Cookiemelding

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is wettelijk verplicht toestemming te vragen voor het gebruik van cookies en u te informeren over het gebruik van functionele cookies. Cookies zijn belangrijk voor onze website.

Het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gebruikt functionele cookies, maar daarnaast ook cookies voor het beheer van de webstatistieken. Deze cijfers gelden als noodzakelijke feedback om de digitale dienstverlening en de vindbaarheid van de site te verbeteren. Daarnaast worden de webstatistieken gebruikt om verantwoording af te leggen aan de deelnemers van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe en subsidieverstrekkers.

Bezoekers van de website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe blijven anoniem. Ook voor cookies geldt dat ze nooit direct aan individuen zijn te koppelen. Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe gaat vertrouwelijk om met de gegevens die door middel van cookies worden verzameld.

De website van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe is alleen bereikbaar als u cookies accepteert!

U bent natuurlijk altijd welkom op de studiezaal van de 5 vestigingen van het Streekarchivariaat Noordwest-Veluwe

Ik accepteer deze cookies

Meer informatie over cookies »

grote oorlogbanner2.jpg

Openbaarheid:

  • geboorteakten kunnen pas worden ingezien na 100 jaar.
  • huwelijksakten na 75 jaar.
  • huwelijksbijlagen na 75 jaar.
  • overlijdensakten na 50 jaar.

 

 

Zie voor scans van de akten van de Burgerlijke Stand, Familysearch

 

Functionarissen / functies

Functionarissen in protocollen van vrijwillige rechtspraak 
P. Zunderman

De volgende functionarissen komen voor:

Aelmoesiers:
een geestelijk ambt. Het gaat om uitdelers van aalmoezen. Wij zouden zeggen diakenen. Soms is een aelmoesier het hoofd van het armenbestuur.

Burgemeester:
wanneer de burgemeester in zijn functie wordt genoemd, is hij in de index van functionarissen opgenomen. Wordt aan zijn naam het beroep toegevoegd, bijvoorbeeld bij het aangeven van de ligging van een perceel land (oostwaert aengelendet burgemeester Bigge), niet. Indien bekend, wordt achter de naam de plaats vermeld waar de desbetreffende persoon burgemeester was.

Dedingsluiden / Dedingsmannen: (= Magescheidsvrienden)
Een dedingsman trad op bij het opstellen van een akte van een boedelscheiding (= Magescheid). Als zij optraden als getuigen bij een huwelijk, werden zij 'huwelijksvrienden' genoemd. Zij waren ook getuigen bij het opstellen van de huwelijksvoorwaarden. Een dedingsman trad op bij het opstellen van een akte. Dit kan gaan om een huwelijksakte (huwelijksvoorwaarden) of een akte van een boedelscheiding (= magescheid).

Dijckschriever:
een secretaris van een heemraadschap of waterschap

Drost van (Neder)Veluwe:
Een drost was oorspronkelijk, bij de Frankische koningen, het hoofd van de hofhouding. Later trad hij ook op als hoogste gerechtsambtenaar ter vervanging van de landheer. Toen zijn ambt uitgroeide tot een erfelijke titel, gingen de naam en de functie over op een door de vorst aangestelde ambtenaar.

Geërfden op de Veluwe / Geërfde gerichtsluiden / Gerichtsluiden / Keurgenoten:
Deze vier namen van functionarissen komen vaak door elkaar voor. De functie is meestal dezelfde, maar de naam die eraan gegeven wordt, verschilt. Geërfden zijn landeigenaren in het desbetreffende gebied. Zij hebben hierdoor bepaalde bevoegdheden gekregen. Zij kunnen in hun woongebied meebesturen en zij kunnen meewerken bij de rechtspraak. Gerichtsluiden en keurgenoten komen voort uit de geërfden. Zij zijn de gekozen vertegenwoordigers bij de rechtspraak.

Gerichtsdienaar:
Dit was de assistent van de richter. Hij moest bv de gedaagden ophalen.

Gildemeester:
het richterambt kende enige geestelijke gilden, het Lieve Vrouwengilde en het St Anthoniusgilde. De gildemeesters vormden het bestuur van deze gilden.

Heimraden:
raadslieden die de bijzondere belangen van een heim (dorp of kerspel), ook van dijken en afwateringen, enz, behartigen. Hier was het een functionaris van het polderbestuur.

