersamen dienthalven alle gelech [..]tlicken ontdecken (doorh.: zal). Hyermede dselve bevelende Godt almechtich die uwer eersamen und [lieven] lange in gesontheit und guede regimente muet bewaren. Datum op Wilph den 3en february vijftienhonderd en vierenzeventig.
Uwer lieve und ersame dienstwillige diner,
Johan Lemfelt, secretaris.


Nummer 4

Ersame wijse und vursichtige gunstige guede frunden. Achtervolgende den recess opten 4en january lestleden bij den gedeputierden der bannerhern ritterschappen ende stedefrunden der drier Quartieren Nijmegen, Ruermund ende Zutphen tot Nijmegen gensamen daer van wij u ersamen copie tho geschickt, betreffende der legation tho sane tho doen ende hebben die gedeputierde ritterschappen deses Quartiers sich mitt onss bespraken ende vurguet angesien, so in denselven Quartier oeck mercklicke beschwernissen van lenongen ende anders ontstaen, dat die ritterschappen ende steden verschreven solden worden op maendach den eersten marty savontz alhier bynnen Arnhem in tho kommen, gestalt folgents dachs sich hier op tho beraithslagen ende wegen ende myddelen tho bedencken omb myt befreidungh off anderssins der lasten onthefft tho moegen werden. Begeren desfals frundtlichen dat u ersamen onbeschweert sijn willen then daege umss alhier durch eenen gesanten tho erschienen ende tbeste, tot gemeiner wolfart tho helpen verwenden. Daer aen sullen wall doen u ersamen, die der Almechtiger langh in glucksaliger wolfart gefriste. Gegeven den 16en february anno etc vierenzeventig.
Burgermeistern schepenen und rhaett der statt Arnhem.


Nummer 5

Gillis van Berlaymont, frij- und bahnerheer tot Hirges, statholder.
Ersaeme und voersichtige lieve besundere. Het is unsers gesinnen, dat gij den rosmoelen daer sijnde aenstont doet repareren und gereet maecken, om offt van doen waer sich daer mudde te behelpen. Oeck dat gij provisie over versienong doet wael uytgesondert malder rogge bij een ander hebbet die selvige offt noodich waer [.] te tasten und te gebruycken, sonder hier inne ennichsins suymich oder naelaetich te wesen als wij uns des eyntlichen tot u versien. Mitz bevelch des Almechtigen. Datm Arnhem den 23 february 1574.
Gillis van Berlaymont.


Nummer 6

Gillis van Berlaymont, frij- und bannerheer tot Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwez, statholder.
Ersaeme und voersichtige lieve besunderen. Wij hebben u schrievent ontfangen und gesien wes gij dair inne verhaelt. Wat gij bisher aen den garnisoen verstrecket hebbet und nu die vermoegentheit nyet langer daer sijn solde die costen und zwaericheden te draegen wie deren inhalt desselvigen schrievens. Fuegen u daer up ter antwoirt, dat wij itzunder onledich sijn, die middelen te moegen fynden, waer myt die leninge eensdeels sal moegen wesen ontheven, als gij wieders sult vermeinen in eenen dach drie oder vier uuyt unse schrievens, die wij u dan sullen seynden, und bevelen u den Almechtigen. Datum Arnhem den 11en marty 1574.
Gilles van Barlaymont


Nummer 7

Ersaeme wijse ende voirsichtige insunders gunstige guide vrunde. Die edele ende walgeboirne vrijheer to Polwijter etc conincklicke majesteitt to Hispanien etc onses alregenedichsten heren overste etc ons to kennen gevende welcker gestalt sijn generael verstaen heft, aldaer up die droechte solden sitten drie der rebellen schepen die bij u ersamen crijssvolck angehaelt moegen sijn. Is derhalven onse vruntlick begeren, u ersamen gelieve ons bij brenger deses scryfftelicken to verstendigen, woe ende in welcker gestalt sulcks geschiet mach sijn, ende welckere meynonge u ersamen crijsvolck alnoch is omme mit die selve vorder voert twillen vaeren ten eynde wij sijn generael van allen circumstantien van dien woe ende in welcke gestalt sulcks to gegaen mach sijn entlick ende grontlick bericht moegen geven, sulcks ende alles guides versien wij ons tot ersamen gantzelick ende binnen willich tselve in gelijken ende meerderen te verschulden, erkennen Godt, almechtich die u ersamen lange welvaerend spaeren moeth. Datum ylentz Campen den 15en marty anno 74.
Burgermeysteren schepenen ende raeth der stadt Campen.


Nummer 8

Den eerbaeren und fromen onsen gueden vrunde Oiswalt van Hetterscheyt, conincklicke majesteits rentmeister unde den geconfisqueerde guederen op Veluwen

Copie
Eerbaer und frome guede vrundt. Wess yetz aen ons schrijven die burgermeisteren schepenen und raedt der stadt Elborch, wess oick wij daerop geordonneert und voor apostille gestelt hebt, ghij hierinne versloeten to vernhemen und bij ons regard genomen op idghoene inde selve missive geallegeert wordet ende op te gefeherlickheyt deses tijts und sunst oick overmits anderen reden daertoe beweget zijnde is van wegen onses allergenedichsten heeren des conincx unse gesynnen dat ghij den voorsseide burgermeisteren schepenen und raedt volgen oire presentatie und nae mercktganck averlatet und vercoopt die vijftich mulder roggen ten eynde in oire schrijven geruert und ghij sult u mits overbrengende dese nutte voorsseide missive der vander Elborch daermit dienthalven moegen verandtwoirden daer ende so et behoiren sal nyet to weyniger woe ghij sunst eenige erheffelicke redenen hebt ter contrarien avermits die welcke ghij daer toe nyet soldet kunnen verstaen sult ons daer van aenstondt mit wederschickinge der inverwaerter missive schriftelick verstendigen om sulcx bij ons gesien wijders wes gebuert to verordenen. Mit bevelonge des Almachtigen. Geschreven to Arnhem den 16en marty vijftienhonderd en vierenzeventig.
Cantzler etc.


Nummer 9

Gillis van Berlaymont, frij- und bannerher toy Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwea etc., statholder

Erentfeste ersaeme und voersichtige lieve besunderen. Wij hebben durch eerhafftelicke redenen uns daer toe mouvierende, die erentfester Jorien van Middachten eene saulve gardie, verleent, om myt geene soldaeten overlecht te worden, wiederen inhalt der voorseide salve gardie. Begere demnae die selve, wollen sonder eenige swaericheit, unse meynunge dienthalven nae leven, als wij uns des doch erntlichen versien und geschiet uns daer bij sunderlinge wolgevallens, die wij myt genaeden toe erkennen wol geneicht sijn, und bevelen u den Almechtigen. Datum Niemegen den 17en marty 1574.
Gillis van Berlaymont.


Nummer 10

Eersame voirsichtige bisundere guede vrunden. Wij hebben u luyder missive aen onsen genedigen heren den stattholder etc haldende, in zijner excellencie affwesen opgebroecken belangende die versochte verlichtinge der leeningen etc, und en twijffelen nyet ghijluyden en sullen algereets dienthalven van zijner excellencie andtwoirde und vertroostinge ontfangen hebben. Dess nyettoweyniger sullen wij u luyder scrijven mitten iersten sijner excellencie toeschicken off villichte daer inne noch nyet en waere versien und bevelen u luyden dem Almachtigen. Geschreven tho Arnhem den 19en marty vijftienhonderd en vier en zeventig.
Cantzler und raeden des conincks in Gelderlandt verordent.
T. Roos.


Nummer 11

Gillis van Berlaymont, frij- und bannerheer tot Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwez, statholder.
Ersaeme und voersichtige lieve besunderen. Wij hebben u schrievent ontfangen und verstaen, dat gij begeert, wij die ordenung te willen stellen daer myt, die soldaeten moegen weeten waer sij die anderdeel van honne leninge sullen furderen, dewiel wij u der leninge eensdeels toe geschreven te hebben, verlicht te wesen. Fuegen u daer op uns antwoert, dat wij dien aengaende al over etteliche daegen aen u und aen den drosten van Overveluwen hebben geschreven is wat gestalt die ontheffing sal geschien, und dat ernanten drosten die ander deel der leenpennongen van die schatpennongen sal uuyt recken wiederen inhalt desselvige unse schrievens des gij unnd hij alnu sult hebben vernomen. Und bevelen u den Almechtigen. Datum Ruremunde den 24en marty 1574.
Gilles van Berlaymont.


Nummer 12

Dem eerbaren und fromen onsen gueden vrunde Simon van Cleve, richter int Oldebroick.

Copie.
Eerbare und frome guede vrundt. Wordende tegenwoirdelick uns durch den burgermeisteren schepenen und raedt der stadt vander Elburch to kennen gegeven too eene ghij hier inne bewaert vernheempt nadien u bewust dat dess u bevelen amptz onderdaenen stetz und allewege aen die voirseide stadt vander Elburch to arbeyden gewointelick geweest, und derhalven ghij nyet en sollet weygerich vernhemen doen, demnae is in statt und van wegen der conincklicke majesteits tho Hispanien etc onses allergenedichsten heren enige gantz arnste meyninge dat sonder eenige wydere uuytflucht off weygeringe ghij tott vorsoecke off upt schrijven der voirnoemde burgermeisteren schepenen und raedts der statt vander Elburch ghij des u bevelen amptz underdaenen voirseid onvertochlick daer toe haldet dat sij mit oeren wagens perden ende oick gravers ende arbeyders sich (den alden gebruyck und gewoente nae) to der Elburch vuegen und aldaer dienen, graven und vlietichlick arbeyden, wat hoe sij sich vlietigen erthonen soo zij eher gedain hebben sonder des in gebreke to zijn [.] dat onnodich blieven tegens u onder hun to procederen nae behoir, mit bevelongh des Almachtigen. Geschreven tott Arnhem den naestlaetsten dach marty vijftienhonderd vier en zeventig.
Cantzler etc.


Nummer 13

Aen mijn edele heer die stadtholder.
Verthoent u edele dienstelick thoe kennen gevende, Henrick Welmers bij Hattum in conincklicke majesteits landt gebuertich, ende aldaer geerft ende gegoeyt hoe dat hij suppliant alle die daegen sijne levens hem notoirlick gedraegen heeft als een goede catolyque persoon ende getrouv ondersaet conincklicke majesteits. Nu ist alsoe dat dvoirseide suppliant gehylickt sijn binnen der stadt Elburch ende aldaer etlycke jaeren gewoont hebben, van meiningh is sich wederom ter plaetse bij Hattum woe voirseid op sijn goedt myt der woon thoe begeven, ende tot dien einde sijn huys binnen der Elburch een ander verhuryrt om bijden selven die lasten der voirseide stadt nae sijn vermoegen ende gelegenheit thoe helpen draegen, gemerct dan die drost ende schepenen ter Elburch weigerich sijn hem suppliant thoe consenteren myt sijne goederen ter plaetse voirscreven ( alwaer hij willich is die lasten myt andere ondersaten thoe supporteren) thoe vertrecken ende myt ter woon toe vaeren.
Soe versouct ende bidt ssuppliant oetmoedelick u edele gelieve thoe doen schrijven aenden drost ende schepenen voirscreven en so oick den beveelhebberen vanden soldaten, denselven sementlick ende ieder bijsonder scherpelick bevelende, den suppliant onverhindert ende onbespiert myt sijn goederen ter plaetse daer hij gebuertich ende gegoeyt soe voirseid thoe laten vertrecken. Dit doende etc.


Nummer 14

Gillis van Berlaymont, frij- und bannerheer tot Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwez, statholder.
Erentfeste ersame und voirsichtige lieve besunderen. Alsoe uns redelich und billich dunckt te wesen, idt versueck van Henrick Welmers, woe die selve uuyt bij verwarter supplicatien kunt vernemen. Begeren wij gij hem mytter woen, sampt sijnen huysraet, onbeleth uuyt der stat laet faeren, op sijn goet bij Hattem gelegen alwaer hij woe andere ondersaeten, nyet exempl sal sijn, die lasten der mat te helpen draegen undoeck in aensiens is sijn huys anderen wederom konnen woonen die dan nae honne gelegentheit oeck die lasten aldair moegen helpen draegen. Und geschiet daer bij uns sunderlinge wol gegallens dat gij genante suppliant deste unse schrievens vulckommelick laet genieten mitz begerong die hant daer aen te halden dat die criegsluyden hem int uuyt trecken egene verhienderung doen, und bevelen u den Almechtigen. Datum Arnhem den 20en aprilis 1574.
Gillis van Berlaymont.


Nummer 15

Eersame zeer discrete grosgunstighe heren und guede vrunden. Wes u eersamen up mij scrifftelyck begeert, sal ick tot zijn genediche wederkompste mit alle vlijt achtervolgen ende alher wel die knechten aldaer zijn vanden regimente der graven van Megen Soe heefft nochtans mit die veranderongh des garnisoens mijn genediche heren stadtholder alleen te disponeren zijn genediche hebben gescreven dynxdach oft woensdagh alhyer wederom te zijn. Des bevelen u eersamen hyer mede den Almachtigen. Uuyt Arnhem den 7en may anno 1574.
U eersamen dienstwillighe,
Frederik van Boeymer.

Ick solde wel vruntlich begeren dat u eersamen mij eerstdagehs wilde op rekeninge vant [..] verschenen is sende een goet vierndel botters.
Totten verder is soberen hoop, die graeff van Zwartzenborch is voir drie daeghen wederom nae den keyser vereyst.


Nummer 16

Gillis van Barlaymont, frij- und bannerher to Hirges, her to Haulteroche und Peruwez ende ritter stadtholder und capiteyn generael desen furstendoms Gelre und graefschaps Zutphen etc.

Eersame voorsichtighe lieve bijssundere. Alzoe u unlancx, toegesant die milde und genedige remission pardoen und quytscheldinghe bij onsen aller genadichsten heeren den coninck gegeven und gedaen allen staten steden dorpen gemeynten communiteyten collegien ghilden ende oick allen persoenen int generael ende particulier van alle wederspannicheyt uproer conspiratien conjuratien woe nu die brieven u dienthalven toegesant int langhe mit brenghen welck pardoen ungetwijffelt all voor ontfanck deses bij u sal zijn doen publiceren und soe oeck ten selven tijde als sullicke pardoen uns aengekoemen mede vuer gesonden is geweest zekere packet toebesegelt des welcken upscrift luydet weer hier nae volcht to weten den welgeboeren edelen erentfesten eersamen und voorsichtighen onsen lieven beminden bannerheren ridderschap ende steden des furstendombs Gelre ende graefschaps Zutphen representerende die staten vanden selven landen off hen[.] gedeputerden dan angemerckt dat die hoich vermogende furst und here die commandadoir mayor gouverneur und capiteyn generael gewilt

16.2
und bevolen id pardoen terstondt te laeten uuytgaen und publiceren. Alzoe dat nyet moegelick sol zijn geweest die meynonge zijner majesteits zoehaest to voltrecken und dit packet to laeten bijden gedeputierden der staten dan openen, und die wijle unnodich daeromme die alinghe staten mits die to doen versamelen to bemevisen und up kosten to brenghen, soe id doch yederen int zijne wael kan geraporteert und yederen des versouckende copien mit gedeylt sullen worden woe oeck wij ande bannerheren und anderen steden mit oeck ander amptluyden schrijven doen ten selven eynde. Demnae is van hoichstberumpter coninclicke majesteits weghen unse gesinnen dat (als aen junghsten den hoichgedachten commandador maior in desen ge[..] aengecomen binnen die stadt Nijmmeghen geschiet) ghijluyden eenen ader twee ordonnerende soude deputeren und folgents die selve upten elffden dach july naest komende des avonts binnen dese stadt Arnhem schicken om des anderen daechs id voorseide packet te sien wapenen und die brieven sampt alle tgheene wat daer inne versloten to hoeren lesen, copien (indyen id yemande goet dunckt) daervan the nemen und folgents u rapport te doen mit den bescheide unde verstendigongh dat indien ghijluyden alsoe

16.3
schicken off nyet id voorseide packet bij den richter burgermeistern schepenen und raedt deser stadt Arnhem (die wij bij desen daerto geauthoriseert hebben und anthoriseren eropent und openbaerlick verlesen sullen worden und dyen die dess begheert copien gegeven dat welck wij u nyet sollen verhalden die wij den Almechtighen heeren bevelen. Gegeven tho Arnhem den 21en juny vijftienhonderd vierenzeventig.
T. Roos.

Nae date deses is uns oeck angekomen zeker placcaet daer van u copie hier inne versloten bevinden daer bij verboden wordt id uuytfuyeren uuyt desen landen und id transporteren van etlicke waren ende materialen dienen allermeest behoest tot ter rustinghe van schepen van oorloghen und is van hoichstberumpter conincklicke majesteits weghen unse gesinnen dat ghijluyden tselve aenstondt uuyt roepen publiceren und verkundighen daer ter plaetsen daer sullicx to geschien gewoentlick procederende ende daer die procederen totten penen daer inne begrepen und uns den dach sulcker publicatien upt spoedelicxst vuerscynende off den heeren cantzeler und raeden all om sich wijders zijner majesteits meynonghe geveste tho halden. Datum als boven.


Nummer 17
(behoort bij nummer 16)

Copie
Aenden coninck.
Onsen lieven ende getrouwen die stadtholder cantzler ende luyden van onsen raeden in Gelderlandt verordent saluyt erde dilectie. Alsoe tonser kennissen gecommen is dat nyet iegenstaende diversche voorgaende placcaten verboden ende geinterdiceert zij uuyt dese unse landen van Herwertzovere te mogen vueren oft transporteren eenige munitie van oirlogen als wapenen marllen van ysere off stale pansysers rynckragen brigantinen offt buffels lancien spiessen pycken hallebaerden herhamers valckbecken zweerden daggen poignaerden ende alle ander stocken oft geweer van oerloge wapensadels chauffranien, baerden van stale oft van ledere, tragien bueckelaers ende rondellen bussgeschut oft artillerye, tzij van ysere oft gegoten bussen colevurinen roeren haecken ende andere stocken die overschieten voetbogen handtbogen calmijnen copere ofte andere metalen daer van men sonder groot oft merckelick verlies eenich bussgeschut oft artillerye soude moegen gieten oft maecken ende oick alle buscruyt salpeter ende solfer clooten ende hagelgeschut. Eenige van onse ondersaten van Herwertsovere hen vervoirdert souden hebben uuyt deselve landen te vueren ende transporteren zekere waeren ende materialen diemen aldermeest behoeft tot equippaige ende toerustinge van scepen van oirlogen onde tdegel dat deselve inde voorseide placcaten nyet expresselycken uuytgedruct ende

17.2
gespecificeert en zijn, twelck geobmitteert mach wesen mitz dat alsdoen die oirloge meer te lande dan ter zee (doorh.: geweest) gevuert wardt maer want nu ter tijt onse vyanden rebelle ende wiederspeninge hun meeste cracht ende fortze ter zee hebben ende apachte ende dat zij om hen daer inne te mogen accommodieren ende gerne sien uuyt dese onse landen indirectelicken trecken ende vueren groote menichte van cabels touwen hennep peck ende tere, mitgaders oick alle andere dyngen dienende tot equippaigie ende toereedinge van scepen van oirloge. Soe lest dat wij tselffde aengesien ende willen daer inne versien hebben bij deliberatie van onsen zeer lieven ende zeer beminden neve don Loys de Requesens et de Suniga, groot commandeur van Castillien stadthouder gouverneur ende capiteyn generael in onse voorseide landen van Herwertzovere verboden ende geinterdiceert verbieden ende interdiceren generalicken allen ende eenen yegelicken van wat state natie qualiteyt oft conditie bij zije voirtaen te vueren oft transporteren buytten onse voorseide landen van Herwertsovere ter zee te lande oft over soete wateren enige waren oft materialen dienende tot equippaige unde toerustinge van schepen van oirlogen ende namentlick cabels touwen hennep perck teer anckeren ende alle andere dingen waren ende materialen daermede men die schepen van oirloge enichssins soude moegen toereeden versien oft equipperen ende dat gedurende die iegenwoirdige rebelle ende

17.3
inlandtsche oirloge ende ter tijt toe daer inne anderssins van onsen wegen geordonneert sal wesen op gelijcke peenen als bijde voorseide voorgaende placcaten daer toe gestelt zijn, te weten boven die confiscatien vande (doorh.: onleesb.) voorseide waeren materiaelen ende munitie te verbueren tdubbel vande weerde vandien ende voorts arbitralick gestraefft ende gecorrigeert te worden nae exigentie ende gelegentheyt vander zaecken, dieselver penen amenden ende confiscatien te bekeren ende appliceren nae uuytwijsen vande voorseide voorgaende placcaten ende ten eynde dat van dese onser iegenwoirdige interdictie ende verbot nyemant ignorantien en soude moegen pretenderen. Soe ontbieden ende bevelen wij u dat ghij terstondt ende sonder vertreck deselve doet kundigen uuytroepen ende publiceren alomme binnen de steden ende vlecken van onsen furstendom Gelre ende graeffschap Zutphen daert van noode werdt ende bevinden sult te behoiren ende tot andere houdenisse ende observatie van diere procedeert ende doet procederen tegens den overtreders ende angehore same bijde executie vande penen voorseid wij allen ende eenen yegelick onse rechteren ende officiers dien die kennisse daer van toebehoiren sall sonder eenige gunste

17.4
dissimulatien oft verdrach op pene van tselffde op hen te verhaelen des te doene mit diesser aencleeff genen wij u ende den voirgenoemde rechteren ende officieren respectivelijck volcommen macht auctoriteyt ende sunderling bevel ontbieten ende bevelen eenen yegelicken dat zij u ende hen tselffde doende ernstelycken verstaen ende wederen want ons alsoe gelieft gegeven in onser stadt van Bruessele onder onsen contresegel hierop gedruct in placcate den 16en dach van junio vijftienhonderd vierentzeventich. Onders stondt geschreven bijden coninck in zijnen reede onderteeckent; Goverboepe.

Dese copie gecollationieert zijnde mit oiren recht originalen is daermit accordeert bevonden bij mij,
T. Roos.


Placcaet.


Nummer 18

Unnsern freundtlichen gruss zuvorn, ersame vorsichtige besundere gueten freundte, es hatt unnss unnser burger Herman Hustenberch zuerkennen geben, welcher gestalt seine beiden kinder, Herman unnd Margaretenn Hustenberges, so sich der ortter bei irenn ersamen vorhalten, von desser welt verscheidenn, unnd er derhalben zu derselben nachlass der negste gezeuget worden, wan er nun umb solch erbgutt an sich zu furdern in eigener person sich an ire ersamen zubegeben willens, unnd unnss zu mehrer befurderung dessen, umb diese unnsere furschrift angehaltenn, haben wir ihm die nicht zu weigern gewust. Unnd ist demnach zu eure ersamen unnser freundtlich bitt, die wolten gedachtem unnserm burger behulplich erscheinen, dar mit er solch erbgutt ohne jemandts verhinderung erlangenn, unnd in deine dieser unnser furschrifft fruchtbarlich geniessen muge. Solches seint

18.2
wir umb eure ersamen im gleichen freundtlich zuverschuldenn jeder zeit willich. Datum Lubeck unnder unnsern signett den 28en juny anno etc. 74.
Burgermeistere unnd radt der stadt Lubeck.


Nummer 19

Eerbair frome eersame und voorsichtige guede vrunden. Wij schicken u luyden hierinne verslooten die supplicatie ons van wegen des cloosters van sinte Agneten ende voorts der priesteren ende religiosen binnen der stadt vander Elborch, overgegeven und gepresenteert, und zijnder bij ons gelet opt ghoene daerinne aengetogen wordet, und gesien die salve garde bijden durchluchtigen und hoichgeboren fursten und heeren hertougen to Alva etc hier bevoirens desen supplicatie vergundt und gegeven.
Is van wegen conincklicke majesteits to Hispanien etc unses allergenedichsten heeren onse gesynnen dat ghijluyden oick in betrachtongh vandien den supplicatien vande geruerten bezweringe verschoonen unde die salpe garde gemeten laeten woe tselve u luyden doentlick zije und woe nyet dat in dem gefalle ghijluyden ons aenstondt overschrijven ende toecommen laeten die redenen daeromme sulcx nyet en solde geschien ader gestadet kunnen worden, und ons daerbeneffens die supplicatie deser supplianten wederseynden om alsdan u luyden eerleven und weerschrijven daerentegens gesien wijders inder zaecken wess gebuert geschien to laeten. Met bevelonge des Almachtigen. Geschreven to Arnhem den 12en july vijftienhonderd envierenzeventig.
Catzler ende raeden des conincks in Gelderlandt verordent.
T. Roos.

19.2
Den eerbaeren fromen eersamen und voorsichtige scholts voorts burgermeistern schepenen und (doorh.: fromen) raedt der stadt Elborch, onsen gueden vrunden.

Die raden schrieven ande magistraet dat over haer ersamen vanden pater und conventialen gesuppliceert is end belasten (doorh.: onleesb.) datse de vurseide supplicatien vande die geruerte beswarnige sullen verschoenen.


Nummer 20
(behoort bij nummer 19)

Dem werdigen hoichgeleerttenn heren conincklicke majesteits cantzele ende raeden in desen furstendoms Gelre verordente etc.
Gheven seer oytmoedelycken ende dyenstlicken thoe kennen dat cloester van sinte Agneten ende voirt die preysteren ende (doorh.: onleesb.) religiosen bynnen der stadt vander Elburgh residyerende. Alsoe die vurseide supplianten hyerbevoerens anno 66 seer oeverfallen ende durch die rebellen conincklicke majesteits beschediget sijn worden die welche het hoer vernyelt verdistruyert ende voirt alles thoe stucken geslaegen hadden ende dairnae wederomme tot groeten costen aenden onloff des umss cloesters ende religiosen hebbende tselve gereparyert. Soe ist tselve dair nae anno 72 abermaels durch die vurseide vianden gantz ende geheyll verdestruyert alsoe dat dair nyet heyls gebleven en was hoer kellicken erbornen genoemen hoer pachten thom deyls ontboert etc. ende dair beneffens nu wordt mit schattinge, leeninge der conincklicke majesteits soldayten (buyten alle der religiosen der andere nabuer steden, dair die cloesters aenden religiosen tot desen alss vurseid te contribuyende gants uuyt sijn) besteirt oick nyet tegenstaende die salvagarde des durchluchtigen heren des hertoughen van Alva etc hyer bij gevueght. Soe ist derhalven deser suplianten oytmoedelick end dyenstlick bede u werdigen ende lieve gelyeve hyer inne genedelyck te ordinyeren ende den officyeren der vurseide stadt vander Elburch te bevelen, gemerct dese suplianten alsoe seer verdorffenen sijn, dat sij hon suplianten myt alsoe danige

20.2
ciontributie verschoenen ende ongemolistyert laeten wilden, op dat sije unss supplianten hoer verdorffenen dingen ende weynich thoe beter moeghen laeten restauryeren ende wederomme reparyeren twelck suss anders, nyet moegelyck en were te doene noch oick nyet en kunnende leven etc. Dyt doende

20.3
Die priesteren und cloester vander Elburch suppliceren ande raeden, datse anno 66 vande rebellen der vuergenoemde stadt, waren verdorven end mit groete kosten wederom gerepareert und anno 72 wederom op het nieuw het hare benoemen end daerenboven zo wel hebben mit salve garde van die heren Alva mit schiettinge und coninge werden beswaere dat hae ersamen daer in wilde verbien na behjoeren.


Nummer 21

Ersaeme wijse und vursichtige gunstige guede frunden. Wij kunnen u ersamen nyet berghen, woe dat die ersamen van Nijmegen ons sekere resolution toegeschickt hebben op die articulen bij der landtschap aen cantzler ende rhaeden den 13 july presentiert durch onsen genedigen hern stattholder ende wolgedachten hern cantzler und rhaeden gegeven.
Is demnha unse frundtliche begeren, dat u ersamen onbeschweert sijn wollen enigen oirer mederaitzfrunden aff tho fertigen, op dach Laurentij toekomende tsavontz bynnen Arnhem in tho koemen, gestalt folgents dacgs then acht uhren alhier aen der raittcaemeren tho erschienen, die resolution aen tho hoeren, ende ampelick tho helpen beraitsschlagen, woe men aen besten wijders tot afflendrengh der landtschap foege beschwernis ende gemeiner wolfart sall moegen ende behoeren ver tho nhemen. Daer aen sullen waell doen u luyden den der Almechtiger langh in glucksaliger wolfart gefriste. Gegeven den 4en dach augusti anno domini vijftienhonderd vierenzeventig.
Burgermeisteren schepenen und rhaett der statt Arnhem.


Nummer 22

Gilles van Barlaymont vrij- ind bannerheer tot Hirges, heer tot Haulterochie und Peruwez, ridder, conincklicke majesteit toe Hispanien etc der furstendom Gelre graeffschap Zutphen, Frieslant, Overijssel, Groeningen ind Lingen, stadtholder ind cappiteyn generael.

Eersame wijse voorsichtige lieve besondere. Alsoe wij onlancx die behuysonge vande weduwe van zaliger Andries Greve onder onse protection und beschermnis genomen hebben, volgende die sauvegarde wij hoir dair van verleent, und soe wij dan geinformeert worden zij mit soldaten und anders beswaert wordt. Begeren demnae u eersamen hoir weduwe dair van entlicht und affneempt und die gegevene sauvegardie genieten laten, dair aen geschiet ons sonderlinge wolgefallens, und verlaten uns des gentzlick tot u. Met bevellich des Almechtigen. Datum Tyell den 20en augusti anno vijftienhonderd vierenzeventig.
Gilles van Berlaymont.


Nummer 23

Gillis van Berlaymont frij-und bannerheer tot Hirges, heer tot Haulteroche und Peruwez, statholder.

Ersaeme und voirsichtige lieve besunderen. Wij hebben u schrievent gedatiert den 19en deses ontfangen waer inne gij uns bedanckt, wij u van die leninge voer twee maenden verlicht hebben, und dat gij begeert wij den drost Bentinck solden schrieven waer hij die leninge voert aen solde moegen bekommen, daer op wij hem schrieven, die leninge van die rhatpennongen, sines bevolen amptz te nemen und den knechten te doen verstrecken und idt uuytlopens der soldaeten halven schrieven wij aen den vendrich daer in siens te hebben und te nemen dat sulchs nyet meer en geschie, des wij uns alsoe erntlichs tot hem verlaeten. Nu die wiever und jongens halven, sullen wij daer toe remedieren tot unse kumpste unnd soe moegelich idt garnisoen iet wes te verminderen voertz u in alle moegelicke wegen, myt genaeden te befurden, die wij woe sijn gemecht unnd bevelen u den Almechtigen. Datum Brenckom den 22en augusti 1574.
Gilles van Barlaymont.


Nummer 24

Erentfeste, ersame vursichtige ind frome gebiedende heren und vrunden. Alsoe opte leste angestemde claerdach aen Engellanderholt nemptlick op dyncxdach lestleden nymants van uwe ersamen ind lieven gedeputeerde erschenen en is, soe hebben die verordente stadtholder ende aenwesene ritterschap aldaer mij bevoelen uwe ersamen ende lieven hyr van te verstendigen ten eynde dieselve een van uwer lieven raedtsvrunden committeren woe van alts gebruyckelick omme op neestcommende maenendach toe gueder tijt toe Arnhem opt raedthuys te erschijnen omme tvurscreven hoege gericht te helpen stercken, twelck tot den dach ende plaets is uuytgestalt ende angestempt u ersamen ende lieven hyrmede dem Almachtigen bevelende. Geschreven tot Arnhem den 29 septembris vijftienhonderd vierenzeventig.
Uwe ersame ende lieve dienstwilligen durch beveell alsboven
Kabotter


Nummer 25

Eersame voorsichtige guede vrunden. Alsoe wij verstaen gehadt hebbende als dat een groot deel dorperen in verdingh ader compositie mitten rebellen staen, derwegen dieselve rebellen dagelicx opter Veluwe khommen und allerlien aff settingen beroovingen aenrichten, oick nyet sonder peryckel van verraderije ende anderes ongemacks etc, aenden edele und waelgeboren heeren banner- und vrijheren to Hierges stadtholder etc geschreven die ons gereserveert daer inne mitten allereersten der gevuernae to willen versien mit dem bescheijde dat middelertijt guede toeversicht genomen worde etc. Demnae is dat van wegen der conincklicke majesteits to Hispanien etc onses allergenedichsten heren oick overmits id schrijven zijner genade wij gesynnen dat u eersamen binnen die stadt Elborch een vlietich insihen hebben und dragen ende goede wachte halden doen und daer aen zijn dat alle inconvenienten behindert oick toeversicht worde genomen, dat egheene verraderije en worden geattenteert tot dat ter aencompste van zijner genade (die zoe zijn genadige schrijft zeer onlancx hier sall zijn) wij mitte selve gecommuniceert hebbende men der gevuernae geordonneert sall hebben und dess in gheenen gebreke to zijn willen van hoichstberumpter conincklicke majesteits wegen wij ons alsoe tot u eersamen verlaeten und versien, mit bevelonge des Almachtigen. Geschreven to Arnhem den vierden octobris vijftienhonderd vierenzeventig.
Cantzler ende raeden des conincx geordonneert in Gelderlant.
T. Roos.


Nummer 26

Erentfeste ersame vursichtige ind frome gebiedende heren und vrunden. Alsoe idt aengestemde hoge gericht van Engellanderholt nu wederomme bijden verordente stadtholder bij advys vanden aenwesene ridderschap, ende gedeputeerde der hooft- ende cleyne steden des Veluwesche quartiers is uuytgestalt, ende gevarst wes den 13en dach deses loepende maendts octobris, des morgens binnen Arnhem opte raedtcamer te erschijnen, met dem aenhanck dat men alle danderen absente ritterschap ende gedeputeerde der cleyne steden, daer tegen solde beschrijven, omme tvurscreven hogegericht te helpen stercken ten eynde partijen recht ende justitie mocht werden geadministreert, op pene die ten vurscreven daege ende plaetse nyet en erschene, dat die selve hensorders nyet meer beschreven en solden werden, daer van ick uwe ersamen ende lieven bij desen well heb willen adverteren, ten eynde uwe ersamen believe een van uwe lieve raedts vrunden te committeren, omme ten voorscreven daege, ende plaetse tijtlick alsboven te erschijnen, kenne Godt almechtig, die uwe ersamen in salige leven moet erhalden. Gescreven tot Arnhem den 5en octobris vijftienhonderd vierenzeventig.
Uwe ersame ind lieve dienstwillige vrundt dier ordonnancie alsboven.
Kabotter.


Nummer 27

Die stadtholder cantzler und raeden des conincks in Gelderlandt verordent.

Eersame voirsichtige lieve bisundere. Alzoe overmits den laestgepubliceerden placcate vanden vijffden yetz verledenes maents septembris swaricheyt voirgefallen offmen oick wijders opten eylanden als Wyringen Texsel Flielant ende ter Schillinck solde moegen handelen etc, hebben wij (op alsulcke swaericheyden bij ons gelet zijnde) om redenen voir id beste aengesien als oick onses erachtens nyet streckende tegens die meynongen des voorseide placcaets datmen alsulcke handelingen solde moegen continueren alsmen biss anher gedaen heeft doch datmen die kusten ende grentzen vanden rebellen steden und plaetsen zoe zeer myden ende zoe weynich als moegelick aenkhomme ende men evenwael certifficatie brenge ende verthoone dat die waeren opte voorseide eylanden gelevert ader van daer gebracht zijn worden als oick voirhun is geschiet daer van wij u luyden nyet hebben onverstendiget willen laeten. Mit bevelonge des Almachtigen. Gegeven tho Arnhem den negende octobris vijftienhonderd vierenzeventig.
T. Roos.


Nummer 28

Ersame wijse und vuersightiche gunstighe guede vrunden. Wij en khunnen u ersamen niet berghen, wije dat die gedeputeerden deses quartiers, op huyden angekhoemen und die resolutie der landtschap besweernis, daer op erlanght, mede gebracht diewelcke men uuyt bewerheechlicken oersaeken, niet gemeynt is, thoe erapende dan in bijwesen der semptliche ridderschap ende stedenvrunden.
Gelanght demnae aen u ersamen ons vrundtlich begerent, dselve onbesweerdt wyllen zijn, enige van uwe ersamen raedtzvrunden op saterdach den 13 itziges maendts novenbris dess avonts (soe den tijt ghene verlengongh erlyden khan alhier mede te lathen erschienen gestalt volgents daechs die resolutie thoe sien erapenen verlesen ende voerts daerop toe helpen communiceren ende beraetslaegen, soe nae bevinde behoeren sal. Myts bevehelongh dess Almachtigen. Datum den 6en novembris anno 74.
Burgemeistern schepenen ende raedt der stadt Arnhem.


Nummer 29

Gilles van Berlaymundt, frij- und banher her toe Hierges, heer toe Haulteroche und Peruwez, ridder etc, conincklicke majesteitt toe Hispanien stadhalder und capitein generael des furstendoms Gellern.

Ersame und fursichtige lieve besonderen. Alsoe wij tott diversche reisen als ock de gedeputerden van Gellerlandt bij den oversten comandador van Castellien, gubernator angehalden und gesollicitert umme ichlick gelet to hebben tot undehaldt van de soldaten in Gellerlandt int garnisoen liggende, und wij dan vernomen datter gheen middel en is umb tselve tbeschermen. Erlangt demnae an u unse gesynnen dath gij de knechten alnoch myt leveringen willett underhalden und alle midlen soecken dat se alsnoch vor de thokomende maendt decembris mugeth und halden werden darnou wij u wall hebben willen adverterenn dewile alsnoch huur midlen andes en is und geldt toebekhomen li[..] gij alle nersticheit anwenden willich und wij bevelen u hermede dem Almechtigen. Datum tott Utrecht den 26 novembris anno 74.
Gilles van Berlaymont.


Nummer 30

Ersame wijse ende vuersichtige gunstighe guede vrunden. Alzoe die gedeputeerden der landtschap wederom gehkhoemen zijnde van Utrecht vuer guedt aengesien, dat die ritterschappen ende stedevrunden in ieder quartier verscreven solde worden, om aen thoe hoeren tghenich bij onsen genedichen heeren stadtholder opdie resolution van sine excellencie ende sunst op oer edelen lieven ende ersamen anhalden gedaen ende bevordert hebben demnae deses quartiers deputeerden angestalt den 10e decembris naestvolgende alhier tho Arnhem des avontz in tho khoemen gestalt volgents daechs trapport derselver aen thoe hoeren ende tot gemeyner waelvaert tho helpen communiceren ende raedtslaegen. Is derhalven onse vrundtliche begerent dat sich enighe van u ersamen raedtzvrunden ten daege vurseid anweyzenlich alhier wyllen vinden lathen ende het gemeyne loest thoe helpen besturen ende daer aen sullen u ersamen wael doen. Mytt bevhelongh dess Almachtigen die u ersamen langh werden gesondt erholden. Datum den 2e decembris anno 1574.
Burgermeisteren schepenen ende raedt der stadtt Arnhem.