Huwelijksvoorwaarden en testamenten (ORA 144)

Huwelijksvoorwaarden en testamenten.

ORA 144.

Nummer 1.

Copie.

Wij Arendt Franckesen und Johan Vege van wegen Marcell van Arler, und wij Louwe Loess und Conraedt Dirricxen van wegen Gerrit Loess, doen condt ende betuigen mitz desen dat wij als rechte gecaren hylicxluiden ter eeren Goides gedediget, gemaeckt und met beider consent uuitgesproecken een echt und witlick hylick tusschen personen voorsseid, alles op volgenden conditien. Erstlick versamlen genante personen sich in den ehestand, und beloven daerin eerlick toe leven und brengen aen een ander soodaene guederen als een ieder nu heefft, und naemaels mach krigen nyet uuitgenomen wert verners bevurwart, woevern sie sonder lieves geboerte van hen beiden quemen afftesterven, sall eines iederen guedt gaen in den bloede, daer idt is heergecommen, dan gemelte personen met Johan van Holte, als met Arlers consent genanter Gerrit Loess gecaren mombaren tuchten malcanderen vermueg deses in allen haeren gereden, oeck liggenden guideren giene uuitgenomen, nemlick in den Noirt Camp bij Andries Feit berch, voirt in alle anderen guederen in deser stadt vrijheit van der Elborch, Oldenbrouck, und allenthalven in Veluwen gelegen, giene uuitgenomen, doch wen ein van beiden verstorve und gebuerte nableve, sall die lestlevende die halve tucht genieten, und die kynderen off ein derselven die ander helffte. Sullen oeck die kynderen haere vaderlicke guederen geheell, soe sie nu aengebracht, up malcanderen erven, und nae lester doet bij mangel lieves erven up haeren vader offt haeres vaders naeste bloetverwanten, alles sonder arglist. In oirconde der waerheit hebben wij Arent Franckesen, Johan Veghe, Louwe Loess und Conraedt Dirricxen als gecaren hylicxluiden und als geerfden in Veluwen ter begeerte beider partijen in qualiteit wie baven desen brieff een ieder met sijnen segell witlich besegelt in den jaere sestienhondert und drie, am dertigsten der maendt augusti. Ende was onderteickent Arent Franckess, Jan Vege, Louve Gerris Loeffss und Conrhadt Dirrickss was oeck met vier uuithangende segelen van groenen wasche besegelt.

Gecollationeert iegens den principalen hilicxbrieff onderteickent und besegelt als boven, ende accordeert daermede bij mij hieronderss secretaris des amptes Oldenbrouck.

G. te Water.
Nummer 2.

Voorshands overgeslagen.

Nummer 3.

Wij Egbert Nucke, scholtis ende Arendt Franckessen hylixluiden van Frans Gentssen, bruidegom ter eenre ende wij Egbert Lutteken burgemeister ende Joachim Loeffssen hylixsluiden van Gerritjen Beerts toecoemende bruidt anderdeels, hyer toe specialick van wedersijts olders onthaelt ende versocht; doen condt ende certificeren mits desen, dat wij ter eeren Godes een echt ende wetlick houwelick tusschen d’voorsseide personen gededicht ende uutgesprocken hebben op nachvolgende conditien.

Als dat d’selve personen den anderen sullen trouwen na ordre der christelicke kercke, daer na hebben Gerrit Warnerssen ende Aeltgen Frans echteluiden haeren soon den bruidegom in houwlixstuir mede gegeven hondert rijxdalers, waer tegens Beert Gerritssen vaeder des bruidts sijne dochter tot onderstant des houwlixs geefft boven haere moeders versterff mede gegeven hondert daelers ad dertich stuiver het stuck, welcke goederen sampt voordere winst en verlos in gemeenschap aenstontz vallen ende verblijven. Wijders hoe der bruidegom deser werelt eerst overlede, sonder geboorte deses houwlixs naertelaten, sal de bruidt uut sijne nalatenschap profiteren ende trecken hondert gulden. Ter contrarie de bruidt also affstervende, sal den bruidegom uut hare nalatenschap hebben ende genieten vijff ende zeventig guldens. Sullen mede echteluiden den anderen t’ allen tijden moegen tuchtigen ende begifftigen. Welcke alsdan so bundich ende van weerden sullen weesen, offt sij nu alrede gepassieert waeren. Sonder argelist in kennisse der waerheyt hebben wij dese hylixsvurwarden onderteickent. Actum 26 novembris anno 1650.

Nummer 4.
Copia.

Wij Dietsemer Jansen ende Jan Dietsemersen, houwelixluyden van wegen Hendrick Dietsemerssen bruydegom ter eener ende wij Antonius Casar ende Jan Warnessen als houwelixluyden van wegen Vroutjen Alberts, bruydt ter anderen sijden; doen scondt ende betuygen mits desen, dat wij door bruydegom ende bruydt voornoemt daer thoe specialijck onthaelt ende gebeden, gededickt, gemaeckt ende tusschen die selve uuytgesproecken hebben een wettelijck houwelijck in naervolgende gestalte, dat de voorschreven bruydegom ende bruydt vergadert sullen naer ordeninge der christelicker kercke ende brenget die volgents die voorschreven bruydegom tot onderstant deses houwelicks aen al sulcke goederen, soo hij tegenwoordich is hebbende, ende naemaels bij erffenisse krijgen mach; gelijck mede de bruydt tot onderstant deses houwelixs aenbrenght alsoodanige goederen, als haer van haer ouders aengeervet ende nagelaten sinnen ende haer noch aenerven mogen, is vorder bevurwaerdet ende noch den gekomen tusschen bruydegom ende bruydt, in præsentie der wedersijts vrunden dat sij bruydegom ende bruydt malkanderen betuchticht hebben tot die leste doot thoe in

4.2.

alle gerede ende ongerede goederen soo sij in alles sijn hebbende, als nochmaels moegen krijgen. Ten waere, dat daer kynderen waren, soe sal die tuchtinge van gedender weerden sijn ende blijven, ende voorts linne ende wullen tot haeres lijven behorende verblijven tot die eerst overledene, lestelijck alle aengebrachte ende aengewonnen goederen sullen nae de lestlevende deilbaer sijn. Maer alle aengeerfde goederen sullen blijven aen die sijde daer die her gekoemen sijn. Sonder argelist in oirsconde der waerheyt is dese bij contraheten ende wedersijts houwelixe vrunden onderteyckent. Actum Elburch den 10 juny 1653.

Was onderteyckent: Dysemer Jansen; Hendryck Dyesemerssen; Jan Diesemersen, alyas knipscheer; Antony Casar; Johan Warnersen; Ffroutyen Albers.

Dese met sijn principael bij mijn accorderende bevonden, den 10 decembris 1649 ?

Joackim Greve, 1647 secretaris.

Nummer 5.

Nadien Hendrick Diesemerssen van meinonge is hem te willen verandersaten, heeft hij sijn beinden nu levendigh bij zaliger Vrouwtien Alberts sijne gewesene huysvrouwe erworven, ten overstaen van Antony Caser ende Lambert Diesemerssen des voorseide luidts mombaren, bewesen sijn moeders versterff op volgende gestalte namentlijck doet voor eerst Hendrick voornoemt, hebben profiteren ende beholden sal, alle die goederen soo gerede als ongerede, bedden ende sijn toebehoor, clederen (doorh.: ende cleynodien), linnen ende tinnen soo alles sijn voorseide huysvrouw gehoort hebbende. Item gerede ende incomende schulden den sterffhuyse concervierende hier ende teghens Hendrick voornoem wederom betalen sal alle uutstaende schulden. Item wanneer het kindt tot sijn mundighe daghen gekoomen is, aen het selve sal betalen de somma van vijffhondert gulden, den gulden a twintich goede stuyver. Item den mantel. Item het kindt het kindt sal oock beholden sijn zaliger moeders silverwercke ende goldderinghen ende boeck met silverbeslaghen, gelijck zijn zaliger moeder heefft toebehoort. Item oock zijn kindt onderholden tot sijn mundighen daghe in cost ende clederen en anderswat het vereyscht na sijn gestalte. Dit sonder arg off list deste oirconde zijn hier van twe acten gelijcken inholt gemaeckt, ende bij ons hierboven onderteyckent opten veerthienden marty sesthien hondert twe en onsestich.

Henryck Dyesemersen, Antoni Caser, Lambert Diesmersen.

Nummer 6.

Wij Gerrit Pijckeren ende Gerrit Andrisen Mulder, hylicxluiden van wegen (doorh.:Pe) Beert Pietersen Pijckeren bruidegom ter eendre ende wij Lambert Berents ende Dirck Haen hylicxluiden van wegen Henrickjen Hubers bruyt ter ander sijden, ten beiden tsijden hier toe onthaelt ende gebeden als recht is, doen condt dat wij als rechte ende wettelijcke gecoren hylicxluiden gebben gemaeckt ende besloten een echt ende wettelijck houwelick tussen personen voorseid op navolgender gestalte als dat hij bruidegom haer bruyt hebben sal tot een echt ende rechte bedde genoot ende dien volgens malcanderen trouwen na instellen der Christelijcker kercke ordre ende gebruick ende niet van malcanderen scheiden als door den bitteren doot ende brengen bruidegom ende bruyt tot onderstandt deses houwelicx aen alsodanige goederen als sij tegenwoordich hebben ende haer namaels aen coemen moegen. Wijders binnen hylicxe vurwaerden in val een der toemende echte lieden quame te overlieden sonder echte wettelijcke blievende geboerte bij hun beiden geprocrieert na te laeten sal de lanckslevende al de nagelaten guederen (uytgesondert clederen ende cleinodien tot iders lijff behorende) sijn ofte haer leven lanck in tucht blijven. Ende besitten als na tuchten rechten gebruickelijck is, kynderen nalatende sullen in des vuerledens plaetse staen ende sullen naer het overlieden der kynderen ende leste olderen de goederen halff ende halff getrocken ende genoten werden jae oock mede is geconditi-

6.2.

oneert dat ooms mueyen ooms ende mueyen kynderen in sulcken gevalle in haer plaetse sullen staen sonder dat beste vader beste moeder eenige preverenti van de outste te sijn op de straete sullen hebben te genieten. Des ten oirconde is de beteickent op den 26 en janueir 1661.

Nummer 7.

Ick Beert Petersen Pijckeren bekenne mits desen voor mij ende mijnnen erven deuchdelick schuldich te wesen aen Bethien Otten, weduwe van zaliger Willem Jurryaensen ofte haren erven, de summa van hondert carolus gulden, heercomende van verstreckte penningen welcke voornoemde hondert guldens, ick Beert Petersen Pijckeren, belove wederom te betalen aencomstigen jare zestienhondert vijffent sestich op den 20en aprilis met als dan daer bij te leggen, vijff der voornoemde guldens tot interesse ofte rente. En off betalinge op dach ende thijt alsoo nyet ende geschyede soe belove ick daer van jaerlicx ende alle jaer den interesse te betalen tot soo lange mij de voornoemde summa van gemelte Betgien Otten ofte den rechten toonder deser ingelaten wort, order verband van mijn persoons roerende als onroerende den goederen, submitterende dye selvye den edele heren van Gelderlant, sampt alle andere heeren richteren bij gerichten. Sonder arg ofte list in oirconde der waerheyt, hebbe ick dit met mijn eygen hant beteeckent up den twintich aprilis anno 1664.

Beert Petersen Pijckeren,

Cornelis Hermensen als getuigen.

7.2.

Op dato onderen bekenne ick van dese obligatie montrerende ter somma van hondert gulden capitael, neffens noch een somma van 20 gulden van verlopen interesse waer over geaccordeert uit handen van d’curatoren Gerrit Gerritsen en Gerrit Camphuis aen gestelt van d’achtbare magistraet over den boedel van Beert Pijckeren zalliger ontfangen te hebben. Bedancke de curatoren boven voornoemt voor goede betalonge. Of geviele dat eenige crediteuren mochten sustineren Jan Marnissen onderen niet mochte gerechticht sijn tot deese boven geexprimeerde en overgetelde somma soo belove ick Jacob Bolt, gelijck ick oock belooft hebbe aen burgemeisteren Wolfsen en Ingen burge te staan voor die geseide somma waer voor verbinde mijn persoon en goederen. Actum Elburch den 14 marty 1671.

Jan Marckersen, Jacob Bolt.

Bijschrift.

Ick onder gheschreve beken ontvangen te heben dye yntress met dy koste dy op dy sende gheschyt ys tot dye yaer 1671, ys mijn betaet met dy ackty ende leveranty dy hij an moey betije ys gerlevert ys hem te dance betaelt.

Anno 1671 den 29 ocebrys,

Bert Pijckeren.

Nummer 8.

Compareerde voor (doorh.: Hoog-Schelt..) regenten onderbenoemt Henrick Petersen noch gesont van licchaem ende verstandt nevens sijn twe susters soonen met namen Peter ende Abraham Arents van den Hardenberch, (doorh.: ende verklarende) sine naeste erfgenamen ab intestato dat hij met consent ende bewilliginge der selver, met goeden voorbedachten beraedt na wederroepinge en vernietiginge van alle voorgaende testamenten, (doorh.: ende) bemaeckingen en uyterste willen, die hij voor dat deses hadde (doorh.: gemaeckt en) hadde opgericht van mens (doorh.: bij forme van testament op de lestende[.]sft ende met redenen hem daer toe moverende gemaeckt hadde seeckere dispositie gelijck hij maeckte incvracht deses na de bestendichste forme rechtens, waer nu hij wilde dat sijne nalatenschap (doorh.: na dode van hem testatuerse) ende gehele hærediteit soo van gerede als ongerede goederen soude in het versterven en vererven (doorh.: sijnde) geregistreert werden. In volgende manieren; vooreerst dat hij niet en hadde noch kinden andere erfgenamen als sijn susters soonen, met namen Peter en Abraham Arents ende dat hij derhalven de selve institueerden tot erfgenamen elck voor een vierde part, ende de kinderen van yeder mede in den vierdepart, soo van gerede als ongerede goederen niet van alles uytgesondert; met dien bescheide nochtans, soo yemant van beide vaders of oock allebeide voor hem testatuer (doorh.: Henrick) Petersen quamen t’overlijden, dat als dan de kinderen in des vaders plaetse sullen treden, ende in plaetse van ¼ part d’zelfte (doorh.: sullen) genieten. En dat de vaders d’opkomsten ende vruchten van de goederen aen de kinderen gemaeckt, sullen hebben te proufiteeren tot yeders mondige jaeren toe.

Ten tweden dat sijne voorschreven erfgenamen na dode van hem testatuer sullen hebben uyt te keeren een legaetsomme van duysent gulden aen de (doorh.: nagelaten) samentlick kinderen van Peter Petersen en Henrick Petersen broeders van testatuers eerste vrouw, welcke gelijckelick onder (doorh.: aen) de voorseide kinderen als dan in leven sijnde hooft voer hooft sullen gepartageert ende gedeelt worden ende noch daer ent boven voor uit aen een soon van Peter Petersen als dan d’olste sijnde de beste silveren beecker, met dien verstande nochtans dat d’olders sullen de vruchten van het voorschreven legaat genieten, tot yeders sijns mundigen dagen/jaeren toe.

Ten derden sullen d’erfgenamen hebben uit te keeren aen Aert Jansen ter Hoeve broeders soone van testatuers twede vrouw een somme/legaet van 100/hondert gulden.

Ten vierden aen de kercke, het weeshuis, het weduwenhuis ende de diaconye (doorh.: elck een lagaet) elck een legaet van vijftich gulden.

8.2.

Welcke legaten al te mael d’ erfgenamen een jaer na testatuers doodt sullen hebben te voldoen met gereet gelt, of obligatien, soo in sijn erfenis sullen bevonden worden (doorh.: soo in) tot kuer van d’erfgenamen.

Bevelende en belustende sijne voorschreven erfgenamen dat dit sijn testament ende uyterste wille volgens sijnen inhoudt punctuelick onderhouden, ende de legaten (doorh.: daer in) oprechtelick voldaen en uytgereickt sullen worden, ‘twelcken allen oock als met haren goeden wille en weten geschiet (doorh.: Abraham) Peter ende Abraham Arents vanden Hardenberch alle na te komen met hanttastinge belooft hebben. Met voorbeholt nochtans van dit sijn testament soo lange hij leeft te mogen veranderen, verminderen, vermeerderen, te wederroepen ende den ander van nieuws te maecken nae sijn wille en welgevallen. Actum den 5 octobris 1674. Coram Wolfsen et Henrickse.

Nummer 9.

Specificatie van kosten door mij onderschreven geleent in ’t waernemen van den Landtgerichten tot Putten, Ermel en Doornspijck.

In augusti:

De vracht naer Harderwijck 2 – 0 – 0

Verteringe op de wech met pleisteren 0 – 4 – 0

Vracht van Harderwijck op Putten 1 – 0 – 0

Camerhuir tot Putten gedurende de tijdt van 14 dagen 3 – 3 – 0

Bellechire voor de meyt 0 – 12 – 0

Bellechire op de kelnerije 1 – 11 – 8

Den 1, 2, 3 en 4 septembris:

Tot Ermel in 4 dage * yder dach een maeltijdt verteert 7 – 0 – 0 *(doorh.: Staelty)

Bellechire tot Harderwiick ter wijlen wij

daer onse nachtrust namen, ende avontmael hielden 1 – 5 – 0

Den 5 septembris:

Tot Doornspijck terwijlen het gericht

daer geseten heeft van (doorh.: dingsdach tot vrijdach, maendach) saterdach den 4 (doorh.: aug) septembris

Den 11 septembris:

Incluis 6 – 16 – 0

_________
23 –11 – 8

Mantgen Jans Genss Steert met Henrick Petersen haer Eheman ende in deser saecken haer gekooren momber heeft noch gesont van lichaem en verstandt met rijpen beraedt ende overleg bij forme van testament of codicil, of als sulcks in de beste forme rechtens bestaen kan, gemaeckt uyt redenen haer daertoe moverende aen (doorh.: Jans Lambertjen Ribben haer nichtje) de Diaconie aldaer de somme van 50 carolus gulden welcke haere erfgenamen binnen de tijdt van twe maenden na haer testatricen doot sullen hebben uit te keeren.

Vorders heeft (doorh.: heeft) sij testatrice alle hare verdere gerede (doorh.: ren) goederen alles daer onder begrepen wat eenichsins onder het gerede kan begrepen worden, bemaeckt (doorh.: de gelegateert) aen haer broeders noch in leven sijnde en susters kinderen als namentlick Gerrit, Franck, Aert en Henrick Jansen, en haer susters kinderen als namentlick Grietje en Fietgen Jans in plaetse van haer (doorh.: ouderen) moeder, sullende oock den voorafgestorvene broeders hier vooren genoemt treden in plaetse van haer ouderen volgens representatie na lantrechten, met beding soe die kinderen quamen te sterven, sullen yeder op sijn respective syster en broeder erven, maer alle stervende sonder kinderen sullen de goederen wederkeeren op testatricen naeste bloede als dan in den leven sijnde, mits dat d’vorseide erfgenamen (doorh.: sullen hebben uyt te keeren) aen Jacob Janse, testatricen olste broeder sulllen hebben uit te keeren de somme van 50 gulden jaerlicks, soe lange als hij leeft; sulln de onder de erfgenamen ter genoegen van den voornoemde Jacob Jansen gehouden sijn voor de jaerlicxse 50 gulden verseeckeronge te doen.

Actum den 14 (doorh.: octobris) 1674 6 april/5may 16[.] coram Wolfsen et (doorh.: Henrickse) toe Waeter.

9.2.

Henrick Petersen, om redenen hem daer toe moverende, breeckt mits desen alle t[estamenten ] of giften bij hem gedaen op wat manier, die mochten geschiet of bigebracht sijn verklaert geen erfgenamen t’ hebben of te kennen als sijn twe susters soonen, genaemt Peter Arents en Abraham Arents van den Hardenbarch yeder een recht ¼ ende de kinderen van yeder mede een ¼, soo van geereet als ongereet niet uitgesondert, vorder soo eene van beide vaders voor Henrick Petersen quamen t’overlijden soo sullen de kinderen haer vaders part genieten, ende sullen de vaders alle d’opkomsten en renten, yeder van sijn kinderen tot dat die haer mondige jaeren hebben, en sullen gemelte erfgenamen uyt het ge (doorh.: rede)meen goet uitkeeren jaer na doot van Henrick Petersen uytkeeren aen de kinderen van Peter Peters ende van Henrick Petersen, broeder van testatuers e[erste] vrouw een somme van 1000 keiser gulden om aen de kinderen als dan in leven sijnde gelijckelick hooft voor hooft gepartageert en uitgereickt te worden ende d’olste soon van Peter Petersen als dan d’olste sijnde, de beste silveren beecker, met dien verstande nochtans dat d’ouders sullen de vruchten van het selve legaet genieten tot yeders sijn mundige jaeren toe. Aert Jansen ter Hoeve broeders soone van testatuers twede vrouw een somme van 100 gulden. De kercke, het weeshuis, het Weduwenhuis, de Diaconie, ieder 50 gulden. Welcke testamenten al temale d’erfgenamen een jaer na testatuers doot sullen betalen het sij met gereet gelt, of obligatien, soo in sijn erfhuis sullen bevonden worden, tot kuer van d’erfgenamen.

Nummer 10.

Wij Louwe Lueffsen ende Egbert Gerritsen wegens Theunis Gerritsen bruidegom ter eenre; wij Geurt Egbertsen ende Reyer Geurtsen wegens Goertien Geurs bruit ter andere sijden, hebben ter eeren Gods almachtich en tot bevorderinge der zyenen zalicheyts een wettelick houwelick gededingt, gemaeckt ende uit gesproeken tussen Theunis Gerritsen voornoemt en gemelte Goertien Geurs in voegen hier nae (doorh.: onleesb.) volgenden. Eerstelick brengt Theunis Gerritsen bruidegom aen sijn toekomende bruit alle sijne goederen, gerede en ongerede, so als hem van sijn zaliger vader Gerrit Egbertsen stervende is naegelaten ende voorts dat bij hem erworven [ .. ]chte sijn gene daer van exemt, waeretegens Evertien Geurits brengt aen haren bruidegom Theunis Gerritsen alle hare goederen, gerede en ongerede so als haer zaliger moeder Jacobie Lubberse voor haer quota met de doot heeft ontruimt en tegenwoerdich is possiderende en besittende edoch het onmundige kint van zaliger Jacob Henricksen sijn recht beholdende, volgens afgoedinge dye dato den 27en marty anno 1674 is gepasseert. Voorts sijn condities dat indien ene der echteluiden quaeme te overlijden sonder wettelicke geboorte nae te laeten, sal in sulckes val alle die aengebrachte en aenge[… goederen, gerede en ongerede, gene daervan uitgesondert, aen wedersieden erven en sterven, daer die selvige sijn heengekomen en aengestorven, edoch het onmundige kint van zaliger Jacob Henricksen haer recht beholdende van sijn moeders wegen ende so uit desen houwelicke kindren geprocreert worden, sullen die kindren so ervende d een op d andre erven met serlusie van vader en moeder, voorts grootvader en grootmoeder ende het laeste so ervende sal wederom erven die goederen daer die selvige sijn heengekomen en aengestorven noch is geconditioneert dat ingevalle Theunis Gerretsen sonder wettelicke geboerte quame te overlieden, sal in sulken val Goertien Geurs, bruit, erven van haren bruidegom profiteren, de summa van ses hondert carolus guldens, waerentegens Goertien Geurs in voorseide gestalte so sij d eerste mochte sijn comende aftesterven tot een doen aen haren bruidegom belooft van hare goederen uit te keren de summa van vijf hondert carolus guldens noch sijn conditien dat echte luiden malkanderen sullen moegen (begiftigen)

10.2.

begiftigen en betuchtigen in soo luttel ende veele soo dickwils ende menichmael, als bij haer sal goet gevonden worden en sal sodanige donatie en tucht voorduchtich ende bundich verklaert worden off die alrede in houwelicks vorwaerden waren gepasseert. In (doorh.: onleesb.) oerconde der waerheit is dit van bruidegom en bruit neffens daer toe gerequireerde houwelix luiden betekent op den sevenend twintichsten marty zestienhondert vier end seventich.

Thuenis Gerritsen.

Dit is Guertien (merk) Geurts merck met eigener hant getrocken.

Louwe Loeffsen.

Eybert Gerreytsen.

Dit is Geurt (merk) Egbertsens merck met eygener hant getrocken.

Reyer Guertsen.

(onleesbaar).
Nummer 11.

Compareerden voor ons ondergenoemde (doorh.: regenten) heeren schout en regenten der stadt Elburch en mede geerfden in Veluwen Willem van Ens en Aertien Egberts echteluiden, sijnde beide van gesonde oordeel en verstande, oock als noch gaende ende staende ende verclaerden, dat sij considererende de sterflickheit des menschelicke geslagtes, bijsonderlick de onseeckerheit van de uyre van dien uyt wiselicke affectie elcanderen, off den eenen den anderen, alsoo reciproce uyt cracht van houwelicse voorwerden in dato den 28 marty 1666 opgerichtet, hebben betuchtigt in hare ungerede goederen doende sulcks cracht deses, waer die souden mogen gelegen en sonder onderscheit van wat aent en conditie die souden mogen sijn, ende inde gerede goederen, mobilia en moventia begiftigt ende sulcks het onmundige kynt, bij haer echte luiden ter tijt verworven, met namen Sophia van Ems de twintig jaren mochte beleven nae die tijt over haere goederen soude mogen gedisponeert hebben, met die expresse voerwerden en bedingh, dat de inhout ofte de teneur van de bovengemelte houlicks voorwerden door dese dispositie in het minste of het geringste niet sullen konnen ofte mogen (doorh.: worden) geoordeelt worden gekrenckt ofte daer van afgeweeken te sijn; willende ende begerende dat dese onse uyterste wille kracht sorteere, quocunque modo proterit etc. si non jure testamenti, codicilli etc. Actum den 10 january 1678 coram P[....], Ingen, Erkelens et Henericides.

Nummer 12.

D. van Ruijven.

Dit kleine segel dynt tot convent van dese nevensgaende hylix brief den 20 juny 1674 tusschen Jan Gerritsen als bruidegom en Engele de Witten als bruit opgericht. Actum Elburch den 26 juny 1674.

Andries Reeffsen, secretaris.

12.2

Wij Rijnvys Feijdt ende Cornelis Becker als versochte hyleksluyeden van wegen Jan Gerritsen ter eener ende wij Gerrijt Dijck wegendt der stadt Elburgh ende Wijllem van der Horst als versochte hyleksluyeden van wegen Engele Maes Wijtte ter andere sijede hebben gemaeckt, gedyecht en uydt gesproeken ter gueder tijdt ende ter eeren Godt almachtygh een wettelyck hylek tussen de echte bruydegom Jan Gerrijtsen ende Engele Maes bruydt ter andere sijede alles op kondytyen hyer meer beschrefen als dat Jan Gerrijtsen haer Engele Maes hebben sal tot sijn echte wijf ende bedde genoedt ende volgens sal trouwen nae de insettinge der Kristelyecke kercke ende noeyt te scheyden dan doer de naetuyrelicke doet ende om dat dyt hylek in merder eenyghheydt mach onderhouden werden brenght den bruydegom aen sijn toekoemende bruydt alsoe daenyge guederen als hij is gewende soe gerede als ongerede ende naemaels krijgen moegende waer en tegen de bruydt Engele Maes brenght aen haer toekoemende bruydegom Jan Gerrijtsen alsoe daenyge guederen de welcke sij eenyghsijns is hebbende ende naemaels krijgen moegenden alles op kondytyen hyer nae beschrefen. Het welcke Godt nochtans lange voerhueden wyl het mochte koemen te gebueren dat Jan Gerrijtsen quaeme te oeferleden sonder wettelijcke blijefende geboerte naete laeten voor sijn toekoemende huys frouwe Engele Maes sal Engele Maes hebben ende beholden alle haer aengebrachte ende aen geerfde guederen soe gerede als ongerede ende daer en boefen noch genyeten uydt Jan Gerritsen naegelaeten

12.3.

guederen de somma van tyen hondert gulden insgelijecke soe he oock mochte koemen te gebueren dat Engele Maes quaeme te oeferlyeden voer haer toekoemende man Jan Gerrijtsen sal Jan Gerritsen hebben ende beholden alle sijn aeengebrochte ende aen gerefde guederen soe gerede als ongerede ende daer en boefen noch genyeten uydt Engele Maes naegelaeten guederen de somma van vijf hondert gulden ende voerders is gekondysoenyert soe Godt gegeve mochte kynderen koemen te verwecken uydt dese toekoemende echte luyeden dat als dan het eene kyndt op het andere sal sterven ende naer der lesster doet weer gaen aen de sijede waer vaendaen de (doorh.: onleesb.) selve gekoemen sijn soe van van vaeders als moeders sijede ende voerts wynst ende verlos sal half en half (doorh.; onleesb.) wesen ende voerts is gekondytynert dat de toekoemende echte luyeden ten allen tijeden den eenen ende den ander malkanderen ten allen tijeden noch naeder sullen begiftegen ende betuyghtuegen moegen soe duyck ende menyghmael het haer geraeden vynden sal. Oerkonde onse eygen handen en onderteykenge en sijn hyer van twe allens luyedende gemaeckt ende bij bruydegom ende bruydt nevens getuyegen onderteykendt. Actom Elburgh den 20 juny 1674.

Grietin Kueles; Jan Gerrytsse als bruidegoem; Rijnvys Feyt; […] vader; Engelien de Wetten als bruit; Cornelis Berker; Geryet Dijck; Willem Janse vande Horst.

Nummer 13.

Extract uyt de oirsconden der stadt Elburgh.

Compareerden Jan Gerritsen Topp ende Engeltjen Witten eheluyden, ende sij Engeltjen in desen geassisteert met Cornelis Barckersen ende hebben uyt cracht van houwelijcksche voorwaerden malkanderen reciproquelijck begifticht in alle haere roerende ofte gerede goederen, bestaende in clederen, linnen, wullen, houdt en iserwerck, silver en gout gemunt en ongemunt, actien ende crediten, soo die staende ehe gemaeckt sijn; ende voorts alles wat onder de naem van gerede kan of en mach begrepen worden, om bij de langste levende geprofiteert ende entlijck behouden te worden. Actum coram Lutteken et Toe Water op den 2 octobris 1678.

In fidem,

Joachim Greve, secretaris.

1681, 21-11.
Nummer 14.

Wij Lambert Everssen en Beert Everssen, wedersijts daer toe versochte houwelixluiden, doen cont en certificeren dat een wettelick en onverbreeckelik houwelick is opgericht tusschen Henric Dreessen bruidegom ter eener zijden ende Anna Gerbrichs van Loo bruit ter ander zijden. Tot welcker stuir den bruidegom aen sijn bruit brengt alsodanige goederen als hi tegenwoordich heeft en besit of namaels krigen mochte, daerentegers de bruit aen haren bruidegom alsodanige goederen als si tegenwoordich heeft en besit of namaels kriegen mochte en oft geviel dat de bruidegom eerst quame te overlijden sonder wettelicke geboorte na te laten, sal de bruit uit sijne goederen eens voor al hebben te profiteren een hondert carolus gulden en insgelijx so de bruit eerst quame te overlijden sonder gewettelicke geboorte na te laten sal den bruidegom hebben te profiteren oock een hondert der selfder gulden en so kinderen mochten gegenereert worden sullen die selve erven en sterven na de gemeen rechten, sullen vorders die goederen retoureren daer si van daen gecomen sijn, winst en verlos sal half en half geprofiteert werden, sullen wijders personen voornoemt ten allen tijden en in alle plaetsen malcanderen mogen begiftigen en betuchtigen in so veel en so menichmael het haer gelieven sal. Oirconde der waerheit hebben wi bruidegom ende bruit neffens onse versochte houwelixluiden dese houwelix notul met onse eigen handen onderteickent op den 3 februari 1688.

Dit is Henric (merk) Dreessen merck met eigen hant getrocken.

Anna Gerbrans van Loo.

Lambert Everssen. Bert Eversen.

Nummer 15.

Wij Brant Willemsen en Gijsberts Gerritssen als versochte houwelijcksluyden van Marten Beertsen toekomende bruydegom en Evert Hendriksen en Gerrit Jacobsen als versochte houwelijksluyden ter sijden van Hendrikje Hendriks toekomende bruyd doen cond en betuygen met desen huwelijksbrieve dat wij als daar toe gebedene dedingsluyden een egt en een wettigh huwelijk hebben beraamt en gesloten tusschen de toekomende bruydegom en bruyd voornoemt, waar van ten onsen overstaen volgende conditien sijn overgekomen en vast gestelt dat die selve bruydegom en bruydt met malkanderen nae landt en kerkelijcke ordre in den echte sullen vergaderen en in lieffde en trouwe met malkanderen leven tot dat sij door de natuurlijcke doodt werden gescheyden tot stuur van welk huwelijk den bruydegom aen sijn toekomende bruyd buyten hetgene hij aen sijn twee kinderen belooft heeft alle sijne goederen, gerede en ongerede niet uytgesondert daer en tegen de bruyd oock tot onderstant van der selve huwelijk aan haar toekomende bruydegom alle haar gerede en ongerede goederen geen uytgesondert welke goederen soo aangebracht als aan te sterven na ’t voltrecken deses huwelijks aanstonts tussen bruydegom en bruydt in gemeenschap sullen sijn en beseten werden voors sijn conditien soo der kindt off kinderen uyt dit huwelijk verwekt wierden en den val der ouderen belevende sullen des affgestorvene goederen genieten dogh ’t kindt off kinderen stervende sullen niet op malkanderen sterven maer op de langst levende der ouderen erven en sterven tot de laaste toe sullende alsdan de goederen verder versterven op de naaste in den bloede en in val er geen kindt off kinderen uyt dit huwelijk verwekt wierde off verwekt sijnde gestorven waren en den bruydegom eerst afflijvigh wierde soo sullen sijn vrunden met sijn aangebragte ongerede goederen offgaan dogh het gerede sal halff en halff gedeijlt worden ende bruydt sal daar boven uyt sijn nalatenschap verbetert sijn met een dovarie van twee hondert gulden, en, indien de bruydt eerst afflijvigh wierde soo sullen haar vrunden met haar aangebragte ongerede goederen affgaan. Edogh de gerede goederen sullen tussen de affgestorvene vrunden en de lest levende halff en halff gedeilt worden

15.2.

en den bruydegom sal daer boven uyt haar nalatenschap verbeterd sijn met een somma van enn hondert en vijfftig gulden, de clederen die tot yder sijn liff behoort hebben sullen bij haar erffgenamen genooten werden winst en verloss staande en huwelijks voor gevallen sal halff en halff sijn. Is vorder gekonditioneert dat toekomende echteluyden ten allen tijden malkanderen nader sullen en mogen begiftigen en betuchtegen, het welke van sulcke kracht en weerde sal gehouden worden off het tegenwoordigh waere gepasseert. In waerheidt oirkonde is dese sonder ergh ofte list van bruydegom en bruydt neffens versogte dedingsluyden wedersijds beteykent op den 2 februari 1732.

Dit merck heeft Marten (merk) Beertsen als bruydegom selfs getoogen.

Gijsbeert Gerritsen.

Dit merck heeft Brant (merk) Willemsen selfs getogen.

Jan Doorneweert als getuyge.

Dit (merk) merk heeft Hendrikien Hendriksen bruydt selfs getogen.

Dit (merk) merk heeft Evert Hendriksen selfs getoogen.

Gerrit Jacobsen, Gerrit Willemsen als getuige.

Nummer 16.

Op dato ondergeschreven is ten overstaen van wedersijds hiertoe versogte huwliksvrienden en dedingsluyden een egt en wettig huwlik beraemt gededingt en uytgesproken tusschen Jan Harmsen toekomende bruydegom ter eenre, en Annigjen Eijberts toekomenede bruyd ter andere zijde, invoegen dezelve na order der Gereformeerde Christelijke kerke alkanderen sullen egten en trouwen en voor egte en wettige bedgenoten houden tot dat haer de dood dan een scheidt. Tot steun en stuur van dit huywlik brengt den bruydegom aen, alle sodane gerede en ongerede goederen als hij thans heeft en bezit en wat hem verder aenerven en sterven mogte.

Insgelijks brengt de bruyd aen sodane gerede en ongerede goederen als sij thans heeft en bezit en wat haer verder aenerven en sterven mogte. So een van deeze toekomende egtelieden mogte koomen te overlijden sonder wettige lijfserven uyt dit huywlik na te laten dan sal de langstlevende den geheelen boedel blijven behouden en bij die alleen geprofiteert worden sonder aen iemant enige openinge of staat dan dien te geven uyt genomen de klederen en kleynodien en wat tot het lijff van de overledene gehoort het geen de langstlevende aen de erfgenamen van de eerststervende ’t zij ab intestato of ex testamento voort zal moeten uytreyken

16.2.

en overgeven die sulx vrij zonder enige lasten daertegen te dragen. Sullen genieten daerenboven is speciael bedongen dat na doode van de langstlevende alle de goederen gerede als ongerede, die dezelve tzij hij ofte zij alsdan sal koomen na te laten tusschen wedersijdsche erfgenamen tzij die ab intestato of ex testamento van bruydegom en bruyd egaal en bij ieder de gerechte halfscheid gedeelt, geprofiteert en genoten sullen worden. Waer voor tot nakominge deezes parthijen verbinden haare personen, erven en goederen dezelve submitteren aen alle heeren, hoven rigteren en gerichten speciael mede den hove provintiael van Gelderland, met afstand van alle contrarierende exceptien. Dies ten waren oirconde zijn hiervan twee alseen luydende huywliksvoorwaerde gemaakt en door bruydegom en bruydt nevens ons huywliksmannen of dedingsluyden getekent in Elburg op den 19e mey 1775.

Dat deze merken of letteren door Jan (merk) Harmsen op voorscreven datum eygenhandig gezet zijn getuygen wij ondergeschreven huywliksmannen en dedingsluyden.

Annegin Eijberts.

Eijbert Montasan, Hannes Gerbersen, Jan Weienbergh, Brebbers Hendryksen