Kerkmeesters:
beheerders van kerkelijke goederen, nu kerkvoogden geheten.

Landdrost:
Zie Drost

Ontvanger:
De ontvanger van een ambt of een gemeente had tot taak, net als nu, de inkomsten en de uitgaven te beheren. Hij zorgde o.a. voor het innen van de belastingen (50ste, 40ste en mindere penningen). Bij het benoemen van een ontvanger werden ook borgen benoemd. Zij stonden er borg voor dat de ontvanger de gelden goed beheerde en voldoende aan de landsheer afdroeg.

Protocolhouder / Secretaris van het Richterambt:
De protocolhouder had mede tot taak de protocollen van het Richterambt te registreren. Van deze registratie is aantekening gemaakt op alle protocollen onder vermelding van de datum van registratie en de naam van de protocolhouder. Protocolhouder ibid[em]
betekent protocolhouder op dezelfde (genoemde) plaats, hier dus Oldebroek.

Richter:
De richter gaf leiding aan de rechtspleging. Hij had zelf geen stem. Aan het tot stand komen van het oordeel werkte hij niet mee. Een richter had hiernaast ook een taak bij het besturen van het ambt namens de landheer.

Sandtgreef (Sandgraaf):
De verantwoordelijke voor de ontginning van het gebied.

Schepenen:
De functie van de schepenen is te vergelijken met die van de gerichtsluiden. Benoemd door de richter, leden van het gericht. Uit hun midden werd de oudste schepen gekozen die fungeerde als plaatsvervangend richter.

Schout: (Scholtus):
Een schout was van de middeleeuwen tot het einde van de achttiende eeuw in de Nederlanden een ambtenaar in dienst van de vorsten, grote heren en abdijen. Zijn taak was vooral van gerechtelijke aard. Hij was de voorzitter van de plaatselijke schepenbank (in een ambacht, stad of dorp) en maande de schepenen om recht te spreken. Na de uitspraak zorgde hij voor de tenuitvoerlegging van het vonnis. Daarenboven waren hem administratieve, politiële en financiële taken opgedragen, zoals toezicht op het onderhoud van wegen, waterlopen en dijken, handhaving van de orde, aanhouding van misdadigers, controle op drankhuizen, lichting van weerbare mannen, publicatie van plakkaten en ordonnanties. De schout van het Richterambt Oldebroek werd 'geautoriseerd' door de Baljuw of de Drost van Nederveluwe.

Sluismeester:
beheerder van de sluis, niet de sluiswachter.

 


Uitleg beeldbank

Vrijwilligers zijn bezig met het scannen en beschrijving van:

Foto's van 5 gemeenten
Dia's
Glasnegatieven
Prentbriefkaarten
Affiches
Niet alle afbeeldingen zijn beschreven
Niet alle beschrijvingen zijn met een afbeelding

Vrijwillige rechtspraak

De vrijwillige rechtspraak of voluntaire zaken betreft aangelegenheden die men tegenwoordig bij de notaris afhandelt. Aangezien er voor 1811 niet overal notarissen in Nederland waren, o.a. in Gelderland, ging men naar de plaatselijke rechterlijke ambtenaar voor dergelijke aangelegenheden.
Welke zaken kunnen we in de protocollen betreffende de vrijwillige rechtspraak zoal aantreffen. Te denken valt aan:

  • overdrachten (transporten)
  • verpandingen
  • bezwaringen (hypotheken)
  • testamenten
  • huwelijksvoorwaarden
  • boedelinventarissen
  • boedelscheidingen

 

Soms zitten de akten m.b.t. vrijwillige zaken tussen de akten m.b.t. de civiele zaken. In dat geval wordt dat in de inleiding van de inventaris aangegeven.

Uitleg voorouders

Uitleg voorouders

Voorouders moet nog gevuld worden met gegevens.

De Doop- Trouw- en Begraafboeken (DTB) zijn gedeeltelijk op te zoeken in Voorouders.

De DTBBurgerlijke stand (Bs) en Bevolkingsregisters
staan bij de Vestigingen onder Genealogie.

zie ook:
www.WieWasWie.nl (opvolger van Gen-lias)
www.Archieven.nl (landelijk)
www.Geldersarchief.nl (Gelderland)
Voor scans van de Burgerlijke stand zie www.Genver.nl

In bewerking: